عبدالناصر درخشان در بازدید از قلعه ناصری ایرانشهر اظهارداشت: قلعه ناصری نماد تاریخ و هویت سیستان و بلوچستان است و نباید بگذاریم برخی مشکلات، باعث بسته‌شدن درب آن به روی مردم شود.

وی تصریح‌ کرد: طرح‌ها و برنامه‌های بازسازی این اثر و رونق گردشگری قلعه با جدیت در مرکز در حال پیگیری است.

نماینده مردم ایرانشهر در مجلس شورای اسلامی ایجاد غرفه توسط شهرداری در کنار دیوار ضلع شرقی را از جمله موانع ثبت جهانی قلعه ناصری دانست و گفت: حق مردم ایرانشهر است که این قلعه را در دسته میراث جهانی ببینند و باید سعی شود تا همه موانع ثبت این اثر برطرف شود.

وی افزود: نگهداری و مرمت سایر آثار تاریخی و مهم حوزه شهرستان ایرانشهر از جمله اقداماتی است که باید به موازات مرمت قلعه ناصری در دستور کار اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قرار گیرد.

سرپرست اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ایرانشهر نیز در این بازدید اظهارداشت: عملیات مرمت و بازسازی محوطه داخلی قلعه از اصلی‌ترین اقدامات این اداره است و امیدواریم در سال آینده بودجه لازم برای ادامه عملیات مرمت این بنای تاریخی در نظر گرفته شود.

رحمان ریگی گفت: قلعه ناصری ایرانشهر پس از قلعه بمپور بزرگ‌ترین و مهم‌ترین قلعه خشت و گلی در بلوچستان است و در سال ۱۳۷۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و تلاش می‌شود تا اقدامات لازم برای ثبت جهانی این اثر ارزشمند صورت گیرد.

قلعه ناصری ایرانشهر به عنوان یک از قلعه های مهم در جنوب سیستان و بلوچستان و پس از قلعه بمپور بزرگترین و مهمترین قلعه خشت و گلی در بلوچستان محسوب می شود.

با توجه به اسناد به جایی مانده ناصر الدوله فرمانفرما که در سال ۱۲۵۸ هـ .ق حـاکم کـرمان و بلوچستان بود، پیشنهـاد ساخت این دژ نظامی بزرگ را در فهرج یا پهره (نام قدیم ایرانشهر) به ناصر الدین شاه قاجار داد که در سال ‎ ۱۲۶۴هجری شمسی به دستور ناصرالدین شاه توسط استاد حسین معمارباشی کرمانی ساخته شد.

کار ساخت این قلعه هفت سال به طول انجامید و از آن پس بنام قلعه ناصری یا ناصریه مشهور شد و مقر حکمرانی بلوچستان که تا آن سال قلعه کهن و عظیم بمپور بود، به این قلعه انتقال یافت.

این بنای تاریخی با گستره ۳۶ هزار مترمربع با ابعاد ۱۹۵ در ۱۸۵ متر شامل بخش های مختلف از جمله چهار حیاط مجزا و بیش از ۱۵۰ اتاق، حال بند، حوض خانه، انبار، اصطبل، حمام، سربازخانه و منطقه حاکم نشین بود.

در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی با تصرف شهر فهرج یا پهره توسط قوای رضاخان پهلوی این شهر به نام ایرانشهر تغییر نام یافت.

مصالح اصلی این قلعه از خشت و گل و آجر است و حصار آن مجموعا دارای ۹ برج دیدبانی است که قطر دیوارهای حصار آن در روی سطح زمین به پنج متر و ارتفاع آن به حدود هفت متر می رسد.

ایرانشهر در ۳۴۰ کیلومتری جنوب زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان و در مسیر راه زاهدان – چابهار و کرمان – بم – چابهار قراردارد.

منبع:ایرنا

مرتبط:

قلعه ناصری

مقدمات ثبت جهانی قلعه‌های ناصری و بمپور ایرانشهر در حال انجام است