نوشته ثبت “اهر” و “اسکو” به عنوان شهرهای ملی صنایع دستی اولین بار در ایرانگردی و جهانگردی سفرهای پیشاهنگ آناهیتا. پدیدار شد.

در بررسی‌ های تاریخی آثار ویژه‌ ای که مبین قدمت تاریخی روستا باشد، یافت نشده است، اما رایج بودن زبان تاتی در میان مردم روستا، قدمت فرهنگی و قومی روستا را نشان می‌ دهد و دورۀ استقرار آن را به دوران دور تاریخ آذربایجان می‌رساند.

زبان ساکنان این روستا را هیچ‌ کس در روستاهای اطراف بلد نیست و فقط در بین خودشان به زبان تاتی سخن میگویند و کودکانشان را نیز با این زبان بزرگ می‌کنند.

روستای دره‌ ای كرینگان بافت مسكونی متمركز دارد که با استقرار در میان كوه‌ ها، چشم‌ انداز زیبایی پدید آورده است. خانه‌ های یک طبقه با طرح و معماری ساده و مصالح چوب و کاهگل جذابیت خاصی به روستا  می بخشد. ردیف خانه ها در شیب تند تپه به موازات هم بطوری که پشت بام یکی حیاط و معبر خانه دیگر است، ساخته شده است. طول سرتاسری خانه ها متصل به هم و در فواصل منظم است که منظره بسیار بدیعی را بوجود آورده است. شکل خانه‌ ها، بر نوع معیشت و فعالیت مردم و همچنین اقلیم منطقه منطبق است و فضاهای لازم برای رفع نیازهای متنوع روستاییان از قبیل فضای زندگی، آغل، انبار علوفه و غیره در احداث آنها پیش‌ بینی شده است.

زبان مردم روستای کرینگان:

تاتی یکی از کهن‌ ترین زبان‌ های ایرانی است که از دیدگاه زبان شناسی، بسیار کهن بوده و ارزش ویژه‌ ای دارد؛ بیشترین آمار جمعیتی تات‌ های ایران متعلق به شهر کهن اشتهارد و دو شهرستان کهن تاکستان و بوئین ‌زهرا در قزوین هستند که تاکنون هیچ آمار رسمی در مورد تات‌ های این مناطق ارائه نشده‌ است.

احسان یارشاطر از ایران‌ شناسان بنام و بنیانگذار بنیاد ایرانیکا در رساله خود، درباره زبان تاتی، که با راهنمایی والتر هنینگ نوشته است نام صحیح این زبان را تاتی می‌ داند. وی اشاره می‌کند که زبان مردم آذربایجان نه ترکی بلکه زبان تاتی بوده است. ارتباط بین زبان تاتی باستان و آذری درت حقیقات احمد کسروی به اثبات رسیده است. (زبان آذری زبان پيشين مردم آذربايجان، يکی از دو شاخه زبان مادی است (زبان مردم قوم ماد) و زبان مادی خود يکی از زبان‌ های ايرانی است که شاخه‌ ای از زبان‌ های آريايی محسوب می‌ شود. زبان مادی در بخش وسيعی از ايران باستان (ايرانی که فراتر از مرزهای امروزين بوده است) رایج بود. با گذشت زمان، فاصله‌ های جغرافيايی گويش‌ های نوين‌ تری پديد آورد و زبان مادی به دو شاخه زبان‌ های کردی و آذری تقسيم شد. امروزه محققان زبان شناسی با بررسی واژه‌ های کردی و آذری دريافته‌ اند که پيوند بسيار نزديکی ميان زبان کردی و آذری پا‌برجاست و اين دو زبان پيوند نزديکی با زبان‌ های اوستايی و پهلوی دارند.)

تات اصطلاحی است که ترکان قديم به بيگانگانِ مقيم سرزمين‌ های خود اطلاق میکرده‌ اند. در ديوان لغات الترک، که در قرن پنجم هجری قمری تاليف شده، تات به شکل “تَت” نيز ضبط شده و به معنای ايرانی، فارسی، فارسی زبان آريایی‌ نژاد و کافر اويغوری آمده‌ است.

زبان تاتی دارای ۴ گویش اصلی‌ است:

جنوب استان قزوین (تاکستانی، اشتهاردی، شالی، دانسفهانی، اسفرورینی، ابراهیم‌آبادی، سگزآبادی)

استان اردبیل (خلخالی)

دامنه رشته کوههای البرز (دماوندی، رودباری، الموتی، طالقانی، زیارانی، طیخوری)

استان خراسان شمالی (خراسانی)

از دیگر گویش‌ های زبان تاتی می‌توان به وفسی، هرزندی، خوئینی و کلیتی اشاره کرد.

تا اوایل دهه پنجاه شمسی، اهالی مسن چهار روستا ( چایکندی، کلاسر، خوینرود، ارزین) قادر با مکالمه به زبان تاتی بودند.

زبان تاتی ایران (به تاتی: Tâti Zobun, تاتی زبون‎) یا تاتی جنوبی از دستهٔ زبانهای ایرانی شاخه شمالغربی است. گویش‌ های این زبان روزگاری از آذربایجان تا شمال خراسان گسترده بود ولی امروزه با ترک‌ زبان و فارسی‌ زبان شدن بخشی از شمال‌ باختری ایران تنها جزیره‌ هایی از گویش‌ های تاتی در منطقه به جا مانده‌ است. بزرگ‌ ترین این جزیره‌ ها در استان‌ های مرکزی، قزوین، البرز، تهران، اردبیل، گیلان، زنجان و خراسان شمالی یعنی شهرستان‌ های  و زرندیه، تاکستان و بوئین زهرا و الموت، اشتهارد و طالقان، دماوند، شاهرود خلخال، رودبار، طارم، جاجرم و اسفراین و شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان دیده می‌ شوند.

زبان تاتی در فهرست میراث ناملموس آثار ملی ایران از استان آذربایجان شرقی ثبت شده است. این زبان در روستای کرینگان ورزقان نیز سخن گفته می‌ شود. می‌ توان ریشه اصلی زبان تاتی را مادی دانست که در طول قرون متمادی تحت تأثیر زبان اوستایی که زبان مذهبی مردمان ایران بوده، و فارسی باستان و پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی و فارسی دری، که به ترتیب زبان رسمی حکومت‌ های هخامنشی و اشکانی و ساسانی و حکومت‌ های پس از اسلام بوده اند، قرار گرفته، و امروزه در آخرین شکل خود تحت عنوان تاتی در آمده است. دیاکونوف در اين باره می‌ نویسد:

«در زمان حاضر نیز تات‌ ها و تالش ها و گليك‌ ها و مازندرانی‌ ها به زبان‌ هایی سخن می‌ گویند كه خود بقايای زبان هند و اروپائی می‌ باشد كه در آغاز زبان ماد شرقی بوده است. امتياز ويژه اين زبان‌ ها كهنگی و مهجوری تركيب اصوات است كه با زبان پارسی تفاوت داشته و با مادی و پارتی و اوستايی مناسبت دارد.»

این مشاهده و دیگر منابع تاریخی خمیر مایه‌ای بود برای اثبات “زبان آذری” توسط احمد کسروی و دیگر تاریخ شناسان و زبان شناسان مانند مینورسکی، که بر پایه آن پیش از ورود ترکان به آذربایجان در زمان سلطان محمود غزنوی (حدود هزار سال پیش) مردم آذربایجان به زبان آذری حرف می‌ زدند.

فعالیت اقتصادی 

اقتصاد روستای کرینگان بر پایه فعالیت‌ های زراعی، دامداری، ‌‌باغداری، پرورش زنبورعسل و تولید صنایع دستی استوار است. بخشی از اراضی زراعی روستا، توسط رودخانه های كرینگان آبیاری می‌ شود

وجود مراتع سرسبز و وسیع موجب رونق دامداری در روستا شده است. مهم‌ترین محصولات زراعی و دامی روستا عسل، گردو، گوشت، پشم و انواع فرآورده‌ های لبنی است. از دیگر محصولات روستا، می‌توان به گل سرخ و محصولات وابسته به آن مانند مربا و شربت و گلاب اشاره کرد.

موقعیت مکانی و جغرافیایی روستا:

کرینگان از روستاهای دیزمار شرقی از توابع بخش مرکزی شهرستان ورزقان میباشد که در شمال تبریز قرار دارد و با مختصات جغرافیایی ۴۶ درجه و ۳۱ دقیقه طول شرقی و ۳۸ درجه و۴۵ دقیقه عرض شمالی، در ۳۵ كیلومتری شمال غربی شهر ورزقان و ۱۱۰ كیلومتری شـمال شـرقی تبریز واقـع شـده اسـت. این روسـتا از جنوب غربی بـه كوه كرش، از شرق به كوه اسكی کند و از غرب به كوه ساری‌ گونی محدود است.

از شمال با روستا های اولی، احمد آباد و مردانقم  و از جنوب شرقی با روستاهای ونستان و ملک طالش و  ازجنوب غربی با روستای آستمال همسایه است.

گردنه پیرگدیك در چهار كیلومتری جنوب غربی و سد اخنه کرینگان در غرب روستا واقع شده است.

آب و هوای روستا:

ارتفاع روستا، از سطح دریا ۱۶۰۰ متر با آب و هوای نیمه خشك و کوهستانی و معتدل می باشد که در تابستان گرم و معتدل و در زمستان سرد و یخبندان میشود.

جاذبه های گردشگری روستا و اطراف:

درخت بلوطی در روستای کرینگان هست که  قدمتی چهار هزار ساله را با خود به یدک می‌کشد و در کنار گویش و زبان روستای کرینگان جذب کننده گردشگر است.

هوای پاک، مناظر کوههای مرتفع، جلوه جویبارها، رودخانه‌ ها، بیشه‌ زارها و نحوۀ استقرار روستا در دره‌ ای زیبا با انبوهی از گیاهان و گل‌ های وحشی، فضای مناسبی را برای بازدید گردشگران فراهم آورده است. منطقه اکوتوریسم چیچکلی و جنگل‌ های ارسباران نیز، بر جاذبه‌ های روستا می‌ افزایند.

چشمه قاضی بولاغی 

این چشمه در منظقه دیزمار شرقی ارسباران و در میان جنگلهای زیبا و پرپشت کرینگان واقع شده و از طریق چیچکلو – پیرگئدیگی دارای راه ماشین و پیاده می باشد از پیرگئدیگی راهی که میان جنگل ها عبور میکنیم تا به چشمه قاضی بولاغی برسیم در هر وجبش گلهای رنگارنگی به چشم می خورد صدای گوش نواز شلاله ها و چهچه بلبلان و سایر پرندگان و خش خش برگهای درختان و همه و همه چنان مستانگی در شنونده ایجاد می کند که گوئی هیچ روند ناسالمی در دنیا بر خلاف امیال و خواست های مردم اتفاق نمی افتد گوئی طبیعت زیبا و وصف ناپذیر منطقه با  آدم سخن می گوید نجواهای روح بخش چمنزارها دل هر آدمی را آرام میکند مجموعه نفیسی از شکوفائی طبیعت بهاری به چشم می خورد و همگان را مدهوش می سازد آب این چشمه یخ گونه و صددرصد معدنی میباشد؛ هرگز با اینگونه نوشته ها اوصاف و زیبائی های این سرزمین به اتمام نمی رسد.

محصولات و پوشش گیاهی منطقه:

اراضی پیرامون روستا را انواع گیاهان دارویی و خوراکی مانند پونه، آویشن، ثعلب، گل گاوزبان، گون و همچنین درختان بلوط، ازگیل، گلابی، آلوچه، تمشک، ذغال اخته، سیب، گلابی وحشی، بادام کوهی و بُنه در بر گرفته‌اند. این همه تنوع گیاهی علاقمندان بسیاری را به سوی خود جلب می‌کند.

آداب و رسوم روستای کرینگان:

مراسم آیینی مربوط به اسلام و مذهب شیعه اعم از اعیاد و مراسم تولد، ازدواج، مرگ و عزاداری را به‌جای می‌ آورند. مراسم مربوط به جشن‌ های ملی نوروز، چهارشنبه ‌سوری، شب چله و به‌ ویژه مراسم عروسی با شادی و موسیقی محلی همراه است.

مسیر دسترسی به روستای کرینگان:

این روستا از طریق جاده ساحلی‌ ارس و همچنین از شهرهای اهر، ورزقان و خاروانا قابل دسترسی است.

منبع:تریپ یار

مرتبط:

خانه جواهری کوهپایه _جواهری در اصفهان

آغجاقالا _قلعه ای در کوه های سبزفام ورزقان

چيچكلي _بهشت گمشده آذربايجان

نوشته روستای کرینگان _زیبایی بی نظیر ورزقان اولین بار در ایرانگردی و جهانگردی سفرهای پیشاهنگ آناهیتا. پدیدار شد.

نوشته لزوم ایجاد موزه سنگ و مردم شناسی در اهر اولین بار در ایرانگردی و جهانگردی سفرهای پیشاهنگ آناهیتا. پدیدار شد.

نوشته تعریف ساز و کار گردشگری کشاورزی در شهرستان اهر اولین بار در ایرانگردی و جهانگردی سفرهای پیشاهنگ آناهیتا. پدیدار شد.

نوشته طبیعت تابستانی و زیبای سد خونیق اهر اولین بار در ایرانگردی و جهانگردی سفرهای پیشاهنگ آناهیتا. پدیدار شد.

مهمترین آبزیان این سد ماهیانی همچون ماهی سفید رودخانه ای، کفال، کپور، زردپر، ساس و آبزیان دیگری مثل نوعی خرچنگ و میگو  بودند که ماهی سوف نیز در سال ۱۳۸۲ به این جمع افزوده شد.

هدف از رها سازی ماهی سوف در این سد از بین بردن ماهیانی بود که به انگل لیگولا مبتلا شده بودند. این انگل توسط پرندگان مهاجر به اینجا منتقل شده بود. در حال حاضر ماهی سوف تنها وارث این سد می باشد و ماهیان دیگر خیلی بندرت مشاهده می شوند. علاوه  بر ماهیان، این سد زیستگاه پرندگان مختلف نیز می باشد.

این سد اخیراً به زیستگاه پرندگان مهاجر تبدیل شده كه در تابستان مرغابی، لک ‌لک و مرغ ماهی‌ خوار و در فصل زمستان انواع مختلف پرندگان آبزی در این سد دیده می شوند که موجب توجه سیاحان بسیار به این منطقه شده است.

به دلیل شرایط آب و هوایی دلپذیر سد ستارخان در فصول گرم سال و همچنین امكان صید انواع ماهی در آب‌ های این سد و فضای سبز اطراف و ایجاد کمپ گردشگری در این این منطقه، سد ستارخان به تفرجگاهی برای خانواده‌ها و جوانان تبدیل شده است.

موقعیت مکانی:
این سد در پانزده کیلومتری غرب اهر، جاده اهر-ورزقان واقع شده است.

مرتبط:

قلعه بابک _جاذبه‌ای تاریخی بر فراز کوه

سفر کلیبر _بهشت آذربایجان

جواهر دشت _عروس دشت‌های ایران

نوشته آشنایی با سد ستارخان اهر اولین بار در ایرانگردی و جهانگردی سفرهای پیشاهنگ آناهیتا. پدیدار شد.