نوشته‌ها

برده‌سور قلعه‌ای از دوران صفویه در ارومیه

علاوه بر این جنگ‌های بسیاری میان ایران و عثمانیان در شمال‌غرب کشور رخ داد که علل بیشتر آنها مسائل مذهبی و دینی بود، همین جنگ‌ها و کشمکش‌های فراوان باعث ایجاد استحکامات دفاعی و قلاع فراوانی در منطقه مرزی و کوهستانی حد فاصل بین دو کشور شده است.

اهمیت شهر ارومیه و مناطق اطراف و لزوم حفاظت از آن در برابر بیگانگان یکی از دلایل اصلی احداث قلاع متعددی است که در دوران صفویه در نقاط کوهستانی و سرحدات مرزی این منطقه احداث شده است.

یکی از این قلاع تاریخی قلعه  برده‌سور است که در حاشیه جنوب‌غربی شهر سیلوانا مرکز بخش سیلوانا و جنوب روستای بره­سور یا برده­سور، در داخل دره نسبتا تنگ و باریک قرار گرفته است که یکی از سرچشمه‌­های رودخانه برده­سور از ‌آن عبور می‌کند.

به لحاظ موقعیت ساخت به نظر می‌رسد هدف اصلی ساخت آن کنترل عبور و مرور و حفاظت از این دره بوده است.

برده‌سور به معنی سنگ قرمز است و چون بخشی از این منطقه پوشیده از صخره و سنگ‌های متمایل به رنگ قرمز بوده به این نام معروف شده است، قلعه برده‌سور به روی پشته عظیمی ساخته شده و از نظر نظامی و مرزبانی اهمیت زیادی دارد.

این قلعه از لحاظ معماری مشابه با قلعه استراتژیک و مهم بردوک و مقارن با همان ایام یعنی دوره صفویه ساخته شده ولی هیچگاه به عظمت دژ بردوک نبوده است.

نخستین تصویر از این قلعه از سوی علی‌خان والی، حاکم ارومیه که از سال ۱۲۹۸ تا سال ۱۳۰۰ ه.ق حکمران ارومیه بود، تهیه شده است، به استناد تصویر علی‌خان، قلعه برده‌سور درآن ایام سرپا بوده ولی آثارتخریب و ویرانی در بخش‌هایی از قلعه دیده می‌شود و ظاهرا در آن زمان قلعه متروکه بوده و مورد استفاده قرار نمی­‌گرفته است.

ویژگی‌های معماری

وجود تخریب‌های گسترده که در اثر مرور زمان در قلعه به وجود آمده است امکان تهیه نقشه دقیقی از آن را غیر ممکن ساخته است با این وجود از پی‌های سنگی باقی‌مانده در قسمت‌های مختلف به نظر می‌رسد قلعه در فضایی به ابعاد تقریبی ۴۰ در ۵۰ متر در بلندای چند صخره ساخته شده است که دستیابی به آنها از ضلع منتهی به دره امکان‌پذیر نیست.

موقعیت قرار گیری برج‌های دفاعی و دیوارهای قلعه نشان می‌دهد که هدف اصلی از ساخت آن کنترل معبر ورودی و خروجی دره بوده، چرا که در این ضلع بقایای سه‌برج دیده‌بانی وجود دارد که یکی از آنها به صورت چهار گوش مستطیلی و جدای از دو برج دیگر با فاصله حدود ده متری از آنها قرار گرفته و دوتای دیگر به فرم مدور در امتداد دو ضلع دیوار قلعه و چسبیده به آن احداث شده‌اند.

ارتفاع بخش‌های باقی‌مانده در این برج‌ها به بیش از سه متر می‌رسد، فرم سنگ‌چینی دیوارها با استفاده از سنگ‌های لاشه‌­ای و به صورت محدود تخته سنگ‌های چهار­گوش کوچک  صورت گرفته و رج‌های سنگی با ملات گل و احتمالا ساروج و در برخی قسمت‌ها به صورت خشکه‌چین است.

انتخاب بلندی صخره برای پایه­ریزی فونداسیون برج دیده‌بانی به ویژه در برج چهارگوش و یکی از برج‌های مدور نشان‌دهنده مهارت و هنرمندی معمار در تلفیق صخره و بر‌جهای دفاعی است.

در بلندای قلعه و در روی صخره مسطحی، سازه­‌ای راست‌گوشه با پایه‌های سنگی قرار گرفته و به نظر می‌رسد هسته اصلی قلعه و بناهای مهم آن در این قسمت احداث شده‌اند.

با توجه به اهمیت این قلعه تاریخی مراحل مستندنگاری و تهیه پرونده برای ثبت در فهرست آثار ملی کشور از سوی معاونت میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان‌غربی در دست تهیه است و با ثبت این آثر در فهرست آثار ملی کشور در آینده نزدیک امکان حفاظت و تعیین حریم و مطالعات گسترده‌تر آن نیز فراهم خواهد شد.

* گزارش از بهروز خان‌محمدی، کارشناس باستان‌شناسی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان‌غربی

مرتبط:

دهستان مرگور _ طبیعت کوهستانی ارومیه

مسجد جامع ارومیه

ارومیه صدا _خاستگاه توانایی و استعداد ایرانیان

آشنایی با موزه ارومیه

موزه ارومیه در سال ۱۳۴۶ شمسی با زیر بنای ۷۵۰ متر مربع در محوطه‌ ای به وسعت ۲۰۰۰ متر مربع احداث شد.

موزه ارومیه از دو بخش باستان شناسی و مردم شناسی تشکیل شده است که در آن آثاری از دوران‌ مختلف تاریخ این سرزمین به خصوص اشیاء بسیار قدیمی مربوط به دوره‌ های ماقبل تاریخ نگهداری میشود. همچنین در این موزه لباسهای محلی زری دوزی و مخملهای قلاب دوزی و کتابهای خطی و کارهای ظریف مینیاتوری و غیره به نمایش گذاشته شده است.

تالار بزرگ موزه ارومیه به نمایش اشیای باستانی و تاریخی دوران مختلف تاریخی و تالار کوچک آن به موزه مودم شناسی اختصاص یافته است.

در طول سال ها بخش های مختلفی به آن افزوده شده است. هم اکنون موزه دارای یک گنجینه نگهداری آثار و اموال، آزمایشگاه و کارگاه مرمت اشیاء کتابخانه، دو سالن باستان شناسی و مردم شناسی، بخش فروش نشریات و آمفی تئاتر است. عرصه موزه ۳۰۰ متر مربع و اعیانی آن حدود ۳۲۰۰ متر مربع است.

موزه ارومیه

باستان شناسی:

سالن باستان شناسی از سه بخش پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی تشکیل شده است که در آن آثار بسیار نفیس مکشوفه از تپه های باستانی استان، از آغاز دوره نوسنگی تا پایان دوره قاجاریه قرار دارد.

در بخش پیش از تاریخ و تاریخی موزه ارومیه آثار سنگی، سفالی و فلزی متنوعی از دوره نوسنگی تا صدر اسلام نگهداری می شوند. ابزار و ادوات سنگی متعلق به هزاره های هفتم و ششم پیش از میلاد مکشوفه از تپه اهرنجان سلماس و تپه جلبر ارومیه، سفالینه های زیبای منقوش و ساده از هزاره پنجم پیش از میلاد تا هزاره اول پیش از میلاد به دست آمده از تپه های دالما، حسنلو نقده، سنگر ماکو، هم چنین آثار فلزی تزیینی و شیرهای برنزی تپه حسنلو که در نوع خود بی نظیر هشتند، سنگ نوشته های کله شین، موانا و محمود آباد به خط میخی متعلق به دوره اورارتو (هزاره اول پ.م.) ، آجرهای لعابدار مکشوفه از تپه قالایچی بوکان و تپه ربط سردشت متعلق به سال های ۸۰۰ تا ۷۰۰ پ.م، قبر مکشوفه از حومه سلماس متعلق به دوره اشکانی، گل مهرهای مکشوفه از تخت سلیمان، سکه های نقره و ظروف شیشه ای دوره ساسانی و زیور آلاتی که در موزه ارومیه نگهداری می شود بسیار متنوع و متعلق به ادوار مختلف است.

موزه ارومیه

انواع جعبه های جواهر مرصع و نقره های فیروزه کوب از دوره قاجار، گوشواره ها و گردنبندهای طلا از دوره اورارتو (هزاره اول پ.م )، هخامنشیان و اشکانیان که بسیار زیبا و هنرمندانه ساخته شده اند، زیور آلات برنزی از اواخر عصر برنز که بیشتر آن ها متعلق به تپه حسنلو بوده و در انواع دستبند، رشته های گردنبند، سنجاق سر و . . . هستند.

ویترین های دوره اسلامی نمایش دهنده آثار نفیسی از قرون اولیه اسلامی تا دوره قاجار است. برخی از این آثار عبارتند از سفالینه های نیشابور و ظروف لعابدار و ظروف برنجی از دوره سلجوقی، کاشی و سفالینه های زرین فام منحصر بفرد از دوره ایلخانی، ظروف سفالین با تکنیک های نقوش کنده و استامپی و انواع لعاب کاری ( لعاب پاشیده و نقاشی زیرلعابی ) از قرون ۵ و ۶ هجری قمری، آثار سفالین و فلزکاری دوره تیموری، نسخ و کتب خطی و سکه های صدر اسلام تا دوره قاجار.

موزه ارومیه

مردم شناسی:

در سالن مردم شناسی فرهنگ بومی و سنتی منطقه از اواخر دوران صفویه تا به امروز در معرض نمایش است.

در سالن مردم شناسی موزه ارومیه انواع ابزار و ادوات کشاورزی و دامداری، لوازم شکار، آثار فلزی با مناسبات مذهبی و اعتقادات بومی، پوشش اقوام آذری و کرد، آشوری و ارمنی استان، قفل و یراق بقاع و امامزاده، لوازم طب سنتی، آلات موسیقی، وسایل زندگی روزمره از قبیل اتو و سماور ذغالی، آفتابه و لگن، وسایل روشنایی سنتی نفتی و روغنی فلزی و سفالی در معرض نماش قرار دارد.

زمان بازدید:
همه روزه غیر از روزهای دوشنبه صبح ها ۹ الی ۳۰/۱۳ بعد از ظهرها ۱۵ الی ۱۸

مرتبط:

دهستان مرگور _ طبیعت کوهستانی ارومیه

ارومیه صدا _خاستگاه توانایی و استعداد ایرانیان

تخت سلیمان _آتشکده ای که نماد وحدت بود

دهستان مرگور _ طبیعت کوهستانی ارومیه

مرگور نام دهستانی است از بخش سیلوانه شهرستان ارومیه از استان آذربایجان غربی کشور ایران که در ۵۵–۲۰ کیلومتری جنوب غربی ارومیه و در امتداد جاده بند قرار دارد. مرگور منطقه‌ای مرزی و سرسبز است و بیشتر باشندگان آن را کرد های کرمانجی تشکیل می‌ دهند. زبان گفتاری مردم این منطقه گویش کرمانجی است که یکی از گویش ‌های کردی بشمار می ‌رود. در گذشته اقلیت بزرگی از آشوریان در منطقه ساکن بود که امروزه شمار کمی از ایشان بجا مانده‌است.

این دهستان با دارا بودن طبیعتی زیبا  و کوهستانی بي نظير هزاران گردشگر را از نقاط مختلف کشور درفصول گوناگون سال به خصوص بهار و تابستان به خود جلب می کند. این دشت با طبیعتی سرسبز و دل انگیز از چهار سو به وسیله رشته کوههای زاگرس احاطه شده است. ازجمله قلل بلند پیرامون این دشت می توان به قله های دالامپر، قلوزن، بنار، بزسینا،آز، شیوه سور،  بره گور، بره زر وغیره اشاره کرد  که  برخی از آنها، چهارفصل سال پوشیده از برف میباشند  و تأمین کننده اصلی آب چشمه های فراوانی هستند که در نقاط مختلف این دشت پراکنده اند . این چشمه ها،  عمده منبع تأمین کننده آب زمینهای حاصلخیز و تقریبا پر بازده منطقه هستند.

دهستان مرگور

آب و هوای خنک در تابستان که حتی در چله تابستان هم شب‌ ها نیاز به لحاف و پتو برای خوابیدن پیدا می ‌کنید، دره زیبا و سرسبز بنار، آبشار زیبای سوله دوکل، جنگلهای رل باوان، روستای پلکانی کچله، گذر زیبای رودخانه از کنار تپه‌ های هاشم‌ آباد، چشمه ‌های آب گرم هفت‌آباد، روستاهای بسیار زیبا و ییلاقی نوی، چشمه های آب روستای چریک آباد که همچون آب معدنی سیلوانا در شهرستان معروف است وآب آن برای بیماران کلیوی توصیه می شود، دریاچه های طبیعی  گه رزیرین و مامه شیخ، گسیان بهمراه باغات سیب و انواع میوه‌ های تابستانی و شالیزارهای برنج از جاذبه‌های گردشگری این منطقه می‌ باشند.

همچنین روستای سیلوانا که در ۳۰ کیلومتری شهر ارومیه در میان ۲ دره واقع شده است و  دارای هوای پاک و مطلوب است نیز جذابیت دیگری دارد که بسیار برای گردشگران قابل توجه است.
در این روستا درختان گردوی کوهی، درختان سیب و درختان جنگلی زیادی چهره روستا را بیش از پیش زیبا کرده است.
دره های سرسبز بنار و ملیان و چشمه های متعدد آب شیرین مانند چشمه کانی تابر و چشمه چل آشان زیبایی خاصی را برای این روستا به ارمغان آورده.

دهستان مرگور
خانه های روستای سیلوانا معماری جالبی دارند و به شکل پلکانی ساخته شده اند. در این خانه ها اهالی خانه های بالادستی می توانند از سقف خانه هایی پاین دستی به عنوان حیاط استفاده کنند.

مسیر دسترسی
دهستان مرزی مرگور واقع در جنوب غربی شهرستان ارومیه است که با پیمودن مسافتی ۴۵ کیلومتری از طریق جاده بند (روستایی زیبا در جنوب ارومیه که اواخر هرهفته تفرجگاه مردم ارومیه است) و طی مسیری کوهستانی به آن میرسیم.

مرتبط:

مهارلو _دریاچه کریستال‌های صورتی

مسجد جامع ارومیه اثربی نظیر در اوج زیبایی و هنر

ارومیه صدا _خاستگاه توانایی و استعداد ایرانیان

منطقه گردشگری دالامپر

منطقه دالامپر و تاله جار محبوب ترین تفریحگاههای اشنویه در استان آذربایجان غربی میباشند.

کوه دالامپر دارای یخچال های چند هزار ساله است. از ویژگی‌ های منحصر به فرد این کوه وجود دریاچه‌ های طبیعی در ارتفاعات است. همچنین از برفاب های این کوه رودی پر آب سرچشمه می ‌گیرد که در دامنه این کوه به صورت آبشاری بزرگ به نام سوله دوکل (در کردی به معنای آبشار مه آلود) به پایین می ‌ریزد.

آبشار سوله دوکل گل سرسبد زیبایی های بهشت ارومیه است. جایی که گل و بوته و درخت و چشمه و کوه و صخره و بلبل و نسیم و سرسبزی و هوای پاک همه یکجا هست. آبشاری که همه دوازده ماه سال را خروشان است و از بالای کوه ها و صخره های با ارتفاع بیش از ۲۰۰۰ متر سرازیر می شود.

منطقه گردشگری دالامپر

دالان های برفی یکی از مشخصه های شگفت انگیز دامنه های دالامپر است. حفره هایی که به واسطه جریان مستمر آب میان برف ها به این شکل درآمده اند.

یکی دیگر از زیبایی های این منطقه دریاچه شگفت انگیز آن است که محلی ها آن را «مام الشیخ» می نامند. ظاهرا مام الشیخ ارباب روستای دالامپر بوده، ولی همه، اسم دالامپر را برای دریاچه برگزیده اند.  این در یاچه هرساله به ویژه در فصل های بهار وتابستان در دامنه کوه دالامپر ایجاد می شود ومنظره بسیار دیدنی را ایجاد می کند.

یکی دیگر از مناطق زیبای این منطقه روستای  پلکانی کچله است که در دامنه های کوه سر به فلک کشیده دالامپر واقع شده و راه مواصلاتی پر پیچ و خم و زیبایی دارد.

منطقه گردشگری دالامپر

پوشش گیاهی و جانوری منطقه:

منطقه دالامپر در محل مرگور ارومیه دارای ۶۲۰ گونه گیاهی است که گفته می شود ۴ گونه آن هیچ شناسنامه ای ندارند و در هیچ کتابی درباره اش نوشته نشده واین به معنی بکر بودن منطقه است. همچنين پوشش گیاهی ویژه زاگرس معتدل از جمله گون، آلبالوی وحشی، بادام کوهی و… در دالامپر به وفور یافت می‌ شود.

خرس قهوه‌ ای، گرگ، روباه، شغال، بز کوهی پستانداران این منطقه اند. کرکس، عقاب طلایی، جغد شاخدار، بالابان، شاهین و قرقی هم نگهبانان آسمان دالامپرند.

منطقه گردشگری دالامپر

مسیر دسترسی:

در امتداد جاده ارومیه به اشنویه در سه‌ راهی روستای آغبلاغ از جاده آسفالته دست راست به سمت غرب در طول جاده “مرگور” از دو گردنه باید عبور کرد تا به روستای دزج (دزه ) که در دشتی بسیار سرسبز و زیبا در حصار کوه های بلند و پربرف دالامیر و بوز سینا قرار دارد رسیده. از این روستا در جهت غرب پس از عبور از  روستای کیسیان به روستای سوله دوکل خواهید رسید جاده تا آبادی  کیسیان آسفالت می باشد و از آنجا به بعد خاکی می باشد و این مسیر را با هرنوع وسیله نقلیه می توان رفت.

مرتبط:

مسجد جامع ارومیه

ارومیه صدا _خاستگاه توانایی و استعداد ایرانیان

مسجد جامع ارومیه اثربی نظیر در اوج زیبایی و هنر

مسجد جامع ارومیه

مسجد جامع ارومیه که به مسجد رضاییه معروف است، یکی از مراکز و مدارس دینی معروف آذربایجان غربی میباشد و در مرکز شهر در وسط بازار قرار دارد. این مسجد از بناهای نیمه دوم سده هفتم هجری قمری است که در دورههای مختلف بازسازی و تکمیل شده تا به صورت امروزی درآمده و شامل بخشهای زیر است:

شبستان گنبددار قدیمی:
در واقع هسته اولیه بنا را تشکیل میدهد و در ساختمان آن همه مشخصات یک بنای قدیمی و معماری اسلامی را میتوان مشاهده نمود به احتمال زیاد متعلق به دوره سلجوقیان است.

این شبستان پلانی مربع شکل به اضلاع ۶.۱۰ متر دارد که با گوشه‌ سازی‌ هایی به فرم فیلپوش و تبدیل پلان چهار ضلعی به هشت و شانزده، گنبد آجری به ارتفاع داخلی ۵.۱۶ متر بر آن استوار شده است.

آنچه که از ویژگی‌ های معماری سلجوقی در این بنا بارز بنظر می‌ رسد، تبعیت از الگوی پلان چهار طاقی، توجه به استحکام بنا و استفاده از مصالح مقاوم در ساخت بناست.

مسجد جامع ارومیه

محراب:
داخل شبستان گنبددار محراب گچبری شده نفیسی قرار دارد که در زمان حکومت ایلخانیان در سال ۶۷۶ هجری قمری با بهترین اسلوب و در حجمی بسیار بزرگ ساخته شده است.

این محراب در ضلع جنوبی گنبد خانه واقع شده و دور تا دور منتهی‌ الیه دیوار گنبدخانه کتیبه‌ کوفی بر جای مانده است که از گوشه جنوب‌ شرقی سمت راست دیوار طرف محراب با «بسم الله الرحمن الرحیم انا فتحناک لک فتحا مبینا» آغاز می‌ شود و در گوشه جنوب شرقی با کلمه «ینصرک» ختم می‌ گردد. در دیوار های شرقی و غربی نیز آیات دیگری نوشته شده است.

کشیدگی و ارتفاع رفیع محراب، استفاده از دو طاق نما و دو ستون نما و تاج محراب در فرم‌ بندی آن، استفاده از خطوط ثلث در کتیبه‌ های محراب، تحدب نقوش و عناصر بکار رفته در گچبری‌ ها از مشخصه‌ های بارزی هستند که این اثر بعنوان یک محراب دوره ایلخانی دارد.

وجود طاق کوچک نعلی شکل نیز مختص محراب‌ های ایلخانی در منطقه آذربایجان می‌ باشد و نمونه آن را می‌ توان در محراب مسجد جامع مرند که آخرین محراب گچبری ایلخانی می‌باشد مشاهده کرد.

و اما وجوه مشترک این اثر با محراب‌ های دوره سلجوقی استفاده از نقوش هندسی، بکار بردن خطوط کوفی در کتیبه دور تا دور طاق نما و استفاده از فرمهای توپی شکلی است که نمونه آن در مسجد میر نطنز به چشم می‌خورد. با این تفاوت که فرم توپی‌ های مسجد جامع ارومیه محدب و مشبک اجرا شده‌ اند.

دونالد ویلبر در بررسی معماری اسلامی دوره ایلخانی در خصوص این محراب ارزشمند چنین نوشته است: دیوار صفحه محراب دارای طاق سه برگه در مرکز است. در طرفین نغول ذوزنقه ستون‌ های نیمه مدور قرار دارد که سر ستون شیاردار آن در دو قسمت مجزاست.

مسجد جامع ارومیه

وروی این ستون‌ ها نغول طاق نوک تیز، که تقریباً به شکل نعل اسب است، قرار دارد و بالای آن حاشیه محدب ساخته شده است. کلیه محراب شامل تزئینات گچبری با سطوح مختلف برجستگی است. چند سانتیمتر بالاتر از محراب کتیبه گچی عریضی دورتادور اتاق ساخته شده است. بالای طاق سه برگه کتیبه‌ ای به این مضمون وجود دارد: «عمل عبدالمومن بن شرفشاه النقاش التبریزی فی شهر ربیع الاول سنه سته و سبعین وتسمائه»

در حاشیه‌ اطراف قسمت مقعر محراب نیز به خط کوفی از قرآن مجید آیه‌ ای نوشته شده است و از حضرت رسول اکرم (ص) دو حدیث به خط نسخ در حاشیه دور محراب نقش بسته است.

این محراب در دهه‌ های اخیر آسیب‌ های جدی دیده و در سال ۱۳۷۹ توسط کارشناسان سازمان میراث فرهنگی آذربایجان‌غربی در کنار عملیات مرمتی گنبد خانه، بصورت اساسی مرمت شده است.

چهلستون:
چهلستون قدیمی متصل به شبستان گنبددار بوده که زمان ساخت آن جدیدتر از شبستان اصلی به نظر میرسد و در خاکبرداری از کف آن، مقداری اشیای شکسته متعلق به دوره ایلخانی بدست آمد. چهلستون پس از شبستان گنبددار، قدیمی‌ ترین بخش کالبد موجود مسجد جامع ارومیه می‌ باشد. پلان چهلستون مستطیلی به ابعاد ۱۳×۴۶ متر می‌باشد که ۱۸ ستون سنگی در دو ردیف نه تایی پلان این قسمت را به سه ناو تقسیم کرد و ۳۰ گنبد پوششی آجری برروی آنها استوار گشته است. «به احتمال زیاد ساختمان این قسمت مربوط به دوره ایلخانی است و در دوره صفویه مورد مرمت قرار گرفته است.

کتیبه ها:
در ضلع شمالی چهلستون دو ورودی از صحن به داخل مجموعه تعبیه شده است که یکی از سردرها که ورودی اصلی مجموعه می‌ باشد دارای مقرنس کاری و تزئینات کاشی هفت رنگ با گچبری است.

بر بالای سر در دیگر کتیبه‌ ای مربوط به اهداء باغ بزرگی به‌عنوان حیاط مسجد و سال احداث حجرات به تاریخ ۱۱۸۰ ه.ق به وسیله رضا قلی خان بیگلربیگی ارومیه «حاکم کریم‌خان زند در ارومیه» نصب شده است.

بر سنگ نوشته‌ ای در بالای سر در اصلی نیز تاریخ ۱۱۸۴ ثبت است. بر پایه همان سردر نیز سنگ مزاری با تاریخ ۱۱۷۱ وجود دارد. به جهت رانش پایه‌ ها و پوشش آجری، این قسمت در سال‌ های گذشته به شیوه آهن‌ کشی مهار و تثبیت شده است.

مسجد جامع ارومیه

حجره های قدیمی اطراف صحن مسجد:
همان گونه که ذکر آن گذشت بر اساس کتیبه‌ های موجود در سردر ورودی چهلستون در اوایل دوره زندیه حجرات اطراف صحن توسط رضا قلی خان حاکم ارومیه در زمان کریم خان زند احداث گشته است.

قسمتهای نوساز اطراف صحن:
به جای بافتهای قدیمی ساخته شده و بیشتر آنها متعلق به دوره اخیر میباشند. کتابخانه کوچکی نیز در ضلع غربی صحن وجود دارد.

 

موقعیت مکانی:

مسجد جامع ارومیه در میان خیابان اقبال و مجموعه بازار قدیمی محصور می‌باشد و در جنوب شرقی شهر ارومیه واقع شده است. چنانچه از قرائین مشهود است این بنای تاریخی در محله قدیمی و تجاری قرار داشته که بعداً بر اثر نوسازی شهر ترکیب بافت‌های مجاور آن تا حدی دستخوش تغییر و تحول شده است.

به علت عملیات نوسازی شهر چنان که از بقایای آثار باقی مانده مشهود است بیشتر مناطق تجاری محدوده مسجد غیر از بازار قدیمی فعلی تخریب و تبدیل به خیابان و مغازه‌ های نوساز شده است مانند خیابان‌ های عسگر آبادی، امام، مهاباد و اقبال که در این خیابان‌ ها شمار محدودی از اماکن قدیمی باقی‌ مانده و اکنون مسجد با دو باب ورودی به راسته سنگ‌ تراشان و بازار عطاران که به صحن بزرگ آن منشعب می‌ شود به بیرون راه دارد و از مهمترین عناصر بافت تاریخی بازار ارومیه بشمار می‌ رود.

مرتبط:

دلربایی معماری اصیل ایرانی – اسلامی در بازار تاریخی ارومیه

مسجد جامع ارومیه اثربی نظیر در اوج زیبایی و هنر

روستای بند یکی از جاذبه های گردشگری در ارومیه

ارومیه صدا _خاستگاه توانایی و استعداد ایرانیان

مسئول اجرایی جشنواره “ارومیه صدا” از میزبانی ارومیه در رقابت برترین استعداد و هنرهای ایران ،تحت عنوان”ارومیه صدا” خبر داد.

محسن قلی پور امروز ۲۰ اردیبهشت در نشست خبری با اصحاب رسانه از کلیدخوردن عملیات اجرایی این جشنواره از ابتدای سال جاری خبرداد و تصریح کرد:جشنواره “ارومیه صدا” با رویکرد نمایش صدای برخواسته از هنر، استعداد و توانایی هر ایرانی و با حمایت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان غربی و با رعایت تمامی موازین و چارچوب های قانونی کشور برگزار خواهد شد.

وی با اشاره به ویژگی منحصر به فرد این جشنواره نسبت به جشنواره های مشابه، افزود: برای شرکت در رقابت های برترین های ایران” ارومیه صدا” هیچ محدودیت سنی و رشته ای وجود ندارد هر فردی در هر زمینه هنری، ورزشی، کارآفرینی و شغلی می تواند توانایی خود را در صحنه این جشنواره به نمایش بگذارد.

قلی پور با بیان اینکه علی رغم آغاز نشدن رسمی جشنواره ارومیه صدا تاکنون بیش از ۲۰۰۰ نفر از سراسر ایران و برخی کشورهای همسایه جهت شرکت در جشنواره اعلام آمادگی کرده اند، افزود : از این میان ۳۰۰اثر پس از تایید نهایی در صفحه اینستاگرامی جشنواره بازنشر یافته است و سایر علاقه مندان به شرکت در جشنواره نیز می توانند با ارسال آثار خود به پیج اینستاگرامی”URMIASEDA” ودریافت فرم ثبت نام، نسبت به نام نویسی در رقابت برترین های ایران اقدام کنند.

وی ادامه داد: زمان دقیق برگزاری این جشنواره نیز پس از پایان بحران کرونا به اطلاع عموم خواهد رسید.

مسئول اجرایی جشنواره ارومیه صدا، با تاکید بر اینکه ارزیابی و داوری آثار ارسالی در هر حوزه به صورت تخصصی صورت  خواهد گرفت، عنوان کرد: شرکت کنندگان در هر بخش از جشنواره ارومیه صدا بصورت تخصصی و توسط داوران مطرح کشوری و در مقایسه با هم صنف های خود ارزیابی خواهند شد و برای هر بخش به صورت مجزا نفرات برتر اعلام خواهد شد.

به گزارش ایسنا، وی با اشاره به ظرفیت های مرزی و گردشگری آذربایجان غربی، خاطرنشان کرد: نمایش هنر و توانایی افراد در قالب جشنواره “ارومیه صدا” می تواند نقش موثری در جهت توسعه گردشگری و رونق اقتصادی استان داشته باشد.

منبع:ایسنا

مرتبط:مسجد جامع ارومیه اثربی نظیر در اوج زیبایی و هنر

حال دریاچه ارومیه خوب است

استاندار آذربایجان غربی گفت:دریاچه ارومیه روزهای امید بخشی را سپری می کند.

محمدمهدی شهریاری امروز جمعه ۱۹ اردیبهشت ضمن بازدید از آخرین وضعیت دریاچه ارومیه، با حضور در جزایر اشک و کبودان  در حاشیه این بازدید در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه وضعیت دریاچه ارومیه گفت: به لطف خدا و تلاشهای صورت گرفته در قالب پروژه احیای دریاچه ارومیه، حال این نگین آبی امروز خوب است.

شهریاری بابیان اینکه حجم آب موجودی دریاچه ارومیه از ۵ میلیارد متر مکعب فراتر رفته است، تصریح کرد:  تراز و سطح دریاچه ارومیه، در مقایسه با مدت مشابه سال قبل افزایش دارد و در حال حاضر ۵٫۰۵ میلیارد متر مکعب حجم آب موجود دریاچه  است.

وی افزود: شرایط امروز در مقایسه با سال شروع طرح نجات ملی دریاچه ارومیه حاکی از آن است که حجم آب ۳٫۲ میلیارد متر مکعب در حجم افزایش یافته است.

شهریاری سرمایه گذاری برای احیای دریاچه ارومیه، حفاری تونل برای انتقال آب به دریاچه، کاهش مصرف آب سدها، ساماندهی رودخانه های منتهی به دریاچه و اجرای طرح های کشاورزی پایدار را از جمله اقدامات دولت تدبیر و امید عنوان کرد.

وی احیای جزایر دریاچه، پایان طوفان های نمکی و رونق گردشگری را از جمله نکات امید بخش احیای دریاچه ارومیه عنوان کرد و گفت: ۲ طرح بزرگ سد اشنویه و سد کانی سیب و تونل انتقال آب زاب از جمله پروژه هایی است که امسال به بهره برداری می رسد و نقش مهمی در تثبیت و احیای کامل دریاچه ارومیه خواهند داشت.

به گزارش ایسنا، شهریاری احیای دریاچه ارومیه، را نخستین مصوبه دولت تدبیر و امید عنوان کرد و گفت: رئیس جمهور و هیات دولت برای تحقق این وعده با اختصاص هزاران میلیارد تومان اعتبار توانسته اند شرایطی امید بخش برای این نگین محجوب رقم بزنند.

منبع:ایسنا

مرتبط:دیدنی ترین دریاچه های ایران

مسجد سردار اروميه از بناهای قاجار

مسجد سردار از بناهای عهد قاجار است که در شهر ارومیه قرار دارد. این مسجد از دو شبستان بزرگ و کوچک ساخته شده است که بعدها مورد مرمت قرار گرفته است. به علت قرار گرفتن ساعت در سر در آن، این بنا به مسجد ساعت (ساعتلو) نیز مشهور است.

اين مسجد ۴۰۰ الى ۵۰۰ متر با مسجد جامع فاصله دارد و در عهد قاجاريه توسط عبدالصمد خان پدر آقاخان، جد اعظم عظيم‌السلطنه سردار ساخته شده است.

در سال ۱۳۳۰ هجری قمری این مسجد توسط سردار ترمیم شد در سال ۱۳۳۱ هجری قمری ساعت بزرگی را در سر در آن نصب کرد. به همین خاطر این بنا به مسجد ساعت یا ساعتلو نیز معروف است.
مسجد سردار  از دو قسمت مجزا تشکيل شده است : قسمت اصلى و مهم مسجد را شبستان بزرگ آن تشکيل مى‌دهد. شبستان داراى طرح مستطيل به طول ۲۲ و به عرض ۱۸ متر است.

در گوشهٔ جنوب شرقى شبستان که از حالت مستطيل خارج شده، ۱۲ ستون سنگى هشت ضلعى وجود دارد که سرستون‌هاى آن به شيوهٔ مقرنس، تراش داده شده و زيبايى خاصى به مسجد بخشيده است.
انتهاى شبستان بزرگ، شبستان کوچک قرار دارد که با يک ورودى به داخل شبستان اصلى راه دارد. ابعاد طول و عرض آن ۱۲×۱۰ متر است و از نظر شکل همانند شبستان بزرگ است، ولى ساده و بدون تزئين و آرايش. يک محراب آجرى ساده نيز در ضلع جنوب آن ساخته شده است.

به استثناى ۱۲ ستون شبستان، تمام مصالح به کار رفته در بنا، ‌ از ديوارهاى طرفين تا قسمت‌هاى طاق و پوشش سقف، همه از آجرهايى به ابعاد ۵×۲۲×۲۰ سانتى‌متر است که با ملاط گچ و خاک ساخته شده است.

در انتهاى شبستان (قسمت غربى) که متصل به شبستان کوچک است با تخته‌کوبى حدود يک فرش‌انداز را به صورت بالکن چوبى جهت استفادهٔ بانوان در آورد‌ه‌اند که بيشتر قسمت‌هاى اين بالکن چوبى را با نقاشى و نوشته تزئين کرده‌اند.

قسمت پايين ديوارهاى شبستان بزرگ، مانند ازارهٔ اکثر مساجد قديمى، تا ارتفاع يک متر با کاشى‌هاى سبز رنگ به ابعاد ۲۰×۲۰ سانتى‌‌متر پوشانيده شده است.

بالاى ازارهٔ مذکور، دور تا دور مسجد را يک حاشيهٔ باريک به اندازهٔ عرض يک کاشى با کاشى‌هاى هفت رنگ، شامل نقوش گل و بوته با رنگ‌هاى زرد و صورتى، آبى، سبز و سفيد پوشش داده‌اند. بقيهٔ‌ ديوار در چهار طرف فاقد هر گونه اندود و تزئين است. طاق‌هاى سقف شبستان را با رنگ سبز رنگ‌آميزى کرده‌اند و فرم چيدن آجر رواق‌ها نيز با مهارت انجام گرفته است.

البته در سال‌‌هاى اخير تمام فضاهاى داخلى سقف مجدداً سفيدکارى شده است. تزئين چشمگير و جالب اين مسجد به شکل تراش ستون‌هاى سنگى شبستان بزرگ و سر ستون‌هاى مربع آنها که به شيوهٔ قطاربندى نزديک به مقرنس‌ تراش داده شده‌اند، مربوط مى‌شوند.

در سال‌هاى اخير، ضمن دستکارى ديگر قسمت‌هاى مسجد، روى ستون‌ها و سرستون‌ها را با رنگ روغن نقاشى کرده‌اند که خوشبختانه هيچگونه آسيبى بدان‌ها نرسيده است.

عدم استقبال اجرای طرح ۲۰۲۰ در ارومیه

رئیس شورای اسلامی شهر ارومیه گفت: اجرای طرح ۲۰۲۰ در ارومیه با استقبال دستگاه های اجرایی مواجه نشد.

محمدرضا علیزاده امامزاده با اشاره به اجرای طرح ۲۰۲۰ در ارومیه به عنوان شهر گردشگری گفت: شهرداری ارومیه طرح ارومیه شهر نمونه گردشگری سال ۲۰۲۰ را به عنوان یکی از اولویت های خود در نظر دارد، ولی متأسفانه طرح ۲۰۲ با استقبال دستگاه های اجرایی دیگر مواجه نشد و اتفاق نظر شکل نگرفت و شهرداری البته بر این امر مصر بود، که حتی اگر صرفاً مدیریت شهری پیشران این طرح باشد می تواند گام مبارک و مهمی در راستای پیشبرد اهداف گردشگری شهر باشد.

وی با بیان اینکه این اقدام طی سال ها در قالب برنامه های فرهنگی و جشنواره های محلی از سوی شورای اسلامی شهر و شهرداری ارومیه همواره به منصه اجرا رسیده است، افزود: با آغاز سال میلادی جدید برنامه های لازم در ماه های آینده و مصادف با سال شمسی جدید در اولویت خواهد بود.

علیزاده گفت: در بودجه سال ٩٨ و متعاقب آن در سال ٩٩ طرح ها و پروژه هایی همچون پیاده راه سازی، پروژه طراحی ورودی های شهر، اتمام تقاطع آذربایجان، اتمام شهربازی چی چست، کمک به اجرای برنامه‌های مصوب سازمان سیما و منظر شهری، احداث پارک های سطح شهر، اجرای پروژه پارک سلامت، ایجاد اماکن و فضاهای ورزشی، تفریحی و فرهنگی و… از جمله اقدامات حائز اهمیتی است که مد نظر و در دست اجرا و اتمام است.

رئیس شورای اسلامی شهر ارومیه افزود: متأسفانه وضعیت سخت اقتصادی و فشارهای مالی وارده بر مجموعه مدیریت شهری و ناهماهنگی دستگاه ها در پیشبرد اهداف گردشگری ارومیه طرح ۲۰۲۰ و وجود تحریم های ظالمانه خارجی، تأمین منابع مالی و بخشی از اهداف این طرح را تحت تاثیر قرار داده و روند کار را با مشکلاتی مواجه کرده است.

وی درخصوص اطلاع رسانی این طرح در سطح بین المللی تصریح کرد: برخی ارگان های دولتی با مطرح شدن این طرح در سطح بین المللی موافق نبودند و البته شرایط هم برای چنین امری مهیا نبود تا ارومیه کاندیدای مجامع بین المللی در زمینه گردشگری باشد.

رئیس شورای شهر ارومیه با بیان اینکه یکی از اهداف مهم مدیریت شهری از دوره چهارم شورای شهر و در ادامه آن در دوره پنجم، گسترش و توسعه فضاهای سبز و بوستان ها در مقیاس شهر، منطقه های شهری و نیز در مقیاس محله ها است، تصریح کرد: این امر از سالیان گذشته آغاز شده و همچنان ادامه دارد تا سرانه فضای سبز به ازای هر شهروند به سطح استاندارد کامل برسد.

وی ادامه داد: این امر مهم در آینده به ویژه با تصویب طرح تفصیلی یکپارچه اراضی لشگر ۶۴ و ساخت و توسعه باغ موزه ها منجر به افزایش سرانه فضای سبز در مقیاس شهر و همچنین در محدوده مرکز شهر خواهد بود، همچنین پروژه پارک سلامت نیز یکی از این طرح های ارزشمند است که با جدیت در دست اقدام است.

مرتبط:

دلربایی معماری اصیل ایرانی – اسلامی در بازار تاریخی ارومیه

بهترین مکان های برف بازی

اگر از افرادی هستید که با آمدن برف و فصل سرما ذوق و شوق برف‌بازی دارید، این گزارش را بخوانید.

سفر و گشت و گذار در نقاط مختلف، یکی از اموری است که همواره در مرکز توجه اقشار مختلف جامعه قرار داشته و زمان دقیقی هم ندارد.

ممکن است برخلاف تصور برخی از مردم، افرادی به سفر در فصل‌ها و روز‌های سرد سال علاقمند باشند که این امر در کشور چهارفصل ما تعریف پررنگ‌تری دارد. ما در این گزارش برای این افراد پیشنهاد‌هایی داریم.

در گام نخست تلاش می‌کنیم به سمت شهر‌هایی برویم که برای برف‌بازان مبتدی و حرفه‌ای بهترین مکان‌ها به حساب می‌آیند. در این میان تلاش می‌کنیم سفرمان را از قدیمی‌ترین پیست اسکی ایران شروع کنیم.

تهران

قدیمی‌ترین پیست اسکی کشورمان در استان تهران قرار گرفته و با نام پیست اسکی آبعلی شناخته می‌شود.

پیست اسکی آبعلی در نزدیکی شهر آبعلی و در ۵۷ کیلومتری تهران قرار گرفته است. این پیست اسکی دربرگیرنده ۵ پیست اسکی است و امکاناتی، چون تله‌کابین، تله‌اسکی را در اختیار مخاطبانش قرار می‌دهد.

در اینجا باید بدانید که شهر تهران جذابیت‌های دیگری همچون پیست اسکی توچال، پیست اسکی دربندسر، پیست اسکی شمشک، بام تهران، بوستان پرواز، پارک جنگلی پردیسان، بوستان گفتگو و پارک کوهسار را هم برای مسافران روز‌های برفی و سرد سال دارد.

شاید بدتان نیاید که بعد از بازدید از جاذبه‌های سردسیری شهر تهران سری به استان البرز بزنید.

البرز

البرز نام سی و یکمین استان کشورمان است. این استان از ۶ شهرستان با نام‌های کرج، ساوجبلاغ، نظرآباد، طالقان، اشتهارد و فردیس تشکیل شده است.
«دیزین» که مهم‌ترین پیست اسکی ایران و منطقه خاورمیانه به حساب می‌آید در کرج قرار گرفته است. این پیست اسکی اولین پیست اسکی در ایران است که از طرف فدراسیون جهانی اسکی برای برگزاری مسابقات رسمی تأیید و بین‌المللی شده است.

مدت زمان فصل اسکی در دیزین از اوایل آذرماه تا اواخر اردیبهشت ماه است.

«خور» نام یکی دیگر از پیست‌های اسکی استان البرز است. این پیست اسکی در نزدیکی سد امیرکبیر و در کنار روستای تاریخی خور قرار گرفته است. برای رسیدن به این پیست اسکی در ۲۳ کیلومتری کرج-چالوس باید مسیر را از راه فرعی به سمت خاور پی گرفت و از روستا‌های ارنگه و جی گذشت.

پیست اسکی «خور» یکی از جاذبه‌های گردشگری شهرستان کرج است.

اردبیل

استان اردبیل در شمال غربی کشورمان قرار گرفته است. این استان به دلیل موقعیت جغرافیایی‌، جذابیت‌های مختلفی برای مسافران فصل‌های سرد سال دارد. یکی از این جذابیت‌های گردشگری پیست اسکی «آلوارس» است. پیست اسکی «آلوارس» در روستای آلوارس و در ۳۰ کیلومتری سرعین قرار گرفته است.

پیست اسکی آلوارس از نظر وسعت، بزرگ‌ترین پیست اسکی ایران است. این پیست اسکی به بالابر و تله سیژ مجهز است.

در اینجا باید گفت اگر به استان اردبیل و پیست اسکی آلوارس سر زدید از آبگرم‌های سرعین غافل نشوید. «سرعین» شهری کوچک در ۳۰ کیلومتری غرب شهر اردبیل است. این شهر چشمه‌های متعدد آبگرمی دارد که نمی‌توان از آن‌ها گذشت. از آبگرم‌های «سرعین» می‌توان به «گاومیش گلی» و «بش باجیلار» اشاره کرد.

پیست اسکی روی چمن جنگل فندقلوی نمین یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل است. این پیست اسکی در منطقه‌ای کوهستانی و در نزدیکی شهر اردبیل قرار گرفته است.

از ویژگی‌های مهم پیست اسکی روی چمن جنگل فندقلوی نمین و برگزاری مسابقات اسکی زمستانی در آن است. البته این پیست اسکی در تابستان نیز گردشگران زیادی را به سمت خودش می‌کشد.

پیست اسکی اندبیل خلخال نیز یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری استان اردبیل است.

مناسب‌ترین مقاصد سفر برای برف‌باز‌های مبتدی و حرفه‌ای

شازند

شهر شازند که در استان مرکزی قرار گرفته نیز یک جاذبه برای گردشگران روز‌های سرد و برفی دارد. این جاذبه گردشگری با نام پیست اسکی شازند شناخته می‌شود.

پیست اسکی شازند از شهر شازند ۲۵ کیلومتر و از شهر اراک ۴۵ کیلومتر فاصله دارد.

مناسب‌ترین مقاصد سفر برای برف‌باز‌های مبتدی و حرفه‌ای

فارس

افرادی که در فصل‌های سرد و روز‌های برفی سال سری به استان فارس بزنند می‌توانند با سفر به شهرستان «سپیدان» دومین پیست اسکی بزرگ و بین‌المللی کشورمان را ببینند. این پیست اسکی با نام مجموعه تفریحی ورزشی «پولادکف» شناخته می‌شود.

مجموعه تفریحی ورزشی «پولادکف» در ۸۵ کیلومتری شمال غرب شیراز و ۱۵ کیلومتری شهر اردکان قرار گرفته است. این پیست به صورت چهار فصل دایر است.

پیست اسکی تربیت‌بدنی اردکان فارس یا پیست اسکی سپیدان یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری استان فارس برای مسافران روز‌های برفی و سرد است. این پیست اسکی در ۹ کیلومتری مجموعه تفریحی ورزشی «پولادکف» قرار گرفته است.

مناسب‌ترین مقاصد سفر برای برف‌باز‌های مبتدی و حرفه‌ای

ارومیه

پیست اسکی خوشاکو که در ۳۰ کیلومتری غرب ارومیه قرار گرفته یکی از جاذبه‌های گردشگری استان آذربایجان غربی برای گردشگران روز‌های سرد و برفی است. این پیست اسکی در منطقه راژان قرار گرفته است.

راژان روستایی از توابع بخش سیلوانا است.

مناسب‌ترین مقاصد سفر برای برف‌باز‌های مبتدی و حرفه‌ای

بیجار

اگر از افرادی هستید که در فصل‌های سرد سال و روز‌های برفی به استان کردستان سفر می‌کنید پیشنهاد ما برای شما این است که به شهر بیجار و پیست اسکی نسار سری بزنید. این پیست اسکی استثنایی‌ترین پیست اسکی کشور است، زیرا مشرف به شهر است و به آسانی می‌توان به آن دسترسی داشت.

دریاچه زریوار یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری استان کردستان برای گردشگران فصل‌های سرد و روز‌های برفی سال است. سطح این دریاچه که در فاصله ۳ کیلومتری غرب شهر مریوان قرار گرفته، در زمستان یخ می‌زند، اما نمی‌توان اطمینان چندانی به استحکام این لایه یخ کرد بنابراین بهتر است روی آن راه نروید.

مناسب‌ترین مقاصد سفر برای برف‌باز‌های مبتدی و حرفه‌ای

چلگرد

پیست اسکی «چلگرد» یا پیست اسکی کوهرنگ در شهرستان کوهرنگ استان چهارمحال و بختیاری قرار گرفته است. این پیست اسکی در ۸۵ کیلومتری شهرستان شهرکرد قرار دارد و دسترسی به آن از طریق منطقه زاگرس امکان‌پذیر است.

شهر «چلگرد» ۸۵ کیلومتر تا مرکز استان چهارمحال و بختیاری فاصله دارد. این شهر در گذشته با نام شوراب شناخته می‌شد.

مناسب‌ترین مقاصد سفر برای برف‌باز‌های مبتدی و حرفه‌ای

یاسوج

یاسوج و استان کهگیلویه و بویراحمد هم جاذبه‌ای برای گردشگران فصل‌های سرد و روز‌های برفی دارند. این جاذبه گردشگری با نام پیست اسکی «کاکان» شناخته می‌شود.

پیست اسکی«کاکان» در دامنه‌های رشته کوه زاگرس و در ۱۸کیلومتری شهر یاسوج قرار گرفته است.

استان‌های همدان، آذربایجان شرقی، سمنان، خراسان رضوی، شهرکرد، اصفهان، زنجان و قزوین نیز با پیست‌های اسکی تاریک‌دره، سهند، شهمیرزاد، شیرباد، فریدون‌شهر، پاپایی، کاماهن، سقز و یام، مقاصد مناسبی برای سفر گردشگران فصل‌های سرد و روز‌های برفی به حساب می‌آیند.

منبع:باشگاه خبرنگاران جوان