نوشته‌ها

احیای پخت غذای محلی خشیل اردبیل

خشیل یک غذای بسيار مقوی و پرکالری بوده و در زمان‌های قديم به عنوان غذای ویژه شب چله در استان مورد استفاده قرار می‌گرفته است، همچنین این غذا برای زنان تازه زایمان کرده نیز بسیار توصیه می‌شود.

غذاهای محلی معمولا با آب و هوا و اقليم منطقه هماهنگی دارند، خشيل يک غذای مقوی است که برای روزهای سرد سال بسيار خوب بوده و با کالری زيادی که دارد می‌تواند چند ساعت باعث سيری شود، اين غذا ظاهری شبيه به حليم دارد با اين تفاوت که بسيار سريع‌تر آماده می‌شود و در تهيه آن از گوشت استفاده نمی‌شود.

بلغور گندم که از مواد اصلی مورد استفاده در  خشيل بوده يکی از مواد غذايی سنتی استان است و در عين حال از نظر مواد مغذی بسيار ارزشمند است که متاسفانه در حال حاضر از الگوی غذايی مردم تا حدود زيادی حذف شده است، مصرف بلغور می‌تواند نقش مهمی در جلوگيری از بروز بسياری از بيماری‌ها داشته باشد.

غلات از جمله مواد اصلی مورد استفاده در برخی غذاهای سنتی اردبیل بوده، غذاهايی که به دليل کالری بالا در فصول سرد سال بيشتر استفاده مي­‌شد و سازگار با محیط بوده است که یکی از این غذاهای دارای غلات، خشیل است،  طعم خوب این غذا باعث می‌شده افراد خانواده با اشتياق غذای طبخ شده را مصرف کنند.

خشيل بیشتر در وعده غذایی صبحانه مصرف مي.­شود، اين غذای سنتی يکی از خوراکيیهای محلی و بومی استان اردبيل است که به دليل استفاده از شيره خرما(گاهی بسته به نوع محصول بومی به جای شیره خرما از شیره انگور و دوشاب توت نیز استفاده می‌شود) و بلغور گندم، بسيار مقوی بوده و برای حفظ سلامت بدن مفید است.

فرآیند پخت خشیل

برای پخت خشیل ابتدا بلغورها را قبل از پختن به مدت ۱۲ ساعت در آب قرار می‌دهند تا به طور کامل خيس بخورد و در مرحله بعد بلغورها با مقداری آب در قابلمه ریخته و روی اجاق قرار می‌گیرد و بعد از پخت آب آن گرفته شده و آرد را با آب و شير سرد مخلوط کرده و سپس به بلغورها اضافه مي­‌کنند و روی حرارت خيلی کم قرار مي­‌دهند تا به مرحله پخت برسد.

براي بهتر رنگ گرفتن و خوش طعم شدن خشیل مقداری نيز زعفران به آن اضافه می‌شود و بعد از اينکه مواد به طور کامل پخت، داخل ظرفی گذاشته و در وسط آن کره، عسل و يا شیره می‌ریزند و در صورت تمايل مقداری دارچين نيز اضافه می‌شود.

سبقه تاریخی خشیل

با توجه به اینکه گندم یکی از محصولات کشاورزی بومی منطقه است که سابقه کشت آن به دوران پیش از تاریخ می‌رسد، پخت این غذا سابقه طولانی در منطقه دارد و آیین‌های مربوط به کشاورزی که در ارتباط با استفاده از غذای خشیل است، قدمت و سابقه آن را نشان می‌دهد.

در گرمی مغان رسمی کهن وجود دارد، به این ترتیب که هنگام شخم زدن زمین در فصل پاییز در چهار گوشه زمین مقداری از غذای خشیل را دفن می‌کنند و به دعا می‌ایستند و اعتقاد دارند با این عمل سال پر محصولی را خواهند داشت.

 اين غذا منبع سرشاری از مواد معدنی مورد نياز بدن بوده و دارای آهن، فسفر و روی است، از این غذای سنتی برای سرفه، نرم‌کننده سينه و رفع گرفتگی صدا، تقويت افراد ضعيف و نیز خون‌سازی استفاده می‌کنند.

این غذا در شمال استان اردبیل به دلیل کشت غالب گندم در منطقه مغان بیشتر از سایر نقاط رایج بوده و در حال حاضر نیز از سوی خانوارهای روستایی و عشایری و حتی شهری طبخ قرار می‌شود، اما با توجه به اینکه خشيل به دلیل تغییر ذائقه نسل جوان و گرایش به فست‌فودها در معرض فراموشی بوده ثبت مهارت پخت آن در فهرست میراث ناملموس کشوری گامی اساسی برای احیای آن به شمار می‌رود.

با توجه به اهمیت این موضوع اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان اردبیل با انجام تحقیقات میدانی و تهیه پرونده ثبتی توانست خشیل را به ثبت ملی برساند تا با معرفی آن گامی در مسیر حفظ هویت ملی و قومی این منطقه ‏برداشته و با تشویق جوانان و کودکان به مصرف این گونه غذاها، علاوه بر تضمین سلامت جسمی آنها، باعث احیا و رونق آن شود.

مرتبط:

آشنایی با مجموعه تاریخی بازار اردبیل

عنبران و اصلاندوز به عنوان شهر ملی صنایع دستی اردبیل

آشنایی با روستای گیلوان اردبیل

روستای گردشگری اوجاق آلازار گرمی با ۵ تپه تاریخی ثبت‌شده

طبیعت بکر با زمین‌ها و درختانی که در آن به چشم می‌خورد و خانه‌های روستایی به سبک و بافت سنتی روستاهای منطقه در روستای اوجاق آلازار از همان ابتدا و ورودی روستا توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند.

در کنار جاذبه‌های طبیعی، این روستا به تاریخی بودن نیز شهره است و به واسطه وجود اوجاق که به مکانی مقدس و زیارتگاه اطلاق می‌شود، مورد احترام اهالی منطقه و مردم شمال استان است.

از بالای تپه اطراف روستایی پلکانی با دشت‌های زیبا و سرسبز به چشم می‌خورد که زیبایی روستا را دوچندان کرده است، بافت خانه‌های روستا اغلب به صورت خشتی بوده که قسمتی از بافت خشت و گل جای خود را به سیمان و آجر داده است.

منطقه بکر و در عین حال تاریخی با مردمانی ساده و اصیل که اغلب سنت‌های دیرین خود را حفظ کرده و با گشاده‌رویی از میهمانان پذیرایی می‌کنند، اگر چه برخی شرایط چون ضعف معیشتی و نبود شغل و درآمد و در کنار آن زرق و برق زندگی شهری، اغلب مردم این خطه را به شهرها کشانده است.

کشاورزی و دامداری شغل اصلی مردم روستا

این روستا که از روستاهای بخش مرکزی شهرستان گرمی بوده و از آن دسته نقاطی است که اکثریت اهالی آن به مرکز شهرستان، استان و سایر شهرهای کشور مهاجرت کرده‌اند و عملا جمعیت جوان خود را از دست داده است، اهالی این روستا همگی کشاورز و دامدار بوده و از طایفه مددلو که از معدود طوایف بزرگ دشت مغان است، هستند.

اهالی روستای اوجاق آلازار در کنار رودخانه آلازار چایی سکنی گزیده‌ و در کنار کشت گندم و برخی محصولات کشاورزی، به وسیله دامداری به تولید فراورده‌های لبنی نیز پرداخته و از این طریق امرار معاش می‌کنند.

اوجاق آلازار به واسطه موقعیت جغرافیایی و تاریخی که دارد، از شهرت بالایی در میان اهالی منطقه برخوردار است و نیروی انسانی کارآمد زیادی به جامعه تقدیم کرده است.

سیدمحمد ابراهیمی نویسنده کتاب پژوهشی در جغرافیای مغان در این زمینه در کتاب خود بر وجود اوجاق که به معنای زیارتگاه و مکان‌های مقدس در لغت آذربایجانی است، اشاره کرده و محل آن را در گوشه مسجد روستای اوجاق آلازار ذکر کرده که متعلق به قبر امامزاده محمد بن حنفیه بن علی بن ابی طالب است و این محل معنوی مورد احترام اهالی شمال استان اردبیل است.

وجود ۵ تپه تاریخی نشانگر قدمت بالای روستاست

روستای اوجاق آلازار از اهمیت بالایی به لحاظ تاریخی برای شهرستان برخوردار است و پنج تپه ثبت شده در کنار این روستا وجود دارد که نشانگر قدمت بالای روستا است.

وجود قابلیت‌ها و جاذبه‌های مختلف طبیعی نظیر تپه‌های زیبا، آبشار بزرگ، باغات و رودخانه باعث شده اوجاق آلازار یک محل مناسب برای گردشگران باشد و به عنوان مقصدی برای گردشگران انتخاب شود.

با وجود جاذبه‌های بالای گردشگری طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۷۷ نفر است که اغلب جمعیت مهاجر آن به شهرهای بزرگ کشور و مرکز استان  مهاجرت کرده‌اند و شاهد روند کاهشی جمعیت در این روستا هستیم.

بررسی سیر نزولی کاهش جمعیت این روستا نشان می‌دهد زمینه‌های ماندگاری در اوجاق آلازار طی دو دهه اخیر به شدت پایین بوده و نزدیک به ۸۰ درصد از جمعیت آن مهاجرت کرده‌اند که وجود جاذبه‌های این روستا خود می‌تواند به عنوان عاملی برای مهاجرت معکوس به این منطقه به شمار رود.

اخیرا ما شاهد مهاجرت معکوس به اوجاق آلازار برای احیای روستا و احداث باغات در نقاط مختلف اراضی اطراف روستا هستیم که این موضوع نشانگر آینده روشن این منطقه بوده و می‌تواند رونق دوباره را به روستا باز گرداند.

به دلیل جاذبه‌های بالای موجود طبیعی و باغات مختلف در این روستا، می‌توان از این ظرفیت‌ها برای توسعه گردشگری کشاورزی بهره‌ گرفت که تحقق این مهم نیازمند ترغیب اهالی روستا به این حوزه و نیز توجه به توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی است.

توسعه بوم‌گردی و نیز رونق گردشگری کشاورزی متقابلا  می‌تواند به عنوان عاملی برای ترغیب روستاییان مهاجرت‌کرده به روستا شده و مهاجرت معکوس را با توسعه اقتصادی روستا به واسطه رونق صنعت گردشگری فراهم آورد.

منبع:میراث آریا

مرتبط:

آشنایی با مجموعه تاریخی بازار اردبیل

آشنایی با مجموعه تاریخی بازار اردبیل

مجموعه تاریخی بازار اردبیل در میانه شهر و در طرفین خیابان امام خمینی واقع گردیده و به جهت قدمت و دارا بودن معماری سنتی از بازارهای تاریخی و جالب توجه ایران به شمار می آید و چون دیگر بازارها مشتمل بر راسته ها، تیمچه ها، سراها و مسجد و گرمابه است.

در قرن هفتم و هشتم بازار اردبیل رونق فراوان داشته‌ است. در دوره‌ های بعد، قسمتی از بازار بزرگ و تیمچه‌ ها و سرا ها از موقوفات بقعه شیخ صفی‌ الدین اردبیلی بشمار می‌ رفت و درآمد و عواید حاصله به‌ مصرف مخارج این بقعه می‌ رسید.

شهر باستانی و تاریخی اردبیل از دیر باز به علت داشتن تاریخ مطول و موقعیت خاص سیاسی و اجتماعی خود، دارای سوابق فروانی در فعالیتهای اقتصادی بوده و بازار به عنوان مرکز جریانات داد و ستد همواره در شکوفایی اقتصادی شهر سهم به سزایی داشته‌ است. با توجه به قرار گرفتن اردبیل در مسیر جاده ابریشم، این شهر سالها از موقعیت بازارهای وسیع و پر رونق قاره‌ای برخوردار بوده‌ است. نزدیکی اردبیل به گیلان به عنوان قطب پرورش ابریشم و نیز قرار گرفتن اردبیل در معبر دو شهر استامبول و ازمیر، در گذشته باعث می‌ شد بازرگانان فراوانی جذب این شهر شوند.

بازار اردبیل از سابقه طولانی و درخشانی برخوردار است. مقدسی و اصطخری (قرن چهارم ه.ق)، بازار اردبیل را به شكل صلیبی توصیف می كنند كه در میانه آن مسجد قرار داشته است.

جهانگردانی همچون بودلف که در قرن چهارم سفرنامه خود را تدوین کرده، اردبیل را شهری پر نعمت خوانده‌اند که علاوه بر مواهب طبیعی از معادن قابل توجهی نیز برخوردار بوده‌است. یاقوت حموی نیز که در قرن هفتم به اردبیل آمده از صنایع اردبیل و کیفیت بالای آنها حکایت کرده‌است. برخی متاخرین همچون اصطخری در کتاب «مسالک و الممالک» و مقدسی در کتاب «احسن التقاسیم» اردبیل را بزرگترین شهر آذربایجان خوانده‌اند. در دوران صفویه، شهر اردبیل به خاطر وجود مقبره شیخ صفی الدین از اعتبار و حیثیت خاصی برخوردار بوده و چون این شهر خواستگاه شاهان صفوی بود، دوران صفوی دوران شکوه و رونق این شهر بود. در آن دوران جهانگردان مشهور بسیاری از این شهر بازدید کرده‌اند که از جمله آنها می‌توان به تاورینه، پی یترودولاواله، آدام اوله آروایس و مسیو ژوبر فرانسوی اشاره کرد.

بازار اردبیل

بنای امروزی بازار اردبیل در برخی از قسمت‌ها متعلق به دوره صفوی است که بعضی از سراها و تیمچه‌ها و راسته‌ها در ادوار بعد از آن مرمت و احیا شده‌است. آنگونه که در منابع معتبری همچون صریح الملک آمده در قرن دهم هجری در زمان حکومت شاه طهماسب اول، بازارهای اردبیل از رونق بسیار زیادی برخوردار بوده‌است. دکاکین فراوانی که تعدادشان از صدها باب بیشتر است در بازارهای اردبیل از طریق نیابت تولیت آستانه شیخ خریداری شده و وقف بقعه شیخ صفی الدین گردیده‌است. در کتاب صریح الملک از بازار بقالان، بازار کرباس فروشان، بازار قصابان، بازار منادی و بازارهای میخچه گران، خفافان، خراطان، سراجان، حدادان، بازار والی الالواح و بازار قیصریه و از دهها سرا و تیمچه نام برده شده‌است. چنین به نظر می‌رسد که در زمان صفویه وسعت و رونق بازار اردبیل فوق العاده چشمگیر بوده و نسبت به امروز از اعتبار بسیار بیشتری برخوردار بوده‌است.

معماری بازار اردبیل:

از لحاظ سبک معماری تاق تمام جناقی و گنبدها چهارتاقی و اغلب ساده‌است. طول تاقنمای مغازه‌ها به طور متوسط ۳ متر و قطر پایه تاقها ۸۰ سانتی متر است.

روشنایی داخل بازار از طریق روزنه های تعبیه شده در پوشش های گنبدی تامین می شود.

سرای خشكبارها از دو بازارچه موازی هم كه هر دو بر راسته بازار عمودند تشكیل شده و هر كدام دارای ۵ دهانه و ۵۱ مغازه است. سرای گلشن نیز مركب از دو بازارچه و یك سرا است و در مقابل سرای زنجیرلی واقع شده و به راسته بازار و راسته پیر عبدالملك مربوط می شود.

بخش اصلی سرا فضایی مستطیل شكل به ابعاد ۸۰/۳ × ۹۴/۹ متر می باشد كه پوشش آن متشكل از ۹ گنبد در میانه با چهار ستون مدور از سنگ خارا به ارتفاع ۷۵/۲ و قطر ۵۲% متر (یا ۵۲ سانتیمتر) و در اطراف بر جرزها نگهداری می شود. ستون ها دارای سرستون مكعب شكل بوده و طاق های زیرین گنبدها توسط تیرهای چوبی به یكدیگر اتصال یافته و مهار شده است.

از دیگر بخش های مهم بازار، چهار سوق یا بازار بزرگ قیصریه است. این بخش بنایی است مدور با گنبد كروی بلند و ساده . قطر بنا در پایین ۱۲ متر و ارتفاع تقریبی آن ۱۳ متر است.

بازار اردبیل

بخش زیرین بنا، بدون در نظر گرفتن پایه مغازه ها و امتداد بازارچه ها عبارت است از ۱۲ پایه كه با ۱۲ طاق جناغی زمینه را برای بر پایی گنبد فراهم ساخته است. در هشت طاق جناغی مغازه و در ۴ تای دیگر راهرو بازارچه ها تعبیه شده است. بر سر بازارچه شمال شرقی، سنگ نبشته ای به چشم می خورد كه به علت فرسودگی امكان قرائت آن وجود ندارد این سنگ نوشته حاوی نام بانی و تاریخ بنا بوده است. تیمچه و سرا و بازارچه زنجیرلی از دیگر بخش های مهم بازار اردبیل است كه به راسته بازار راه می یابد. سرای زنجیرلی بنای هشت ضلعی است (چهار ضلع اصلی و چهار ضلع فرعی) كه ابعاد اضلاع اصلی آن ۲۰/۱۰ متر می باشد صورت ۸ ضلعی در بالا با گوشه سازی به دایره تبدیل شده و گنبدی كروی و ساده ای بر فراز آن جا گرفته است.

بازار فعلی اردبیل که نظیر آن در برخی از شهرهای تاریخی ایران دیده می‌شود، در سال ۱۳۶۴ به علت احراز شرایط تاریخی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. در سالهای قبل از ثبت بازار، صاحبان مغازه‌ها و شاغلان این بازار ضربه‌های زیادی به آن وارد کردند و تا حد زیادی شکل سنتی آنرا تغییر دادند، با این وجود آنچه که هم اکنون نیز باقی مانده، ارزش این اثر تاریخی را به خوبی نشان می‌دهد. رونق تجاری بازارهای اردبیل و حفظ بافت و پیکر سنتی آن در دوره قاجار نسبت به زمان حال بیشتر بوده‌است. مراوده تجاری بین ایران و روسیه تزاری و رفت و آمدها و ارتباط مستقیمی که بین مردم آذربایجان ایران وقفقازوجود داشته باعث شده بود که شهر اردبیل از موقعیت خاص تجاری بهره مند باشد و به همین سبب دهها تیمچه سرای و کاروانسرا در اردبیل فعالیت داشته که پس از وقوع انقلاب بلشویکی در سال ۱۹۱۷ در روسیه و حاکمیت دولت بر امر تجارت و اقتصاد و قطع روابط مردم با یکدیگر، موجبات رکود تجارت و فعالیتهای اقتصادی را در اردبیل بوجود آورد و کاروانسراهای فراوانی که رونق خود را از دست داده بودند رو به ویرانی نهادند.

در شرایط موجود راسته‌های مجموعه بازار اردبیل عبارتست از راسته اصلی بازار، راسته پیر عبدالملک، راسته قیصریه، کفاشان، علافان، زرگران، سراجان، پنبه فروشان، مسگران، چاقوسازان و آهنگران و سراهای آنها عبارتست از سرای خشکبار، سرای گلشن، سرای وکیل، سرای زنجیرلو، سرای حاج احمد، سرای حاج شکر، سرای مجیدیه، سرای امام جمعه و سرای دوکچی.

مجموعه تاریخی بازار اردبیل در سال های اخیر از طرف سازمان میراث فرهنگی تعمیر و مرمت شده و به شماره ۱۶۹۰ به ثبت تاریخی رسیده است.

مرتبط:

خان كندی _زیباترین روستای اردبیل

آشنایی با آبشار سردابه اردبیل

پل معلق پیرتقی در اردبیل

شهیدگاه، یادآور دلاوری‌هاى فرزندان ايران‌زمين در مقابل تهاجم بیگانگان

طبق شواهد و مدارک مستند تاریخى، این محوطه، قبرستان وسیعى بوده که در دوره شیخ صفى‏‌الدین محل دفن مریدان و همچنین پس از تشکیل سلسله صفویه برای تدفین شهداى جنگ شروان، چالدران و شخصیت‌هاى مذهبى و سیاسى مورد استفاده قرار مى‏‌گرفته است.

عنوان شهیدگاه براى اولین بار در زمان شاه اسماعیل اول به این قبرستان داده شد، روایت است، شاه اسماعیل اول در سال ۹۱۵ق/۱۵۰۹م به همراه عده‌‏اى از مریدان و صوفیان خود براى گرفتن انتقام خون پدر و جدش عازم شروان شد و پس از پیروزی بر فرخ یسار و فتح شروان جنازه پدرش حیدر و جدش شیخ جنید را همراه افرادی از بزرگان و سرکردگان صفوى که در رکاب پدرش سلطان حیدر و در خدمت خود او در آن جنگ‌ها شهید شده بودند، به اردبیل انتقال داده و پدرش را در کنار مزار شیخ صفى‌‏الدین و شهداى دیگر را در آن قبرستان دفن کرد.

به روایت دیگر جنازه شیخ حیدر و شیخ جنید بدون اینکه از یکدیگر مشخص باشند در قبرستان پشت مسجد بقعه دفن شدند و از آن زمان قبرستان مذکور به شهیدگاه معروف شد.

در زمان شاه اسماعیل نیز پس از وقوع جنگ چالدران در سال ۹۲۰ق/۱۵۱۴م اجساد تعدادى از قهرمانان شهید این نبرد نابرابر به همراه زین و یراق اسب‌هایشان که به پوست و چرم پیچیده شده بودند به این قبرستان منتقل و در آنجا به خاک سپرده شدند.

 جای هیچ شک و تردیدی نیست که دفن اجساد جنگ شروان و به ویژه جنگ چالداران بیانگر سابقه نبرد سازمان یافته اجداد صفوى با دشمنان در راستاى رسمیت مذهب تشیع بوده است، این نبردها براى اولین بار در زمان سلطان جنید و بعد، سلطان حیدر جامع عمل پوشیده است.

جنگ سلطان جنید نخستین جنگ خاندان صفوى در راه مذهب بود که در سال ۸۶۰ ق/۱۴۵۶م رخ داد و جنگ چالدران نیز در زمان شاه اسماعیل اول صفوى با عثمانى‏‌ها به وقوع پیوست، این جنگ تاریخی نبرد نابرابرى بین سپاهیان و لشکریان عثمانى و سپاه ایران بود.

سنگ قبرهاى شهیدگاه و تزیینات آن

به‌طور کلى سنگ قبرهاى محوطه شهیدگاه از نظر نقوش تزیینى به شش گروه عمده گیاهى، هندسى، حیوانى، انسانى، نمادین و خط نگاره‌‏ها دسته‌بندی می‌شود.

نقوش گیاهی شامل نگاره‌های درخت و نقوش گیاهى است، تزیینات درختى آن با یک ساقه عمودى و چندین انشعاب راست و مایل و تزیینات گیاهى به صورت اسلیمى‌، ختایى و گل‌هاى شاه عباسى سر در آورده از داخل گلدان‌هاى تزیینى است. این نقش‌ها از لحاظ سبک‌‏شناسى قابل تطبیق با تزیینات گلدانى (درخت طیبه) کاشی‌هاى معرق و هفت رنگ چینی‌خانه است.

دومین گروه از تزیینات سنگ قبرهاى محوطه شهیدگاه با نقش‌های هندسى و گره چینى‌های برجسته مشخص می‌شود، این طرح‌ها با نقوش گیاهى همراه شده و فواصل خالى با برگ‌هاى به هم پیچیده و طرح‌هاى گلدار زیبا پر شده است.

تعداد سنگ قبرهایى که داراى نقش‌هاى حیوانى و جانورى هستند بسیار نادر است، چنین تزییناتى از لحاظ سبک‌‏شناسى قابل مقایسه با مینیاتورهاى عهد صفوى است، این نقوش که تعداد آنها از انگشتان یک دست کمتر است غالبا بر پهلوی جنوبى سنگ‌ها به طرز هنرمندانه‌‏اى طراحی و حکاکی شده ‏است، نقوش جانورى در این صحنه‌‏ها شامل تصاویر حیوانات مختلفی چون اسب، آهو، پرنده (قوش) است که به صورت واقع‌گرایانه و بدون رعایت پرسپکتیو حجارى شده است.

نقوش انسانى سومین گروه از نقوش سنگ قبرهاى محوطه شهیدگاه است که از نمونه آنها آثار اندکی باقی مانده است، در بررسی‌هاى به عمل آمده تنها سه مورد تقریبا سالم شناسایى شد، البته جزییات این نقوش گویا نیست؛ نقش انسان (شاه یا حاکم) در صحنه شکار و پیاده و سوار بر اسب به طرزی نمایانده شده که از نظر سبک و اجرا شباهت زیادی به مینیاتورهاى عصر صفوى دارد.

نکته جالب توجه اینکه حجار هنرمند در ترکیب این نقوش سعى داشته جزییات نقش را از لحاظ ترکیب صورت، پوشش بدن، دستار و کلاه و دیگر جزییات و مشخصات واقع‌گرایانه نشان دهد.

گروه دیگری از تزیینات سنگ قبرهای محوطه شهیدگاه از نگاره‌های  نمادین مذهبی و غیرمذهبی تشکیل می‌شود، در این خصوص تعداد محدودى سنگ قبر در قبرستان شهیدگاه با علایمی چون رمزی از دیگر سنگ‌ها متمایز می‌شود.

در کنار این تصاویر نگاره‌های دیگری مشتمل بر نقش قندیل، محراب، شمشیر، گلدان و گلابدان در این سنگ‌ها دیده می‌شود که به لحاظ بار فرهنگى خاصى که دارند مى‏‌توانند نماد یا نشانه اختصاص شخص یا واقعه مهم و یا ایدئولوژى پرمفهومی باشند، به هر حال هر چه باشد واضح است که حجار و نگارگر از ترسیم آنها قصد خاصى داشته و شاید مى‏‌خواسته بینشى را انتقال دهد یا به معرفی صاحب قبر بپردازد.

به طور کلی یکایک این سنگ‌ها در حکم تابلویى هستند که نقوش گل و بوته، اسلیمى، گل‌هاى شاه عباسى و اشکال مربوط به آیین و رسوم دراویش، همچنین ابزارآلات جنگى و اشیای اسلامى و عرفانى تفکر آن دوره را برای ما به ارمغان می‌آورد.

طرح قندیل از جمله نگاره‌های نمادین سنگ‌ها و کاشی‌هاست، استفاده از نقش محراب نیز بسیار متداول بوده و معمولا بالاى قوس محراب‌ها با نقوش گیاهى و اسلیمى به طرز زیبایى تزیین می‌شد؛ بی تردید نقش قندیل بر روى سنگ‌ها پیام خاص مذهبی داشته، اگر چه کاربرد قندیل بر روى سنگ قبرها عمومیت نداشته ولى در برخى از آنها به صورت متنوع ظاهر شده است.

شاید یکى از دلایل استفاده از نقش قندیل بر روى سنگ قبرها نماد نور باشد، چرا که استفاده از قندیل در اماکن متبرکه و کاربرد این نقش در محراب‌ها نیز اشاره به آیه ۳۵ سوره نور دارد، (اللّه نور السموات والارض مثل نوره کمشکوه فیها مصباح المصباح فى زجاجه الزجاجه کانها کوکب درى یوقد من شجره مبارکه زیتونه) خداوند نور آسمان‌ها و زمین است، داستان نورش به مشکوتى ماند که در آن روشن چراغى باشد و آن چراغ در میان شیشه‏‌اى که تلالو آن گویى ستاره‏اى است درخشان و روشن از درخت مبارک زیتون.

نقش قندیل در سراسر جهان اسلام در یک مقطع از زمان یعنى اوایل قرن ششم هجرى بر روى محراب‌هاى سنگى نقش شد و پس از اندک زمانى گسترش پیدا کرده و بر روى قبرها و محراب‌هاى کاشى نیز نقش شد. نقش محراب نیز در تزیینات برخى سنگ‌ها با نور پیوند دارد، به طوری که این آرایه‌ها اغلب با نقش محراب نمایانده شده است؛ اصولاً طراحان در مساجد همیشه محراب را به عنوان دریچه‌‏اى به سوى خدا در پیش روى خود هنگام عبادت داشته‏‌اند، به این خاطر از طرح محراب براى سنگ قبرها استفاده کرده‌‏اند.

 مفاد آیات قرآن براى هر مسلمانى داراى تقدس بسیار بوده و هنرمندان اسلامى در تمام دوره‌ها  از این آیات در تزیین بناهای مذهبى و مصنوعات فلزى، سفالى و غیره استفاده می‌کرده‌اند. خطوط خوشنویسی در این آثار اغلب به دو صورت فرورفته یا برجسته با خط ثلث، داراى حروف بلند و کشیده بوده که از این طریق صلابت و استوارى خاصى به کتیبه‏ سنگ قبرها می‌بخشید و در برخى موارد به خط کوفى، نستعلیق، نسخ و ثلث نگاشته شده، نوشته‌‏های فارسى، معمولا به خط نستعلیق جلوه‏‌گر شده‏‌اند.

به طور کلی عبارات به کار رفته بر روى سنگ قبرها که به خط عربى و فارسى نگاشته شده است دارای مفاد قرآنی از آیات سوره‌‏هاى الرحمن، آل عمران، عنکبوت، آیه الکرسى، انبیاء، فجر، شمس و صلوات بر چهارده معصوم(ع)، دعای نادعلیاً، مناجات حضرت‏ على(ع) و ادعیه مختلف براى صاحب قبر و معرفى و مدح متوفى است.

غالبا تاریخ فوت و نام متوفى در داخل کادر چهارگوش بر پیشانى سنگ قبر یا پهلوی شمالی آن حکاکی شده است. کتیبه‌های فارسى نیز که عموما مفهومی در ارتباط با بى‌‏وفایى دنیا و وصف حال متوفى است بیشتر به صورت منظوم بر جوانب سنگ‌ها حجارى شده‌‏اند.

نمونه‌‏اى از این کلام منظوم به شرح ذیل است:

بر سر تربت ما چون گذرى فاتحه خوان         روح ما را به دعا شاد نما آنگه گذر

نوجوانا روضه‌ات  تا جاودان پرنور باد        روحت اندر باغ جنت دائماً با حور باد

به طور کلی برجسته‌ترین تزیینات سنگ قبرهای عصر صفوى خطوط خوشنویسى و کتیبه‌‏نگارى است، با وجود عدم درج نام حجار و کاتب خوشنویس که گاه‌نگاری دقیق آنها را با مشکل مواجه مى‏‌کند ولى برجستگى کتیبه‏‌هاى این سنگ‌ها نشان دهنده حضور چیره دست‌ترین خوشنویسان دوره صفوى در تزیینات بقعه است.

مرتبط:

خان كندی _زیباترین روستای اردبیل

آشنایی با روستای گیلوان اردبیل

دریاچه نئور _بزرگترین دریاچه طبیعی اردبیل

تغییراتی که در انتظار هتل‌های اردبیل برای نوروز کرونایی است

رئیس جامعه هتل‌داران و مراکز اقامتی استان اردبیل گفت: در آستانه عید نوروز و با هدف فعالیت شایسته هتل‌ها در ارائه خدمات به مسافران و گردشگران، صدور گواهی سلامت برای فعالان این عرصه در دستور کار است.

جعفر بذری اظهار کرد: بعد از اصفهان، اردبیل دومین استان کشور است که با همکاری کارشناسان دانشگاه علوم پزشکی هتل‌های خود را به گواهی سلامت و بهداشت آراسته می‌کند تا مسافران و گردشگران با اطمینان خاطر بیشتر از این مجموعه‌ها و تأسیسات استفاده کنند.

وی تصریح کرد: در روزهای آینده صدور این گواهینامه در کنار ابلاغ پروتکل‌های بهداشتی جامع به هتل‌ها، انجام می‌شود و همه هتل‌داران سرعین و شهرهای دیگر موظف هستند در ارائه خدمات به گردشگران و مسافران در اسفند و فروردین ماه این گواهی را دریافت کنند.

رئیس جامعه هتل‌داران و مراکز اقامتی استان اردبیل گفت: قرار است بعد از صدور این گواهینامه، بازدید از هتل‌ها و ارزیابی فعالیت آنها انجام شود تا از طریق سایت کشوری و استانی هتل‌های دارای گواهی سلامت برای میهمانان و مسافران معرفی شوند تا آنها با اطمینان از سلامت هتل‌ها و مراکز اقامتی بتوانند نسبت به رزرو آنلاین اقدام کرده و برای ایام عید با فروکش کردن کرونا سفرهای خود را انجام دهند.

بذری افزود: ما خوشحال هستیم که براساس آخرین گزارش ستاد کرونا هیچ موردی از شیوع بیماری کرونا در هتل‌ها گزارش نشده و این نشان می‌دهد که تمامی مجموعه هتل‌های استان اردبیل همسو با هتل‌داران کشور سعی و تلاششان بر این است تا در شرایط بهداشتی و رعایت پروتکل‌های جامع تعریف شده، ارائه خدمات به گردشگران و مسافران را انجام دهند.

بازرس جامعه هتل‌داران ایران خاطر نشان کرد: نه تنها هیچ نشانه‌ای از شیوع کرونا در هتل‌ها و تأسیسات اقامتی دیده نشده بلکه با اجازه ستاد کرونا، هتل‌داران منتظر فعالیت مجدد خود در آستانه عید نوروز هستند تا بعد از گذشت یک سال رکود در این بخش بتوانند در خدمت میهمانان و مسافران باشند.

وی صدور این گواهینامه را شش ماهه و قابل تمدید اعلام کرد و ادامه داد: قطعا با ارزیابی‌هایی که در مدت شش ماه انجام خواهد شد، دوباره صدور این گواهینامه برای هتل‌داران و حتی تمدید آن انجام خواهد شد و انتظار می‌رود جامعه هتل‌داران با تعامل و ارتباط نزدیک زمینه بهره‌مندی از مزایای این امر را فراهم کنند.

بذری در بخش دیگری از سخنان خود به راه‌اندازی سیستم رزرواسیون آنلاین اشاره کرد و گفت: با توجه به اینکه استان اردبیل جز استان‌های مقصد سفر است و در یک سال گذشته به دلیل شیوع کرونا صنعت گردشگری با رکود و تعطیلی روبه‌رو بوده، با برنامه‌ریزی‌های انجام شده در ایام پساکرونا سعی بر این است تا از سیستم سنتی خارج شده و ارائه خدمات در هتل‌ها به سمت و سوی آنلاین حرکت کند.

وی اضافه کرد: در قالب این سیستم تمامی علاقمندان به سفر می‌توانند در بستر وب با دریافت اطلاعات هتل‌ها نسبت به رزرو آنلاین اقدام کرده و پرداختی خود را نیز در سریعترین زمان انجام دهند.

بذری بیان کرد: در این زمینه قرار است دوره آموزشی در هفته جاری برای هتل‌داران با رعایت پروتکل‌های بهداشتی برگزار شود که ما قصد داریم این دوره‌ها را با ظرفیت ۱۵ نفر در روز و در کمتر از دو ساعت با حضور اساتید کشوری در هتل قهوه‌سویی برگزار کنیم تا هتل‌داران با فعالیت سیستم رزرو آنلاین آشنایی بیشتری پیدا کنند.

رئیس جامعه هتل‌داران و مراکز اقامتی استان اردبیل اظهار کرد: به شرکت‌کنندگان در این دوره‌های آموزشی گواهینامه معتبر صادر خواهد شد تا آنها در ارائه خدمات به میهمانان و گردشگران از شرایط مناسبی بهره‌مند شده و بتوانند از طریق این سیستم خدمات خود را برای مسافران و گردشگران معرفی کنند.

منبع:ایسنا

مرتبط:

خان كندی _زیباترین روستای اردبیل

آشنایی با آبشار سردابه اردبیل

آشنایی با روستای گیلوان اردبیل

اردبیل به عنوان نخستین شهر گردشگری کشور ارزیابی شد

 وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی گفت: اردبیل به عنوان نخستین شهر گردشگری کشور ارزیابی شد و به زودی لوح ارزیابی این شهر در آیینی از سوی این وزارتخانه به شهرداری و اداره‌کل میراث‌ فرهنگی این استان اعطا می‌شود.

 علی‌اصغر مونسان در این زمینه اظهار کرد: براساس معیارهای تعیین‌شده و روند بررسی شهرهای گردشگری کشور، شهر اردبیل، به عنوان نخستین شهر گردشگری کشور ارزیابی شده است.

وی افزود: طرح ارزیابی شهرهای گردشگری بر اساس استانداردهای جهانی گردآوری و تهیه شده است که بر مبنای آن، شهرها در چندین سطح درجه‌بندی می‌شوند و در این راستا اردبیل به عنوان نخستین شهر ارزیابی شد.

وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی با اشاره به آغاز طرح بررسی و ارزیابی شهرهای گردشگری ایران بیان کرد: همه شهرهای گردشگری کشور بر اساس این طرح و معیارهای تعیین‌شده ارزیابی می‌شوند و لوح مورد نظر به آنها اعطا خواهد شد.

طرح جامع گردشگری استان اردبیل، در سال ۷۸ تدوین شده که در راستای نقشه راه توسعه این استان نیازمند به‌روزرسانی و بازنگری است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

خان كندی _زیباترین روستای اردبیل

آشنایی با آبشار سردابه اردبیل

آشنایی با روستای گیلوان اردبیل

پایان مراحل مطالعات طرح جامع بازار تاریخی اردبیل

مدیرکل‌ میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان اردبیل گفت: مطالعات طرح جامع بازار تاریخی اردبیل از دو سال پیش آغاز شده و در مراحل پایانی است.

نادر فلاحی ششم دی ماه در بازدید دادستان اردبیل از بافت تاریخی بازار اردبیل و محوطه بافت فرسوده پیرامونی آن اظهار کرد: براساس توافقات انجام شده، با همکاری و مشارکت دستگاه قضایی مسائل و مشکلات مرمتی و حفاظتی سرای برنج‌فروسان و بازار طلافروشان اردبیل بررسی و حل می‌شود.

وی با قدردانی از توجه دادستان اردبیل به حوزه میراث فرهنگی و مسائل این حوزه گفت: متاسفانه پیش از این اهمیت چندانی به بافت تاریخی بازار نشده و این امر زمینه‌ساز ورود برخی آسیب‌ها به این بافت شده است که برای جلوگیری از این امر و احیای بافت تاریخی تلاش لازم را انجام خواهیم داد.

مدیرکل‌ میراث‌فرهنگی استان اردبیل افزود: با توجه به اینکه بازار تاریخی شناسنامه اردبیل است، اداره‌کل میراث‌فرهنگی مطالعات طرح جامع بازار را از دو سال پیش آغاز کرده و در مراحل پایانی است.

فلاحی ادامه داد: حتی طرح توسعه بازار و الحاق قسمتی از بافت فرسوده پیرامونی به عنوان یادگار دوران معاصر به بازار در راستای افزایش نقش محوری این مجموعه و الحاق پارکینگ و نیز ارتقای ایمنی و امنیت در این محوطه با تعبیه فضاهای مخصوص در این طرح در نظر گرفته خواهد شد.

وی اضافه کرد: در صورت افزایش همکاری و مشارکت دستگاه قضا در راستای حل مشکلات حقوقی و قضایی مرتبط که چندین سال است پیچیدگی‌های جدی در مرمت بازار ایجاد کرده، این مسائل با مالکین و سرقفلی‌داران حل شده و مرمت بازار تسریع خواهد شد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

آشنایی با آبشار سردابه اردبیل

خان كندی _زیباترین روستای اردبیل

آشنایی با روستای گیلوان اردبیل

تقویت ظرفیت‌های گردشگری پزشکی لازمه توسعه کشور است

به همت معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی استان اردبیل و با همکاری مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران، وبینار تخصصی «بررسی توانمندی گردشگری پزشکی در استان اردبیل» سه شنبه ۱۸ آذر برگزار شد.

در این وبینار مدرس دانشگاه، فعال و کارآفرین حوزه گردشگری با بیان اینکه گردشگری به عنوان صنعت سوم درآمدساز جهان شناخته شده است، اظهار کرد: گردشگری از معدود بخش‌های خدماتی است که فرصت‌های مناسبی را برای تجارت تمامی ملت‌های جهان را فارغ از میزان توسعه یافتگی آنها فراهم می‌کند.

اکبر فرهیخته با اشاره به اینکه گردشگری سلامت به عنوان یکی از مهمترین شاخه‌های گردشگری، منافع اقتصادی و اجتماعی بالایی برای کشور به دنبال دارد، افزود: گردشگری درمانی در کشورهای در حال توسعه، رشد قابل توجهی داشته به طوری که به بخش مهم بازار گردشگری تبدیل شده است.

وی گردشگری پزشکی و تندرستی را از زیر شاخه‌های گردشگری سلامت عنوان و تصریح کرد: جهاددانشگاهی یکی از متولیان توسعه گردشگری سلامت استان خدمات و فعالیت‌های ارزشمندی را در استان به انجام داده است.

مدرس دانشگاه، فعال و کارآفرین خاطرنشان کرد: شرایط اقتصادی، سیاسی و نظارتی، شاخص اعتماد به آموزش پزشکان، هزینه‌ها، کیفیت درمان و مجوزها از عوامل مهم انتخاب مراکز درمانی در گردشگری سلامت است.

فرهیخته یادآور شد: عواملی چون منافع مشتریان، نام تجاری، چارچوب قانونی، زیرساخت، بازار هدف، محصول، کانالهای ارتباطی‌، اپراتورها و مسائل اجتماعی برای توسعه گردشگری پزشکی در کشورها اهمیت دارد.

در این وبینار عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی استان اردبیل با بیان اینکه توسعه گردشگری سلامت در استان اردبیل از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است، اظهارکرد: مدیریت، تبلیغات و اطلاع رسانی، امنیت، راه‌های ارتباطی، آموزش، فرهنگ و روابط اجتماعی، عوامل و شرایط محیط طبیعی هفت عامل دخیل در توسعه گردشگری کشور است.

مجتبی امانی لازمه توسعه کشور را تقویت ظرفیت‌های گردشگری عنوان کرد و افزود: در استان اردبیل ظرفیت‌ و شاخص‌های گردشگری لازم وجود دارد که ارتقای آن در توسعه نقش خواهد داشت.

وی با بیان اینکه از میان ۱۴۰ کشور دنیا، ایران از لحاظ آمادگی برای پذیرش گردشگر جایگاه ۸۹ جهان را دارد، یادآور شد: بر اساس معیارهای یونسکو، ایران یکی از کشورهای بزرگ جهان از نظر جاذبه‌های تاریخی، مذهبی  و طبیعی محسوب می‌شود و از لحاظ اینکه جزء ارزانترین مناطق دنیا برای گردشگران خارجی است می‌تواند از این صنعت به خوبی برای توسعه استفاده کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی استان اردبیل ادامه داد: فقدان و یا سوء تبلیغات، احساس عدم امنیت گردشگران خارجی، بحران سیاسی، ضعف زیرساختارها، کمبود سرمایه‌گذاری در حوزه آموزش انسانی و عدم مراودات بانکی و اقتصادی از معضلات گردشگری در کشور است که باید مورد توجه قرار گیرد.

امانی موانع توسعه گردشگری پزشکی را مشکلات نظام اداری و خط مشی‌گذاری، زنجیره ارایه خدمات، تعامل نامناسب، موانع ارتباطی بیمار، تفاوت زبان و فرهنگی، عدم اعتماد، تعصب و برخورد کلیشه‌ای، ضعف در بازاریابی و تبلیغات عنوان کرد.

وی بیان کرد: چشمه‌های آب گرم شهر سرعین، مشگین‌شهر و خلخال، تنوع مناطق طبیعی، میراث فرهنگی و فولکلور غنی، امنیت، تنوع منایع غذایی، همجواری و اشتراکات فرهنگی با مناطق قفقاز، نزدیکی به سواحل خزر، آب و هوای مطبوع از قابلیت و توانمندی‌های استان اردبیل است که ضرورت دارد برای ارتقاء و استفاده از این ظرفیت‌ها زیرساخت لازم فراهم شود.

امانی اضافه کرد: با تبلیغات داخلی و جهانی، ایجاد بستر مناسب سرمایه‌گذاری در مناطق مختلف، آموزش به مردم و ارائه دهندگان خدمات، ایجاد موزه روستایی، فرهنگی و تاریخی، تقویت باورها، توسعه راه‌های ارتباطی، بهینه سازی مناطق گردشگری، توسعه شکارگاه‌های خصوصی و مراکز تجاری و صنعتی سازگار با اکوسیستم، می‌توان گردشگری را در استان اردبیل توسعه بخشید.

منبع:ایسنا

مرتبط:

خان كندی _زیباترین روستای اردبیل

آشنایی با آبشار سردابه اردبیل

پل معلق پیرتقی در اردبیل

خان كندی _زیباترین روستای اردبیل

کوله‌بارتان را بايد ببنديد و به خان كندی برويد تا ديده‌ها، جاي شنيده‌ها را بگيرد و باور كنيد آنچه را كه در وصف اين ديار زيبا گفته‌اند!

اگر گفتيم شيرين‌ترين عسل است، اگر گفتیم چشمه‌ای دارد خنك و خودجوش كه چه تابستان باشد، چه زمستان، بس كه سرد است، كسی قادر نيست دستش را حتی به اندازه یك دقیقه در آن نگه دارد. اگر گفتيم چشمه‌اش شفابخش است و بسياري از بيماري‌ها را درمان مي‌كند، يا اگر از درخت‌هاي پرميوه‌اش تعريف كرديم و گفتيم قدمتش به دوره ناصرالدین شاه می‌رسد و كوچ‌نشین‌ها بنای اولیه‌اش را گذاشته‌اند… شما باور نكنيد!

مثل این است كه وقت گرسنگی، عكس غذاي مورد علاقه‌تان را ببينيد و بگوييد سير شدم! مثل اين است كه تصوير يك ليوان آب خنك را در فصل تابستان نشانتان بدهند و شما بگوييد سيراب شده‌ام! مثل این است كه عكس گل خوشبويي را بو كنید و بگویید مشام‌تان تازه شده است!

روستاي خان كندي دارای آب و هوایی کوهستانی و خنک در تابستان و سرد و  برفی در زمستان می‌باشد.blank

 

نه، این‌طور نمي‌شود، تا وقتی به «خان كندی» نرفته‌ايد، تا وقتي درياچه قالغانلو را ندیده‌اید، تا وقتی كنار چشمه روستا چای نخورده‌اید، تا وقتی در مراتع سبزش پابرهنه ندویده‌اید، تا وقتی خنكی و رطوبت مه را در سحرگاهش روی پوست‌تان حس نكرده‌اید، تا وقتی از باغ‌هایش با دست‌های خود میوه‌ای نچیده‌اید، تا وقتی پای حرف‌های مردم روستا ننشسته‌اید و آنها برایتان از گذشته‌های دور قصه نگفته‌اند و تا وقتی طعم فراغت را در روستا نچشیده‌اید، بی‌فایده است سخن گفتن از «خان كندی» و توصيف زيبايي‌هاي آن، مگر این كه كوله بارتان را ببندید و عازم شهرستان گرمی یا مغان در اردبیل شويد و از آنجا به خان كندی برويد تا دیده‌ها، جای شنیده‌ها را بگیرد و باور كنيد آنچه را كه در وصف اين ديار زيبا مي‌گوييم!

به علت شرايط خاص طبيعي منطقه، انواع مختلفي از حيات وحش در کوهها و مراتع خان‌کندي ديده مي‌شود.

درياچه «قالغانلو»: درياچه زيباي قالغانلو، كه در شرق روستاي خان كندي جاري است، از ذوب شدن تدريجي برف‌هاي كوه «قبله داشي» پديده آمده و در پاييز و بهار وسعت آن افزايش مي‌يابد، اما در تابستان به دليل افزايش تبخير سطحي و آبياري مزارع، از وسعت آن كاسته مي‌شود. بررسي اكولوژي طبيعي قالغانلو نشانگر وجود يك اكوسيستم با انواع موجودات آبزي در اين درياچه است كه در عين حال، مكان مناسبي براي انواع ماهيان سردابي است.
خان كندی
حيات وحش: به علت شرايط خاص طبيعي و جغرافيايي منطقه، انواع مختلفي از حيات وحش در کوهها و مراتع مجاور خان‌کندي ديده مي‌شود که از مهمترين آن مي‌توان به انواع كبك، كبوتر وحشي، زردپره، شاهين، بالابان، عقاب، لاک‌پشت، روباه، شغال، جوجه تيغي، گرگ و گراز و چندين جانور ديگر اشاره كرد.
جاذبه‌هاي طبيعي: از مهم‌ترين کوه‌هاي رشته کوه صلوات‌داغي در اطراف روستاي خان‌کندي، مي‌توان به قله «قلي تاش» با ارتفاع ۲۵۸۰ متر و قبله داشي با ارتفاع ۲۵۵۰ متر از سطح دريا اشاره كرد. اين كوهها در جنوب روستا قرار دارند و نقش مهمي درتعديل آب و هواي منطقه ايفاء مي‌کنند، به طوري که با آغاز بارش در فصول سرد، اين کوه‌ها يكدست سفيدپوش شده و با انبوهي از برف، به پيشواز بهار مي‌روند. با ذوب شدن برف‌هاي زمستان، معروف‌ترين رودخانه فصلي شهر گرمي به نام «تولون چاي» پديد مي‌آيد.
پوشش گياهي: مراتع و ارتفاعات سرسبز روستا پوشيده از انواع گَوَن يونجه و شبدرکوهي است. گون، گياهي است بوته‌اي، کوتاه و بالشتکي به ارتفاع ۱۰ تا ۱۵ سانتي‌متر که در ارتفاعات و کوه‌هاي خان‌کندي به وفور يافت مي‌شود و تراوه‌هاي آن کتيرا نام دارد. گون‌هاي روستاي خان‌کندي از نوع خاردار با خارهاي بلند و پراکنده و گونه ديگر از نوع گَوَن سبز با خارهاي کوتاهِ به هم فشرده است که اهالي منطقه، اين نوع گَوَن را اصطلاحاً گَوَنِ جوجه تيغي مي‌نامند كه هرکدام در منطقه خاص خود مي‌رويد و داراي ريشه بلند و طويلي است که در دل خاک فرو مي‌رود.مراتع و ارتفاعات سرسبز روستای خان‌کندي پوشيده از انواع گَوَن يونجه و شبدرکوهي است.
خان كندی
به علت وجود مراتع سرسبز پوشيده از انواع گل‌هاي رنگارنگ، ارتفاعات خان‌کندي محل مناسبي براي پرورش زنبور و توليد عسل است و به همين، جهت بهترين و مرغوب‌ترين نوع عسل، در روستاي خان‌کندي توليد و عرضه مي‌شود.
چشمه‌ها و رودخانه‌ها: کوه‌هاي اطراف روستاي خان‌کندي شامل قبله داشي و قلي تاش، سرچشمه رودخانه «تولون چاي» است كه با شيبي تند، پس از طي مسير ميان چندين روستا، سرانجام به شهر گرمي مي‌رسد. رودخانه «تولون چاي» با گذر از شهر گرمي، در مرز جمهوري آذربايجان به رودخانه «بالهارود» پيوسته و در شهر بيله سوار وارد خاک جمهوري آذربايجان مي شود.
چشمه شفابخش «خان بولاغی»، چشمه‌ای خودجوش با دبی ۳ لیتر بر ثانیه است که در جنوب خان کندی و در بالادست آن جاري است. دمای آب این چشمه در تابستان و زمستان همواره نزدیک به صفر است و براي درمان امراض پوستی و استخوانی، بسيار مفيد است.
به گفته مردم خان کندی، آب چشمه خان بولاغی از قدیم الایام مورد توجه خوانین و رؤسای قبایل محلی و ایلات شاهسون بوده است.

مرتبط:

آشنایی با آبشار سردابه اردبیل

آشنایی با روستای گیلوان اردبیل

دریاچه نئور _بزرگترین دریاچه طبیعی اردبیل

پل قرمز نیر بر روی رودخانه آغلاغان

پل قرمز نیر يكي از بهترين پلهاي ساخته شده در عصر صفوي و منسوب به دوره سلطنت شاه عباس کبیر ودر شهر نیر بر روی رودخانه آغلاغان احداث گردیده است. در محل به آن پل قرمز مي‌گويند و آن به خاطر رنگ آجرهايي است كه پل با آن ساخته شده است. این پل در ابعاد ۳۷/۹۰×۵×۵/۵۰ متر بنا شده و پايه‌هاي پل از سنگ قبر و پيكره اصلي پل با آجر ساخته شده است. در ساختن اين پل اصول مهندسي در امر پل‌سازي در نهايت حد خود به كار رفته است و اين امر در كاربرد قوسهايي است كه مقاومت و استحكام پل را در نهايت درجه تضمين نموده است. پل داراي چهار دهانه و نيز سه دهانة كوچكتر روي پايه‌اي خود است كه موسوم به دهانة دفع آبهاي طغياني است. این پل دو قسمت شهر را به هم متصل می سازد و در گذشته عبور و مرور مسافران تبریز به اردبیل ار روی آن انجام میگرفت ولی امروزه پل جدیدی در کنار آن ساخته شده است چند سال پیش به همت میراث هنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اربیل مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت.

این پل در تاریخ ۵/۱۱/۱۳۷۸ به شماره ۲۵۵۸ به ثبت ملی رسید.

پل قرمز نیر

خواهر خواندگی و شباهت پل قرمز نیر و پلدختر میانه :

پل تاریخی شهرستان میانه که بلحاظ ویژگی های منحصربفردش جزو ده پل تاریخی ایران می باشد، در فرسنگ ها دورتر مشابهی بخود دارد که به جرات می توان گفت دیگر تنها نیست. پل تاریخی قرمز (قیرمیزی کورپی) در ورودی شهرستان نیر شباهت های زیادی به پلدختر (قیزکورپیسی) میانه  دارد.

مصالح بکار کارفته در بدنه هر دو پل مشابه همدیگر می باشند، با این تفاوت که رنگ آجرهای قیرمیزی کورپیسی با توجه به نام آن ، اندکی متمایل به قرمز می باشند. شباهت دیگر اینکه بام قیرمیزی کورپی که هم اکنون سنگ فرش می باشد و با توجه به اسناد روزگاری نیز بام قیزکورپیسی سنگفرش بوده است. مشخصه قوی تر شباهت پل ها به یکدیگر ، پایه‌هایی از سنگ و سه چشمه بزرگ که روی آب برهای سنگی قرار داده شده است. طاق های نسبتا بزرگ هلالی شکل قرمیزی کورپیسی بر روي رودخانه آغلاغان احداث شده که همچنان استوار و سالم باقی مانده و شباهت عجیبی به سه طاق بزرگ هلالی شکل های قیزکورپیسی دارد و هردو زمانی شاهراه ارتباطی عالم شرق و غرب بوده اند.

پل قرمز نیر

شایان ذکر است که پل دیگری به نام پلدختر در ورودی شهرستان  پلدختراستان لرستان وجود دارد که تاریخ ساخت آن مربوط به دوره ساساني است.

میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل قیرمیزی کورپی را چند سال پیش به صورت زیبا و اصیلی مورد مرمت و بازسازی قرار داد، هر چند  این پل در تاریخ ۵/۱۱/۱۳۷۸ به شماره ۲۵۵۸ به ثبت ملی رسید، در صورتی که بنای عظیم و منحصر به فرد قیزکورپیسی میانه در تاريخ ۱۰ ديماه ۱۳۱۰ تحت شماره ۸۷ جزو آثار ملي به ثبت رسيده است.

پل‌دختر ميانه( قیزکورپیسی) متعلق به قرن هشتم هجري قمري است با شماره ثبتي ۸۷  نخستين اثر استان آذربایجانشرقی در فهرست آثار ملي است.

مرتبط:

آشنایی با آبشار سردابه اردبیل

آشنایی با روستای گیلوان اردبیل

دریاچه نئور _بزرگترین دریاچه طبیعی اردبیل