اگر گذرتان به اردبیل و موزه مردم‌شناسی آن خورده باشید در خواهید یافت که مجموعه غنی فرهنگ و هنر، معماری و تاریخ این منطقه همراه با یادگاری‌های کهن همه در یک مجموعه برای بازدیدکنندگان مهیا شده است.

ورودی این موزه از رختکن آغاز شده و به حوض سنگی هشت‌ضلعی با چهار بازو ختم می‌شود و در آن آیین‌های ویژه استحمام در دوره‌های گذشته به‌وسیله مجسمه‌هایی به نمایش درآمده است.

رواق هشتی شکل، رخت‌کن، کفش کن، گنبد سربینه، گرمخانه، استخرهای آب گرم و استخر آب سرد از جمله قسمت‌های این حمام است که در حال حاضر در بخش‌های مختلف آن اشیای قدیمی به نمایش گذاشته شده است.

آنچه امروزه به‌عنوان موزه مردم‌شناسی اردبیل از آن نام‌ برده می‌شود در دوره پیش از صفویه و نیمه دوم قرن هفتم هجری با اسم حمام آقا نقی شناخته می‌شد.

لازم به ذکر است که علاوه بر این نام، مردم استان اردبیل این مکان را با اسم حمام ظهیرالاسلام می‌شناسند.

علت هم این است که این حمام را فردی به نام ظهیرالاسلام در دوره ایلخانی ساخته و ۲۰۰ سال بعد الحاقاتی به آن اضافه شده و بالاخره در زمان قاجار فردی به نام آقا نقی مؤتمن‌الرعایا حمام را خریداری، مرمت و بازسازی کرد و از همین روست که حمام به هر دو نام معروف شده است.

در سال ۱۳۷۸ این حمام را میراث فرهنگی خریداری و بازسازی شد و درنهایت هم موزه مردم‌شناسی این اقدام را انجام داد. حمام‌های تاریخی اردبیل به جهت توجه ویژه مردم این منطقه به پاکیزگی و نظافت اهمیت ویژه‌ای دارند چراکه به‌سادگی می‌تواند سرگذشت تاریخی این منطقه را از قرن‌ها پیش بازگو کند.

از اهمیت ادعای بالا همین‌قدر کافی است که بدانید اردبیلی‌ها یک روز از هفته را به روز حمام و یا در اصطلاح خود «حامام گونی» اختصاص داده و با خانواده به حمام عمومی می‌رفتند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی که نظر هر بازدیدکننده را در حین بازدید از این مکان جلب خواهد کرد، اشیای باقی‌مانده از دوران گذشته و عرضه ۳۳ نوع مجسمه در حالت‌های مختلف است که هریک بیانگر حالتی است؛ که سبب شده تا موزه محل مناسبی برای آشنایی با نحوه زندگی، آداب‌ورسوم، پوشش محلی مردان و زنان، نحوه پخت غذاهای محلی و آیین‌های خاص این استان باشد.

بی‌شک آثار و دست‌نوشته‌های مربوط به هویت تاریخی و فرهنگی این منطقه در این موزه می‌تواند اطلاعات ارزشمندی از گذشته درخشان مردم این استان در اختیار بازدیدکنندگان قرار دهد.

شایان‌ذکر است که موزه تاریخی و مردمی اردبیل جزء معدود موزه‌هایی است که طی سالیان دراز از گزند حوادث مصون مانده است و با گذشت سالیان دراز برخلاف اطلاع‌رسانی دقیق و معرفی، هنوز هم مورد استقبال بازدیدکنندگان از این استان قرار می‌گیرد.

مرتبط:

خانه مشروطه اردبیل ثبت ملی شد

نوشته موزه مردم‌شناسی اردبیل؛ دریای فرهنگ و هنر ایرانی اولین بار در ایرانگردی و جهانگردی سفرهای پیشاهنگ آناهیتا. پدیدار شد.