اهر با واقع شدن در منطقه کوهستانی دارای اقلیمی سرد و خشک با بارش‌های نسبتاً خوب و جریان آب‌های روان در رودخانه ها و آبراهه ها است که برای مهار و ذخیره این آب‌ها برای مصارف آب شرب و کشاورزی سدهای متعدد بزرگ و کوچکی در نقاط مختلف شهرستان ایجاد شده که از جمله سدهای مهم این شهرستان می توان به سد بزرگ ستارخان در جاده اهر – ورزقان، سد خاکی آزادگان در نزدیکی روستای آرپیرزن، سد خاکی تالاب دیب سیز و سد خاکی روستای خونیق اشاره کرد که در کنار کاربری فنی سدها، کرانه آن‌ها با طبیعت زیبا و دل انگیز خود محلی مناسب برای گردشگری و تفریحاتی مانند: بازی های آبی شنا، قایقرانی، ماهیگیری، سرگرمی و غیره است و می تواند اوقات خوبی را برای گردشگران و میهمانان ایجاد کند.

سد خاکی و ذخیره‌ای خونیق از جمله مناطق دیدنی و خوش آب و هوایی است که در بالادست روستای خونیق از توابع بخش مرکزی اهر واقع شده و سرچشمه آن نیز از چشمه ها، ذوب برف و آب‌های روان قله و پای کوه قوشاداغ به رودخانه قورچی چای است.

خونیق به معنای دره ی خرم در پنج کیلومتری جنوب شهرستان اهر و جاده اهر- تبریز واقع شده است. قدمت این روستا با داشتن مناطق دیدنی و تاریخی زیاد از جمله آستان مقدس امام زادگان علی و احمد(ع) و اثر باستانی “کوه تپه” به دوران قبل از اسلام، عصر مس و مفرع می‌رسد، در بالادست این روستای تاریخی و گردشگری سد خاکی خونیق در مابین روستاهای خونیق و چشمه وزان واقع شده که هسته رسی این سد در سال ۱۳۶۷ با عمق ۱۴ متر و ظرفیت ذخیره بیش از یک میلیون متر مکعب در سال با طول تاج ۳۸۶ متر برای مصارف کشاورزی احداث شده است.

سرچشمه سد خاکی خونیق از چشمه ها و آبراهه های کوه قوشاداغ که در خونیق چای و قورچی چای جریان دارد و که جزو سرشاخه های رودخانه اهرچای بوده تغذیه شده و در این سد ذخیره می‌شود.

این سد زیبا و دیدنی در جوار جاده فرعی و آسفالت روستاهای خونیق و چشمه وزان بخش مرکزی شهرستان اهر واقع شده که سالانه پذیرای بسیاری از گردشگران و مسافران در این مسیر خوش آب و هوا است؛ هم‌چنین این روستا دارای طبیعت خاص و منحصر به فرد بوده و محل اتراق پرندگان مهاجر از جمله انواع مرغابی، غاز، حواصیل، مرغان دریایی، پرستوی دریایی و غیره است که در فصل مهاجرت، پرندگان در این سد به استراحت و تغذیه مشغول می شوند و هم‌چنین این سد علاوه بر مصارف کشاورزی برای پرورش انواع ماهی‌ها از جمله انواع کپور، سفید، آمور و غیره نیز استفاده می‌شود.

وجود این سد در روستای خونیق باعث شده این روستا دارای طبیعتی سرسبز با باغات و مزارع فراوانی از جمله انواع سیب، هلو، زردآلو و مزارع گندم، جو، ذرت، گوجه فرنگی و … باشد که زبان زد خاص و عام است.

خوشبختانه این روزها سد خونیق مانند سایر سدها و تالاب‌های موجود شهرستان اهر از جمله سد ستارخان، سد آزادگان، تالاب دیب سیز و … به دلیل بارش‌های اخیر وضعیت آبی خوب داشته و این امر باعث حاصلخیزی بیشتر امسال در این منطقه شده است.

 

سد خونیق سال‌ها به صورت سنتی مورد استفاده روستائیان قرار می‌گرفت که این امر باعث هدر رفت زیادی از ذخیره آبی می‌شد که بعدها با پیگیری مسئولان و بهره برداری از پروژه‌های مدرن آبی، اکنون بیش از ۱۶۰ هکتار از اراضی پایاب این سد به صورت آبیاری مدرن و قطرهای آبیاری می‌شود.

گفتنی است: سد خونیق با وجود طبیعت زیبا و منحصر به فرد زیاد مورد توجه قرار نگرفته است که امیدواریم با پیگیری‌های مسئولان و روستائیان بعد از حل مشکلات و کمبودهای این مکان شاهد ایجاد مکانی دیدنی و گردش پذیر در این منطقه باشیم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

آشنایی با سد ستارخان اهر

لاس پوزاس باغی به ظاهر باستانی با راه‌پله‎‌ای به بهشت