نوشته‌ها

دریاچه تار _مقصدی رویایی برای آرامش

چند کیلومتر دور از شهر پرهیاهوی تهرانی، می‌توان سکوت و آرامشی یافت که مثال زدنی است. دریاچه افسانه‌ای تار که گفته می‌شود گنجینه‌ای ارزشمند در دل خود دارد، کجاست؟

نام دماوند؛ گوشواره تهران، با سرسبزی و زیبایی عجین است. طبیعت با این منطقه بسیار سخاوتمند بوده و از نعمت کم نگذاشته است. یکی از همین نعمت‌ها، تار است؛ دریاچه‌ای که  میان دو کوه دوبرار و زرین کوه بساط خود را پهن کرده است.

دریاچه‌ای طبیعی از آب شیرین

می‌گویند دریاچه آب شیرین تار، در اثر لغزش زرین‌کوه ایجاد شده‌است. دریاچه بیش از یک کیلومتر طول، ۴۰۰ متر پهنا و حدود ۵۰ متر عمق دارد و چند سالی است که به لطف اداره محیط زیست به زیستگاه قزل‌آلای خال قرمز و ماهی زردک تبدیل شده است.

بارش‌های فصلی تنها بخش کوچکی از آب دریاچه را تامین می‌کند. سرشاخه‌های اصلی آب این دریاچه از رودهای تار و هویر گرفته شده است و بخش دیگر آن از چشمه‌های آب شیرین کوه‌های قره‌داغ، سیاه‌چال و شاه‌نشین در شمال و آبراهه‌های فصلی از جنوب تامین می‌شود.

دریاچه تار

هویر؛ دریاچه‌ای چسبیده به تار

با نیم ساعت پیاده‌روی از شرق دریاچه تار، دریاچه هویر رخ نمایی می‌کند. تار و هویر مانند دو فرزند طبیعت هستند که در فاصله ۵۰۰ متری از هم قرار دارند و کوه‌های البرز از آنها میزبانی می‌کنند. کوه دوبرار این دو دریاچه را از هم جدا کرده است. دریاچه هوبر به طور میانگین ۹۰۰ متر طول و ۱۵۰ عرض دارد و عمق آن به ۱۵ متر می‌رسد.

مقصد عاشقان هیجان و آرامش

دقیقا درست فکر کردید شاید به نظر ممکن نباشد که در جایی هم هیجان وجود داشته باشد و هم آرامش اما در با سفر به دریاچه تار هر دو ممکن می‌شود. بعد از عبور از دماوند و مسیر چنار شرق، جاده‌ای باریک، خاکی و کوستانی با سربالایی و سراشیبی‌های تند و پیچ‌های خطرناک و پرتگاه‌های بسیار در مقابل روی شماست. حتما در این مسیر ۲۰ کیلومتری، هیجانی را لمس خواهید کرد که می‌توانید به عنوان تجربه‌ای خاص از آن یاد کنید.

بعد از این همه هیجان، نوبت به آرامش و سکوت دریاچه می‌رسد. به دریاچه که می‌رسید تا چشم کار می‌کند، کوه است و آب. هیچ آبادی در اطراف نیست و شما تنها مهمانان دریاچه هستید. اگر از سر و صدای گاه به گاه گروه‌های آفرودی قسر در رفتید، اقامتی آرام در تار خواهید داشت.

اگر قصد سفر به دریاچه تار را دارید، رعایت چند نکته ضروری است. کیسه زباله مهم‌ترین وسیله لازم برای سفر به دریاچه تار و البته هر مکان گردشگری دیگری است. اطراف دریاچه زیبا و عاری از زباله است، لطفا شما هم این زیبایی را حفظ کنید.

دریاچه تار

وضعیت سلامت خودروی خود را بررسی کنید و ابزار و آچار همراه داشته باشید. با توجه به اینکه دریاچه در منطقه‌ای کوهستانی و به دور از سکونت قرار دارد، باید وسایل مورد نیاز خود برای مدت زمان اقامت را همراه داشته باشید. از مهم‌ترین وسایل خوراک، مواد غذایی و آب است. لباس نیز مورد بعدی است که حتما باید به آن توجه کرد. دریاچه روزهای گرم ولی شب‌های سرد دارد حتما لباس گرم همراه داشته باشید. کفش مناسب کوهنوردی بپوشید مخصوصا اگر قصد گشت‌وگذار اطراف دریاچه را دارید. با توجه به روزهای گرم و آفتابی اطراف دریاچه، همراه داشتن کلاه آفتابگیر، عینک آفتابی و کرم ضد آفتاب ضرری است.

بسیاری از گردشگران تمایل به شب ماندن در کنار دریاچه را دارند، اگر شما هم قصد اقامت شبانه دارید حتما زیرانداز، چادر، کیسه‌خواب، پتوی مسافرتی و چراغ قوه یا هد لامپ با خود ببرید. بسیاری از کسانی که شب را در کنار دریاچه تار به صبح می‌رسانند، تمایل به برپا کردن آتش دارند. دو نکته را باید در نظر داشته باشید. هیچ هیزمی اطراف دریاچه نیست پس باید همراه خود هیزم داشته باشید و مهم‌تر اینکه اگر آتشی برافروختید حتما قبل از رفتن از خاموش شدن آن مطمئن شوید.

برای اینکه سفر راحتی داشته باشید، مسیر دقیق را از بومی‌ها پرس و جو کنید. به توصیه‌های محیط بان توجه کنید و در صورت بروز حادثه‌ای که از کنترل‌تان خارج است با اورژانس تماس بگیرید.

مرتبط:

لفور _پهنه بی‌کران زیبایی در نزدیکی تهران

جاذبه گردشگری بی نظیر دریاچه الندان

غار رودافشان _غاری پر از پرتگاه در دماوند

حقایق جالب و خواندنی در مورد کوه دماوند

کوه زیبای دماوند بلند ترین کوه کشور ایران است، حقایق و رازهای بسیار جالب و خواندنی درباره کوه دماوند وجود دارد که بهتر است بدانید.

حقایق خواندنی و رازهای جالب درباره کوه دماوند

نقش پررنگ تاریخ و ادبیات کشور از گذشته همواره عظمت و شکوه آن را نمایان می کند و همواره از این کوه در افسانه های پارسی یاد شده است. نام دماوند برایمان آشناست و آن را می توان مظهر پایداری و استواری در فرهنگ کشور ایران دانست و همچنین یک نماد ارزشمند و ملی بشمار می رود. این کوه که بلند ترین کوه ایران و خاور میانه می باشد در بخش مرکزی رشته کوه البرز جای دارد. در این بخش از گوناگون از همه جای دنیا  درباره کوه دماوند حقایق جذابی آماده کرده ایم که شاید از آنها اطلاعی ندارید.

کوه دماوند

کوه دماوند
همه چیز درباره کوه دماوند

کوه ها نیمی از آب شیرین مردم جهان را تامین می کنند که با وجود عظمت و شکوهشان زیبایی سیاره ما را دو چندان کرده اند و نکته ی قابل توجه این است که یک دهم مردم دنیا در کوه ها زندگی میکنند. با توجه به اکولوژی در میابیم که هر چقدر پستی و بلندی ناحیه ای بیشتر باشد در آن منطقه تنوع گیاهی و جانوری هم بیشتر است.به همین دلیل مناطق کوهستانی نقش بسزایی در تامین چوب و غذای مردم جهان دارند.

هنگامی که آسمان رو به صافی میگذارد، این کوه از شهر های قم، تهران، سواحل جنوبی دریای خزر و ورامین قابل رویت است. دماوند در تیر ماه سال ۱۳۸۷ صاحب ثبت اثر ملی شد.قله ی دماوند طبق تقسیمات کشوری، در لاریجان شهرستان آمل در مازندران استقرار یافته است.

طبق بررسی های بعضی از آتشفشان شناس های ایرانی و بنا به سن سنگ های حاصل از فوران آتشفشان های مختلف می توان گفت آخرین فعالیت های آتشفشانی این کوه به ۷ هزار سال پیش و ۴ هزار سال قبل تعلق دارد.

بعد از اینکه در ۴ هزار سال پیش آخرین فعالیت به پایان رسید سنگ هایی یافت نشد که بتوان ثابت کرد فعالیت جدید آتشفشانی در طول این ۴ هزار سال اخیر به وقوع نپیوسته است.

اتاقک و مخزن مواد مذاب مخصوصی در هر آتشفشان وجود دارد که مواد مذاب و گازها به آن نفوذ کرده و زمانی که آتشفشان شروع به فعالیت کرد این مواد و گازها از دهانه آن به بیرون ریخته میشوند.

کدام شهرها به کوه دماوند نزدیک هستند؟

سه شهر دماوند، آمل و تهران نزدیکترین شهر ها به کوه دماوند می باشند موقعیت این کوه عظیم در ۶۹ کیلو متری شمال شرقی پایتخت ایران و ۶۲ کیلمتری غرب آمل و همچنین در ۲۶ کیلومتری شمال شهر دماوند می باشد.

رودخانه های اطراف قله دماوند

پنج رودخانه در حوالی کوه دماوند جاری هستند که می توان از آن ها با نام های رودخانه لار و دیو آسیاب در غرب قله دماوند،رودخانه هراز در جنوب و شرق کوه دماوند،رودخانه پنج آب یا پنج او در شرق کوه دماوند و همچنین رودخانه تینه در شمال این کوه یاد کرد.

کوه دماوند

کوهنوردی در دماوند

قدمت کوهنوردی در دماوند به سالیان بسیار دیرینه بر می گردد که چنانچه کمی بررسی کنید متوجه خواهید شد که در زمان های گذشته عده ای با ترفند های متفاوتی این قله را فتح می کردند.

طبق سفر ناصر خسرو که آمده بر سر دماوند چاهی وجود دارد که از آن نوشادر و کبریت یعنی همان گوگرد استخراج می کنند و نیز در کتاب اخبار العباد و آثارالبلاد آمده که ساکنان منطقه ادعا داشتند در طول ۵ روز و ۵ شب به قله دماوند صعود کرده اند و قله آن را مسطح با مساحت صد جریب کشف کرده اند هر چند از مسافت طولانی شباهت زیادی به مخروط دارد. کوهنوردی در این کوه از جاذبه های مهم و هیجان انگیز گردشگری تهران است.

در سال ۱۸۳۷ اروپاییان موفق شدند به قله دماوند صعود کنند که توسط تیلر تامسن انجام شده است. و نیز نخستین مستند صعود ایرانیان به این قله مرتفع به سال ۱۸۵۷ تعلق دارد که ارتفاع و بلندی آن را در این صعود ۶۶۱۳ ذرع تعیین کرده اند.

وضعیت سرعت باد در قله دماوند

مسئله جالبی که وجود دارد این است که معمولا در کوه دماوند سرعت طوفان و باد بیش از ۱۵۰ کیلومتر در ساعت است که در کوهپایه دماوند این سرعت به ۷۰ کیلومتر بر ساعت کمتر می شود و اکثر مواقع مسیر بادها از طرف غرب به شمال غربی دماوند در حرکت است و همچنین در قله دماوند فشار هوا نصف فشار هوا در سطح دریا می باشد.

بارندگی های کوه دماوند

تقریبا ۱۴۰۰ میلی لیتر بارندگی در طول سال در ارتفاعات قله دماوند شاهد هستیم که بیشتر مواقع در قسمت بالاتر کوه این بارندگی ها خود را به شکل برف نشان می دهند که این امر باعث می شود قله های سر به فلک کشیده پوشیده از برف شوند.

در ادامه ی مطلب با مطالعه ی این مقاله از وجود واقعیت های جالبی باخبر می شوید که شاید از آنها چیزی نمیدانستید.

واقعیت هایی جالب در مورد کوه دماوند

۱- نام تاریخی دماوند (دنباوند) بوده است

با اینکه در بسیاری از اسناد تاریخی این قله نام های بسیار متفاوتی مانند (بیکنی) یا (جبل لاجورد)نامیده شده است اما نام این کوه در بسیاری از منابع تاریخی به دو صورت (دنباوند) و (دماوند) ذکر شده است.همچنین دارای نام های باستانی دیگری است که میتوان از آنها به (دباوند)اشاره کرد.در لغت نام دماوند به معنای دم و دود و بخار می باشد.

۲- ارتفاع دماوند

با اینکه ارتفاع قله ی دماوند از بالا ترین تا پایین ترین نقطه،۴۶۶۱ متر اعلام شده است اما ارتفاع این کوه آتشفشانی توسط ناسا، ۵۶۷۰ و انجمن ملی آمار ایران، ۵۶۱۰ متر ذکر شده است که در رده ی دوازدهم دنیا بین بلند ترین کوه ها قرار گرفته است.

۳- نماد ملی ایران

از آنجایی که در قرن اخیر بر روی اسکناس های رسمی عکس دماوند به چاپ رسیده است می توان گفت که این کوه یکی از نماد های ملی ایران نامیده می شود.

۴- سرمای شدید

دمای این قله بسیار پایین است به طوری که هر زمان از سال به این قله بروید، هوای نسبتا سردی را دریافت میکنید. این گونه که که در روز های سرد زمستان کمترین دما در ارتفاعات این کوه ۶۰ درجه سانتی گراد گزارش شده است و در تابستان دمای آن به منفی یک یا دو درجه سانتی گراد می رسد.

۵- پیشینه ی ادبی

می توان در آثار ادبی فارسی نام دماوند را به طور معمول مشاهده کرد.از آنجا که دماوند در ادبیات و افسانه های تاریخی ایران جایگاه بخصوصی دارد می توان قصیده ای از ناصر خسرو، شاهنامه ی فردوسی، گرشاسپ نامه از اسدی طوسی، قصیده ای از خاقانی و منظومه ی ویس و رامین از فخرالدین اسعد گرگانی را نام برد.

می توان به نقش دماوند در اسطوره های ایرانی هم پی برد. همانطور که در تاریخ بلعمی محل زندگی کیومرث دماوند شناخته شده است و از آنجا که گفته می شود فریدون (یکی از شخضیت های اساطیری ایران) ،که ضحاک را در آن محل در غاری زندانی کرده است. طبق گفته ی برخی مردم زمین در قله ی دماوند هموار است و از چاهی که بر فراز آن دیده میشود ، روشنی خارج می شود.

۶- یکی از قله های خطرناک دنیا

مجله ی نشنال جئو گرافی با تشخیص و اعلام ۱۰کوه و قله ی خطرناک جهان،در سال ۱۳۹۰ شمسی اعلام کرد که دماوند در رتبه ی دهم در این فهرست قرار دارد.

۷- اولین صعود به دماوند در سال ۲۹۲ هجری بوده

اولین فردی که مدعی شد به کوه دماوند صعود کرده است ابودلف خزرجی بود چراکه او در سفرنامه خود قله دماوند را به خوبی توصیف کرده و به صعودش به قله دماوند در سال ۲۹۲ اشاره ای کرده است.

۸- کوهی مملو از یخچال های طبیعی

کوه دماوند سرشار از یخچالهای طبیعی میباشد که می توان به خورتاب سر ، دوبی سل (جبهه شمالی) ، دره یخار (شمال شرقی) ، سیوله (جبهه شمالی) ، عروسک ها (جبهه شمالی) اشاره کرد.

۹- اولین فوران آتشفشانی دماوند

جالب است بدانید قله دماوند به عنوان یک کوه آتشفشان نیمه فعال شناخته شده است و طبق گفته ها قریب به دو میلیون سال قبل نخستین پروران در آن اتفاق افتاده است عمری که برای این که تخمین زدند تقریباً سی و هشت هزار و پانصد سال می باشد.

البته ناگفته نماند فعالیت آتشفشانی گسترده ای که منجر به تشکیل این آتشفشان شده است به حدود ده هزار سال قبل بر می گردد. نیمه فعال بودن این آتشفشان را چشمه های گوگردی و آبگرم شاهد هستند.

۱۰- جشن روز ملی دماوند

و در نهایت نکته جالبی که به سمع و نظرتان می رسانیم این است که بدانید در شب سیزدهم آبان ماه هر سال استان مازندران جشنی به نام روز ملی دماوند برگزار می شود که این جشن در فهرست ملی به ثبت رسیده است.

مرتبط:

غار رودافشان _غاری پر از پرتگاه در دماوند

دریاچه تار _تاریک و ماندگار در دل کوه دماوند

غار رودافشان _غاری پر از پرتگاه در دماوند

اگر اهل کوه رفتن هستید باید غار‌ها برایتان جالب و جذاب باشند. در نزدیکی تهران، در مسیر جاده فیروزکوه و در دل کوهستان البرز مرکزی؛ یکی از مرموزترین غارهای ایران خود را در پناه کوه از دید مخفی کرده است. با ما همراه باشید تا راز غار رودافشان را برایتان برملا کنیم.

ویژگی‌ها و جذابیت‌های سفر به غار رودافشان

 

غار رودافشان به فاصله ۱۲۰ کیلومتری شرق تهران در نزدیکی روستایی به همین نام از توابع شهرستان دماوند واقع شده است. رودافشان روستایی‌ست سرسبز، با باغ‌های وسیع، چشمه‌سار‌های فراوان و رودی پر آب به نام دَلی‌چای. سرچشمه دلی‌چای از آب دریاچه‌های تار و هویر است که از ذوب یخچال‌های قره داغ ایجاد شده‌اند. این غار در جنوب روستا و در دامنه جنوبی دره‌ای که رودخانه دلی‌چای در آن جاری‌ست قرار دارد.

یکی از شاخصه‌های اصلی غار رودافشان دهانه ورودی آن است که در میان غارهای ایران جزو بزرگترین دهانه‌هاست. از دیگر ویژگی‌های غار، تالار‌های وسیع آن را می‌توان نام برد.

دهانه غار رودافشان

برای رسیدن به دهانه غار که در ارتفاع ۱۹۱۵ متری از سطح دریا قرار دارد باید مسیری حدود یک کیلومتر را در یک سراشیبی تند، پیاده  طی کنید. اختلاف ارتفاع رود و دهانه غار حدود ۱۳۰ متر است.

دهانه درون گودی بزرگی به قطر حدود ۱۰۰ متر قرار دارد و تا قبل از رسیدن به نزدیکی آن به علت قرار داشتن در گود اصلا قابل مشاهده نیست. تنها وقتی به لبه گود برسید می توانید دهانه عظیم غار را ببینید.

این دهانه بسیار وسیع و قوسی شکل است. دهانه غار رودافشان عرضی ۴۰ متری و ارتفاعی ۱۲ متری دارد.

غار رود افشان

تالار اول غار رودافشان

عد از عبور از دهانه؛ سراشیبی تند پیش رو را ادامه دهید تا به کف تالار اول برسید. با عبور از دهانه افت دما کاملا محسوس است.

این تالار ابعاد ۸۰ در ۱۰۰ متری دارد و ارتفاع آن ۲۵ متر است که عظمت خود را به رختان می‌کشد. در سقف این تاقدیس عظیم به علت استحکام لایه‌ها اثری از شکستگی یا افتادن سنگ‌ها دیده نمی‌شود. در انتهای تالار اول به تعدادی ایوان ساخته شده با سنگ‌چین و مقادیری خرده سفال برمی‌خورید که نشان از مسکونی بودن غار در گذشته دارد.

این تالار آخرین جایی است که با نور خورشید روشن است و با عبور از آن و ورود به دالان غار به فاصله اندکی در تاریکی مطلق فرو خواهید رفت.

تالار دوم غار رودافشان

با گذر از دیواره سنگ‌چین به تالار دوم می‌رسید. طول این دیواره ۸ و پهنای آن ۱.۵ متر است. در حال حاضر قسمتی از این دیواره تخریب شده و درگاهی به عرض ۲ متر به وجود آمده که مدخل تالار دوم را تشکیل داده است.

در ابتدای این تالار تاقدیس کوچکی با ارتفاع ۸ متر قرار دارد سپس به تاقدیس بزرگتر می‌رسیم. ابعاد این تالار درحدود ۵۰ در ۶۰ متر و ارتفاع آن ۲۰ متر است. این تالار فاقد هرگونه غارسنگ است. غارسنگ‌ به ساختارهایی می‌گویند كه در اثر انحلال و رسوب‌گذاری كانی‌ها در خلال جریان آب درون غار‌ها ایجاد می‌شود؛ مانند چكنده‌سنگ (استالاکتیت) و چكیده‌سنگ (استالاگمیت).

غار رود افشان

تالار سوم غار رودافشان

تالار سوم ابعادی در حدود ۴۰ در ۵۰ متر و ارتفاع ۱۵ متر دارد. سرتاسر این تالار از چکیده‌‌سنگ‌ها و چکنده‌سنگ‌های زیبا و ستون‌ها و آبشارسنگ‌های خارق‌العاده پوشیده شده است. چکنده‌های نیزه‌ای، گل کلمی و نخودی در سقف و دیواره، چکیده‌های مخروطی و خوشه انگوری در کف غار و همچنین سنگ‌های بلورین در این تالار وجود دارند که هر کدام زیبایی خاصی به غار بخشیده‌اند. این اتاق دارای دهانه دیگری است که از آن به انتهای تالار سوم می‌رسید.

انتهای تالار سوم راهرویی به عرض ۲ و ارتفاع ۶ متر است. پس از طی ۵۰ متر، چکیده‌سنگ بزرگی می‌بینید. پس از حدود ۲۰ متر بلندترین چکیده غار به بلندی ۱۲ متر ظاهر می‌شود. در اینجا چکنده‌های نیزه‌ای نیز دیده می‌شوند.

معبد آناهیتا

در ادامه مسیر اصلی دهلیزی قرار دارد. یک پلکان آهنی راه این دهلیز را باز کرده است. انتهای دهلیز دخمه‌ای بزرگ به ابعاد ۴ در ۶ متر و ارتفاع ۳ متر واقع شده. یک حوض آب و ستونی در وسط دخمه دیده می‌شود. این دخمه را آناهیتا (الهه آبیاری و باروری) نام داده‌اند و پس از آن تاقدیسی به پهنای ۱۵ تا ۲۰ متر وجود دارد.

غار رود افشان

دالان انتهایی

با ادامه دادن مسیر اصلی پس از پیمودن حدود ۱۶۰ متر به دالان انتهایی می‌رسید. این دالان که طولش ۱۰ متر است، در واقع ۵۰ متر پایین‌تر از سطح دهانه غار قرار گرفته.

طول مسیر اصلی غار ۸۰۰ متر و مجموع مسیرهای اندازه‌گیری شده در نقشه​ مسیر غار رودافشان برابر ۱۶۳۷ متر است. بدون تجربه و تجهیزات ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر از غار را بیشتر طی نکنید. راه‌های فرعی مسیر همه بن‌بست اند؛ اما دیدن آنها نیز خالی از لطف نیست.

در تالار اصلی و مسیر غار همواره قطرات آب از سقف به زمین می‌ریزد. تنها صدای قطرات آبی که از سقف غار به درون چاله‌های پر آب می‌چکد سکوت را می‌شکند. این قطرات منشا ایجاد چکیده‌ها، چکنده‌ها و ستون‌های عظیم غار هستند. همچنین  در داخل غار چاله‌هایی وجود دارد که آبی زلال از دل صخره‌های سنگی آن بیرون می‌آید.

 

درون غار تاریک است. هیچ نور و موجود زنده‌ای در غار نیست جز خفاش‌هایی که روی سقف غار نشسته‌اند. قبلا با برق‌کشی و نورپردازی در گوشه و کنار غار؛ مسیر اصلی روشن و مشخص بود. اما حالا به دلیل عدم رسیدگی نورافکن‌ها خاموش‌اند و با توجه با کابل‌کشی‌ها می‌توان مسیر اصلی را یافت.

در برخی قسمت‌های مسیر برای سهولت رفت‌وآمد نردبان‌های فلزی قرار داده‌اند. در برخی از مسیرها، سنگ‌ها به واسطه رطوبت موجود، لیز و صاف‌اند. کف برخی جاهای غار چنان سخت است که جای مناسبی برای ایستادن یا نشستن روی سنگ‌ها و دیدن سقف سنگی و دهلیزهای متعدد آن فراهم می‌کند.

غار رودافشان حدود ۵۰ سال پیش توسط مردم محلی با همکاری غارنوردان کشف شد. بعد از آن، از آنجا که گردشگران زیادی به این مکان می‌آمدند، مردم روستا با همراهی برگزارکننده‌های تور تعدادی پله سنگی برای رفت‌وآمد بهتر مردم ساختند که به مرور فرسوده شده‌اند، اما همچنان نردبان‌های فلزی وجود دارند. این اثر طبیعی در سال ۱۳۸۴ به فهرست آثار ملی ایران اضافه شد.

علت کمیاب بودن غار در این نقطه از کشور این است که رشته کوه البرز از سنگ‌های گرانیتی تشکیل شده است. در این نوع کوه‌ها تونل‌های طبیعی ایجاد نمی‌شود مگر این که رگه‌های آهک در دل کوه وجود داشته باشد. به نظر می‌رسد هزاران سال قبل رودخانه دلی‌چای هم سطح دهانه غار بوده و نفوذ آب به داخل دالان‌های غار به مرور موجب خوردگی رگه‌های آهکی و گسترش غار شده است.

غار رودافشان از نوع غارهای مرطوب با پوشش گیاهی خزه است که پیشروی تا عمق ۳۰۰ یا ۴۰۰ متری آن با تجهیزات کم غار‌نوردی امکان‌پذیر است.

غارنوردی در رودافشان جذاب است. دلایل این جذابیت مواردی‌ست از این قبیل:

  • عظمت دهانه ورودی و تالارها
  • چکیده‌ها و چکنده‌ها و ستون‌های آهکی متنوع
  • هوای مطبوع
  • سادگی پیمایش
چگونه مراقب فضای طبیعی غار رودافشان باشیم

غارنوردان و طبیعت‌دوستان حرفه‌ای بر این باور هستند که سفر به غار آداب دارد. مهم‌تر از آن باید با افراد آشنا به این رشته ورزشی و گردشگری پرداخت و سفر به تاریکی غار را تجربه کرد. از سوی دیگر باید هر گردشگر طوری غار را ترک کند و محیط زیستش را دست نخورده باقی بگذارد که انگار هیچ بشری تا کنون پا به آنجا نگذاشته است.

متاسفانه در نزدیکی این غار تابلوهایی برای آگاهی دادن به گردشگران و جلوگیری از آسیب وجود ندارد. ممکن است برای افراد غیرمتخصص در حوزه غارنوردی آسیب‌هایی به وجود بیاید یا گردشگران ممکن است به غار آسیب‌هایی بزنند؛ مانند دیوارنویسی که موجب آلودگی تصویری غار می‌شود یا تخریب سازه‌های سنگی داخل آن.

برخی از گردشگران به دلیل ناآگاهی و بی‌توجهی سازه‌های سنگی را تخریب می‌کنند؛ غافل از این که تشکیل هر دو سانت از سنگ صد هزار سال طول می‌کشد. آنها حتی آلودگی‌هایی را به دلیل حضورشان در غار ایجاد می‌کنند که موجودات زنده مانند خفاش‌های درون غار را فراری می‌دهد. باید گردشگران روی این مسائل حساس شوند. مثلا در زمستان‌ که فصل خواب خفاش‌هاست کمتر به غار بروند و آنها را بیدار کنند. چون آنها اگر در زمستان به خواب نروند تا بهار زنده نمی‌مانند.

چگونه به غار رودافشان برویم

 

فاصله تهران تا روستای رودافشان ۱۲۰ کیلومتر است که طی کردن آن  حدود ۲ ساعت طول می‌کشد. تمام این مسیر آسفالته است.

غار رودافشان کجاست؟

استان تهران، شهرستان دماوند، روستای رودافشان

مسیر دسترسی به غار رودافشان دماوند

برای رسیدن به این غار باید مسیر تهران به سمت فیروزکوه را دنبال کرد پس از طی مسافت ۴۵ کیلومتر ازبومهن و گذر از سربندان به روستای سیدآباد می رسید (این روستا حدود ۲۵ کیلومتر قبل از فیروزکوه قرار دارد) در این روستا مسیر آسفالت سمت راست جاده را باید ادامه داد. مسیر روستای رود افشان با تابلوی سبز رنگی بعد از پمپ بنزین مشخص شده است. بعد از طی ۱۰ کیلومتر و گذر از روستای کلاک، به دوراهی روستای مشهد – رودافشان خواهید رسید،راه سمت راست به روستای مشهد و راه سمت چپ پس از ۵ کیلومتر به روستای رودافشان می رسد. برای رسیدن به غار باید روستا را تا انتها طی کرد.

در این محل پارکینگ سمت چپ و مسیر دسترسی غار در سمت راست قرار دارد.برای رسیدن به غار باید مسیر کوتاهی را کوهپیمایی کرد.مسیر کوهپیمایی شیب تندی دارد و برای بالا رفتن از این کوه بهتر است از مسیر مارپیچ استفاده کرد.

مرتبط:

همه چیز درباره کوه دماوند

آبشار جنگلک _دیدنی های دماوند

۱۰ کوه دیدنی ایران

ایران ما به سواحل شمال , مشهد و شیراز خلاصه نمی‌شود بلکه هزاران دیدنی مذهبی، تاریخی و طبیعی در آن یافت می‌شود که شاید اسم آنها به گوش شما هم نرسیده باشد.برای رسیدن به این زیبایی ها فقط کافیست چشم هایتان را باز کنید و به جستجو بپردازید. حتما شگفت زده خواهید شد.در این گزارش شما را با ۱۰ کوه برتر و دیدنی ایران آشنا می کنیم.

۱٫ دماوند

دماوند- آتشفشان ایران

 

کوه دماوند بلندترین کوه ایران و همچنین بزرگترین آتشفشان خاور میانه است. این کوه در بخش مرکزی رشته کوه البرز و بخش لاریجان شهرستان آمل قراردارد.

اگرچه این کوه از لحاظ تقسیمات کشوری جزء رشته کوه البرز است اما در زوهای صاف و آفتابی در تهران, قم و ورامین هم قابل رویت است.

این کوه اولین اثر طبیقی است که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و در اساطیر و کتاب های متعدد از آن نام برده شده است.

این کوه به عنوان بلندترین کوه کشور همواره مورد توجه کوهنوردان بوده است.همچنین دماوند دارای چشمه‌های آب گرم لاریجان، اسک و وانه است.

۲٫ دنا

کوهستان دنالی

دِنا بلندترین قله رشته‌کوه‌های زاگرس در باختر ایران و در باختر مرکز فلات ایران است.

 

بلندای این قله ۴۴۴۸ متر است و در ۳۵ کیلومتری شمال غربی شهر یاسوج در شهر سیسخت جای گرفته‌است. شهرستانی که این قله در آن قرار دارد نیز شهرستان دنا نام دارد.بارش سالانه در این قله از ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌متر است و رودهای بسیاری نیز از آن سرچشمه می‌گیرند.

۳٫ زرد کوه

زردکوه

زرد کوه بختیاری با حداکثر ارتفاع بیش از ۴۲۰۰ متر دومین کوه زاگرس از نظر ارتفاع (پس از دنا) است.

این کوه در نزدیکی کوهرنگ در استان چهار محال و بختیاری در ایران قرار دارد.رشته کوه های زرد کوه بختیاری در جنوب غربی ایران و از انتهایی‌ترین قسمت غربی استان چهارمحال و بختیاری تا شرق و شمال شرق خوزستان امتداد یافته‌است. این رشته کوه یکی از غنی‌ترین ذخایر طبیعی آب ایران است و دو رودخانهٔ پرآب کشور (کارون و زاینده‌رود) نیز از دامنه‌های آن سرچشمه می‌گیرند.

از قلل زیبا و معروف آن می‌توان به شاه شهیدان، زرده، دوزرده، هفت‌تنان، کلونچین و کینو اشاره کرد. در این میان، قلّه کلونچین، با ارتفاع ۴۲۲۱ متر بلندترین قله زردکوه بختیاری است. همچنین قله شاه شهیدان هم ۴۱۵۰ متر بلندی دارد.

۴٫ تفتان

تفتان-آتشفشان ایران

تَفتان نام تنها آتشفشان فعال در سراسر ایران است. این کوه در منطقهٔ جنوب شرقی ایران، در استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته‌است. این قله در حدود چهار هزار متر از سطح آب‌های آزاد ارتفاع دارد و بلندترین قله در منطقه جنوب شرقی ایران است. نزدیکترین شهر به تفتان خاش نام دارد.

 

 

تفتان در زبان پارسی به معنای مکان گرما است. این آتشفشان فعال است و گازهای گوگرد در دهانه آن منتشر می‌شوند. کوهنوردان عموما از یال غربی صعود می‌کنند که پناهگاه مجهزی ساخته شده‌است.

به دلیل وزش بادهای سنگین و سرد در فصل زمستان عموماً صعود به این قله بسیار دشوار است.

۵٫ توچال

توچال قله‌ای در شمال تهران و به ارتفاع ۳۹۶۲ متر می‌باشد که بخشی از دامنه رشته‌کوه‌های البرز است. دامنهٔ جنوبی توچال مجاور با شهر تهران و قلهٔ آن مشرف به این شهر است.
مشهورترین و پر رفت و آمدترین پناهگاه‌ها و جان‌پناه‌های توچال به ترتیب از شرق به غرب کلک‌چال، شروین، شیرپلا، ایستگاه پنجم تله کابین، اسپیدکمر و پلنگ‌چال هستند که همگی آن‌ها مشرف به تهران هستند.

 

پیست اسکی و تله کابین

توچال

توچال

تله‌کابین توچال دارای سه خط اصلی و سه خط تله‌سی‌یژ و یک خط تله‌اسکی می‌باشد. روی هم رفته درازای سه خط اصلی این تله‌کابین، نزدیک به ۷۵۰۰ متر است که در میان تله‌کابین‌های نصب شده در دنیا یکی از طولانی‌ترین خطوط تله‌کابین پیوسته به شمار می‌رود. ایستگاه سوم این تله کابین در ارتفاع ۲۰۰۰ متری از سطح دریا، ایستگاه پنجم در ارتفاع ۳۰۰۰ متری و ایستگاه هفتم در ارتفاع ۳۷۰۰ متری از سطح دریا است.

کار ساخت تله‌کابین توچال، در سال ۱۳۵۳ به دست بهمن باتمانقلیچ و با همکاری شرکت فرانسوی «پوما» و شرکت اتریشی «دوپل مایر» آغاز شد و در سال ۱۳۵۷ پایان یافت.

 

از سال ۲۰۰۳ مهمان‌پذیری به نام «هتل توچال» در ایستگاه هفتم تله‌کابین توچال تکمیل و راه‌اندازی شده‌است. نمای این هتل از چوب بوده و به دامنهٔ شمالی توچال و دامنهٔ جنوبی البرز مرکزی و قلل آزادکوه و خلنو اشراف دارد. قدیمی‌ترین جان‌پناه کوهنوردی ایران (اسپید کمر) در جنوب قلهٔ توچال و شرق ایستگاه ۵ قرار دارد.

۶٫ اشتران‌ کوه‌

اشترانکوه

اشتران کوه‌، از بلندترین‌ رشته‌ کوه‌های‌ کوهستان‌ زاگرس است‌.

این‌ رشته‌ کوه‌ بخشى‌ از چین‌خوردگى‌ زاگرس‌ (میانى‌) است‌ که‌ در امتداد شمال‌ باختری‌ – جنوب‌ خاوری‌ به‌ طول‌ حدود ۵۰ کم و عرض‌ حدود ۲ تا ۱۱ کم در فاصله دو شهرستان‌ دورود و الیگودرز از استان‌ لرستان‌ قرار گرفته‌ است‌، به‌ گونه‌ای‌ که‌ از ۱۰ کیلومتری‌ جنوب‌ خاور شهر دورود آغاز، و به‌ جنوب‌ روستای‌ چقاگرگ‌ منتهى‌ مى‌شود.

 

رودهای‌ کوچک‌ بسیاری‌ از این‌ قله‌ها سرچشمه‌ مى‌گیرند که‌ مهره‌ زرین‌، ماربره‌، گهررود، دره‌ دایى‌ و دره‌ دزدان‌ از آن‌ جمله‌اند. دریاچه گهر در یکى‌ از دامنه‌های‌ جنوب‌ باختری‌ اشتران‌کوه‌ و در دره گهررود قرار دارد.

دامنه‌های‌ اشتران‌ کوه‌ از دیرباز محل‌ استقرار برخى‌ طوایف‌ بوده‌ است‌؛ خاندان‌ فضلویه‌ که‌ از کردهای‌ شام‌ شمرده‌ مى‌شدند، پس‌ از مهاجرت‌ از آنجا و عبور از میافارقین‌ و آذربایجان‌، دامنه‌های‌ شمالى‌ اشتران‌کوه‌ را به‌ عنوان‌ محل‌ استقرار خود برگزیدند. آنان‌ بعدها به‌ اتابکان‌ لرستان‌ شهرت‌ یافتند.

مراتع‌ دامنه‌های‌ اشتران‌ کوه‌ مورد استفاده عشایر این‌ ناحیه‌ است‌. اشتران‌ کوه‌ و به‌ ویژه‌ دریاچه گهر دارای‌ جاذبه‌های‌ طبیعى‌ بسیاری‌ است.‌

این رشته کوه از لحاظ گونه‌های جانوری و گیاهی جزء مناطق حفاظت شده است و در سال ۱۳۴۸ جزء محیط زیست جهانی قرار گرفت.

از گونه‌های جانوری آن می‌توان به خرس قهوه‌ای، روباه، کفتار، گراز، گرگ خاکستری، بز کوهی، قوچ و از پرندگان می‌توان به عقاب، کبک، جغد، اردک و شاهین اشاره کرد که همگی تحت حفاظت محیط زیست می‌باشند.

در اشترانکوه پسته کوهی به فراوانی یافت می‌شود و پوشش گیاهی متنوع آن اعم از گون، ریواس و استپ‌ها در شیب ملایم بعضی نقاط و گل‌های طبیعی و خودرو محل مناسبی برای جانوران ساکن در اشترانکوه‌است که در آن زاد و ولد کرده و از آنان تغذیه می‌کنند.

۷٫ بی‌بی شهربانو

کوه بی بی شهربانو

 

در دامنه‌های کوه ری و بر فراز صخره‌ای کوهستانی، بنایی گنبدی مینایی به نام بقعه بی‌بی شهربانو واقع است.پایین پله‌های بقعه بی‌بی شهربانو و در سمت راست غاری به چشم می‌خورد که مدخل تنگ و باریکی دارد.

داخل غار نیز برای نذر شمع روشن می‌کنند. در قسمتی از این غار پنجره‌ای مشبک قرار دارد.در این کوه ساختمانی کهن به نام بقعه بی‌بی‌شهربانو وجود دارد.آثار باقی‌مانده از بافت تاریخی ری که دیوار اصلی برج و باروی این شهر بوده در شمال روی بلندی‌های چشمه علی تا غرب کوه بی بی شهربانو، ادامه می‌یابد.

۸٫ کوه سبلان

سبلان

سبلان با تلفط ترکی آذربایجانی ساوالان و در تالشی سفلون، نام کوهی است مرتفع در شمال غرب کشور و در استان اردبیل. کوه سبلان در شمال شرقی و در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی مشگین شهر قرار دارد.

 

سبلان سومین قله بلند ایران و یک کوه آتشفشانی غیر فعال است. ارتفاع قله این کوه ۴۸۱۱ متر است و در بالای قله آن دریاچه کوچکی قرار دارد.سبلان به خاطر آبگرم‌های طبیعی دامنه کوه، طبیعت تابستانی زیبا و پیست اسکی معروف الوارس مورد توجه گردشگران است.

در جبهه غربی، قله سلطان و در کنار جانپناه سنگی به شکل عقاب قراردارد که در طول زمان به نماد سبلان تبدیل شده است.این قطعه سنگ که به واقع اعجاز طبیعت است به شکل عقابی است که نشسته و سر را به جانب شرق چرخانده است.

این کوه در طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۵۰ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۸درجه و ۱۷دقیقه شمالی قرار گرفته‌است.

برای این کوه عظیم ۶۰ کیلومتر طول و ۴۵ کیلومتر پهنا تخمین می‌زنند و سطحی که به وسیله آن در آذربایجان قرارگرفته نزدیک به ۶۰۰۰ کیلومترمربع است.

سلسله کوه‌های سبلان به طور کلی سه قله معروف دارد قله بزرگ آن به سلطان و دو قله دیگر به هرم و کسری مشهورند.

امتداد سبلان شرقی – غربی است و از شرق و شمال و جنوب کوهی به نام قوشه داغ آن را به رشته کوه ارسباران متصل می‌کند.

قسمت شرقی کوه سبلان به قله آتشفشان سبلان که در ارتفاع ۴۸۱۱ متری قرار دارد منتهی می‌شود.

در قله آن دریاچه‌ای زیبا به چشم می‌خورد و تمام قلل سبلان در ایام سال پوشیده از یخ و برف‌های دائمی است.

۹٫ سهند

کوه سهند

سهند نام قله‌ای در جنوب شهر تبریز دراستان آذربایجان شرقی است

 

ارتفاع کوه سهند از سطح دریا ۳۶۹۵ متر می‌باشد و مخروطی بسیار پهن و گسترده دارد که از توف‌ها و خاکسترهای فوران تشکیل گردیده و بر اثر آب‌های جاری دره‌های تنگی در آنها ایجاد شده است.

سهند در زمره کوه‌های رشته کوه‌های البرز است که در شمال مراغه و از غرب به شرق کشیده شده و بلندترین قله آن جام نام دارد که ۳۷۱۰ متر ارتفاع دارد. سهند و جام دو قله به هم چسبیده این رشته کوه می‌باشند.

سهند در تمام سال پوشیده از برف است. دامنه‌های سهند در طول سال پوشیده از گل و ریحان و لاله واژگون است.

کوهستان سهند بعد از سبلان یکی از بزرگترین و مهمترین برجستگی‌های آذربایجان و از معروفترین کوه‌های آتشفشان و خاموش ایران است که در ۵۰ کیلومتری جنوب تبریز و ۴۰ کیلومتری شمال مراغه قرار گرفته است.

قله منفرد و آتشفشانی خاموش سهند در میان جلگه آذربایجان قد برافراشته است این کوهستان آتشفشانی خاموش شبیه آرارات و البرز و سبلان بوده خط فاصل بین دو توده خروجی البرز و توده ارمنستان به وجود آمده است.

ارتفاع متوسط سهند ۱۴۰۰ تا ۲۲۰۰ متر بوده که در آن بریدگی‌های سخت، دامنه‌هائی با شیب تند با تنگه‌های باریک و رشته کوه‌ها کشیده شده در موازات یکدیگر به وجود آمده است.
در این تنگه‌های کوهستانی رودخانه‌های پر آبی به سوی دو آبگیر عمده آذربایجان یعنی دریاچه ارومیه و دره قزل اوزن جریان دارند.

جهت رشته کوه‌های سهند اکثراً شرقی – غربی است ولی در مجموع کوه‌های سهند به صورت شعاعی در جهت مساوی کشیده شده‌اند.

حد شرقی سهند، شهرستان هشترود تا دره قزل اوزن و حد غربی آن سواحل شرقی دریاچه ارومیه می‌باشد.

۱۰٫ كوه‌های مریخی

کوه های مریخی

كوه‌های منحصربه‌فرد و زیبای مریخی كه در جاده چابهار به گواتر دیده می‌شوند، از زیباترین مناظر طبیعی ایران هستند كه كمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.

 

حدود ۴۰ تا ۵۰ كیلومتر پس از چابهار به سمت بندرگواتر، كوه‌هایی در سمت چپ جاده نمایان می‌شود كه به كوه‌های مینیاتوری یا مریخی معروفند. وجود این كوه‌ها با توجه به منظره كاملا متفاوتی كه در سمت راست جاده و رو به‌سوی دریا وجود دارد، باعث می‌شود تا یكی از زیباترین جاده‌ها و مناظر طبیعی استان سیستان و بلوچستان به‌وجود آید كه به دلیل عدم معرفی، كمتر مورد بازدید قرار گرفته‌اند.

این كوه‌ها كه از منحصربه‌فردترین كوه‌های ایران است، به ثبت و حفاظت محیط زیست نیز در نیامده‌اند تا دست کم به این وسیله نامشان در فهرست مناظر زیبا و بی‌نظیر ایران به‌جا گذاشته شود.

كوه‌های مریخی مناظری از کوه‌های کره ماه را برای انسان تداعی می‌کنند و جنس رسوبی آنها و همچنین فرسایش خاص كوه‌ها موجب ایجاد شیارها و تراش‌های زیبایی شده است که گویی نقاشی ماهر آنها را به تصویر کشیده است.

این کوه‌ها كه چاک چاک هستند و شکل‌های نامانوس دارند و فاقد پوشش گیاهی هستند و به خاطر غیرعادی بودنشان، در سال‌های اخیر و در میان گردشگران، به کوه‌های مریخی شهرت یافته‌اند، نمونه‌های بدبوم (بدلند) هستند که پدیده بوم‌شناختی ویژه‌ای است.

رنگ تقریبا سفیدرنگ کوه (چیزی میان طوسی و سفید) با واریزه‌های بسیار در پای ‌آن، وجود گرما و حرارت و شرجی هوا و رطوبت نسبتا بالا و سوی دیگر آن دریا که به‌این منظره آغوش گشوده است، مناظری رویایی و تخیلی را در ذهن بیننده پدید می‌آورد. همین منظره منحصربه‌فرد كه جاده چابهار ـ گواتر آن را به دو نیم تقسیم كرده، باعث شده تا این جاده به یكی از زیباترین جاده‌های ایران تبدیل شود. یك‌سو كوه‌های مخروطی مریخی با آن رنگ خاكستری خیال‌انگیز و سوی دیگر دریای سبز و ماسه‌های اندكی سرخ با درختچه‌های بیابانی در كرانه آن.

دشت كه در میان جاده آبگیر می‌شود، تالاب‌هایی را پدپد می‌آورد، كه در سوی دریا صورتی است و در سوی كوه خاكستری مایل به سفید. جایی كه به آن تالاب صورتی می‌گویند. این جاده كه با سراشیبی‌ها و سربالایی‌های بسیار، نمایان شدن گاه‌به‌گاه دریا در سمت چپ و نظاره منظره از ارتفاع، از جاذبه‌های خاص گردشگری در استان سیستان و بلوچستان است.

منبع:خطرناک ترین کوهستان ‌های دنیا

دریاچه تار _تاریک و ماندگار در دل کوه دماوند

دریاچه تار یکی از جاذبه‌های توریستی منطقه دماوند بوده که در شمال شهر دماوند در اثر یک زمین لغزش باستانی ایجاد شده و مسیرهای دسترسی به دریاچه از روستای چنار شرق و از منطقه دلیچایی به سمت روستای هویر است.

افسانه‌های زیادی درباره خصوصیات جادویی دریاچه تار به‌خصوص برای کسانی که شب را در دیاچه سپری می‌کنند گفته می‌شود.

ماهی‌گیران معمولاً شب را در کنار دریاچه سپری می‌کنند و صبح به دریاچه هویر برای صید قزل آلا می‌روند. سطح دریاچه در فصول سرد سال یخ می‌زند. داستان‌های زیادی از گنج‌های پنهان در دل دریاچه و اطراف آن حکایت دارد

موقعیت جغرافیایی منطقه ای که دریاچه “تار” در آن واقع شده به گونه ای است که گرداگرد آن را با فواصل متفاوت، کوههایی دربرگرفته که از سطح دریاچه بین ۵۰  تا ۵۰۰ متر ارتفاع دارد. وجود این ارتفاعات در کنار یکدیگر بدون آنکه دره ای آن را شکافته باشد موجب پیدایش گودالی شده است که دریاچه تار در آن تشکیل شده است.

دریاچه‌های تار روی محور چین دار میان دو رشته کوه قره داغ (کوه دوبرار) در شمال و کوه زرین در جنوب واقع شده‌. سطح آب آن در فصل های گوناگون سال متغییر است. این منطقه دارای آب و هوایی کوهستانی است و برای تفریحات آبی از جمله شنا و قایقرانی و ماهیگیری مناسب است.

این دریاچه که در میان خط الرأس “دو برار” و “زرین کوه” محصور شده، یکی از دریاچه های آب شیرین ایران است که طول آن بیش از یک کیلومتر و عرض آن در حدود ۲۵۰متر است. حوزه آبخیز دریاچه تار از شمال  به خط الرأس ارتفاعات کوه چنگیز چال و قره داغ و از جنوب به خط الراأس زرین کوه منتهی می شود.

دریاچه تار

جاده های ارتباطی دریاچه تار

تقریباً ۷۰ درصد آبهای دریاچه تار و هویر از بخش شمالی و آبریزهای ارتفاعات مذکور تأمین می شود که جاده های ارتباطی آن جاده شوسه شرقی و غربی که از روستای هویر به سمت دماوند و بالعکس از شهرستان دماوند به طرف روستای هویر کشیده شده است که از جنوب دریاچه می گذرد.

بر اساس مطالعات انجام شده در حوزه آبخیز از لحاظ تنوع پوشش گیاهی تقریباً غنی ولی از  نظر تراکم پوشش گیاهی ضعیف است. تراکم پوشش گیاهی رابطه مستقیمی با فرسایش خاک دارد که در ارتفاعات شمالی و در قسمتهای تپه ماهوری به علت فرسایش و فعالیت دامداران سیر نزولی را طی می کند.

این دریاچه از نظر حیات وحش جانوری شامل قوچ، میش البرزی و کل بز است و آبزیان موجود در دریاچه تار و هویر را ماهی قزل آلای رنگین کمان زرد پر شامل می شود. گفتنی است که سالانه از این منطقه گردشگری ۱۲۰هزار نفر بازدید می کنند که از سوی بخش خصوصی امکاناتی از قبیل چادرهای موقت و سرویس بهداشتی برای آنها فراهم شده است.

گردشگران این منطقه شبها نیز می توانند کنار دریاچه “تار” اسکان کنند زیرا امنیت منطقه تار به صورت شبانه روزی با یگان حفاظت محیط زیست دماوند تأمین است. شهرستان دماوند به دلیل وجود آثار تاریخی متعدد، شرایط آب و هوایی مناسب در تابستانها و وجود جاذبه های طبیعی؛ از جایگاه ویژه ای در حوزه گردشگری استان تهران برخوردار است.

آنچه در این میان نقش آفرینی مهمی می کند، حافظت از مناطق گردشگری است که باید از سوی مسئولان امر و گردشگران مورد توجه قرار بگیرد زیرا این مناطق بکر، کمیاب هستند و در صورت نابودی، دیگر به شکل اولیه خود باز نمی گردند.

تیپ شیمیایی آب دریاچه تار، بر اساس مطالعات از نوع کلسیم، منیزیم، کربنات است. در اطراف دریاچه هیچ گونه پوشش جنگلی و درخت وجود ندارد و بادهای غربی سرد همیشه در تار می‌وزند. در ایامی نه چندان دور آویشن‌های فراوانی در منطقه وجود داشته که به خاطر فرسایش شدید دیگر اثری از آنها باقی نمانده است. این دریاچه برای ورزش‌های آبی همچون شنا، قایقرانی و ماهیگیری مناسب است.

دریاچه تار

آب هوای دریاچه تار:

سطح آب این  دریاچه در فصل‌های گوناگون متغیر است. در زمستان به علت سردی هوا سطح آنها یخ می‌زند. البته آب دریاچه در تمام فصول سال سرد است.

سرچشمه دو دریاچه تار و هویر چشمه‌های متعدد در کف دریاچه‌هاست. دریاچه‌ها بیشتر از حوضه آبریز شمالی پر می‌شوند. ذوب برف کوه‌های قره‌داغ، سیاه‌چال و شاه‌نشین این آب را تامین می‌کند. آبراهه‌های فصلی از زرین‌کوه در جنوب آن نیز  محل تامین بقیه آب دریاچه است. قسمتی از آبراهه‌های فصلی وارد دریاچه‌ها می‌شود. سرریز این دریاچه‌ها مقداری از سرچشمه رودخانه تار را تامین می‌کند که با تغذیه از رودخانه‌های فرعی دیگر تشکیل تار رود را می‌دهد و به سوی شهر دماوند جاری می‌شود.

چند مسیر برای رسیدن به دریاچه داریم:

۱- شهر دماوند، آبادی چنار عربها، جاده معدن، آخر جاده خاکی، دریاچه تار.

۲- از طریق جاده ای که از راه تهران – فیروزکوه و نقطه ۹۸ کیلومتری آن یعنی دلیچای منشعب شده و از روستاهای یهر، لی پشت، مومج، دهنار و هویر عبور کرده و در ۲۸ کیلومتری به دریاچه تار رسیده و از ضلع جنوبی آن عبور کرده به جاده ای که از طریق دماوند به دریاچه منتهی می شود متصل می گردد.

۳- شهر دماوند، جاده فیروزکوه، جاده آسفالته آبادی آرو ادامه جاده خاکی، از آبادی آرو که رد شدید و پل دلیچای و دهنار را رد کردید به دریاچه هویر می رسید.

دریاچه تار

لوازم ضروری سفر

کوله‌پشتی کوچک یک روزه، کفش کوه‌پیمایی سبک، لباس مناسب طبیعت‌گردی، کاپشن بادگیر و لباس گرم اضافه، زیر انداز انفرادی، قمقمه آب پرشده، لیوان شخصی، یک وعده ناهار قابل حمل، داروی مصرفی شخصی، کارت شناسایی.

لوازمی چون پشت گردنی بادی برای استراحت داخل ماشین، پانچو، باتوم کوه‌پیمایی. فلاسک کوچک چای (پرشده)، کلاه و عینک آفتابی، جوراب اضافه، کرم ضدآفتاب، دوربین عکاسی، کتاب اطلس راه‌های ایران، هد لمپ سفر بهتری را برای شما رقم می‌زند.

مرتبط:همه چیز درباره کوه دماوند

پس از زلزله ترک‌های صاحبقرانیه عمیق‌تر شد

معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی می‌گوید: خوشبختانه بناها و موزه‌های استان تهران از زلزله‌ هیچ آسیبی ندیدند، اما سازه‌ی بناها باید به صورت دقیق و مشخص بررسی شوند.

محمدحسن طالبیان در گفت وگو با ایسنا، با تاکید بر این‌که متولیان میراث فرهنگی در استان تهران بررسی‌های لازم را بعد از وقوع زلزله انجام داده‌اند، ادامه می‌دهد: بر اساس بررسی‌ها خوشبختانه هیچ کدام ازآثار آسیبی ندیده‌اند، اما نیاز است تا در یکی دو روز آینده، سازه‌ی موزه‌ها و آثار تاریخی به صورت کامل بررسی شوند تا در صورت وجود ترک یا هر آسیب حتی جزیی دیگری، اقدامات مورد نیاز برای حفاظت و مرمت انجام شود.

او تنها گزارش ارائه شده از آسیب موزه‌ها، را مربوط به ایجادِ آسیب‌های جزیی به کاخ صاحبقرانیه در مجموعه‌ی فرهنگی تاریخی نیاوران مربوط می‌داند و می‌گوید: با توجه به ترک‌هایی که این کاخ تاریخی در گذشته با آن مواجه شده بود، لرزشِ زلزله‌ی گذشته، باعث وارد شدن آسیب‌های جزیی به این بنا شد و قدری ترک‌های عمیق‌تر شدند، اما گزارش دقیق‌تر در این زمینه بعد از بررسی‌های تکمیلی در روزه‌های آینده اعلام می شود.

وی تاکید می‌کند: هیچ گزارشِ دیگری از آسیب‌های احتمالی به دیگر بناهای تاریخی در تهران هنوز به دست‌مان نرسیده است و کارشناسان همچنان در حال بررسی موزه‌ها و بناهای تاریخی در سطح استان هستند.

کمیته مدیریت بحران به طور دائم پیگیر وضعیت موزه‌هاست

محمدرضا کارگر – مدیر اداره کل موزه‌ها و اموال منقول تاریخی – نیز در گفت‌وگو با ایسنا، با تاکید بر ارائه‌ی گزارش همه‌ی موزه‌های تهران از ساعات اولیه وقوع زلزله از طریق کانال موزه‌ها، بیان می‌کند: هرکدام از موزه‌ها در سطح استان تهران موظف شدند تا تصاویر و وضعیت موزه‌ی خود را به صورت دقیق اعلام کند که خوشبختانه هیچ گونه آسیبی وارد نشده است.

وی با این وجود از فعالیت دائم کمیته‌ی مدیریت بحران که توسط معاونت میراث فرهنگی در وزارتخانه ایجاد شده، خبر می‌دهد و می‌گوید: خوشبختانه این کمیته در همه‌ی استان‌ها و  موزه‌های زیر نظر وزارتخانه اقدام به ایجاد ستاد بحران کرده است که از این طریق می‌توانیم وضعیت همه‌ی موزه‌ها را در زمانِ بحران به طور کامل بررسی کرده و زیرنظر داشته باشیم.

او بحران‌های مختلف مانند زلزله، سیل، مسایل اجتماعی، جنگ و سیل را دارای دستورالعمل‌های خاص خود می‌داند و ادامه می‌دهد: ما بیشترین توان‌ و برنامه را برای پیش‌بینی وضعیت‌های مختلف در زمان بحران گذاشته‌ایم.

تاریخِ دماوند سالم است

پرهام جانفشان – مدیر کل اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران – نیز در گفت‌وگو با ایسنا تاکید می‌کند: خوشبختانه هیچ کدام از آثار و موزه‌های قرار گرفته در سطح استان تهران دچار آسیب نشده‌اند.

او همچنین با تاکید بر این‌که همه‌ی‌ آثار تاریخی و بناهای قرار گرفته درسطح شهرستان دماوند نیز از زلزله پنج و یک ریشتری آسیبی ندیده‌اند، بیان می‌کند: بررسی همه‌ی آثار در سطح استان به مدت زمان نیاز داشت که خوشبختانه به طور کامل انجام شد و اکنون مطمئن هستیم که لرزش‌ها چه به سازه‌های موزه‌ای و چه آثار داخل موزه‌ها و بناهای تاریخی و حتی تپه‌ها و محوطه‌های تاریخی هیچ آسیبی وارد نکرده است.

منبع:ایسنا

مرتبط:تاریخچه کاخ نیاوران

آسارا _نگین کوه های البرز

در هوای این روزهای تهران و خستگی ناشی از شلوغی زندگی شهری، هر مسافری دلش می‌خواهد تا برای یک روز هم که شده است، در کنار دشتی بنشیند و حسابی از طبیعت لذت ببرد.

در این میان، آسارا با مسافت کوتاه از پایتخت و جاذبه‌های گردشگری از جنگل و درختان قطور کهن‌سال، رودخانه خروشان، بلندی‌های کوهستانی زیبا گرفته تا امامزاده‌ها، آثار تاریخی از جمله کاخ و قلعه، غارها، آتشکده‌ها، گل‌های وحشی، کوچه‌باغ‌های روستایی، حیات‌وحش، دریاچه و آبشار، وجود دائمی بلورهای سپید برف در ارتفاعات و دره‌های خوش‌منظره، همه و همه چنان فضای دل‌انگیزی فراهم کرده که هر انسانی را به‌سوی خود فرامی‌خواند.

بی‌شک آسارا نگینی بر تارک سلسله جبال زیبای البرز جنوبی است که با هزاران سال تاریخ نهفته در خود، گوشه‌ای از قدمت و تمدن ایران زمین را به تصویر می‌کشد.

آسارا یکی از مهم‌ترین قطب‌های گردشگری کشور و از مناطق گردشگری هدف استان تهران به شمار می‌رود چراکه نزدیک‌ترین جاده دسترسی تهران به استان‌های شمالی کشور از این بخش می‌گذرد.

آسارا _نگین کوه های البرز

آسارا کجاست؟

بخش آسارا یکی از سه بخش شهرستان کرج در استان البرز ایران بوده که شامل ۳ دهستان آدران، آسارا و نساء است. دهستان آدران دارای ۱۸ روستا، دهستان آسارا ۲۱ روستا و دهستان نساء دارای ۱۷ روستای تابعه است (جمعاً ۵۶ روستا).

بخش آسارا با جمعیت حدوداً بیست هزار نفر که متشکل از بومیان ساکن دائمی بخش است و تعداد ۶۲۰۰ واحد مسکونی در کوه‌های البرز واقع شده است.

حدود ۸۰ کیلومتر از مسیر جاده کرج-چالوس در این بخش قرار گرفته است که یکی از محورهای مواصلاتی استان‌های تهران و مازندران و چند استان دیگر ایران به‌شمار می‌آید.

آسارا _نگین کوه های البرز

جاذبه‌ها

اکنون بومی‌ترین مردم کرج ساکن این بخش هستند و سالانه حدود ۱۳ میلیون جهانگرد و گردشگر داخلی دستکم به‌صورت عبوری از این منطقه دیدن می‌کنند.

شایان‌ذکر است که اولین جاذبه‌ای که در ابتدای ورودی به آسارا از سمت کرج به چشم می‌خورد، قلعه تاریخی صلصال است که قدمت آن به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد.

آبشار زیبا و دیدنی هفت‌چشمه در منطقه آدران آسارا واقع در کیلومتر ۱۷ جاده کرج – چالوس با ارتفاع حدود ۷۰ متر جاذبه بعدی این خطه است که می‌توان ساعت‌ها در کنار آن نشست و به زیبایی‌های آبشار و آسمانی که از میان صخره‌ها، فضایی رؤیایی را ایجاد کرده است را تماشا کرد.

به‌طور کلی آبشارهای مواج و خروشان این بخش و تراوش ذره‌های آب که به‌صورت گرد در اطراف پراکنده می‌شود از جمله آبشار خور و آبشار روستای کل‌ها از چنان جذابیتی برخوردار است که با کلمات و جمله‌ها چندان قابل توصیف نیست و فقط دیدن آن‌ها از نزدیک می‌تواند گویای این‌همه طراوت و زیبایی باشد.

 وجود رودخانه کرج به‌موازات جاده کرج – چالوس، زیبایی‌های بخش آسارا کرج را دوچندان کرده است.

آب این رودخانه که در پشت بلندای سد امیرکبیر کرج، دریاچه نسبتاً وسیعی را تشکیل داده و منظره بدیع و چشم‌نوازی را ایجاد کرده و بخصوص قرار گرفتن روستای کوچک و زیبای “واریان” همچون جزیره‌ای کوچک در آن‌سوی آب که یکی از راه‌های رسیدن به آن سفر با قایق است، هر گردشگر و مسافر و بهتر است بگوییم هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند.

بخش آسارا کرج با دارا بودن سه قله بالای چهار هزار متر از جمله قله کهار و ناز، پیست اسکی بین‌المللی دیزین (مهم‌ترین پیست اسکی کشور که دارای دو هتل، ۱۹ کلبه یا شاله و پنج رستوران) و پیست اسکی خور در منطقه زیبای سرزیارت وارنگه، از ظرفیت‌ها و توانمندی‌های این منطقه در گردشگری ورزشی محسوب می‌شود.

این بخش همچنین از نظر مذهبی می‌تواند زائران بی‌شماری را به‌سوی خود جذب کند چراکه امامزاده‌های زیادی از جمله امامزاده حسین روستای گوراب، امامزاده برادران عبدالله روستای کندر، مسجد ۹۰۰ ساله ارنگه با سنگ‌نوشته‌ای تاریخی درباره تاریخ احداث منبر و وجود امامزاده‌ای در زیر این مسجد، امامزاده ‌هارون هاشم روستای لیلستان، امامزاده سپه‌سالار روستای تکیه و امامزاده حسن روستای حسنک در، نمونه‌هایی از مکانه‌ای زیارتی این بخش به شمار می‌رود.

لوازم ضروری سفر

کارت ملی، کفش مناسب برای پیاده‌روی در دشت و کوه، پوشاک مناسب و راحت برای حرکت در آبشار و رودخانه، یکدست لباس اضافه، ظروف شخصی (لیوان، بشقاب، قاشق و چنگال)، لوازم بهداشتی شخصی

هزینه سفر

یقیناً لذت سفر به چنین منطقه‌ای زمانی دوچندان خواهد شد که در صندلی اتومبیل نشسته و نظاره‌گر منطقه بیرون باشید.

به همین دلیل است که اغلب تورهای گردشگری هر هفته با هزینه‌ای بین ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان به این منطقه مسافر می‌برند.

مرتبط:آبگرم لاریجان توریستی ترین روستای البرز

همه چیز درباره کوه دماوند

کوه دماوند کوهی در شمال ایران است که بلند ترین کوه ایران و خاورمیانه و بلند ترین قلهٔ آتشفشانی آسیا است.این کوه در قسمت مرکزی رشته‌کوه البرز در جنوب دریای خزر و در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار دارد. کوه دماوند که از نظر تقسیمات کشوری در استان مازندران قرار دارد، به هنگام صاف و آفتابی‌بودن هوا، از شهرهای تهران، ورامین و قم و همچنین کرانه‌های دریای خزر قابل رؤیت است. کوه دماوند در سی‌ام تیرماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد. همچنین کوه دماوند از سال ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملّی» در شمار مناطق چهارگانهٔ ارزشمند از نظر حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است.

از دماوند در اساطیر ایران هم یاد شده‌است و شهرت آن بیش از هر چیز به این سبب است که ضحاک (پادشاهی ستمگر و اژدهافش) در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به طور کلّی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است.در بندهش اینچین آمده: رود هرهز (هراز) در تپرستان است و از کوه دماوند سرچشمه می‌گیرد. قصیدهٔ دماوندیه ملک‌الشعرای بهار هم معروف است. دماوند دارای چشمه‌های آب گرم لاریجان، اسک و وانه است.

ارتفاع کوه دماوند

منابع مختلف اندازه‌های گوناگونی برای ارتفاع کوه دماوند از سطح آب‌های آزاد ذکر کرده‌اند. به نقل از درگاه ملّی آمار ایران، ارتفاع این کوه ۵٬۶۱۰ متر است، از جمله پایگاه ملّی داده‌های علوم زمین ایران و وب‌گاه رصدخانهٔ زمین ناسا، ارتفاع ۵٬۶۷۰ متر و ۵٬۶۷۱ متر را نیز برای قلّهٔ این کوه ذکر کرده‌اند. دائرةالمعارف فارسی فهرستی شش موردی از ارتفاع‌هایی را که برای این قلّه آمده‌است ذکر می‌کند که از ۵٬۵۴۳ تا ۶٬۴۰۰ متر می‌رسد.

ارتفاع نسبی دماوند، که با اندازه‌گیری ارتفاع قلّه نسبت به پست‌ترین درّهٔ بین این قله و نزدیکترین قلّهٔ مرتفع‌تر تعیین می‌شود، ۴۶۶۱ متر است که دماوند را در ردهٔ دوازدهم بلندترین قلّه‌های دنیا از نظر ارتفاع نسبی قرار می‌دهد.

فاصله دماوند از شهرهای نزدیک

این قلّه در ۶۹ کیلومتری شمال شرقی تهران، ۶۲ کیلومتری غرب آمل و ۲۶ کیلومتری شمال شهر دماوند واقع شده‌است.

رودخانه‌های پیرامون کوه دماوند

رودخانهٔ تینه در شمال، رودخانهٔ هراز در جنوب و شرق و رودخانهٔ لار در غرب این کوه واقع شده‌اند. رودخانه لار و دیوآسیاب در غرب و رود پنج او (پنج آب) در شرق دماوندکوه جاری است.

دمای کوه دماوند در ارتفاعات

کمینهٔ دمای هوا در ارتفاعات دماوند تا ۶۰ درجه زیرصفر (در زمستان) و تا یکی-دو درجه زیر صفر (در تابستان) پایین می‌آید.

سرعت باد

سرعت توفان در دماوند گاهی از ۱۵۰ کیلومتر در ساعت می‌گذرد. سرعت باد در کوهپایه‌ها گاه به هفتاد کیلومتر در ساعت می‌رسد. بیشتر بادها از غرب و شمال غربی می‌وزند.

میزان بارندگی در قله دماوند

میانگین بارندگی در ارتفاعات دماوند ۱۴۰۰ میلی‌متر در سال است و بارش در ارتفاعات معمولاً به صورت برف است.

کوه دماوند

فشار هوا

دماوند یک کوه آتشفشانی مطبّق است که عمدتاً در دوران چهارم زمین‌شناسی موسوم به دوران هولوسین تشکیل شده و نسبتاً جوان است.فعّالیّت‌های آتش‌فشانی این کوه در حال حاضر محدود به تصعید گازهای گوگردی است. آخرین فعالیت‌های آتشفشانی این کوه مربوط به ۳۸۵۰۰ سال قبل بوده‌است.

دماوند یک آتشفشان خفته است که امکان فعّال شدن مجدد آن وجود دارد. در برخی از سال‌ها از جمله سال ۱۳۸۶، دود و بخارهایی از قله خارج شد که برخی از شاهدان آن را گواهی بر فعّال شدن این آتشفشان پنداشتند. اما در حقیقت در سال‌های پر بارش، با نفوذ آب به درون قله و برخورد سنگ‌های داغ، جریانی از بخار آب از دهانه قله خارج می‌شود و چنین به نظر می‌رسد که فعالیت‌های آتشفشانی صورت گرفته‌است.

قطر دهانه این آتشفشان در حدود ۴۰۰ متر است که دریاچه‌ای از یخ آن را پوشانده‌است.همچنین نشانه‌هایی از وجود دهانه‌های قدیمی در پهلوهای جنوبی و شمالی کوه ملاحظه می‌شود.

نام‌ها و ریشه‌شناسی

نام دماوند به دو صورت مشهور دماوند و دنباوند (با زبر یا پیش دال) ضبط شده‌است.حتی در بعضی مآخذ هر دو صورت نام آمده‌است. صورت دیگری که از نام این کوه ضبط شده‌است دباوند است. این کوه را با نام‌های کاملاً متفاوت بیکنی و جبل لاجورد نیز ثبت کرده‌اند. «نام دماوند در تورات آمده و صورت کهن آشوری آن «بیکن» است (ری باستان ۲/۶۴۲)»

در مورد دلیل نام‌گذاری دماوند در فرهنگ معین آمده‌است: «دم (دمه، بخار) + اوند = دماوند؛ دارای دمه و دود و بخار (آتشفشان)»

روز ملی دمادند

روز ملی دماوند همزمان با تیرگان در مازندران با نام تیرماه سیزده شو در شب سیزدهم آبان‌ماه برگزار می‌شود. انجمن کوهنوردان ایران هر ساله این جشن را در روز سیزدهم تیر در دامنه‌های قله دماوند در” شهر رینه لاریجان شهرستان آمل” برگزار می‌کنند. این جشن به ثبت ملی نیز رسیده است.

موسیقی ملی موسیقی ملی دماوند در روز جشن تیرگان در سال ۱۳۹۱ با صدای سالار عقیلی در بین ۹ هزار نفر رونمایی شد.

کوه دماوند

ثبت قله دماوند به عنوان اثر طبیعی ملی

اثر طبیعی ملی قله دماوند با مساحتی بالغ بر ۲۹۵۰ هکتار در سال ۱۳۸۱ طی مصوبه شماره ۲۲۱ مورخ ۲۱/۳/۸۱ شورای عالی محیط زیست به مجموعه مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوسته‌است. این اثر با ۳۹۷۶۱۱۳ تا ۳۹۸۲۱۵۰ عرض جغرافیایی و ۵۹۶۷۶۲ تا ۶۰۳۵۹۷ طول جغرافیایی در شمال شرق تهران و در استان مازندران واقع گردیده‌است. قله دماوند در فرهنگ کشورمان مظهر پایداری و استواری است و از گونه‌های مهم گیاهی آن می‌توان از بومادران، پیر گیاه دماوندی، اسپرس کوهی و گون نام برد. استفاده بیش از حد از ظرفیت قابل تحمل محیط و همچنین بهره‌برداری پوکه معدنی در اطراف این اثر طبیعی ملی، از مهمترین عوامل تهدید کننده در تخریب آن به شمار می‌آید.

کوهنوردی در دمادند

در زمان‌های قدیم عدّه‌ای خود را به قلهٔ دماوند رسانیده بودند. ناصر خسرو در سفرنامه اش نوشته‌است که گویند بر سر دماوند چاهی است که نوشادر و کبریت (گوگرد) از آن گیرند. صاحب آثار البلاد و اخبار العباد با نقل قولی دست دوم می‌گوید که عدّه‌ای از اهالی آن نواحی می‌گفته‌اند که در طی پنج روز و پنج شب به قلهٔ دماوند رسیده‌اند و قلهٔ آن را مسطح با مساحت صد جریب یافته‌اند گرچه از دور به مخروط می‌ماند. اولین صعود موفقیت‌آمیز اروپائیان به قلهٔ دماوند در سال ۱۸۳۷ توسط تیلر تامسن صورت گرفته‌است.همچنین نخستین صعود مستند ایرانی به این قله، به سال ۱۸۵۷ باز می‌گردد که تیم سرهنگ محمدصادق‌خان قاجار ارتفاع آن را ۶۶۱۳ ذرع تعیین نمود.

مسیرهای اصلی صعود

برای رسیدن به قله دماوند، مسیرهای مختلفی وجود دارند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها این جبهه‌ها هستند:

جبههٔ شمالی؛ مسیر صعود این جبهه از میان دو یخچال سیوله (سمت راست) و دوبی سل (سمت چپ) صورت می‌گیرد.

جبههٔ شمال شرقی؛ پناهگاه تخت فریدون در این مسیر قرار دارد.

جبههٔ غربی؛ پناهگاه سیمرغ در این مسیر قرار دارد.

جبههٔ جنوبی؛ از سمت جنوب شرقی کوه. پلور، رینه، گوسفندسرا و بارگاه سوم در این مسیر قرار می‌گیرند.

آسان‌ترین این مسیرها جبهه جنوبی و سخت‌ترین آنها جبهه شمالی است. سه جبهه شمالی، جنوبی و شمال شرقی در نزدیکی روستاها قرار گرفته‌اند و همچنین همگی دارای جان‌پناه در میان راه هستند. در مسیر جنوبی، آبشاری وجود دارد که همهٔ سال یخ‌زده‌است و تنها در تابستان‌های بسیار گرم، جاری می‌شود که به همین دلیل به آن آبشار یخی گفته می‌شود. این آبشار با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع‌ترین آبشار خاورمیانه‌است.

پناهگاه‌ها

در نقشه راهنمای صعود به قله‌های البرز مرکزی پناه‌گاه‌هایی به شرح زیر مشخص شده‌است:
پناه‌گاه گوسفندسرا (کوهپایه) در ارتفاع ۲۹۵۰ متری.
بارگاه سوم (یال جنوبی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.
پناه‌گاه سیمرغ (یال غربی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.
پناه‌گاه تخت فریدون (یال شمال شرقی) در ارتفاع ۴۳۶۰ متری.
جانپناه فلزی (جبهه شمالی) در ارتفاع ۴۰۰۰ متری

آبشار موجود در کوه دمادند

در جبههٔ جنوبی کوه دماوند آبشاری یخ زده وجود دارد که در جهان منحصر به فرد است. بلندی آن ۷ متر و قطر آن ۳ متر می‌باشد. یخ آن هیچ‌گاه ذوب نمی‌شود. در فصل تابستان، هر روز بر اثر تابش آفتاب در حدود ظهر و یک ساعت بعد از ظهر، دمای هوا به بالای صفر می رسد و به دنبال آن آب بسیار کمی جاری می‌شود و در حدود ۴ بعد از ظهر، دمای هوا به زیر صفر می‌رسد و یخ ذوب شده دوباره منجمد می‌شود و به این ترتیب آبشاری یخی پدید می‌آید که همواره یخ زده است. در بالای این آبشار گودالی وجود دارد که در تمام طول سال پوشیده از برف است. آبشار یخی کوه دماوند با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع ترین آبشار در خاورمیانه می‌باشد.

یخچال‌های معروف کوه دماوند

یخچال سیوله (جبهه شمالی)
یخچال دوبی سل (جبهه شمالی)
یخچال عروسکها (جبهه شمالی)
یخچال دره یخار (شمال شرقی)
یخچال خورتاب سر
یخچال شمال غربی
یخچال غربی

پوشش جانوری کوه دماوند

این منطقه به دلیل موقعیت ویژهٔ آن که از شمال به جنگل و از جنوب به کوه‌های هم‌مرز کویر مشرف است، میزبان انواع مختلفی از جانوران است، از جمله:

جانوران شکارچی چهارپا روباه، شغال، سگ و گرگ در پیرامون دماوند پراکنده‌اند. این جانوران تا ارتفاع ۴۰۰۰متری کوه دماوند هم دیده می‌شوند. خرس‌ها هم در این منطقه وجود دارند، اما بیشتر در غرب و شمال دیده می‌شوند و از ارتفاعات بلند دوری می‌کنند.

جانوران گیاه‌خوار کل، میش، آهو، گراز، خرگوش. به جز حیوانات گراز و خرگوش که در دشت‌های کوهپایه‌ای کوه دماوند زندگی می‌کنند، دیگر جانوران فصل‌های گرم را در ارتفاعات سپری کرده و با سرد شدن هوا به مرور ارتفاع کم می‌کنند. این جانوران تا ۵۰۰۰ متری هم بالا می‌روند.

پرندگان از پرندگان شکارچی، عقاب طلایی، جغد و خفاش را می‌توان نام برد. دیگر پرندگان این منطقه تیهو، کبک، سینه سیاه و طوطی دارکوب هستند.

دیگر جانوران تقریبا ۵ نوع مار، انواع عقرب، بزمجه، انواع خانوادهٔ موش‌ها و گورکن در این منطقه دیده می‌شوند. بیشتر گزنده‌های این محدوده سم مهلکی ندارند؛ حتی نیش خطرناک ترین خزنده‌ها نیز تا چند ساعت پس از گزش قابل درمان است. در کوه دماوند، گزندگان در ارتفاعات بالاتر از ۴۰۰۰متر، بسیار کم به چشم می‌خورند. بر روی قلهٔ دماوند، لاشهٔ یخ زدهٔ چند حیوان دیده می‌شود. این لاشه‌ها چندین سال است که در این مکان دیده می‌شوند و شامل حیواناتی مانند گوسفند و بز کوهی است. دلیل راه یابی این حیوانات به قلهٔ کوه دماوند و مرگ آن‌ها به خوبی مشخص نیست؛ شاید به دلیل وجود گاز گوگرد، سرما، گرسنگی و یا غیره مرده باشند.

پوشش گیاهی دماوند

در ارتفاعات مختلف کوه دماوند، گیاهان فراوان و گوناگونی می‌رویند که برخی از آن‌ها فقط در یک ارتفاع خاصی دیده می‌شود. گیاهان این منطقه که به اسم دماوند نامگذاری شده‌اند عبارتند از: کلاه میرحسن دماوندی، کزل دماوندی، بومادران دماوندی، پیرگیاه دماوندی، ریش قوش دماوندی، فراموشم مکن دماوندی، زنگوله‌ای دماوندی، کتانی دماوندی و ماشک دماوندی. در ارتفاع ۳۲۰۰ تا ۳۵۰۰ متر علف و بته‌های بلند و خاردار و به هم پیوسته وجود دارند.

برخی از انواع بته‌های خاردار دماوند عبارتند از: کلاه میر حسن دماوندی، خارپشتی، گونه‌های هزار خار (مانند گون)، بته‌های بنفش رنگ اسپرس پشته‌ای و گچ دوست گل سنگی. از گونه‌های ورموت (افسنتین) نیز در دماوند وجود دارند که عبارتند از: درمنهٔ کوهی، درمنهٔ معطر، درمنهٔ کوهسری و گونهٔ فراوان درمنهٔ شرقی.

برخی دیگر از گونه‌های گیاهای دماوند عبارتند از: کاج آلپ، اسپرس کوهی نیمه کروی، گون، یاسمن صخره‌ای، ازمکی کوهسری، پیربهار دنایی، شبدر شاه بلوطی، ترشک کوهسری، دغدغک البرزی، پلاخور بوته‌ای، گالش انگور، تیره گل، نسترن وحشی، قفقازی، رُز گردآلود، گز، علف بره، چمن آراراتی، چمن گندمی آسیای مرکزی، جاروی علفی بامی، علف قرمز، جو چمنزار، ملیکای بی زبانک، علف صورتی، چاودار هراتی، شبه یولاف شکننده، ریش سنبل، خشخاش طناز، شکرتیغال و شکرتیغال مشهدی، چون جاشیر، سریش و در جاهای مرطوب زبان طلا، پیرسنبل، قدومهٔ پرشاخه، جعفری فرنگی معطر، بادرنجبویهٔ دنایی، خاکشیر تلخ کوتوله، گل بی مرگ طلایی، پنجه برگ نقره گون، آزاد بری، پنجه برگ همدانی، دنایی، سنبلهٔ ارغوانی و مینای پرکپهٔ برگ نقره‌ای.

دامنهٔ کوه دماوند در ارتفاع ۲۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متری کاملا پوشیده از شقایق است. این شقایق منحصر به فرد در دنیا شناخته شده است و با نام شقایق لار و رینه در کتاب‌های معتبر گیاه‌شناسی جهان به ثبت رسیده. همچنین این منطقه از لحاظ مرتع و چراگاه بسیار غنی است؛ حتی در ارتفاعات بلند دماوند نیز (زیر چهار هزار متر) از این بابت فقر چندانی وجود ندارد.

آسیب‌ها

مهمترین عوامل آسیب به دماوند عبارت اند از:
معدن کاوی
جاده کشی
چرای بیش از حد دام
زباله

مشکلات دیگری که کوه دماوند و محدودهٔ پیرامون آن را تهدید می‌کنند عبارتند از: ساخت و ساز بی ضابطه، تصرف منابع طبیعی برای استفادهٔ غیرقانونی و شخصی، افزایش جمعیت و خودروها، حضور بیش از اندازهٔ گردشگران بدون آن که آموزش‌های لازم در رابطه با طبیعت‌گردی و حفظ محیط زیست به آن‌ها داده شود، نوشتن یادگاری در طول مسیر به ویژه بر فراز قلهٔ دماوند، نصب تابلوهای یادبود و پرچم‌های گروه‌ها و یادگاری‌های کشته‌شدگان، کمبود اقامتگاه و تبلیغات نامناسب.

مرتبط:ثبت ملی “گویش دماوندی” در حال پیگیری است

با کوه های آتشفشانی ایران آشنا شوید

پیدایش کوه های آتشفشانی حاصل فوران مواد مذاب و انباشته شدن مواد است. زمانی که فشار گازها و سنگ های مذاب در هسته زمین بسیار بالامی رود، فوران اتفاق می افتد. فوران می تواند به آرامی ‌یا به صورت انفجاری رخ دهد و جریان گدازه همراه با گازهای سمی‌، پرتاب خاکستر و سنگ و فوران آتشفشانی است.

ایران دارای پنج آتشفشان دماوند، سبلان، تفتان، بزمان و سهند است که از این تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماوند جز آتشفشان های فعال محسوب می شوند.

دماوند؛ ببر خفته

کوه دماوند کوهی در شمال ایران است که بلندترین کوه ایران و خاورمیانه و بلندترین کوه های آتشفشانی آسیا است. این قله در ۶۹ کیلومتری شمال شرقی تهران، ۶۲ کیلومتری غرب آمل و ۲۶ کیلومتری شمال شهر دماوند واقع شده‌است.

مخروط دماوند در مرکز سلسله کوه‌ های البرز بارزترین فعالیت آتشفشانی دوره “کواترنر” است. به استثنای برخی از فوران های کوچک که اخیرا کشف شد، فعالیت جدیدی شناخته نشده است از این رو به آن آتشفشان نیمه فعال می گویند.

مخروط این قله منظم و روی کوه های فرسایش یافته چهار هزار متری واقع است. دامنه کوه پوشیده از جریان گدازه هایی به وسعت ۴۰۰ کیلومتر مربع است. جدیدترین گدازه ها در دامنه غربی مخروط قرار گرفته اند و روی همین دامنه است که به طور محلی مخروط هایی از خاکستر وجود دارد.

در ارتفاع ۱۰۰ متری ضلع جنوبی دماوند گازهایی نمایان است. ضمن آنکه در دهانه این آتشفشان با ۳۰۰ متر قطر دریاچه ای پوشیده از یخ وجود دارد. آتشفشان دماوند از دید زمین شناسی یک سامانه آتشفشانی فعال است ولی فعالیت آن در حد خروج بخار و گاز و چشمه های آب گرم و همچنین بعضی از تظاهرات سطحی از نهشته های وابسته به یک سامانه آتشفشانی و همچنین اثرگذاری بر فرم و ریخت دره ها و ایجاد لغزشهای گوناگون به عنوان اثرهای ثانویه بوده است.

دماوند یک آتشفشان خفته‌ است که امکان فعال شدن مجدد آن وجود دارد. در برخی از سالها از جمله سال ۱۳۸۶ شاهد افزایش خروج دود و بخارهایی از قله بودیم که برخی از شاهدان آن را گواهی بر فعال شدن این آتشفشان پنداشتند اما در حقیقت در سالهای پر بارش با نفوذ آب به درون قله و برخورد سنگهای داغ، جریانی از بخار آب از دهانه قله خارج می شود و چنین به نظر می رسد که فعالیتهای آتشفشانی صورت گرفته است.

دماوند- آتشفشان ایران

 

تفتان؛ آتشفشانی فعال

تفتان نام تنها آتشفشان فعال در سراسر ایران است. این کوه های آتشفشانی در جنوب شرقی زاهدان و شمال غربی خاش با ارتفاع چهار هزار و ۱۱۰متر از سطح دریا قرار دارد. پیکره اصلی آن شامل دو کوه است که به وسیله بخش زین مانند و باریکی به هم متصل شده اند. گدازه تفتان مساحتی معادل هزار و ۳۰۰ کیلومتر مربع را پوشانده و لایه های خاکستر در این آتشفشان کم است.

تفتان در زبان پارسی به معنای مکان گرما است. این آتشفشان فعال است و گازهای گوگرد در دهانه آن منتشر می‌شوند. کوهنوردان عموما از یال غربی صعود می‌کنند که در آن پناهگاه مجهزی ساخته شده‌است.از فعالیتهای درون آتشفشان ابر سفید و مشخصی تشکیل می شود که از فاصله ۱۰۰ کیلومتری قابل مشاهده است و منظره یک آتشفشان فعال را به خوبی نشان می دهد. تفتان جزء یک منطقه آتشفشانی است که تا پاکستان شمالی ادامه دارد و به گره آتشفشان کوه سلطان که در پاکستان واقع و اکنون خاموش است تعلق دارد.

اولین فعالیتی که شکل امروزی مخروط شمال غربی آن را درست کرده است باید سنی قبل از دوره پلسیتوسن (از دوران کواترنری از یک هشتم میلیون سال پیش تا ۱۰ هزار سال پیش) داشته باشد. فعالیتهای گدازه ای تفتان در دوران کواترنری صورت گرفته که شامل گدازه های آندزیتی است که بر روی توفهای قبلی ریخته‌ اند.

تفتان-آتشفشان ایران

بزمان؛ جوان ترین آتشفشان ایران

کوه بزمان یا قله بزمان یکی از کوه‌های آتشفشانی ایران است که در منطقه سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران واقع شده‌است. گرچه هیچ تاریخچه‌ای از فوران این آتشفشان در دست نیست، اما قلل این آتشفشان مملو از بخارات انواع دی اکسید هستند.

بزمان در ۱۱۰ کیلومتری شمال غرب ایرانشهر و جنوب غربی قله تفتان واقع شده که ارتفاع آن از سطح دریا سه هزار و ۵۰۳ متر است ولی نسبت به اراضی پیرامونی دو هزار و ۱۰۰متر ارتفاع دارد. جریان بزرگ گدازه‌ از دامنه شرقی قله جریان یافته است. در دامنه شمالی نیز همین جریان گدازه، مخروطی با شیب تند و بسیار مشخص را شکل داده که از آن، جریان گدازه با عظمت خیلی زیاد بیرون آمده است.

در اطراف قله اصلی چندین مخروط کوچک دیده می شود که از گدازه تیره رنگ بازالتی تشکیل شده‌ است. بلندترین قله، مخروطی تازه ساز است که از قطعات بزرگ گدازه شکل یافته و قطر دهانه آن در حدود ۵۰۰ متر است. به نظر می رسد که بزمان جدیدترین آتشفشان ایران باشد. مواد آتشفشانی آن منطقه ای را در حدود هزار و ۴۰۰ کیلومتر مربع پوشش داده است.

سبلان

سبلان (ساوالان)، از کوه‌های مرتفع ایران است که در شمال غرب این کشور و در استان اردبیل قرار دارد. سبلان سومین قله بلند ایران (پس از دماوند و علم‌کوه) و یک کوه آتشفشانی غیرفعال است. ارتفاع قله این کوه ۴۸۱۱ متر است و در بالای قله آن دریاچه کوچکی قرار دارد.

در دامنه جنوبی سبلان، چشمه های گوگردی زیادی وجود دارد که آب آنها در حدود ۴۰ درجه سانتی گراد حرارت دارد و تنها گواه فعالیت آتشفشان خاموش سبلان است.

قله سبلان به شماره ۱۹۴۹۶/۱۲ در فهرست آثار طبیعی ملی کشور به ثبت رسیده و سند مالکیت آن از ارتفاع بالای سه هزار و ۶۰۰ متری قله سبلان به وسعت شش هزار و ۲۰۰ هکتار به نام سازمان حفاظت محیط زیست صادر شده‌است.

سبلان

سهند؛ عروس کوه‌های ایران

سهند نام قله و رشته‌کوهی آتش‌فشانی در جنوب تبریز، شمال مراغه، شرق آذرشهر و غرب بستان‌آباد در مرکز استان آذربایجان شرقی است. این رشته‌کوه دارای ۱۷ قله با ارتفاع بیش از ۳۰۰۰ متر است که بلندترین آن‌ها (قوچ‌گلی داغی) ۳۷۰۷ متر بلندی دارد و مرتفع‌ترین نقطهء استان محسوب می‌شود.

آتشفشان بزرگ سهند در ۴۰ کیلومتری جنوب تبریز واقع است و با آتشفشانهای کوچک تر شمال غرب دریاچه ارومیه و مرکز آتشفشانی ارمنستان و آرارات که در نزدیکی مرز ایران واقع است ارتباط دارد. کوه سهند مخروطی بسیار پهن و گسترده دارد که از خاکسترهای فراوان تشکیل شده و به وسیله آب های جاری، دره های تنگی در آنها ایجاد شده است.

به باور زمین شناسان به احتمال زیاد، پیدایش آتشفشان های سهند به تجدید فعالیت گسل سلطانیه – تبریز که از منطقه سهند عبور می‌کند، مربوط بوده است. مواد آتشفشانی سهند که بر روی رسوبات مختلف و در مساحت تقریبی چهار هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع پوشانده شده است.

سن مطلق گدازه های مختلف سهند بین ۱۲ تا ۱۴ میلیون سال را نشان می دهد. به این ترتیب آتشفشان های سهند در چند مرحله فعالیت داشته و در حد بین این مراحل فعال، آرامش نسبی برقرار بوده است.

سهند-کوه های آتشفشانی

قلعه حسن علی

قلعه حسن علی نام آتشفشانی در جنوب شرقی استان کرمان است. با وجود اینکه آخرین زمان فوران این آتشفشان مشخص نیست اما احتمالا زمان شکل گیری آن دوره هولوسین است.

مرتبط:

رونمایی از خانه باستانی مدفون زیر آتشفشان

برج شبلی دماوند _نمونه منحصر بفرد هنرمعماری ایرانی

برج شیخ شبلی دماوند نمادی از تاریخچه این شهر است که در مرکز شهر و بین دو محله قدیمی ˈفرامهˈ و ˈ قاضیˈ از محله های قدیمی شهرستان قرار دارد.برج شبلی یکی از نمونه های بارز شیوه معماری و اوج هنر در ایران بعد از اسلام است.شیوه معماری برج شبلی شیوه معماری رازی است که در دوره سلجوقیان رواج داشته است.

در سال ۲۴۷ هجری قمری، مردی در سامرا متولد شد که به ˈشیخ ابوبکر دلف بن حجدر شبلیˈ نام گرفت.

وی شیعه و متولد ˈشبلیهˈ و در بغداد زندگی می کرد، در دوران جوانی به علت اشتغال پدر و دایی اش در درگاه خلفای عباسی به مقام سیاسی دست یافت و از سوی حاکمان طبرستان، به امیری دماوند گمارده شد.

دماوندی ها دوران صدارتش را دورانی می دانند که در گسترش عدالت، امنیت و رفاه نمونه بوده است و زمانی که خبر فوتش در سال ۳۳۴ هجری قمری در بغداد به گوش مردم دماوند رسید، آنان نیز بنایی یادبودی به نامش برپا داشتند که هنوز بعد از دوره سلجوقی و قرون چهارم و پنجم یاد او در گوشه و کنار شهر و مردم دماوند زنده است.

قدیمی های دماوند، این برج را ˈپاگنبذˈ می نامیدند، زیرا بر روی تپه های کوه نیل و به صورت هشت ضلعی بنا شده است و آن را پاگنبذ شیخ شبلی و یا برج شبلی شهرت داده اند.

این برج در ابتدا ساده و بعدها هشت ضلعی ساخته شد و تزئینات روکاری آن انجام شد و اکنون دو پوشش دارد که در صورت از بین رفتن پوشش خارجی برج، پوشش اصلی شبلی باقی می ماند.

در گوشه های آن در هر ضلع ستون های نیم دایره ای تزئینی دیده می شود که با آجر پخته ساخته شده و جنبه تزئینی دارد، گنبد آن نیز هشت ترک دارد که با یک شکستگی با زاویه تند به طرف راس متمایل می شود.

برج شبلی به سبک سردابه ساخته شده و چهارگوش است که با چندین پله از در ورودی برج به قسمت سردابه راه دارد.

گنبد داخلی به صورت کروی و عرقچین که سطح زیرین آن به شیوه معماری خاص آجرکاری طرح جناغی متحدالمرکز شده که یکی از شاهکارهای معماری آن زمان است.

تزئینات برج با سبکی خاص و متفاوت از یکدیگر ساخته شده است و در مجموع ۳۰ قاب ˈاسپرˈ در بنا به کار رفته که ۲۲ قاب تزئینات اسپر بنا را تشکیل می دهد و هشت قاب دیگر که در زیر گنبد به کار رفته همگی به صورت مستطیل شکل افقی ساده که در هر ضلع تکرار شده که بیانگر هنر بی نظیر معماری ایرانی است.

زیبایی بکار رفته در قاب ها خیره کننده است و تزئینات هر شکل آن به واقع گویای هنر منحصر به فرد ایرانیان است، ضلع شمالی برج لوزی شکل و برجسته با آجرهای افقی و با مهرهای ضربدری طرح لوزی در لوزی ایجاد شده است.

یکی دیگر از جاذبه های ساخت این بنا وجود حفره های هواگیر است که برای تخلیه هوا و در ساخت و سازهای برج استفاده شده است.

در شرق استان تهران دو بنای تاریخی از جمله امامزاده ˈگتمیرˈ شهر آبسرد در دماوند و برج شبلی دماوند وجود دارد که به سبک آرامگاهی ساخته شده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان دماوند در گفتگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران رودهن در خصوص بازسازی این برج گفت: بعد از برگزاری مناقصه و انتخاب پیمانکار، پروژه با شرح خدماتی شامل دیوارکشی دور مجموعه، احداث سرویس بهداشتی و نمازخانه، احداث ساختمان نگهبانی و پارکینگ مجموعه و فضاسازی پیرامون برج و دیگر اقدامات اجرا شد و به واسطه ارائه خدمات مطلوب هم اینک به شهرداری دماوند واگذار شده است.

ˈابراهیم اکبریˈ افزود: برج شبلی از جمله معماری پس از شیوه پارسی، پارتی و خراسانی در دوره اسلامی شکل گرفته است و همه ویژگی های اعصار و دوره های پیش از خود، از جمله هیبت و شکوه معماری پارتی و ظرافت شیوه پارسی را دارد.

وی خاطرنشان کرد: این بنای هشت ضلعی با طاق، گنبد و سرداب از آجر و آهک ساخته شده است و بناهایی مثل مسجدˈاردستان ˈ، ˈگنبد قابوسˈ و چند اثر دیگر در ایران متعلق به این دوره است.

رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان دماوند گفت: گردشگران از این برج و فضای اطراف به عنوان تفرجگاه می توانند استفاده کنند.

برج شیخ شبلی از آثار قرون ۴ و ۵ هجری قمری در دوران سلجوقی در ارتفاعات مشرف به شهر دماوند واقع است.

برج هشت ضلعی شیخ شبلی دماوند در تاریخ ۲۹ خرداد ماه ۵۱ به شماره ۹۲۰در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

مرتبط:

آبشار جنگلک _دیدنی های دماوند