نوشته‌ها

مرمت ۳۴ اثر شاخص تاریخی خراسان شمالی با ۳۵میلیارد

در نوار جنوبی استان خراسان شمالی رشته‌کوه آلاداغ با قله‌های مشهور شاه جهان، سالوک و بهار و در نوار شمالی ارتفاعات کپه داغ، دشت‌های وسیعی را در راستای شرقی-غربی شکل داده‌اند که در طول تاریخ بستر آمدوشدها و تحولات تجاری، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مهمی بوده است.

رودخانه اترک به ‌مثابه یک شریان حیات‌بخش، در دره حدفاصل این دو رشته‌ کوه جریان داشته و ضمن آبیاری تمام دشت‌های مسیر خود، باعث شکل‌گیری مراکز مسکونی کهنی در این منطقه شده است. مراکزی که اکنون و پس از گذشت چندین هزار سال با عملیات کاوش و پژوهش‌های وسیعی که انجام‌ شده و یا در حال انجام است، بیش‌ازپیش هویت تاریخی این منطقه را برای ما و نسل‌های آینده نمایان می‌کند.

این آثار تاریخی در سفر مقام معظم رهبری به استان خراسان شمالی که در مهرماه سال ۹۱ انجام شد نیز مورد توجه قرار گرفت.

مقام معظم رهبری در سفر به خراسان شمالی بیان داشتند: «جاذبه‌های گردشگری در این استان زیاد است؛ هم جاذبه‌های طبیعی، هم جاذبه‌های تاریخی؛ هم منطقه‌ زیبا و طبیعت زیبای اینجا، هم چیزهای تاریخی‌ای که وجود دارد. آن‌طور که به من گزارش کردند – من که حالا معمولاً توفیق دیدن این چیزها را ندارم – قلعه‌ای که نزدیک اسفراین است، شبیه بنای معروف ارگ بم است که از خارج برای بازدید آن می‌آمدند. چرا اینجا کسی نمی‌آید؟ چرا معرفی نشده؟ چرا نمی‌شناسند؟ در حالی‌که اینجا در دسترس‌تر است. اینجا شما از این مسیر، در هر سال میلیون‌ها عبور کننده دارید – حالا آمارها مختلف است؛ بعضی میگویند بیست میلیون، بعضی میگویند پانزده میلیون – که زائرین مشهد از اینجا عبور می‌کنند. خب، اگر چنانچه وسائلی فراهم شود، نه همه‌ این‌ها، بلکه بخشی از این‌ها، یک روز در این استان توقف کنند، ببینید چه تأثیر عظیمی بر وضعیت استان خواهد گذاشت.

این‌جور نیست که شما بخواهید مسافر و گردشگر را از مرکز شهر یا از گوشه و کنار کشور بکشانید به یک نقطه‌ دوردست. اینجا دوردست نیست؛ اینجا در معرض عبور و مرور کاروان‌های زیارتی است؛ مردم دارند می‌روند، می‌آیند. یک روز، یک شبانه‌روز، نه همه‌ این مسافرین، بعضی از این‌ها، در این شهر بمانند و بروند از مراکز طبیعی اینجا، از همین مراکز تاریخی اینجا بازدید کنند. شما ببینید چه تحولی در کسب‌وکار و زندگىِ اینجا به وجود خواهد آمد. بنابراین، این هم یک اولویت است.»

مرمت ۳۴ اثر تاریخی شاخص خراسان شمالی در سال ۹۹

مرمت آثار  تاریخی از موضوعات مهم در این حوزه است که استان خراسان شمالی در این بخش نیز اقدامات مهم و گسترده‌ای داشته است، سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی دراین‌باره گفت: «در سال گذشته ۳۴ اثر تاریخی شاخص استان با اعتباری قریب به ۳۵ میلیارد ریال حفاظت و مرمت شد.»

علی مستوفیان با اشاره به در پیش رو بودن هفته میراث فرهنگی، به همین مناسبت به اهم اقدامات انجام‌شده این حوزه در سال گذشته پرداخت.

سرپرست اداره‌‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی اظهار کرد: «چهارتاقی تیموری شیروان، مقبره شیخ آذری اسفراین، سردابه حصار حسینی بجنورد، باغ مزار گرمه و امامزاده کبیر کوران اسفراین از جمله بناهایی هستند که در سال گذشته مرمت شدند.»

او به مرمت سبزه‌میدان بجنورد نیز اشاره کرد و افزود: «مجموعۀ تاریخی سبزه‌میدان واقع در ابتدای خیابان شهید بهشتی شمالی متشكل از یک كاروانسرا، حمام، راسته‌بازار و چند قهوه‌خانه از آثار دورۀ قاجار است که به‌عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری بجنورد باید معرفی شود.»

مستوفیان با اشاره به وجود ۵۲۳ اثر تاریخی استان که در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است، گفت: «حفاظت و مرمت این آثار، فعالیتی مستمر است که در طول سال باید مورد توجه قرار گیرد و با توجه به اعتبارات محدود این حوزه، تلاش داریم تا با حداکثر استفاده از توان نیروهای پرسنلی و کارگاهی، این مهم در سال جاری نیز به نحو مطلوبی انجام شود.»

او افزود: «مطالعه و بررسی در مورد آثار فرهنگی‌، تاریخی و طبیعی به‌منظور ثبت آن‌ها در فهرست آثار ملی، از جمله مهم‌ترین برنامه‌ریزی‌های ما برای حفظ و ارتقا هویت تاریخی و ‌فرهنگی استان است که در این راستا، در سال ۹۹ پرونده ۵ اثر طبیعی، ۲۴ اثر تاریخی و ۶ اثر منقول فرهنگی و تاریخی استان تکمیل و به ثبت ملی رسید که با این آثار، شمار آثار ثبتی استان در فهرست ملی به ۷۴۳ اثر رسید.»

سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی با اشاره به اهمیت و نقش پایگاه‌های میراث‌فرهنگی در توسعه گردشگری، عنوان کرد: «در حال حاضر سه پایگاه ملی میراث‌فرهنگی در شهر تاریخی بلقیس، روستای روئین اسفراین و محوطه تاریخی ریوی مانه و سملقان فعال است.»

مستوفیان با بیان اینکه در سال گذشته موفق به دریافت مجوز تبدیل محوطه تاریخی ریوی مانه و سملقان به پایگاه ملی میراث‌فرهنگی شدیم، عنوان کرد: «با استقرار پایگاه میراث‌فرهنگی، این محوطه تاریخی در سال ۱۴۰۰ فصل جدیدی را در معرفی هویت تاریخی شمال خراسان و توسعه صنعت گردشگری منطقه آغاز خواهد کرد.»

او اظهار کرد: «با توجه به اهمیت‌ و پتانسیل‌های گردشگری و اشتغال‌زایی این محوطه تاریخی، ایجاد سایت موزه گردشگری محوطه تاریخی ریوی را پیگیری می‌کنیم و تلاش داریم تا همگام با فعالیت‌های پژوهشی، زمینه لازم برای جذب گردشگر و اشتغال‌زایی پایدار فراهم شود.»

او تصریح کرد: «فعالیت‌های مشترک با باستان شناسان آلمانی در محوطه تاریخی ریوی و نیز باستان شناسان فرانسوی در محوطه ویران‌شهر فاروج برای سال جاری نیز برنامه‌ریزی‌شده است که در صورت اجازه شرایط کرونایی، این باستان شناسان امسال نیز در خراسان شمالی حضور خواهند داشت.»

مرمت و راه‌اندازی موزه اسناد بجنورد

سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی با اشاره به مرمت و راه‌اندازی موزه اسناد بجنورد در اسفندماه سال ۹۹، گفت: «موزه مردم‌شناسی عمارت مفخم و موزه اسناد و نسخ خطی آینه‌خانه بجنورد، موزه قلعه جلال‌الدین گرمه، موزه مردم‌شناسی و تاریخ شهر جاجرم، موزه مردم‌شناسی و تاریخ شهر فاروج و موزه شیروان از جمله موزه‌های فعال استان هستند.»

مستوفیان با بیان اینکه شیوع ویروس کرونا در سال ۹۹ باعث شد بسیاری از اماکن و آثار تاریخی نتوانند همچون سال‌های گذشته میزبان گردشگران و علاقه‌مندان باشند، خاطرنشان کرد: «سال گذشته، ۴۳۳۰ نفر در شرایط مجاز کرونایی و با حفظ پروتکل‌های بهداشتی از موزه‌ها و اماکن فرهنگی تاریخی استان بازدید کردند.»

منبع: میراث آریا

چمچمه گلین، آیین سنتی باران خواهی اقوام خراسان شمالی

هر بخش از ایران عزیز آداب‌ورسوم خاص خود را دارد، یکی از این آیین‌ها، آیین باران خواهی است، از مطالعه اساطیر، آیین‌ها، مناسک و رسوم مختلف مردم در سراسر جهان برمی‌آید که آب همواره به عنوان بن‌مایه آفرینش و بارور کننده و زاینده، مورد تقدیس و ستایش بوده است و همواره اقوام گوناگون برای آن سرشتی جادویی قائل بوده‌اند.

آیین باران خواهی (طلب باران) در مواقع کاهش نزولات آسمانی مرسوم بوده است و از سوی مردمی انجام می‌شده که شغل بیشتر آن‌ها کشاورزی بوده و مابقی نیز برای قوت بخشیدن به برگزاری و یا همراه شدن با اجتماعات مردمی در این آیین حضور پیدا می‌کردند.

آش ویژه این آیین پس از جمع‌آوری نذورات به وسیله سرآشپز پخته می‌شود و زنان اطراف دیگ آش ایستاده و یک نفر شروع به خواندن دعای طلب باران می‌کند و بقیه دست‌ها را بالا برده و الهی آمین می‌گویند. پس از پخت آش و صرف کردن آن، مقداری از این آش به وسیله زنان جوان‌تر به در خانه‌های افرادی که در مراسم نبودند برده می‌شود.

بیشتر مراسم‌های مربوط به تمنای باران رنگ و بوی مذهبی دارد و با راز و نیاز به پیشگاه خداوند برگزار می‌شود. مردم در این آیین‌ها، واسطه‌ای بین خود و خدا قرار می‌دهند تا از این طریق رحمت خداوند شامل حالشان شود. این آیین‌ها در استان خراسان شمالی با خواندن اشعار و ترانه‌هایی به شکل دسته‌جمعی همراه است که زنان و بچه‌ها آن را اجرا می‌کنند.

برگزاری آیین باران خواهی در مناطق مختلف ایران، همواره متنوع و متفاوت بوده است.

آیین چمچه گلین، چمچمه خاتون، باران لی، کوسه کوسه و کوسه گلین از جمله آداب‌ورسوم اقوام خراسان شمالی در خصوص باران خواهی محسوب می‌شود، در اين منطقه کشاورزان هنگام خشک‌سالی که برای کشت دیم منتظر بارش بودند و برای مدتی باران نمی‌بارید، این مراسم را برگزار می‌کنند و بر این باورند که پس از انجام آن بارش به امر خدا رخ می‌دهد.

چمچمه گلین (عروس باران)

مردم خراسان شمالی پارچه‌ای، آدمک مانند (مترسک) درست می‌کنند و به چوب بلندی نصب می‌کنند که آن را در آبادی‌های شهرستان شیروان کوسه گلین و در آبادی‌های شهرستان بجنورد چمچمه گلین (عروس باران) و در برخی روستاها کوسه اونیم یا قرری ینگی می‌گویند.

از آیین‌های بسیار رایج باران‌خواهی است که مردان  و پسران برای طلب باران، عروسکی را با ظاهری مردانه می‌سازند، عروسک نماد باران است، در فصل بهار، زمانی که زراعت دیم نیاز به آب دارد و باران نبارد، عده‌ای از جوانان چوبی را که دو یا سه متر طول دارد فراهم می‌کنند و پارچه‌ای به آن می‌بندند، این چوب و پارچه روی آن چولی قزک نام دارد، سپس این چولی قزک را در دست گرفته به کوچه‌ها می‌روند و این شعر را به‌طور دسته‌جمعی می‌خوانند

 چولی قزک بارونه کن              بارون بی پا کن                    گندم به زیر خاکه              از تشنگی هلاکه

در گویش کرمانجی

کَلمَه کُت دو کُلّه              هوای گُرمه گُرمه               گندم به زیر خاکه                      از تشنگی هلاکه

در زبان ترکی

کُو سم کُو سم یار اولسن                   یاقوش یاغسون بار اُولسن

در این اشعار، روزی افراد وابسته به باران رحمت خداوند است و به این طریق کودکان با خواندن این اشعار به در خانه‌ها می‌روند و صاحبان خانه‌ها به آن‌ها شیرینی و آجیل می‌دهند.

اجرای مراسم چولی قزک و خواندن ترانه‌های باران و در واقع خواسته کشاورزان و دامداران برای بارش باران بیان می‌شود. در این آیین، یک نفر عروسک را به دست می‌گیرد و اطراف او هم عده‌ای از مردان سال‌خورده و جوانان راه می‌افتند و به در خانه‌ها می‌روند و ضمن خواندن اشعار باران‌خواهی، نیازهایی را از مردم طلب می‌کنند.

اهل هر خانه نیز پس از پاشیدن آب روی عروسک، خواستۀ بچه‌ها را می‌دهند. بچه‌ها این نیازها را که موادی خوراکی مانند آرد، روغن، گندم و یا برنج است می‌گیرند و بدین‌وسیله برای زراعت دیم، طلب باران می‌کنند تا زراعت از تشنگی درآید، اهالی هر منزل با شنیدن صدای آنان با کاسه‌های پر آب به استقبال آنان می‌شتابند و کاسه آب را به روی افراد گروه می‌پاشند، به طوری که لباس‌های اکثر آن‌ها خیس می‌شود. در بعضی از محل‌ها خوراکی نیز به افراد گروه می‌دهند، علاوه  بر این عمل، در تکایا و مساجد نیز، آش مخصوصی می‌پزند و بین مستمندان تقسیم می‌کنند تا عنایتی بشود و باران ببارد.

آیین مناطق ترک‌نشین

در روستاهای ترک‌نشین اين منطقه در اواسط بهار يا پاييز كه محصولات ديمی نياز به آب دارند، دختر دَم بختی سوار الاغ شده، همراه با زنان روستا به در خانه‌ها رفته و با خواندن شعر باران، ذکر صلوات و گرفتن نذورات هر خانه و جمع‌آوری آن آش درست كرده و در بين همسايگان پخش می‌کنند. به در هر خانه كه می‌رسند، صاحب‌خانه مقداری گندم، پول، آرد شيرين و… به آن‌ها می‌دهد این دسته جلوی در هر خانه‌ای توقف می‌کند یکی از افراد آن خانه ظرفی را پر از آب کرده می‌آورد و روی کوسا (چوم چومه) گلین می‌ریزد و از خداوند بارش باران را طلب می‌کند و به زبان تركی می‌خوانند:

چمچه خاتون چم اوسته                 الله دان یاقوش ایستده

الیم قالوب خمیرده                      بیرچه قاشق سوایسته                                                                                      چاخ داشوچاخماخ داشو               یاندو ورکلر باشو

الله جان بیر یاقوش  گندر            ایسلادا داقو وداشو

یکی دیگر از آیین‌های باران‌خواهی، پختن آش یا حلیم و تقسیم آن میان اهالی یا مستمندان است که به‌صورت گروهی و با مقدمات و تشریفات خاصی انجام می‌شود.

در برخی نقاط دیگر خراسان برای انجام مراسم آش باران خواهی مردم هر محل برای پختن آش از تک‌تک خانه‌ها اقلام مورد نیاز را جمع می‌کنند و با آن آشی به نام  یاغیش تورئنی می‌پزند. پس از پخت، برای تک‌تک خانه‌های محل كاسه آشی می‌فرستند.

در این مراسم زنان و کودکان از افرادی که شرکت کرده بودند می‌خواهند برای پخت آشی به‌منظور طلب باران کمک کنند که هر کدام از همسایه‌ها چیزی کمک می‌کنند و مقداری آب هم روی عروسک می‌پاشند و دعاها و اشعاری را زیر لب زمزمه می‌کنند، معمولاً بعد از این مراسم مردم نماز باران را به‌صورت جماعت برگزار می‌کنند.

در روستای گریوان واقع در بخش مرکزی بجنورد مراسم باران خواهی در محل چشمه پرآبی به نام سرچشمه (باش بولاق) انجام می‌شود و آش یا نهار تدارک دیده را بين اهالی محل و در راه خدا بین مستمندان و فقرا تقسیم  می‌کنند و معتقدند با تقسیم آش نذری در راه خدا باران می‌بارد.

برای انجام اين رسم مردم هر محل برای پختن آش از تک‌تک خانه‌ها اقلام مورد نیاز را جمع می‌کنند و با آن آشی به نام ترمانج می‌پزند. پس از پخت، ابتدا مقداری از آن را از ناودان خانه پايين می‌ریزند و از خدا طلب استعانت و ياری می‌کنند. سپس برای تک‌تک خانه‌های محل كاسه آشی می‌فرستند.

پخش نذری، خواندن نماز شکر و همچنین درخواست برای بارش باران با قرائت ادعیه نیز در این روز انجام می‌شود.

برگزاری مراسم آیین باران خواهی به‌صورت دسته‌های در حال حرکت مردم طالب باران که عروسک را به مکانی خاص مشایعت می‌کنند، انجام می‌شود، این حرکت دسته‌جمعی یکی از مهم‌ترین عناصر آیین باران خواهی است. که از جایی شروع و در نهایت در کنار رودخانه‌ها، چشمه‌ها و یا قنات‌ها به پایان می‌رسد تا برگزاری این آیین کامل شود.

این آیین در خراسان شمالی با شماره ۱۶۸۵ در ۲۸ آبان ماه سال ۹۷ به ثبت ملی رسیده است.

منبع: اسکان

مرتبط:

خسرویه _گردشگاه خراسان شمالی

کشتی باچوخه _سنتی ریشه‌دار در فرهنگ مردمان خراسان شمالی

صلات _آیینی سنتی در گرمه برای آغاز سوگواری

در شهر گرمه، آيينی است که مؤمنان را از مرگ میت خبردار می‌کنند تا براى تشییع‌جنازه او حاضر شوند، اين آيين با نام صلات در اين شهر مشهور است.

سنت‌ها و اعتقادات در رابطه با مراحل گذار، یکی از مهم‌ترین قسمت‌های فرهنگ انسان‌ها محسوب می‌شوند. يکی از اين مراحل گذار، مرگ است. مرگ، بی‌پرواترین و صریح‌ترین سوی زندگى و یک واقعیتِ مسلم است. در بیشتر فرهنگ‌ها مرگ اهمیت خاصی برای افراد دارد و بنابراین توجه خاصی نیز به آن می‌شود.

 مرگ قانونی است نوشته‌شده و تخلف‌ناپذیر برای هر ذی‌حیاتی ولی از آنجا که مردم اين ديار با هم الفت و مهربانی صمیمانه‌ای دارند مرگ در بینشان بسیار دردآور و ناراحت‌کننده است. آن‌ها آن‌قدر یکدیگر را دوست دارند که وقتی عزیزی را از دست می‌دهند مدت‌ها در عزا و سوگ او می‌نشینند حتی اگر با فرد از دست‌رفته هیچ نسبتی نداشته باشند.

در دين اسلام، مرده‌ها هم احترام دارند. نگاهی اجمالی به سرنوشت ميت از زمان احتضار تا به خاک‌سپاری و اعمال شب وحشت و… همه و همه حكايت از احترام خاص اسلام به اموات دارد. شركت و حضور در مراسم تشییع‌جنازه و تدفين از جمله امور مستحب است كه در روايات بسيار مورد تأکید قرار گرفته است و موجب يادآورى مرگ، بخشش گناهان، پند گرفتن و نيز موجب تكريم ميت مؤمن و تسلای خاطر بازماندگان او خواهد بود.

مردم شهر گرمه شرکت در تمام مراسم سوگواری را نوعی وظیفه می‌دانند، این مردم با اعتقاد بر اهمیت برگزاری و توجه به این مراسم، سال‌های سال است كه همچون اجداد خود آن را مهم می‌دانند و در برپایی مجالس و پرداختن به آداب‌ورسوم خود پافشاری می‌کنند و در این موارد باکمال صداقت و صمیمیت با صاحبان عزا ابراز همدردی می‌کنند به‌طوری‌که برای اثبات این همدردی تا مدتی لباس سیاه می‌پوشند و از روشن کردن رادیو و تلویزیون، رفتن به گردش یا مسافرت، شرکت در مجالس جشن و عروسی،  برپایی هر نوع مجلس شادی، دید و بازدید عید و… خودداری می‌کنند و مدت‌ها عصر و شب جمعه با حضور در منزل صاحبان عزا تسلای خاطر آن‌ها را فراهم می‌آورند.

از جمله اقدامات بعد از مرگ يک مسلمان، علاوه بر مراسم خاک‌سپاری، تشيع جنازه، شب هفت، چهلم و… اعلام خبر مرگ او برای باخبر کردن مؤمنان است که به‌عنوان يکی از اولين اقدامات پس از مرگ متوفی انجام می‌شود. اصلی‌ترین کاربرد اين اعلام خبر مرگ اطلاع‌رسانی از مرگ و همچنين زمان و مکان اجرای مراسم براى تشییع‌جنازه، احترام او و نماز بر او برای آشنايان، همسايگان و… است.

فضیلت تشییع‌جنازه بسیار و ثواب آن عظیم است. امام صادق (علیه‌السلام) در این رابطه فرمود: «سزاوار است که برادران مؤمن را اطلاع دهند تا بر جنازه او حاضر شوند و بر او نماز بگزارند و براى او استغفار کنند، تا هم میّت و هم حاضران ثواب ببرند.» ( زادالمعاد، صفحه۵۴۰)

چگونگی اجرای مراسم صلات

وقتی شخصی فوت می‌کند، اولين كار افراد خانواده او آگاه كردن آشنایان بود. اين كار از طريق مناجات انجام می‌شد. مناجات به‌وسیله مؤذن مسجد محله متوفی به عمل می‌آمد، او در پشت‌بام مسجد و با خواندن کلمه صلات در چهار مرحله و خواندن دو جمله‌ای‌های المؤمنون الصلاة، ايها الحاضرون الصلاة و سپس اشعاری را با آواز بلندی می‌خواند و برای عموم مؤمنان از پيشگاه خدای متعال آمرزش طلب می‌کرد.

مردم كه به چنين نحوه خبر آشنایی داشتند بدين طريق از هويت شخص درگذشته مطلع می‌شدند و برای شركت در مراسم تشييع حضور پیدا می‌کردند.

متن صلات

متن آیین صلات به این شکل است:

الصلاة – الصلاة – الصلاة – الصلاة

ايها المؤمنون الصلاة – ايها الحاضرون الصلاة

در ادامه متن شعر ذيل خوانده می‌شود:

هر که آيد به جهان اهل فنا خواهد بود (بودا)/ آنکه پاينده و باقی است خدا خواهد بود (بودا)

چند روزی که در اين دار جهان خرسندی/ باخبر باش که نوبت ما خواهد بود (بودا)

قاف تا قاف جهان سفره گشوده است اجل/ همه را بر سر اين سفره صلاح خواهد بود (بودا)

دنيا به کسی خط امانی نسپرد/ هرکس که به ذات عاقبت بايد مُرد

آن سنگ که نام نامی وحی، اجل است/ بر شيشه عمر همه کس خواهد خورد

و در آخر خبر مرگ متوفی را اعلام و محل برگزاری مراسم کفن‌ودفن را به اطلاع عموم مردم می‌رساند.

 طبق گفته اهالی به خصوص افراد مسن اين رسم را تا چهار نسل قبل خود به ياد دارند.

سنن و آداب در آيين صلات كه معمولاً با گريه و عزاداری جمعی همراه است، موجب شورآفرينی شركت‌كنندگان می‌شود. اين آيين برای شركت‌كنندگان ادای تکلیفی است که گروه اجتماعی انجام آن را بر دوش فرد می‌گذارد و این کار نوعی نگرۀ مناسک‌وار است که هر کسی از رهگذر احترام به سنت ناگزیر از پذیرش آن است و با شرکت در تشيع و تدفين به‌نوعی احساس تطهير و نزديكی به خدا دارند و اين امر سبب كاميابی اجتماعی شده و تهذيب و تجديد حيات فكری و معنوی كنشگران را فراهم می‌سازد.

آیین صلات گرمه با شماره ۴۲۷ در فهرست آثار ملی و در گستره میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است.

مرتبط:

آوازها و نوای موسيقی خراسان شمالی برآمده از دل تاریخ و فرهنگ

خسرویه _گردشگاه خراسان شمالی

پلاس _دست‌بافته‌ای در خراسان شمالی با قدمت زندگی عشایری

پروژه احیاء و باز آفرینی مجموعه مفخم

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی گفت: اگر می‌خواهیم کاری در حوزه‌های سرمایه‌گذاری و گردشگری استان انجام شود باید زمینه و انگیزه‌های لازم را برای سرمایه‌گذاران فراهم کنیم.

حبیب یزدان‌پناه روز پنج‌شنبه ۹ بهمن‌ماه ۹۹ در نشست با خبرنگاران اظهار کرد: اگر می‌خواهیم استان توسعه پیدا کند باید در وهله اول خودمان پذیرش آن را داشته باشیم و به این باور برسیم و با ایجاد مزیت‌هایی برای سرمایه‌گذاران آن‌ها را ترغیب به سرمایه‌گذاری کنیم.

وی با بیان اینکه نباید به‌گونه‌ای عمل کنیم که سنگ‌اندازی برای سرمایه‌گذاران تلقی شود و شرایط را برای سرمایه‌گذاری در استان سخت‌تر کنیم، عنوان کرد استفاده از تجربیات کشورهای توسعه‌یافته که توانسته‌اند در سال‌های اخیر در حوزه مختلف متحول و به پیشرفت‌های خوبی دست پیدا کنند، نشان می‌دهد اولویت آن‌ها مزیت‌آفرینی برای سرمایه‌گذاران بوده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی با اشاره به اجرای طرح احیاء و بازآفرینی مجموعه فرهنگی تاریخی مفخم بجنورد عنوان کرد: ۶.۷ هکتار از عرصه و حریم این اثر تاریخی قابلیت پیاده‌سازی این طرح را دارد که البته در آینده می‌تواند با الحاق به بنای مقبره شهدا گسترده‌تر نیز شود، مطالعات، نقشه‌ها و طراحی‌ها نیز از سوی مشاور طرح انجام‌شده است.

وی افزود: در قالب تفاهم‌نامه استانداری با موسسه ملل که در جریان سفر رئیس‌جمهور به خراسان شمالی اتفاق افتاد، قرار بر سرمایه‌گذاری در این طرح شد که تاکنون قریب به پنج میلیارد ریال نیز از سوی این موسسه برای مطالعات اقتصادی، فنی و معماری طرح هزینه شده است.

یزدان‌پناه گفت: حتی اگر سرمایه‌گذار از سرمایه‌گذاری در این طرح انصراف داد بازهم با مشارکت شهرداری و اعتباراتی که می‌توان اختصاص داد این طرح را پیش خواهیم برد چراکه با تبدیل‌شدن این فضا به یک محیط سرزنده شهری، محلی برای اجتماعات عموم مردم و خانواده‌ها و برگزاری رویدادهای مختلف، آن منطقه را رونق خواهد داد و به حاشیه‌نشینی مردم آنجا نیز کمک می‌کند.

وی عنوان کرد: برای اینکه اجرای طرح احیا و بازآفرینی مجموعه مفخم تضامین بیشتری پیدا کند در تمام کارگروه‌های تخصصی مربوطه در استان و وزارتخانه بررسی و چکش‌کاری شده و این روند ادامه دارد و اکنون هم‌افزایی خوبی با دستگاه‌های مربوطه ازجمله راه و شهرسازی، اوقاف، شورای شهر و شهرداری شکل‌گرفته است.

یزدان پناه البته به نقش دانشگاه علوم پزشکی استان نیز در این طرح اشاره و تصریح کرد: این طرح فرصت خوبی برای تجهیز و گسترش فضاهای درمانی شهر بود چراکه ساختمان بیمارستان قدیم امام رضا(ع) اکنون ظرفیت گذشته را ندارد و با گذشت زمان عملاً بلااستفاده خواهد شد و بی‌توجهی به این موضوع ظلم بزرگی است که به مردم استان خواهد شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی با تأکید بر اینکه قوانین صراحتاً از هرگونه ساخت‌وساز در عرصه اثر تاریخی ممانعت دارد، چراکه این فضاها متعلق به مردم و منافعش نیز برای مردم است، افزود: این ساختمان به دلیل واقع‌شدن در عرصه مجموعه مفخم نمی‌تواند نوسازی یا بهسازی داشته باشد و بااین‌وجود علی‌رغم نامه‌نگاری‌های شهرداری و پیشنهاد زمین‌هایی با مساحت بیشتر در همان منطقه، دانشگاه علوم پزشکی پاسخی نمی‌دهد.

وی با بیان اینکه اکنون از ساختمان قدیم بیمارستان امام رضا(ع) به‌عنوان مرکز درمانگاهی استفاده می‌شود، عنوان کرد: استانداری موضوعات وقفی آن را حل و موافقت‌های لازم را اخذ کرده و برای ساخت بیمارستان نیز پیشنهادات و اعتباراتی را به علوم پزشکی اعلام کرد تا از این فرصت برای تجهیز و توسعه فضاهای درمانی بهره‌برداری مطلوب شود که هنوز پاسخی دریافت نشده است.

یزدان‌پناه با اشاره به اینکه رهبر معظم انقلاب که در سال ۹۱ به خراسان شمالی سفر داشتند، از گردشگری به‌عنوان مزیت دوم این استان یاد کردند، گفت: باید در عمل به فکر تحقق منویات رهبری باشیم چراکه ایشان نقشه راه و سیاست کلی را مطرح کردند و این وظیفه ماست تا به این اهداف جامه عمل بپوشانیم و این مهم تنها با حرف محقق نمی‌شود.

او افزود: این استان ظرفیت‌های ویژه‌ای در گردشگری دارد از تپه ریوی در مانه و سملقان گرفته تا ارگ تاریخی بلقیس در اسفراین، تپه نادری شیروان و منطقه گلیل و نیز ویران شهر فاروج و دیگر آثار تاریخی و مواهب بی‌شمار طبیعی که در کویر گرمه و جاجرم و جنگل‌های هیرکانی درکش و… می‌توانیم ببینیم.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی گفت: باید تلاش ما به نحوی باشد که این ظرفیت بالقوه به بالفعل تبدیل شود تا به‌واقع شاهد رونق گردشگری در استان باشیم، طرح احیای مجموعه مفخم نیز در همین راستا پیگیری می‌شود.

وی در پایان اصحاب رسانه را بخشی از خانواده میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان برشمرد و عنوان کرد: همواره از نظرات و حتی انتقادات خبرنگاران استقبال کرده و اعتقاد داریم برای تحول گردشگری در استان یکی از پایه‌ها اصحاب رسانه هستند، بنابراین حاضریم پیشنهادات آن‌ها را بشنویم و با ارائه اطلاعات درست آن‌ها را قانع کنیم و عده‌ای هم هستند که با استدلال و منطق قانع نخواهند شد، چرا که خود را به خواب زده‌اند و با کارهای توسعه‌ای  بدون هیچ دلیلی مخالفت می‌کنند.

منبع:ایسنا

مرتبط:

سفر به قلب حیات وحش خراسان شمالی با برگزاری تورهای گردشگری

افزایش تورهای غیرمجاز گردشگری در خراسان شمالی

خسرویه _گردشگاه خراسان شمالی

ورزش پاراگلایدر در اوج گرانی

مسئول کمیته ورزش های هوایی خراسان شمالی با اشاره به اینکه ورزش پاراگلایدر یکی از شاخه های ورزش هوایی است، گفت: این ورزش از سال ۸۳ وارد این استان شده است.

محمدرضا موفق در گفت و گو با ایسنا، اظهارکرد: در این استان طی این مدت ۱۰۰ تا ۱۲۰ خانم و آقای فعال در این رشته ورزشی گواهی نامه های بین المللی را دریافت کرده اند.

وی با بیان اینکه خراسان شمالی جزء استان هایی است دارای مربی برای این رشته ورزشی است، افزود: برخی از استان ها هنوز فاقد مربی هستند اما در این استان دو مربی در حال آموزش به متقاضیان است.

موفق ادامه داد: علاوه بر آن برای رشته پاراگلایدر یک باشگاه فعال است و باشگاه دوم نیز در حال تاسیس است.

وی بیان کرد: در حال حاضر علاقمندان به پاراگلایدر در سایت های مهمان، چخماقلو، سیساب، بند عبدل آباد مشغول فعالیت هستند و یو تی ام این سایت ها به انجمن ورزش های هوایی کشور ارسال شده و در حال کار کردن بر روی منطقه بیگان شیروان نیز هستیم.

مسئول کمیته ورزش های هوایی خراسان شمالی در ادامه در ارتباط با مشکلات بر سر راه این رشته ورزشی گفت: هزینه خرید تجهیزات برای این رشته ورزشی افزایش خیلی زیادی داشته است به طوریکه در گذشته هر ست را می توانستیم با قیمت چهار تا پنج میلیون تومان خریداری کنیم اما هم اکنون به ۸۰ تا ۶۰ میلیون تومان رسیده است.

وی افزود: تجهیزات لازم برای هنرجویان وجود دارد و از سوی خود انجمن در اختیار آن ها قرار می گیرد اما برای افرادی که دوره های آموزشی را طی کرده و می خواهند آن را انجام دهند، تامین آن ها خیلی سخت است.

موفق خاطرنشان کرد: تعداد افراد متقاضی برای پاراگلایدر خیلی زیاد است اما تهیه امکانات پروازی برای تعداد زیادی از آن ها سخت است.

وی تصریح کرد: البته با چند بانک صحبت های لازم انجام شده و قرار بر این شده تا به این افراد برای خرید امکانات پروازی تسهیلات داده شود.

موفق به راه دسترسی به سایت مهنان در شهرستان بجنورد نیز اشاره کرد و افزود: این راه نیاز به تسطیح و تعریض دارد و از سوی دیگر اگر رسیدگی های لازم به آنجا انجام شود ظرفیت تبدیل به قطب گردشگری را هم دارد.

منبع:ایسنا

نوای ساز محلی قوشمه در آیین‌های سنتی خراسان شمالی

قوشمه همراه با دایره و سایر سازهای مقامی در مراسم‌ و آیین‌های محلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شمال خراسان که در برگیرنده شهرهای بجنورد، شیروان اسفراین و… است، ازجمله مناطقی است که موسیقی در آن از انواع و اقسام مختلف، حضوری قابل ‌تأمل دارد. قسمتی از موسیقی شمال خراسان، موسیقی کوهپایه‌ای‌ است.

بخش عمده‌ای از ساکنان شمال خراسان را مهاجران کرد تشکیل می‌دهند. از آنجا که اهالی شمال خراسان همواره از مرزبانان غیور ایران‌زمین بوده‌اند، پاسداری از مرزوبوم در مقابل اقوام مهاجم از ویژگی‌های زندگی آنان بوده است و این ویژگی‌ها، تأثیر مستقیمی بر موسیقی این خطه گذاشته است.

با این ساز محلی بیشتر در عروسی‌ها به همراهی دایره و یا دهلی كه با دست نواخته می‌شود، به اجرای آهنگ‌های رقص می‌پردازند. قوشمه معمولاً از استخوان بال قره‌قوش یا درنا و گاهی از نی و حتی از فلز ساخته می‌شود كه صدای حاصله از قوشمه استخوانی بهتر و پخته است.

قوشمه

قوشمه تشکیل شده است از دو زبانه (سرپیک) و دو لوله استخوانی که بر روی آن تعدادی سوراخ وجود دارد و این دو لوله در کنار هم قرار گرفته و با بست محکم می‌شوند. قوشمه توسط دو دست روبه‌روی دهان قرار می‌گیرد و انگشتان بر روی سوراخ‌های دو لوله قرار گرفته و سپس با دمیدن هوای موجود در دهان به درون زبانه‌ها و ورود آن به درون لوله و سپس اجرای نت خوانی توسط انگشتان بر روی سوراخ‌های قوشمه، آهنگ خاص ایجاد می‌شود.

ساختمان قوشمه تشکیل شده است از دو قسمت اصلی، سرپیک را معمولاً از لوله‌ای فلزی که از جنس برنج است، می‌سازند. در گذشته از نی استفاده می‌شده است. این لوله در اندازه‌های ۳۰ تا ۴۰ میلی‌متر بوده، روی این لوله را برشی به‌صورت موازی با آن می‌زنند و در آخر نخ‌ها را به دورش می‌پیچند و محکم می‌کنند.

لوله‌های صوتی از دیگر قسمت‌های اصلی ساختمان قوشمه است، جنس این لوله‌ها از استخوان بال قوش یا درنا و در موارد محدود از نی و حتی از لوله‌های فلزی (آنتن تلویزیون) ساخته می‌شود. لوله‌ها معمولاً در اندازه‌های ۱۴۵ تا ۱۷۰ میلی‌متر تهیه می‌شوند. البته در لوله‌های استخوانی که از پرندگان تهیه می‌شود طول لوله‌ها بستگی به طول بال پرنده دارد. بر روی هر یک از این لوله‌ها، سوراخ‌هایی در اندازه‌های نسبتاً مساوی ایجاد می‌شود. این سوراخ‌ها در قوشمه‌ها بین پنج تا هفت سوراخ است. این لوله‌ها به‌وسیله سیم‌های به هم متصل می‌شوند که در اصطلاح محلی بست می‌گویند.

قوشمه، سازی است مضاعف و اندازه آن بستگی به كوچك و بزرگی استخوان پرنده دارد. بر روی هر كدام از لوله‌های صوتی آن یك سر پیكه ( قمیش) سوار می‌شود، دو لوله‌ صوتی قوشمه معمولاً به‌طور هم‌صدا كوك می‌شود. اما ممكن است به‌ندرت شاهد كوك‌های مأنوس دیگری مانند كوك سوم و حتی گاه دوم باشیم. این كوك‌ها كه اغلب توسط نوازندگان زبردست قوشمه استفاده می‌شود، در نظر اول ممكن است به حساب ناتوانی نوازنده در کوک ‌کردن دقیق ساز گذاشته شود در حالی‌که استفاده از این كوك‌های نامأنوس كاملا آگاهانه و برای ایجاد تحرك و كسب دینامیسم بیشتر صورت می‌گیرد، همچنین نوازندگان قوشمه باز به‌منظور ایجاد تحرك و دینامیسم گاه دو صدای مختلف و اغلب مجاور یكدیگر را توسط لوله‌های صوتی مضاعف ساز ایجاد می‌كنند.

قوشمه

ساز قوشمه به لحاظ فرهنگی به‌شدت تحت تأثیر فرهنگ خراسان شمالی قرار گرفته و به همین علت یکی از سازهای بسیار مهم و جا افتاده در این منطقه است.

به‌طور عینی فرهنگ هر قوم برخوردار از دو وجه مادی و معنوی است که ساز قوشمه در قلمروی فرهنگ مادی قرار دارد اما رد پای این ساز را در مراسم و آیین‌هایی که در قلمروی فرهنگ معنوی آنان است نیز می‌توان مشاهده کرد.

موقعیت اجتماعی سازندگان و نوازندگان قوشمه در میان اهالی منطقه از جایگاه مناسبی برخوردار بوده و در بیشتر مراسم از آن‌ها دعوت می‌شود. حضور مستقیم و غیرمستقیم مردم در اجرای این ساز، جایگاه قوشمه به لحاظ اجتماعی را بیشتر نمایان می‌کند.

علی یزدانی معروف به آبچوری و رمضان‌علی عزیزی دو تن از معروف‌ترین قوشمه‌ سرایان از طریق نوازندگی قوشمه امرار معاش می‌کردند اجداد آن‌ها نیز به همین حرفه اشتغال داشتند، همچنین قوشمه را گاهی به‌منظور فروش می‌سازند و شاگردانی را نیز تعلیم می‌دهند.

یکی از ویژگی‌های مهم این ساز این است که در یک شرایط جغرافیایی با قومیت‌های متعدد طرفداران خود را دارد، قدمت و اصالت این ساز محلی سبب شده تا فنون و مهارت ساخت قوشمه با شماره ۱۵۴۳ در فهرست میراث ناملموس کشور نیز به ثبت برسد.

کاربری روان‌درمانی به لحاظ وجود مقام‌ها و آهنگ‌ها در این ساز، تنوع در اجرای مقام‌ها، استفاده از این ساز در مراسم‌ها و آیین‌ها به‌ویژه آیین کشتی باچوخه، برقراری و ارتباط صدای قوشمه با فرهنگ جغرافیای منطقه ازجمله کاربری‌های قوشمه است.

منبع:میراث آریا

مرتبط:

خسرویه _گردشگاه خراسان شمالی

شور شیرین پاییز در باغ‌های خراسان شمالی

فَرَت بافی؛ هنری با قدمت چند صدساله در خراسان شمالی

سفر به قلب حیات وحش خراسان شمالی با برگزاری تورهای گردشگری

رئیس انجمن صنفی شرکت های خدمات مسافرتی و جهانگردی خراسان شمالی از برگزاری تورهای گردشگری خلاق در این استان خبر داد.

حسن سدیدی در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به اینکه از هفته گذشته به صورت شفاهی اعلام شده که می توان در خراسان شمالی نیز تورهای گردشگری را فعال کرد، گفت: با ارائه مجوز برای برگزاری تورهای گردشگری یکی از تورهایی که مد نظر است تا در استان برگزار شود، تورهایی به منظور بازدید حیات وحش است.

وی افزود: در نظر داریم تا با اجرای این طرح گردشگران را با خودروهای مخصوص وارد زیستگاه حیات وحش کرده تا آن ها به صورت مستقیم و از نزدیک حیات وحش استان را مشاهده کنند.

سدیدی ادامه داد: در این راستا با اداره کل محیط زیست استان مذاکرات لازم انجام شده و این اداره کل قول مساعد برای اجرای این طرح در پارک ملی ساریگل در شهرستان اسفراین داده است.

وی با بیان اینکه در گذشته گردشگری به نام گردشگری انبوه که یکی از انواع آن گردشگری ساحل بود، مطرح شد، افزود: چندین سال از برگزاری این نوع از تورهای گردشگری گذشت اما از سوی سازمان جهانی گردشگری اعلام شد که این نوع از گردشگری هم به محیط زیست و هم به فرهنگ جوامع کوچک آسیب وارد می کند.

سدیدی تصریح کرد: بعد از آن گردشگری جایگزین که یکی از انواع آن اکوتوریسم بود معرفی شد، در این نوع از گردشگری به عنوان مثال گردشگران به یکی از مناطق گردشگری برده می شدند و در آنجا آن گردشگران از قسمت های مختلف آن جا بازدید و خریدهایی را انجام می دادند اما تعدادی از افراد برای کسب سود بیشتر صنایع دستی چینی را وارد آن منطقه می کردند که در این میان خود مردم بومی و محلی آن منطقه از این سود بی بهره می ماندند.

وی ادامه داد: به همین دلیل و برای حل این مشکل گردشگری خلاق تعریف شد که در این راستا گردشگر وارد یک منطقه می شود و اگر قصد خرید صنایع دستی همچون چادر شب را دارد، آن شخص وارد کارگاه شده و فرد بافنده که بومی آن منطقه است هم روند چادرشب بافی را با بافت آن کالا به گردشگر یاد می دهد و سپس چادرشب بافته شده را به خود گردشگر می فروشد.

رئیس انجمن صنفی شرکت های خدمات مسافرتی و جهانگردی خراسان شمالی توضیح داد: یکی از انواع گردشگری خلاق، شکم گردی است که گردشگر قصد دارد تا غذای محلی آن منطقه را میل کند که در این صورت گردشگر همراه با یکی از افراد محلی می شود، با یکدیگر به خرید و تهیه مواد مورد نیاز برای طبخ غذای محلی مورد نیاز می روند و سپس این غذا با همکاری هر دو شخص طبخ می شود و همان غذای محلی نیز توسط گردشگر میل می شود که در این صورت می توان کمک به معیشت جوامع محلی کرد و در صدد هستیم تا این نوع از تورهای گردشگری در این استان برگزار کنیم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

افزایش تورهای غیرمجاز گردشگری در خراسان شمالی

افزایش تورهای غیرمجاز گردشگری در خراسان شمالی

رئیس انجمن صنفی شرکت های خدمات مسافرتی و جهانگردی خراسان شمالی از افزایش گروه و تورهای غیرمجاز گردشگری در دوران پساکرونایی در این استان خبر داد.

حسن سدیدی  با ابراز گلایه از اینکه از ابتدای اسفندماه تاکنون شرکت های خدمات مسافرتری و جهانگردی اجازه فعالیت نداشته اند، گفت: بسته های خدماتی که این شرکت ها به هنگام برپایی یک تور انجام می دهند شامل حمل و نقل، اقامت، بازار و غذا است.

وی افزود: در حال حاضر تمامی سیستم های حمل و نقل فعال، مراکز اقامتی در حال ارائه خدمات، رستوران ها پذیرای مشتریان و بازارها نیز باز هستند و فقط شرکت های خدمات مسافرتی و جهانگردی هستند که اجازه فعالیت به آن ها داده نشده است.

سدیدی تصریح کرد: از خردادماه به بعد گروه های غیرمجازی در قالب تور شروع به برگزاری تورهای غیرمجاز گردشگری کردند که هیچ گونه نظارتی بر روی آن ها نمی شد این درحالی است که بسیاری از خانواده ها تصور می کردند که شرکت های معتبر مسافرتی این تورها را برگزار کرده اما در واقع به این شرکت ها اجازه فعالیت داده نشده است.

وی خاطرنشان کرد: در حقیت این تورهای غیرمجاز گردشگری به هیچ جایی تعهدی ندارند و ممکن است هر نوع تفریحی نیز در آن انجام شود.

رئیس انجمن صنفی شرکت های خدمات مسافرتی و جهانگردی خراسان شمالی تاکید کرد: اگر روند تعطیلی شرکت های مجاز خدمات مسافرتی و جهانگردی همچنان تعطیل باشد حدود۷۰ درصد از این شرکت ها طی دو سه ماه آینده ورشکسته می شوند و همین گروه های غیرمجاز جایگزین آن ها خواهد شد که به صورت غیرمجاز تورهایی را راه اندازی می کنند.

وی در ادامه بیان کرد: در ابتدای شیوع ویروس کرونا شرکت های خدمات مسافرتی با مشکل برگشت مبالغی که از مسافران برای ارائه خدمت در عید نوروز اخذ کرده بودند، مواجه شدند که تمامی مبالغ آن ها برگردانده شد.

سدیدی ادامه داد: اما بعد از آن این شرکت ها باید مبالغ خود را از سایر مکان ها همچون هتل ها دریافت می کردند که این مبالغ بعد از حدود پنج ماه بازگردانده شد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

چه خطراتی بناهای تاریخی خراسان شمالی را تهدید می کند؟

جاجرم ؛ «قطب پسته» خراسان شمالی

پخت “نان یوخا” در خراسان شمالی؛ مهارتی که میراث ملی شد

چه خطراتی بناهای تاریخی خراسان شمالی را تهدید می کند؟

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی گفت: بناهای تاریخی به دلیل اینکه مدت زمان زیادی از ساخت آن ها می گذرد به طور طبیعی دچار فرسودگی می شوند.

مستوفیان در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به اینکه بناهای تاریخی تحت تاثیر عوامل بیولوژیک و عوامل اقلیمی قرار می گیرند، اظهارکرد: بناهای تاریخی در خراسان شمالی با توجه به وجود اقلیم های متفاوت تحت تاثیر عوامل اقلیمی و همچنین عوامل بیولوژیکی قرار گرفته اند.

وی افزود: به عنوان مثال بناهای تاریخی که در مناطق کوهستانی قرار دارند همچون عمارت و آینه خانه مفخم تحت تاثیر بالا بودن آب های سطحی قرار دارند.

مستوفیان ادامه داد: از سوی دیگر بناهای عمارت مفخم و بش قارداش به علت ویژگی ارتفاعی که دارند همیشه پرندگان بر روی پشت بام این بناها می نشینند که فضله های آن ها زمانی که با آب باران ترکیب می شوند، واکنش شیمیایی می دهد و همین امر سبب می شود تا کاشی ها دچار رنگ پریدگی و در لعاب کاشی ها ترک خوردگی ایجاد شود و زمینه پوسیدگی کاشی ها را فراهم می کند.

وی خاطرنشان کرد: از سوی دیگر شهرستان بجنورد بر روی کمربند زلزله قرار دارد و این امر یکی دیگر از خطراتی است که بناهای تاریخی در این شهرستان را تهدید می کند.

این مقام مسئول تصریح کرد: در حال حاضر عمارت مفخم تحت تاثیر زلزله، رطوبت و جنس خاک قرار دارد و در همین راستا یک گروه تخصصی از دانشگاه فنی اصفهان کار مطالعاتی را بر روی مسائل مذکور انجام می دهند.

وی در ادامه با بیان اینکه تعدادی از بناهای تاریخی این استان در مناطق کویری قرار دارد، گفت: باد و آفتاب شدید از عواملی هستند که سبب فرسودگی بناهای تاریخی و مشکلاتی همچون رنگ پریدگی کاشی ها در این منطقه شده است.

مدیر کل میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی افزود: از سوی دیگر موریانه زدگی از دیگر عواملی است که بناهای تاریخی را تحت تاثیر قرار داده است اما این مشکل آنقدر در این مناطق حاد نیست.

وی ادامه داد: بام سازی، شیب بندی، ایجاد عایق رطوبتی و … از جمله عواملی هستند که برای مقابله با این خطرات انجام می شود.

مستوفیان تاکیدکرد: هر ساله با توجه به اعتبار موجود و اولویت بندی های صورت گرفته، اقدامات لازم برای دفع خطرات موجود در بناهای تاریخی استان انجام می شود.

منبع:ایسنا

مرتبط:

آشنایی با خوسف _کهن ترین شهرهای خراسان

۱۱۵ جاذبه گردشگری خراسان شمالی در فضای مجازی

پخت “نان یوخا” در خراسان شمالی؛ مهارتی که میراث ملی شد

طبیعت گردی در روستای توریستی درکش

روستای درکش از زیبا ترین روستاهای استان خراسان شمالی دارای طبیعت بکر و بی نظیری است که همه ساله گردشگران زیادی را از دور و اطراف به خود جذب می کند.

مناطق دیدنی روستای زیبای درکش

روستا گردی علاقه بسیاری از گردشگران می باشد اگر شما از آن دسته از گردشگران علاقمند روستاگردی هستید به جرات می توان گفت روستای درکش می تواند همان روستای آرمانی و رویایی شما باشد روستایی که با جذابیت های بی بدیلش به عنوان یکی از زیباترین روستاهای ایران شناخته شده است. این روستای بی نظیر جاذبه های طبیعی و گیاهان دارویی بسیار بی نظیری دارد اگر مشتاق به آشنایی با این روستای شگفت انگیز هستید در ادامه با ما همراه شوید.

روستای درکش
علت نام گذاری روستای درکش

ارتفاع این روستا از سطح دریا ۱۰۴۰ متر می باشد و قرار گیری روستای درکش زیباترین روستا ایران در طول یک دره باعث شده این نام را به خود بگیرد.

محل قرار گیری روستای درکش

برای اینکه به این روستا دسترسی داشته باشید باید خود را ۳۰ کیلومتری شهر آشخانه، مرکز شهرستان مانه و سملقان و ۷۰ کیلومتری بجنورد ، مرکز استان خراسان شمالی برسانید. از جنوب این روستا به کوه های بلند ۲۴۵۵ متری و دره کنداب منتهی شده و رود خانه درکش از بین همه روستا که در دره قرار دارد عبور می کند.

blank

شغل و زبان مردم روستای درکش

حدوداً ۲۰۰ خانوار جمعیت در این روستا زندگی می کنند که همگی به زبان محلی کردی صحبت می کنند . شغل بیشتر مردم روستا زراعت و کشاورزی و باغداری و دامداری می باشد از محصولات آنها می توان به گندم ، یونجه ، جو، چغندر قند ، و ذرت و از محصولات باغی به گردو،انگور، سیب و هلو اشاره کرد. زبان مردم روستای درکش کردیمانجی و مذهب آنها شیعه می باشد.

گیاهان دارویی روستای درکش

هوای خنک این منطقه و موقعیت ییلاقی مخصوصا در فصل تابستان منجر شده که گردشگران بسیاری به منطقه سفر کنند البته این مزیت به خاطر گونه های متنوع حیات وحش ، باغهای فراوان میوه ، انواع گیاهان شفابخش و دارویی ، چشم اندازهای بکر و تپه های باستانی شامل حال این منطقه شده است.

در این روستا تا کنون ٣٨٠ نوع گیاه دارویی توسط گیاه شناسان معرفی شده که ٧٩ نوع آن از گونه ی نادر می باشد همچنین تنها جنگل بلوط شرق کشور که محل زندگی مرال (گوزن قرمز) متعلق به این روستا می باشد .

رویش گیاهان دارویی در فصل بهار همچون آویشن، کاکوتی و گون موجب می شود تا تعداد زیادی از افراد ساکن در این استان برای جمع آوری این گیاهان به کوه، تپه، جنگل و مراتع این منطقه سفر کنند.

حیات وحش روستای درکش

اگر شما از آن عده افرادی باشید که دوستدار حیوانات هستند پس این مژده را به شما می دهیم که این روستا همان جایی است که شما می خواهید چرا که در این روستا انواع حیوانات از جمله میش،قوچ، پلنگ ، گرگ ،خوک ،خرس و پرندگان شکاری ازجمله عقاب ،شاهین، کبک ،و کرکس زندگی می کنند.و مهیج تر اینکه این منطقه محل زندگی مرال (گوزن قرمز) با آن هیکل بزرگ می باشد طول سر و بدن این حیوان ١۶ تا٢۵٠سانتی متر ،دم آن ١٢ تا ١۵ سانتی متر ،ارتفاع این حیوان از زمین ١٢٠ تا ١۵٠ سانتی متر و وزن آن ١٠٠ تا ٢۵٠ کیلوگرم است.

شاخهای بلند با شاخکهای منظم باعث شده تا این حیوان شبگرد و اجتماعی به عنوان یک حیوان نادر و زیبا خودنمایی کند .شاخکهایی که در ابتدا مخملی شکل بوده و با گذشت زمان تا زمان جفت گیری ، به صورت استخوانی درمی آید .

اواخر اسفند ماه تا اوایل فروردین شاخهای این حیوان زیبا می افتد و زمان انتخاب جفت هم از اواسط شهریور تا اواسط مهر ماه می باشد که در این مدت موهای کوتاه خاکستری رنگ این حیوان به زیباترین شکل یعنی قهوه ای تیره در می آید.

جاذبه های گردشگری روستای توریستی درکش

از جمله جاذبه های گردشگری که در این روستا مشهور هستند می توان به اثار تاریخی ارزشمندی از قبیل “قزلر قلعه” و سردابه هایی زیبا، سر چشمه های پر آب همچون آبشار کنگره زو ، ارتفاعات ، کوه های سر به فلک کشیده درختان جنگلی ، چشمه گلزار و چشمه سردار ، چشمه جنگلی ییلاق ، دره سرسبز کندریزو ، جنگل های فراوانش ، و در آخر مناطق ییلاقی کش گربه ، نرگسلو ، گولک ، تیغ بل با پوشش جنگلی سرسبز شان اشاره کرد.

روستای درکش، به عنوان یک روستای باستانی دارای آثار تاریخی فراوانی می باشد.برج تاریخی سبز علی خان قراچورلو و تپه های فراوان، تاریخی بودن این روستای باستانی را به رخ می کشد.جاذبه های طبیعی دیگر روستای درکش از جمله ، مراتع پهناور و سر سبز اطراف روستا ،کناره های رودخانه زومار و دره کندآب نیز بیانگر زیباییهای توصیف ناپذیر این روستا می باشند.

روستای درکش

 

چشمه های جوشان و آبشارهای در کش

این روستای جنگلی و کوهستانی با چشمه های جوشان و آبشارهای بسیارش در کنار ذخیره گاه جنگلهای بلوط در قسمت شرق کشور قرار دارد .

علی الخصوص که این روستا دارای چشمه های آب شیرین بسیاری نیز می باشد از جمله رودخانه ی درکش یا زوهار نیز در روستا جاری می باشد آبشارهای روستا هم زیبایی آن را چند برابر میکند و زبان را از توصیف قاصر می نماید .این روستا دارای جذابیت های زیادی برای گردشگری می باشد که هر کدام در نوع خود بی نظیر است .

 

تفریحات روستای توریستی درکش

“ببرخان ” تنها مکان تفریحی روستای زیبای درکش است که از طبیعت زیبا و غیرقابل توصیف برخوردار است .این مجتمع ،در حاشیه های کوه های سربه فلک کشیده و مه آلود قرارگرفته .و رودخانه ای که از پایین آن میگذرد با درختان جنگلی و بلند که منظره ای حیرت انگیز را به وجود آورده اند که انسان از وصف زیبایی آن عاجز است.

نان محلی و خوشمزه روستای درکش

فتیر مسکه نام نان سنتی بسیار خوشمزه ی این روستا می باشد که مخصوص این روستا است و در هیچ رستوان دیگری طبخ نمی شود !!

اگر به این روستا سفر کردید پیشنهاد می کنیم حتما خوردن این نان خوشمزه را امتحان کنید .برای تهیه ی این نان خوشمزه ابتدا خمیر آرد گندم را با زردچوبه و روغن مخلوط کرده و روی ساج می پزند و بعد لابه لای آن کره میگذارند و میل میکنند.

روستای درکش

بهترین فصل سفر به روستای درکش

در تابستان، این روستای زیبا خنکای خاصی دارد که برای فرار از گرمای تابستان پیشنهاد می شود. وجود باغ های میوه، انواع گیاهان دارویی و شفابخش، گونه های مختلفی از حیات وحش جلوه ای خاص و بی مانند به این تفرجگاه بخشیده که هر ساله میزبان شمار زیادی از دوستداران طبیعت است. از ورزشهای بومی و محلی این روستا می توان به کشتی با چوخه اشاره کرد که اگر در فصل زیبای بهار به این روستا سفر کنید حتما تماشا گر این ورزش مفرح خواهید بود.

مسیر روستای درکش

اگر با این توصیفات علاقمند به سفر به این روستای زیبای کشورمان شدید پس مسیر این روستارا برایتان مشخص می کنیم .چنانچه ذکر شده برای رفتن ه درکش باید خودرا به ٣٠ کیلومتری شهر آشخانه مرکز شهرستان مانه وسملقان و٧٠ کیلومتری بجنورد،مرکز استان خراسان شمالی برسانید .وبعد ازبجنورد به طرف آشخانه بروید وپس از عبور از روستای کلاته زمانصوفی،نرسیده به جوزک ،می توانید از جاده ای فرعی ،به روستای زیبای درکش بروید.امیدواریم که توانسته باشیم با این مطالب به نیازها و سوالات گردشگری شما پاسخ مناسب داده باشیم برایتان سفری دلچسب همراه با اتفاقات خوبی را آرزومندیم.

منبع:نمناک

مرتبط:

اسفیدان _ماسوله ی خراسان

مزدوران _طولانی ترین غار خراسان