عمارت چهلستون یا کلاه فرنگی یکی از آثار مهم باقی مانده از دوره صفوی در قزوین و تنها کوشک باقیمانده از مجموعه کاخ های سلطنتی روزگار شاه طهماسب است. این بنا بر اساس معماری ترکان در دوطبقه ساخته شده و مساحتی بیش از ۵۰۰ متر مربع دارد. این مکان در حال حاضر به عنوام موزه قزوین مورد بهره برداری قرار می گیره.طبقه بالاش که موزه خوشنویسیه پنجره های ارسی بسیار زیبایی داره.”عمارت کلاه فرنگی” به همراه سردر عالی قاپو تنها بناهای باقی مانده از باغهای دوره صفویه در قزوین است. این بنا در دوره قاجاریه توسط محمد باقر سعدالسلطنه فرماندار وقت قزوین بازسازی شد و چهلستون نام گرفت.

سال ‎۹۵۱ هجری قمری بود که شاه طهماسب صفوی به دلیل تهدید ترک های عثمانی تصمیم به‌ انتقال پایتخت از تبریز به قزوین گرفت و در همین سال بود که ‌اراضی موسوم به زنگی‌آباد را از میرزا شرف جهان یکی از بزرگان و معتمدان شهر برای احداث بنای شاهی خریداری کرد. شاه طهماسب به معماران برگزیده کشور دستور داد تا باغی به ‌شکل مربع در آن بسازند و در میان آن عمارت های عالی، تالار، ایوان ها و حوض های زیبا بنا کنند.

این نقطه شروع تاریخ عمارت کلاه فرنگی بود که به همراه سردر عالی قاپو تنها بناهای باقی مانده از باغ های دوره صفویه در قزوین هستند. این مکان، کاخ شاهی بوده که شاه طهماسب صفوی بنای آن را از روی نقشه یک معمار ترک با شیوه شطرنجی خیلی کوچک ساخته و دارای پنجره‌های چوبی بسیار ظریف و زیبا است. تا جایی که برخی معتقدند بنای هشت بهشت اصفهان با گرته برداری از این اثر ساخته شده است.

اگر گذارتان به موزه چهلستون قزوین بیفتد، می‌توانید نقاشی‌های دوران صفوی را ببینید که روی دیوارهای این بنا خودنمایی می کنند. نقاشی‌های دیواری طبقه اول نمونه‌ای از هنر نگارگری مکتب قزوین است و به همین دلیل شهرت خوبی در محافل معماری دنیا دارد. تعداد نقاشی‌های دیواری این بنا مشخص نیست، اما طبق گفته‌های “عبدالملک شیرازی” و “قاضی احمد حقی”، این نقاشی‌های دیواری از آب طلا بوده‌اند.

مکتب حاکم بر این نقاشی‌ها از تغییر و تحولات سیاسی تاثیر گرفته، به ‌نحوی که ظهور نادرشاه و مکتب افشاریه در چهل‌ ستون دیده می‌شود. ظهور قاجار هم در سومین لایه نقاشی های کاخ چهل ‌ستون دیده می‌شد که به مرور زمان از میان رفته است.

چهلستون ساختمانی ۸ گوش دارد که با مساحت تقریبی ۵۰۰ متر مربع ساخته شده است. با تالارها و اتاق هایی کوچکی که در هرکدام از دو طبقه آن به چشم می خورد. رواقی با ستون های آجری و قوس های نیم دایره ای بنا را در برگرفته و بر بالای آن ایوانی با ستون های چوبی استوار شده است.

بد نیست بدانید که عمارت کلاه فرنگی” به همراه”سردر عالی قاپو” تنها بناهای باقی مانده از باغهای دوره صفویه در قزوین هستند. بعدها این بنا در دوره قاجاریه توسط “سعدالسلطنه” فرماندار وقت قزوین بازسازی شد. و در سال ۱۳۳۷ به عنوان گنجینه اشیای تاریخی و باستانی مورد استفاده قرار گرفت. در حال حاضر هم از ساختمان چهلستون قزوین به عنوان موزه خوشنویسی قزوین استفاده می شود.

مرتبط:الموت یکی از مهمترین جاذبه‌های گردشگری قزوین

نوشته چهلستون قزوین اولین بار در ایرانگردی و جهانگردی سفرهای پیشاهنگ آناهیتا. پدیدار شد.