نوشته‌ها

“کاجستان بیستون” چشم به‌راه روزهای خوب

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از ورود سرمایه گذاران برای اجرای پروژه‌های گردشگری در کاجستان بیستون خبر داد.

امید قادری، از کاجستان بیستون به عنوان یکی از ظرفیت‌های خوب گردشگری کرمانشاه یاد کرد و افزود: علیرغم پتانسیل‌های بالایی که این کاجستان می‌تواند برای جذب گردشگر داشته باشد، اما متاسفانه تاکنون نتوانسته‌ایم از این ظرفیت به خوبی استفاده کنیم.

وی افزود: واقع شدن این تفرجگاه ۱۲۰ هکتاری در کنار مجموعه تاریخی بیستون و قرار گرفتن در مسیر کریدور گردشگری بیستون به کرمانشاه باعث شده این امکان فراهم شود که بتوانیم با اجرای طرح‌های گردشگری رونقی در آن ایجاد کنیم.

مدیرکل میراث فرهنگی استان بااشاره به تلاش‌های انجام شده برای جذب سرمایه گذار جهت ایجاد طرح‌های گردشگری در این کاجستان ۵۰ ساله، اضافه کرد: اخیرا برای یکی از سرمایه گذاران استان مجوز احداث یک مجموعه اقامتی، تفریحی و ورزشی را کنار کاجستان صادر کرده‌ایم.

وی با بیان اینکه این سرمایه گذار درحال انجام مقدمات ابتدایی برای شروع علمیات اجرایی پروژه بزرگ گردشگری است، افزود: سرمایه گذاران دیگری هم پای کار آمده‌اند که درخواست ایجاد پروژه‌های گردشگری در این کاجستان را دارند.

قادری اضافه کرد: به سرمایه گذارانی که قصد سرمایه گذاری در این کاجستان را دارند، تاکید کرده‌ایم که به هیچ عنوان نباید به درختان و منابع طبیعی آن آسیب وارد کنند و حفظ و نگهداری درختان را باید در اولویت فعالیت‌های خود قرار دهند و این موضوع را حین اجرای پروژه هم مورد رصد قرار خواهیم داد.

این مسئول یادآورشد: امیدواریم با ورود سرمایه گذاران از ظرفیت خوب کاجستان بیستون برای جذب گردشگر استفاده کنیم و بتوانیم رونقی در آن ایجاد کرده و از شرایط فعلی نجات دهیم.

وی در ادامه با بیان اینکه مالکیت کاجستان بیستون مربوط به اداره کل منابع طبیعی استان است، افزود: از حدود هشت سال پیش بهره برداری از این تفرجگاه به شرکت توسعه گردشگری واگذار شده و تا سال ۱۴۰۱ در اختیار این شرکت خواهد بود.

منبع:ایسنا

مرتبط:

سفری به بلوار طاق بستان کرمانشاه

ریژاو _قطعه‌ای پنهان از طبیعت کرمانشاه

تاق بستان _رویای روبه فراموشی کرمانشاه

ویدئو مپینگ در محوطه میراث جهانی بیستون اجرایی می‌شود

مدیر مجموعه پایگاه جهانی بیستون گفت: در نظر داریم با اخذ اعتبارات مورد نیاز پروژه ویدئو مپینگ مجموعه جهانی بیستون را اجرایی کنیم.

صامت اجرایی در گفت و گو با ایسنا، از تشکیل هیات امنای مجموعه جهانی بیستون خبر داد و اظهار کرد: هرچند این پایگاه جهانی در سنوات گذشته هم هیات امنا داشته، اما نحوه مدیریت و رویکرد هیات امنایی که اخیرا تشکیل داده‌ایم، با گذشته متفاوت است.

وی تصریح کرد: در این راستا، یک حساب بانکی اختصاصی برای پایگاه جهانی بیستون بازگشایی کرده ایم تا از این پس تمام درآمد حاصل از بلیط فروشی این مجموعه به جای واریز به حساب خزانه، به حساب خود پایگاه واریز شود. هیات امنا هم بر هزینه کردها و مصرف درآمدهای حاصل شده نظارت خواهد داشت .

مدیر پایگاه جهانی بیستون اضافه کرد: در رویکرد جدیدی که در مجموعه ایجاد شده، این بستر فراهم شده که بتوانیم به راحتی برای طرح‌ها و پروژه‌های مختلف اسپانسر بگیریم و از توان بخش خصوصی و جذب کمک مالی داخلی و خارجی استفاده کنیم.

وی بااشاره به مشکلاتی که کرونا بر سر راه پیش رفتن برنامه‌های مجموعه پایگاه جهانی بوجود آورده، اظهار کرد: برنامه ریزی کرده بودیم از محل درآمدهای حاصل از بلیط فروشی مجموعه بتوانیم هزینه نیروهای کارشناسی که درآن مشغول به فعالیت هستند را تامین کنیم تا اعتباراتی که از وزارت میراث فرهنگی و استان می‌گیریم را صرفا جهت ساماندهی، حفاظت و مرمت مجموعه صرف کنیم که این برنامه‌ها به علت شیوع بیماری کرونا به هم ریخته شد.

اجرایی تاکید کرد: همچنین برنامه داریم از کمک بخش خصوصی برای بحث گردشگری، توسعه و ساماندهی محوطه، اجرای برخی پروژه‌های گردشگری همچون غرفه‌های صنایع دستی، رستوران و … استفاده کنیم که این هم فعلا به دلیل بیماری کرونا به نتیجه قطعی نرسیده است.

وی در بخش دیگری از این گفت و گو به آخرین وضعیت برخی از پروژه‌های عمرانی مجموعه جهانی بیستون اشاره کرد و گفت: سال گذشته با تلاش‌ فرمانداری هرسین حدود شش میلیارد تومان اعتبار برای اجرای چند پروژه عمرانی در مجموعه جهانی بیستون اختصاص یافت که ابتدا تنها ۳۰ درصد آن تخصیص پیدا کرده بود، اما با پیگیری های فرمانداری، میراث فرهنگی و همکاری استانداری این اعتبار بصورت ۱۰۰ درصد تخصیص پیدا کرد.

مدیرپایگاه جهانی بیستون یادآورشد: در نظر داشتیم با این اعتبار چند پروژه را در مجموعه جهانی اجرا کنیم، اما متاسفانه هرچه پیش رفتیم از دلار ۱۲ هزار تومانی به دلار ۲۴ هزار تومانی رسیدیم و عملا با این اعتبار تنها می شد یک پروژه را اجرا کرد.

وی اعلام کرد: در این راستا، برنامه ریزی شد که پروژه “ویدئو مپینگ” را در محوطه مجموعه پیاده کنیم، به این شکل که روی دیواره فرهاد تراش همانند پرده سینمایی تاریخ بیستون را نمایش دهیم.

اجرایی یادآورشد: از آنجایی که نیاز بود برخی از تجهیزات را از خارج از کشور وارد کنیم،  اما با مشکلات تحریم و بالا رفتن نرخ ارز مواجه شده بودیم، لذا این کار طولانی شد و در نهایت اعتباراتی که به سختی گرفته بودیم، برگشت خورد.

وی در پایان از تداوم پیگیری‌ها برای جذب مجدد این اعتبار خبرداد و گفت: استاندار قول هایی را در این ربطه به ما داده و از سوی دیگر در نظر داریم که از حمایت بخش خصوصی نیز برای این کار استفاده کنیم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

همه ی آنچه که راجع بیستون باید بدانید

بیستون _ باارزش‌ترین سند تاریخی ایران

ثبت جهانی دیگری در راه کرمانشاه داریم

دبیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از تکمیل پرونده مقدماتی ثبت جهانی چهار کاروانسرای استان و ارسال آن به وزارت میراث فرهنگی خبر داد.

امید قادری  بااشاره به برنامه ریزی وزارت میراث فرهنگی برای ثبت جهانی “کاروانسراهای ایرانی”، اظهار کرد: از آنجایی که کشور ما هرساله تنها یک سهمیه برای ثبت جهانی دارد و از سوی دیگر آثار واجد ارزش ثبت جهانی شدن زیادی داریم، وزارت میراث فرهنگی از یکی دو سال قبل سیاست و رویکرد ثبت خطی پرونده‌ها را در پیش گرفته است.

وی تصریح کرد: در این رویکرد، پرونده‌های مشترک را در قالب یک پرونده برای ثبت جهانی شدن به یونسکو ارسال می‌کنند که پرونده ثبت جهانی منظر فرهنگی تاریخی اورامانات در دو استان کرمانشاه و کردستان نمونه‌ای از چنین پرونده‌هایی است.

مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمانشاه اضافه کرد: پس از اینکه وزارت میراث فرهنگی سال گذشته پرونده منظر فرهنگی تاریخی اورامانات را برای ثبت جهانی شدن در اولویت ارسال به یونسکو قرار داد، امسال هم پرونده ثبت جهانی کاروانسراهای ایرانی را در اولویت گذاشته است.

وی با بیان اینکه کاروانسراهای ۲۵ استان کشور برای ثبت جهانی شدن در قالب یک پرونده قرار می‌گیرند، اعلام کرد: باتوجه به اینکه کرمانشاه هم جزو این استان‌ها است، برای همین چهار کاروانسرای شاخص شاه عباسی قصرشیرین، زیج منیژه سرپل‌ذهاب، ماهیدشت و بیستون را که از ادوار مختلف تاریخی هستند برای ثبت جهانی شدن در نظر گرفته‌ایم.

قادری دوره تاریخی این کاروانسراها را از عصر ساسانیان تا صفویان دانست و تاکید کرد: در گذشته کاروانسراها را در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری از هم می‌ساختند، اما باتوجه به اینکه بسیاری از آنها با گذشت زمان از بین رفته‌اند، اکنون فقط تعدادی کاروانسرای شاخص و سالم در استان باقی مانده است.

وی اضافه کرد: هرچند در دو کاروانسرای شاه عباسی قصرشیرین و زیج منیژه سرپلذهاب مشکلاتی داریم که هردو نیاز به مرمت و بازسازی دارند و باید با اختصاص  اعتبار آنها را مرتفع کنیم، اما تاکنون پرونده مقدماتی ثبت جهانی این چهارکاروانسرا را آماده و به وزارتخانه ارسال کرده‌ایم.

مدیرکل میراث فرهنگی استان یادآورشد: در حال حاضر منتظر بررسی وزارت میراث فرهنگی هستیم و امیدواریم تا پایان امسال هم پرونده ثبت جهانی کاروانسراهای ایرانی با چهارکاروانسرا از استان کرمانشاه بسته شود.

منبع:ایسنا

مرتبط:

ریژاو _قطعه‌ای پنهان از طبیعت کرمانشاه

کرمانشاه _سرزمینی سرشار از جاذبه‌های گردشگری

معماری سنتی اورامان _تبلوری از فرهنگ زاگرس

همه ی آنچه که راجع بیستون باید بدانید

نام بیستون از واژه پارسی باستان «بغستان» به معنی جایگه خدایان است. نخستین اشاره به این جایگاه در کتاب دیودوروس سیکولوس بود که در آن بخشی از نوشته‌های کتزیاس یونانی دربارهٔ بیستون آورده شده‌است. در آن اشاره به بیستون آورده شده بود که کوه بیستون به اهورامزدا پیشکش شده‌است. واژه بیستون در زبان پهلوی «بَهیستان» و سپس «بَهیستون» شد. این واژه در سده‌های نخست اسلامی «بهستون» و امروزه بیستون خوانده می‌شود.

محوطه تاریخی بیستون در شهر  بیستون از شهرهای شهرستان هرسین در سی کیلومتر شهر کرمانشاه در پای کوهی معروف به همین نام و در مسیر شهرکرمانشاهبه همدان واقع شده‌است.

آثار تاریخی و پیش از تاریخ فراوانی در بیستون قرار دارد که تعدادی از آنها عبارتند از:

  • سنگ‌نبشته بیستون (کتیبهٔ داریوش)
  • فرهادتراش
  • کتیبهٔ بلاش
  • غار مر آفتاب
  • غار مر تاریک
  • غار شکارچی
  • مجسمه هرکول
  • کاروانسرای صفوی
  • پل خسروی
  • کتیبهٔ شیخ علیخان
  • شیر سنگی بیستون
  • نقش میتریدات اشکانی
  • نقش گودرز دوم اشکانی
  • نقش ولخش پارتی
  • بنای پارتی  جادهٔ ساسانی
  • شهر چمچمال
  • کاروانسرای ایلخانی
  • پل صفوی

این مجموعه در سال ۱۳۸۷ه. ش (۲۰۰۶ میلادی) در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌است.

سنگ نگاره بیستون

سنگ نگاره بیستون

سنگ نگاره بیستون هفتمین اثر ثبت شده ایرانی در فهرست جهانی یونسکو در ۳۰ کيلومتري شرق شهر کرمانشاه قرار دارد. از قديمي ترين آثار درباره اين نوشته، گفته هاي ديودورسس سيسيلي است که در قرن اول پيش از ميلاد اين حجاري را به الهه سميراميس و صد نيزه داري که اطرافش را گرفته اند نسبت داده و گفته است بدستور سميراميس در زير نقش برجسته نوشته اي با حروف سرياني نقل کرده اند. ايزيدور خاراکسي جغرافي نويس بيستون را باپتانا در ناحيه ، کامبادنا ناميده است و مي نويسد در باپتانا نوشته و تصويري از سميراميس است . ابن حوقل آنرا نقش مکتب خانه اي دانسته که معلم براي تنبيه شاگردانش تسمه اي در دست دارد . گاردان جهانگرد فرانسوي در سال ۱۷۹۴ اين نقش را پيکره دوازده حواري مسيح دانست ، و تصوير فروهر را به مسيح نسبت داد . بالاخره در سال ۱۸۳۵تا ۱۸۴۴ راولينسون انگليسي بود که ازمتن آن نسخه برداري مطالعات وي در سال ۱۸۵۷ مورد توجه انجمن آسيايي پادشاهي لندن واقع گرديد و به اين ترتيب راز کتيبه بيستون گشوده شده . کار راولينسون سبب شد تا اين کتيبه مورد توجه دانشمندان زيادي قرار گيرد از جمله پروفسور ويليام جکسن از دانشگاه کلمبيا که در سال ۱۹۰۳ از آنجا ديدن کرد و مطالعاتي بر روي کتيبه انجام داد که بيشتر تصحيح کار راولينسون بود . کتیبه بیستون داراي سه نوع خط فارسي باستان ، ايلامي نو ، بابلي نو يا اکدي مي باشد و پس از رمزگشايي فارسي باستان فهميده شد که تصاوير به داريوش و دو سردارش و ده شورشگر که در اوايل سلطنت او قيام کرده بودند تعلق دارد و شرح سرکوب اين ياغيان مي باشد .
پس از كشته شدن”برديا /ی دروغین یا گئوماتا” به دست داريوش كبير و شش تن از ياران‌اش، سراسر امپراتوري پارس دچار آشوب و اغتشاش گرديد. اما داريوش در طول يك سال و اندي(۵۲۱ــ ۵۲۲ ق.م.) موفق به سركوبي شانزده شورش و چيرگي بر سراسر خاك امپراتوري و برقراري نظم و امنيت در آن گرديد. او براي جاودانه ساختن ياد و افتخار آن پيروزي‌ها، فرمان داد كه سنگ‌نگاره‌اي بدين منظور بر روي صخره‌هاي كوه مقدس بيستون واقع در نزديكي كرمانش۹ سركرده‌ي شورشي با دست‌هايي بسته در مقابل داريوش به صف ايستاده‌اند و ” گئوماتا” نيز در زير پاهاي وي افتاده است. داريوش كماني به دست چپ گرفته و فَر وهر نيز در بالاي تصوير در حال پرواز است. در پيرامون اين نگاره گزارش چگونگي شورش‌ها و چيرگي داريوش بر آن‌ها به همراه مطالبي ديگر، نخست به زبان ايلامي نگاشته شده بود اما سپس ترجمه‌هاي بابلي (اكدي) و پارسي باستان نيز بدان افزوده گشت. افزودن ترجمه‌ي پارسي باستان به اين نگاره پس از اختراع خط ميخي ويژه براي آن زبان به فرمان داريوش انجام يافت. براي آگاهي عموم مردم امپراتوري از مندرجات سنگ‌نگاره‌ي بيستون، نسخه‌هاي ديگري از سنگ‌نوشته‌ي آن، به ايالت‌هاي مختلف فرستاده شده بود .
کتیبه بیستون يکي از معتبرترين و مشهورترين سندهاي تاريخي جهان است . زيرا مهمترين نوشته ميخي زمان هخامنشي است . مجموعاً سطحي کتيبه بیستون در برگرفته به طول بيست متر و پنجاه سانتيمتر و عرض هفت متر و هشتاد سانتيمتر مي باشد .

براي آسان شدن توضيحات ، کتيبه بیستون را در دو بخش مورد بررسي قرار مي دهيم.

سنگ نگاره بیستون

بخش اول : نقش برجسته بیستون

نقش هاي بیستون بر سطحي به طول ۶ متر و عرض يا ارتفاع ۳ متر و ۲۰ سانتي متر حجاري شده است و شامل تصوير داريوش و کماندار و نيزه دار شاهي و ۱۰ تن شورشگر است که يک تن در زير پاي داريوش و ۹ تن دست بسته در مقابل او قرار دارند و سرهايشان بجز نفر اول بوسيله طنابي بهم وصل شده است و هرکدام لباس مخصوص کشور خود را بر تن دارند که آنها را از ديگري متمايز مي سازد و بر بالاي سر هرکدام نوشته اي است که نام شورشگر و محل شورش را معلوم مي کند . اندازه قد هشت تن از اينان ۱۲۶ سانتيمتر و آخرين نفر که سکونخا نام دارد با کلاهش ۱۷۸ سانتيمتر مي باشد . در  مجموعه بیستون شاه با چهره اصلي و با اندازه حقيقي يعني ۱۸۱ سانتيمتر نشان داده شده ، پاي چپ و کمان او که در دست چپش قرار دارد بر بدن گئوماتا که زير پاي او به حال تضرع افتاده ، نهاده شده و دست راست پادشاه به نشانه پرستش به سوي فروهر بلند شده است . فروهر که نماد اهورامزدا است روبروي پادشاه قرار دارد و حلقه اي در دست چپ گرفته و دست راست خود را مانند پادشاه بلند کرده است اين حرکت ظاهراً علامت دعاي خير است . يک ستاره هشت پر درون دايره بالاي کلاه تقريباً استوانه اي شکل فروهر ديده مي شود که همين نقش هم در تاج کنگره دار زيبايي که بر سر داريوش است ، ديده مي شود . شايد بدين وسيله داريوش اهورائي بودن خود را نشان مي دهد . پشت سر داريوش کماندار و نيزه دار شاهي ايستاده اند . شاه و افسرانش همگي يکنوع لباس بلند پارسي در بر و کفش سه بندي مشابهي به پا دارند . ولي سربندي که بر سر افسران است از لحاظ تزئين با تاج داريوش تفاوت دارد . ريش مستطيل شکل شاه نيز طبق معمول از ريش کوتاه سايرين متمايز است و همين بخش مستطيل ريش ، الحاقي است يعني از تکه سنگ جداگانه اي ساخته شده و سپس با مهارت بسيار به چهره داريوش متصل شده است . در تصاوير فروهر و شاه و دو افسرش ، در هر دو مچ دستبند وجود دارد . اين دقت و ظرافت در تيردان و بند آن و منگوله هاي متصل به نيزه و ريش و سربند افسران شاهي هم بکار رفته است . گئوماتا تنها اسيري است که کفش بندي به پا دارد و بقيه اسيران پابرهنه هستند . بر سطح حجاري شده ۱۱ کتيبه کوچک بیستون هست .

سنگ نگاره بیستون
بخش دوم :سنگ نبشته های بیستون

موقعيت اين خطوط نسبت به نقوش چنين است . در زير نقش ها خطوط فارسي باستان در ۵ ستون به طول نه متر و بيست و سه سانتيمتر و عرض یا ارتفاع سه متر و شصت سانتيمتر و ۴۱۴ سطر قرار دارد .
در دست راست کنار نقوش يک بخش کتيبه ايلامي ببستون به طول پنج متر و شصت سانتيمتر  و عرض يا ارتفاع ۳/۷۰ قرار دارد و بقيه اين کتيبه در سمت چپ در امتداد خطوط فارسي باستان به طول ۵/۶۷  و عرض ۳/۶۳ متر و کلاً ۵۹۳ سطر در هشت ستون قرار دارد .
کتيبه اکدي ( بابلي ) در قسمت بالاي کتيبه سمت چپ ايلامي قرار دارد با طول يا ارتفاع چهار متر (۴) و عرض از قسمت بالا دو متر و پنجاه و دو و در قسمت پايين دو متر و سی و یک سانتیمتر.  اين کتيبه به شکل ذوزنقه مي باشد و در ۱۱۲ سطر مي باشد .
مجموع خطوط و نقوش برابر با ۱۲۰ متر مربع است
– متن کتيبه داريوش بزرگ شاهنشاه هخامنشي
داريوش کتيبه اش را با معرفي خود آغاز مي کند و مي گويد :
ستون ۱
بند ۱ – من داريوش ، شاه بزرگ ، شاه شاهان ، شاه در پارس ، شاه کشورها ، پسر ويشتاسب ، نوه ارشام هخامنشي .
بند ۲ – داريوش شاه گويد : پدر من ويشتاسب ، پدر ويشتاسب ارشام ، پدر ارشام آريامن ، پدر آريامن چيش پيش ، پدر چيش پيش هخامنش .
بند ۳ – داريوش شاه گويد : بدين جهت ما هخامنشي خوانده مي شويم [ که ] از ديرگاهان اصيل هستيم . از ديرگاهان تخمه ما شاهان بودند .
بند ۴ – داريوش شاه گويد: ۸ [ تن ] از تخمه من شاه بودند . من نهمين [ هستم ] ما ۹ [ تن ] پشت اندر پشت ( در دو شاخه ) شاه هستيم .
بند ۵ – داريوش شاه گويد : به خواست اهورا مزدا من شاه هستم . اهورا مزدا شاهي را به من داد .
بند ۶ – داريوش شاه گويد : اين [ است ] که از آن من شدند به خواست اهورا مزدا من شاه آنها بودم . پارس ، عيلام ، بابل ، آشور ، عرب ، مودراي ( مصر ) ، اهل دريا ( فينيقيها ) ، سارد ( ليدي ) ، يونان ( يوناني هاي ساکن آسياي صغير ) ، ماد ، ارمنستان ، کپدوکيه ، پرثو ، زرنگ ( سيستان ) ، هرئي و( هرات ) ، باختر ( بلخ ) ، سغد ، گندار ( دره کابل ) سک ( طوايف بين درياچه آرال و درياي مازندران ) ، ثت گوش ( دره رود هيرمند ) ، رخج ( قندهار ) ، مک ( مکران و عمان ) جمعاً ۳۲ کشور .
بند ۷ – داريوش شاه گويد : اين [ است ] کشورهايي که از آن من شدند . به خواست اهورامزدا بندگان من بودند . به من باج دادند . آنچه از طرف من به آنها گفته شد ، چه شب ، چه روز همان کرده شد .
بند ۸ – داريوش شاه گويد : در اين کشورها مردي که موافق بود او را پاداش خوب دادم آنکه مخالف بود اورا سخت کيفر دادم . به خواست اهورا مزدا اين کشورهايي [ است ] که بر قانون من احترام گذاشتند . آن طوري که به آنها از طرف من گفته شد همانطور کرده شد .
بند ۹ – داريوش شاه گويد : اهورا مزدا مرا اين پادشاهي داد . اهورا مزدا مرا ياري کرد تا اين شاهي بدست آورم . به ياري اهورا مزدا اين شاهي را دارم .
بند۱۰ – داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه به وسيله من کرده شد پس از اينکه شاه شدم . کمبوجيه نام پسر کوروش از تخمه ما او اينجا شاه بود . همان کمبوجيه را برادري بود بردي نام هم مادر [ و ] هم پدر با کمبوجيه . پس از آن کمبوجيه آن بردي را بکشت ، به مردم معلوم نشد که بردي کشته شده . پس از آن کمبوجيه رهسپار مصر شد ، مردم نا فرمان شدند . پس از آن دروغ در کشور بسيار شد هم در پارس ، هم در ماد ، هم در ساير کشورها .
بند۱۱- داريوش شاه گويد : پس از آن مردي مغ بود گئومات نام . او از پ ئيشي يا وودا ( پي شياووادا ) برخاست . کوهي [ است ] ارکديش ( ارکادري ) نام . چون از آنجا برخاست از ماه وي يخن ۱ چهارده روز گذشته بود . او به مردم چنان دروغ گفت [ که ] : من بردي پسر کوروش برادر کمبوجيه هستم . پس از آن مردم همه از کمبوجيه برگشته به سوي او شدند هم پارس ، هم ماد ، هم ساير کشورها . شاهي را براي خود گرفت . از ماه گرم پد ۲ ۹ روز گذشته بود آنگاه شاهي را براي خود گرفت . پس از آن کمبوجيه به دست خود مرد .
بند۱۲ – داريوش شاه گويد : نبود مردي ، نه پارسي ، نه مادي ، نه هيچ کس از تخمه ما که شاهي را گئومات مغ باز ستاند . مردم شديداً از او ميترسيدند که مبادا مردم بسياري را که پيش از آن بردي را شناخته بودند بکشت . بدان جهت مردم را مي کشت که مبادا مرا بشناسند که من بردي پسر کوروش نيستم . هيچ کس ياراي گفتن چيزي درباره گئومات مغ نداشت تا من رسيدم . پس از آن من از اهورا مزدا مدد خواستم . اهورا مزدا به من ياري ارزاني فرمود . از ماه باگاديش ۳ ۱۰ روز گذشته بود . آنگاه من با چند مرد آن گئومات مغ و آنهايي را که برترين مردان دستيار [ او ] بودند کشتم . دژي سيک ي ووتيش ۴ ، نام سرزميني ني ساي نام در ماد آنجا او را کشتم . شاهي را از او ستاندم . به خواست اهورا مزدا من شاه شدم . اهورا مزدا شاهي را به من داد .
بند ۱۴ -داريوش شاه گويد : شاهي را که از تخمه ما برداشته شده بود آن را من برپا کردم . من آن را در جايش استوار نمودم . چنانکه پيش از اين [ بود ] همان طور من کردم . من پرستشگاه هايي را که گئومات مغ ويران کرده بود مرمت نمودم . به مردم چراگاه ها و رمه ها و غلامان و خانه هايي را که گئومات مغ ستانده بود بازگرداندم . من مردم را در جايش استوار نمودم ، هم پارس ، هم ماد و ساير کشورها را . چنان که پيش از اين [ بود ] آنچه را گرفته شده [ بود ] برگرداندم . به خواست اهورا مزدا من اين را کردم . من کوشيدم تا خاندان ما را در جايش استوار نمايم چنان که پيش از اين [ بود ] آن طور من کوشيدم به خواست اهورا مزدا تا گئومات مغ خاندان ما را برنگيرد .
بند ۱۵ – داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه من کردم پس از آنکه شاه شدم .
بند ۱۶- داريوش شاه گويد : چون من گئومات مغ را کشتم پس از آن مردي آثرين ( آثرينا ) نام پسر او در خوزستان ( اووج ) برخاست . به مردم چنين گفت : من در خوزستان شاه هستم . پس از آن خوزيان نافرمان شدند . به طرف آن آثرين گرويدند . او در خوزستان شاه شد . و مردي بابلي ندئيت ب ئير ( نيدنيتوبل ) نام پسر ائين ئير او در بابل برخاست . چنين مردم را بفريفت [ که ] : من نبوکدرچرپسر نبتون ئيت هستم . پس از آن همه مردم بابلي به طرف آن ندئيت ب ئير گرويدند . بابل نافرمان شد . او شاهي را در بابل گرفت .
بند ۱۷ – داريوش شاه گويد : پس از آن من رهسپار بابل شدم به سوي آن ندئيت ب ئير که خود را نبوکدرچر مي خواند . سپاه ندئيت ب ئير دجله را در دست داشت . آنجا ايستاد . و آب عميق بود . پس از آن من سپاه را بر مشکها قرار دادم . پاره اي بر شتر سوار کردم . براي عده اي اسب تهيه کردم . اهورا مزدا به من ياري ارزاني فرمود به خواست اهورا مزدا دجله را گذشتيم . آنجا آن سپاه ندئيت ب ئير را بسيار زدم . از ماه اثري يادي ي ۵ ، ۲۶ روز گذشته بود .
بند ۱۹- داريوش شاه گويد : پس از آن من رهسپار بابل شدم . هنوز به بابل نرسيده بودم شهري زازان نام کنار فرات آنجا اين ندئيت ب ئير که خود را نبوکدرچر مي خواند با سپاه بر ضد من به جنگ کردن آمد . پس از آن جنگ کرديم . اهورا مزدا به من ياري ارزاني فرمود . به خواست اهورا مزدا من سپاه ندئيت ب ئير را بسيار زدم . بقيه به آب انداخته شد . آب آن را برد . از ماه انامک ۶ ، ۲ روز گذشته بود که چنين جنگ کرديم.
ستون ۲
بند ۱- داريوش شاه گويد : پس از آن ندئيت ب ئير با سواران کم گريخت رهسپار بابل شد . پس از آن من رهسپار بابل شدم . به خواست اهورا مزدا هم بابل گرفتم هم ندئيت ب ئير راگرفتم . پس از آن من ندئيت ب ئير را در بابل کشتم .
بند ۲ – داريوش شاه گويد : مادامي که من در بابل بودم اين [ است ] کشورهايي که نسبت به من نافرمان شدند . پارس ، خوزستان ، ماد ، آشور ، مصر ، پارت ، مرو ، ثت گوش ، سکاييه .
بند ۳- داريوش شاه گويد : مردي ، مرتي ي نام پسر چين چي خري شهري گوگن کا نام در پارس آنجا ساکن بود . او در خوزستان برخاست . به مردم چنين گفت که من ايمنيش شاه در خوزستان هستم .
بند ۴ – داريوش شاه گويد : آن وقت من نزديک خوزستان بودم . پس از آن خوزيها از من ترسيدند . مرتي ي را که سرکرده آنان بود گرفتند و او را کشتند .
بند۵ – داريوش شاه گويد : مردي مادي فرورتيش نام در ماد برخاست . چنين به مردم گفت که : من خش ثرئيت از تخمه هوخشتر هستم . پس از آن سپاه ماد که در کاخ او [ بود ] نسبت به من نا فرمان شد به سوي آن فرورتيش رفت ( گرويدند ) او در ماد شاه شد .
بند ۶ – داريوش شاه گويد : سپاه پارسي و مادي که تحت فرمان من بود آن کم بود . پس از آن من سپاه فرستادم . ويدرن نام پارسي بنده من او را سرکرده آنان کردم . چنان به آنها گفتم : فرا رويد آن سپاه مادي را که خود را از آن من نمي خواند بزنيد . پس از آن ، آن ويدرن با سپاه روانه شد ، چون به ماد رسيد شهري ماروش نام در ماد آنجا با ماديها جنگ کرد . آن که سرکرده ماديها بود او آن وقت آنجا نبود اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . از ماه انامک ۲۷ روز گذشته بود . آنگاه جنگ ايشان در گرفت . پس از آن ، سرزميني کمپند نام در ماد آنجا براي من بماند تا من به ماد رسيدم .
بند ۷ – داريوش شاه گويد : دادرشي نام ارمني بنده من ، من او را فرستادم به ارمنستان ، چنين به او گفتم : پيش رو [ و ] آن سپاه نافرمان را که خود را از آن من نمي خواند بزن . پس از آن دادرشي رهسپار شد . چون به ارمنستان رسيد پس از آن نافرمان گرد آمده به جنگ کردن عليه دادرشي فرارسيدند . دهي زوزهي نام در ارمنستان آنجا جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . از ماه ثورواهر ۷ ۸ روز گذشته بود چنين جنگ کرده شد .
بند ۸- داريوش شاه گويد : باز دومين بار نافرمانان گرد آمده به جنگ کردن عليه دادرشي فرا رسيدند . دژي تيگر نام در ارمنستان آنجا جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . از ماه ثورواهر ۱۸ روز گذشته بود آنگاه جنگ ايشان در گرفت .
بند ۹- داريوش شاه گويد : باز سومين بار نافرمانان گرد آمده به جنگ کردن عليه دادرشي فرا رسيدند . دژي اويما نام در ارمنستان آنجا جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار بزد .
از ماه ثائيگرچي ۸ ، ۹ روز گذشته بود آنگاه جنگ ايشان در گرفت . پس از آن دادرشي به خاطر من در ارمنستان ماند تا من به ماد رسيدم .
بند ۱۰- داريوش شاه گويد : پس از آن واميس نام پارسي بنده من او را فرستادم ارمنستان و چنين به او گفتم : پيش رو [ و ] سپاه نافرمان که خود را از آن من نمي خواند آن را بزن . پس از آن واميس رهسپار شد . چون به ارمنستان رسيد پس از آن نافرمان گرد آمده به جنگ کردن عليه واميس فرا رسيدند . سرزميني ايزلا ۹ نام در آشور آنجا جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار زد . از ماه انامک ۱۵ روز گذشته بود . آنگاه جنگ ايشان در گرفت .
بند ۱۱- داريوش شاه گويد : باز دومين بار نا فرمانان گرد آمده به جنگ کردن عليه واميس فرا رسيدند . سرزميني ااتي يار نام در ارمنستان آنجا جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . نزديک پايان ماه ثورواهر آنگاه جنگ ايشان در گرفت . پس از آن واميش براي من ( منتظر من ) در ارمنستان بماند تا من به ماد رسيدم .
بند ۱۲- داريوش شاه گويد : پس از آن من از بابل بدر آمدم . رهسپار ماد شدم چون به ماد رسيدم شهري کوندروش نام در ماد آنجا فرورتيش که خود را شاه در ماد ميخواند با سپاهي به جنگ کردن عليه من آمد پس از آن جنگ کرديم . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه آن فرورتيش را بسيار زدم . از ماه ادوکن ئيش ۱۰ ۲۵ روز گذشته بود که چنين جنگ کرده شد .
بند ۱۳- داريوش شاه گويد : پس از آن ، فرورتيش با سواران کم گريخت . سرزميني ري نام در ماد از آن سو روانه شد . پس از آن من سپاهي دنبال [ او ] فرستادم . فرورتيش گرفته شده به سوي من آورده شد . من هم بيني هم دو گوش هم زبان [ او ] را بريدم . و يک چشم [ او ] را کندم . بسته بر دروازه [ کاخ ] من نگاشته شد . همه او را ديدند . پس از آن او را در همدان دار زدم و مرداني که ياران برجسته [ او ] بودند آنها را در همدان در درون دژ آويزان کردم .
بند ۱۴ – داريوش شاه گويد : مردي چي ثرتخم نام سگارتي او نسبت به من نافرمان شد . چنين به مردم گفت : من شاه در سگارتيه از تخمه هووخشتر هستم . پس از آن من سپاه پارسي و مادي را فرستادم تخمس پاد نام مادي بنده من او را سردار آنان کردم. چنين به ايشان گفتم : پيش رويد سپاه نافرمان را که خود را از آن من نمي خواند آن را بزنيد . پس از آن تخميس پاد با سپاه رهسپار شد . با چي ثرتخم جنگ کرد . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بزد و چي ثرتخم را گرفت . [ و ] به سوي من آورد . پس از آن من هم بيني هم دو گوش [ او ] را بريدم و يک چشم [ او ] را کندم . بسته بر دروازه [کاخ ] من نگاهداشته شد . همه مردم اورا ديدند . پس از آن او را در اربل دار زدم .
بند ۱۵- داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه به وسيله من در ماد کرده شد .
بند ۱۶- داريوش شاه گويد : پارت و گرگان نسبت به من نافرمان شدند . خودشان را از آن فرورتيش خواندند . ويشتاسپ پدر من او در پارت بود او را مردم رها کردند [ و ] نافرمان شدند . پس از آن ويشتاسپ با سپاهي که پيرو او بود رهسپار شد . شهري ويشپ ازاتي نام در پارت آنجا با پارتيها جنگ کرد . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا ، ويشتاسپ آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . از ماه وي يخن ۲۴ روز گذشته بود آنگاه جنگ ايشان درگرفت.

blank
ستون۳ .
بند ۱- داريوش شاه گويد : پس از آن من سپاه پارسي را از ري نزد ويشتاسپ فرستادم چون آن سپاه نزد ويشتاسپ رسيد پس از آن ويشتاسپ آن سپاه را گرفت . [ و ] رهسپار شد . شهري پتي گرب نا نام در پارت آنجا با نافرمان جنگ کرد .
اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا ، ويشتاسپ آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . از ماه گرم پد ۱ روز گذشته بود آنگاه جنگ ايشان در گرفت .
بند ۲- داريوش شاه گويد : پس از آن کشور از آن من شد . اين [ است ] آنچه به وسيله من در پارت کرده شد .
بند ۳- داريوش شاه گويد : کشوري مرو نام به من نافرمان شد . مردي فراد نام مروزي اورا سردار کردند . پس از آن من دادرشي نام پارسي بنده من شهربان در باختر نزد او فرستادم . چنين به او گفتم : پيش رو آن سپاهي را که خود را از آن من نميخواند بزن . پس از آن دادرشي با سپاه رهسپار شد . با مروزيها جنگ کرد . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . از ماه آثري يادي ي ۲۳ روز گذشته بود . آنگاه جنگ ايشان در گرفت .
بند ۴- داريوش شاه گويد : پس از آن کشور از من شد . اين [ است ] آنچه به وسيله من در باختر کرده شد .
بند ۵- داريوش شاه گويد : مردي وهيزدات نام شهري تاروا نام [در ] سرزميني ي اوتي يا نام در پارس آنجا ساکن بود . او براي بار دوم در پارس برخاست . چنين به مردم گفت : من بردي ي پسر کوروش هستم . پس از آن سپاه پارسي در کاخ [ که ] پيش از اين از انشن [ آمده بود ] آن نسبت به من نافرمان شد . به سوي آن وهيزدات رفت ( گرويد ) او در پارس شاه شد .
بند ۶- داريوش شاه گويد : پس از آن من سپاه پارسي و مادي را که تحت فرمان من بودند فرستادم . ارت وردي ي نام پارسي بنده من او را سردار آنان کردم . سپاه ديگر پارسي از عقب من رهسپار ماد شد . پس از آن ارت وردي ي با سپاه رهسپار پارس شد . چون به پارس رسيد شهري رخا نام در پارس در آنجا آن وهيزدات که خود را بردي ي مي خواند با سپاه به جنگ کردن عليه ارتوردي ي آمد . پس از آن جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه وهيزدات را بسيار بزد . از ماه ثورواهر ۱۲ روز گذشته بود آنگاه جنگ ايشان درگرفت .
بند ۷- داريوش شاه گويد : پس از آن ، آن وهيزدات با سواران کم گريخت . رهسپار پ ئي شي يا اوادا شد . از آنجا سپاهي به دست آورد . از آن پس به جنگ کردن عليه ارت وردي ي آمد . کوهي پرگ نام در آنجا جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من وهيزدات را بسيار بزد . از ماه گرم پد ۵ روز گذشته بود . آنگاه جنگ ايشان در گرفت و آن وهيزدات را گرفتند و مرداني که نزديک ترين پيروان او بودند گرفتند .
بند ۸- داريوش شاه گويد : پس از آن ، وهيزدات را و مرداني که پيروان نزديک او بودند [ در ] شهري اووادئيچ ي نام در پارس در آنجا آنها را دار زدم .
بند ۹- داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه به وسيله من در پارس کرده شد .
بند ۱۰-داريوش شاه گويد : آن وهيزدات که خود را بردي ي مي خواند او سپاه رخج فرستاده بود . برعليه وي وان نام پارسي بنده من شهربان رخج و مردي را سردار آنها کرده بود . و چنين به ايشان گفت : پيش رويد وي وان را و آن سپاهي را که خود را از آن داريوش شاه مي خواند بزنيد . پس از آن ، آن سپاهي که وهيزدات فرستاده بود به جنگ کردن عليه وي وان رهسپار شد . دژي کاپيش کاني نام در آنجا جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . از ماه انامک ۱۳ روز گذشته بود آنگاه جنگ ايشان در گرفت .
بند ۱۱- داريوش شاه گويد : باز از آن پس نافرمانان گرد آمده به جنگ کردن عليه وي وان فرا رسيدند . سرزميني گندوتو نام در آنجا جنگ کردند . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا سپاه من آن سپاه نافرمان را بسيار بزد . از ماه وي يخن ۷ روز گذشته بود آنگاه جنگ ايشان در گرفت .
بند ۱۲- داريوش شاه گويد : پس از آن ، آن مردي که سردار آن سپاه بود که وهيزدات عليه وي وان فرستاده بود با سواران کم گريخت . به راه افتاد . دژي ارشادا نام در رخج از کنار آن برفت . پس از آن وي وان با سپاهي دنبال آنها رهسپار شد . در آنجا او مرداني که نزديک ترين پيروانش بودند گرفت [ و ] کشت .
بند ۱۳- داريوش شاه گويد : پس از آن کشور از آن من شد . اين [ است ] آنچه در رخج به وسيله من کرده شد .
بند ۱۴ داريوش شاه گويد : چون در پارس و ماد بودم باز دومين بار بابليان نسبت به من نافرمان شدند . مردي ارخ نام ارمني پسر هلديت او در بابل برخاست . سرزميني دبال نام در آنجا به مردم دروغ گفت [ که ] من نبوکدرچر پسر نبون هستم . پس از آن بابليان نسبت به من نافرمان شدند . به سوي آن ارخ رفتند ( گرويدند ) . او بابل را گرفت . او در بابل شاه شد .
بند ۱۵- داريوش شاه گويد : پس از آن من سپاهي به بابل فرستادم . ويندفرنا نام پارسي بنده من او را سردار کردم . چنين به آنها گفتم : پيش رويد آن سپاه بابلي را که خود را از آن من نمي خواند بزنيد . پس از آن ويندفرنا با سپاهي رهسپار بابل شد . اهورا مزدا مرا ياري کرد . به خواست اهورا مزدا ، ويندفرنا بابليان را بزد و اسير آورد . از ماه ورکزن ۱۱ ۲۲ روز گذشته بود . آنگاه آن ارخ را که به دروغ خود را نبوکدرچر مي خواند و مرداني که نزديک ترين پيروان او بودند گرفت . فرمان دادم آن ارخ و مرداني که نزديک ترين ياران او بودند در بابل به دار آويخته شدند .
ستون ۴
بند ۱- داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه به وسيله من در بابل کرده شد .
بند ۲- داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه من به خواست اهورا مزدا در همان يک سال پس از آن که شاه شدم کردم . ۱۹ جنگ کردم . به خواست اهورا مزدا من آنها را زدم و ۹ شاه گرفتم . يکي گئومات مغ بود . او دروغ گفت چنين گفت : من بردي ي پسر کوروش هستم . او پارس را نافرمان کرد . يکي آثرين نام خوزي . او دروغ گفت چنين گفت : من در خوزستان شاه هستم او خوزستان را نسبت به من نافرمان كرد .
يكي ندئيت ب ئير نام بابلي . او دروغ گفت چنين گفت من نبوکدرچر پسر نبون ئيت هستم او بابل را نافرمان كرد .
يكي مرتي ي نام پارسي . او دروغ گفت چنين گفت: من ايمنيش در خوزستان شاه هستم . او خوزستان را نافرمان كرد .
يكي فرورتيش نام مادي . او دروغ گفت چنين گفت : من خش ثرئيت » از دودمان هوخشتر هستم . او ماد را نافرمان كرد .
يكي چي ثرتخم نام اس گرتي او دروغ گفت چنين گفت : من در اس گرت ۱۲ شاه هستم از دودمان هوخشتر او اس گرت را نافرمان كرد .
يكي فراد نام مروزي . او دروغ گفت چنين گفت : من در مرو شاه هستم . او مرو را نافرمان كرد .
يكي وهيزدات نام پارسي . او دروغ گفت چنين گفت : من بردي ي پسر كوروش هستم . او پارس را نافرمان كرد .
يكي ارخ نام ارمني . او دروغ گفت چنين گفت : من نبوکدرچر پسر نبون ئيت هستم . او بابل را نافرمان كرد .
بند ۳- داريوش شاه گويد : اين ۹ شاه را من در اين جنگها گرفتم .
بند ۴- داريوش شاه گويد : اين [ است ] كشورهايي كه نافرمان شدند . دروغ آنها را نافرمان كرد كه اينها به مردم دروغ گفتند . پس از آن اهورامزدا آنها را بدست من داد .هرطورميل من [ بود ] همانطور با آنها كردم .
بند ۵- داريوش شاه گويد : تو كه از اين پس شاه خواهي بود خود را قوياً از دروغ بپاي . اگر چنان فکر كني [ كه ] كشور من در امان باشد مردي كه دروغ زن باشد او را سخت كيفر بده .
بند ۶- داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه من کردم . به خواست اهورا مزدا در همان يک سال کردم . تو که از اين پس اين نبشته را خواهي خواند آنچه به وسيله من کرده شده ترا باور شود . مبادا آن را دروغ بپنداري .
بند ۷- داريوش شاه گويد : اهورا مزدا را گواه مي گيرم که آنچه من در همان يک سال کردم اين راست [ است ] نه دروغ .
بند ۸- داريوش شاه گويد : به خواست اهورا مزدا و خودم بسيار [ کارهاي ] ديگر کرده شد [ که ] آن در اين نپشته نوشته شده است به آن جهت
بند ۹- داريوش شاه گويد : شاهان پيشين را مادامي که بودند چنان کرده هايي نيست که به وسيله من به خواست اهورا مزدا در همان يک سال کرده شد .
بند ۱۰- داريوش شاه گويد : اکنون آنچه به وسيله من کرده شد آن را باور آيد . همچنين به مردم بگو ، پنهان مدار . اگر اين گفته را پنهان نداري به مردم بگويي اهورا مزدا دوست تو باد و دودمان تو بسيار و زندگيت دراز باد .
بند ۱۱- داريوش شاه گويد : اگر اين گفته را پنهان بداري ، به مردم نگويي اهورا مزدا دشمن تو باشد و ترا دودمان مباد .
بند ۱۲- داريوش شاه گويد : اين [ است ] آنچه من کردم . در همان يک سال به خواست اهورا مزدا کردم . اهورا مزدا مرا ياري کرد و خدايان ديگري که هستند .
بند ۱۳- داريوش شاه گويد : از آن جهت اهورا مزدا مرا ياري کرد و خدايان ديگري که هستند که پليد نبودم . دروغگو نبودم . تبهکار نبودم . نه من نه دودمانم . به راستي رفتار کردم . نه به ضعيف نه به توانا زور نورزيدم . مردي که دودمان من همراهي کرد او را نيک نواختم . آن که زيان رسانيد اورا سخت کيفر دادم .
بند ۱۴- داريوش شاه گويد : تو که از اين پس شاه خواهي بود . مردي که دروغگو باشد يا آن که تبهکار باشد دوست آنها مباش . به سختي آنها را کيفر ده .
بند ۱۵- داريوش شاه گويد : تو که از اين پس اين نپشته را که من نوشتم يا اين پيکرها را ببيني مبادا [ آنها را ] تباه سازي . تا هنگامي که توانا هستي آنها را نگاه دار.
بند ۱۶- داريوش شاه گويد : اگر اين نپشته يا اين پيکرها را ببيني [ و ] تباهشان نسازي و تا هنگامي که ترا توانايي است نگاهشان داري ، اهورا مزدا ترا دوست باد و دودمان بسيار و زندگيت دراز باد و آنچه کني آن را به تو اهورا مزدا خوب کناد .
بند ۱۷- داريوش شاه گويد : اگر اين نپشته يا اين پيکرها را ببيني [ و ] تباهشان سازي و تا هنگامي که ترا توانايي است نگاهشان نداري اهورا مزدا ترا زننده باد و ترا دودمان مباد و آنچه کني اهورا مزدا آن را براندازد .
بند ۱۸- داريوش شاه گويد : اينها [ هستند ] مرداني که وقتي من گئومات مغ را که خود را بردي ي مي خواند کشتم در آنجا بودند . در آن موقع اين مردان همکاري کردند پيروان من [ بودند ] ويدفرنا پسر وايسپار پارسي ، اوتان نام پسر ثوخر پارسي ، گئوبروو نام پسر مردوني ي پارسي ، ويدرن نام پسر بگابيگ ن پارسي ، بگ بوخش نام پسر داتووهي پارسي ، اردمنيش نام پسر وهاگ پارسي .
بند ۱۹- داريوش شاه گويد : تو که از اين پس شاه خواهي بود دودمان اين مردان را نيک نگهداري کن .
بند ۲۰- داريوش شاه گويد : به خواست اهورا مزدا اين نپشته را من [ به طريق ] ديگر [ نيز ] کردم . بعلاوه به [ زبان ] آريايي بود هم روي لوح هم روي چرم تصنيف شد . اين نپشته به مهر تأييد شد . پيش من هم نوشته هم خوانده شد . پس از آن من اين نپشته را همه جا در ميان کشورها فرستادم مردم پذيرا شدند .

روش ساخت

سنگ‌نبشتهٔ بیستون در ارتفاع چند ده متری از سطح زمین و بر دامنهٔ رو به جنوبی کوه پراو ساخته شده‌است و از آثار به جای مانده از پلکانی در قسمت بالایی کوه بیستون احتمال می‌رود که سنگ تراشان از این راه برای رسیدن به محل استفاده می‌کرده‌اند و پس از پایان کار پلکان را به منظور غیرقابل دسترس کردن اثر تراش داده‌اند. سنگ‌نبشتهٔ بیستون بر سنگ‌هایی از جنس آهک ایجاد شده که از آثار رنگ لعاب قهوه‌ای مانندی که پس از همراه شدن با ذرات اکسیده شده آهک و همچنین بقایای سربی که در چند سطر نخست اثر دیده شده‌است به نظر می‌آید در پایان کار برای افزایش طول عمر اثر تمام نمای آن را با اندودی ناشناخته پوشانده‌اند.
موقع خاص صخرهٔ بیستون که در کنار جادهٔ کاروان‌رو در ارتفاع زیاد، بالای جلگه‌ای وسیع و حاصل‌خیز قرار گرفته و نیز شاید این نکته که محل مزبور مقدس و قابل احترام است موجب آن بوده که داریوش این محل را برای نقش کتیبهٔ بیستون خود برگزیند.

مرتبط:

بیستون _ باارزش‌ترین سند تاریخی ایران

کتیبه بیستون؛ بزرگ‌ترین سنگ نبشته جهان

کدام جاذبه‌های ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌ است؟

ایران با توجه به تعداد بالای آثار تاریخی، فرهنگی و طبیعی جزو کشورهای مطرح جهان در این زمینه است؛ در آمار اعلام شده توسط سازمان جهانی یونسکو، ایران جزو ۱۰ کشور با بیشترین آثار ثبت شده در فهرست یونسکو است.

سازمان ملل متحد در سال ۱۹۷۲ کنوانسیون یونسکو را برای معرفی و حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی هر کشور به تصویب رساند. تا امروز نزدیک به ۱۸۰ کشور این کنوانسیون را امضا کرده و حدود ۸۰۰ سایت فرهنگی و طبیعی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

از زمان تصویب این کنوانسیون، هر سال آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی زیادی بر اساس معیارها و شرایط خاصی، نامزد ثبت در لیست میراث جهانی یونسکو می‌شود که در صورت ثبت در لیست، حفاظت از این آثار به عهده تمام کشورهای عضو این کنوانسیون خواهد بود.

همان‌طور که گفته شد ۲۴ جاذبه کشور ایران تا امروز در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. در این بخش به معرفی ۱۲ مورد از ۲۴ جاذبه میراث جهانی ایران که در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است، می‌پردازیم.

چغازنبیل-یونسکو

چغازنبیل

محوطه تاریخی چغازنبیل شهری باستانی است که در قرن سیزدهم پیش از میلاد توسط پادشاه ایلامی‌ها بنا شد. این شهر از قسمت‌های مختلفی چون زیگورات، حصارها، دروازه‌ها، معابد، خانه‌های مسکونی، کاخ‌ها و سازه دفع آب تشکیل شده است و سه حصار بیرونی، میانی و درونی دارد.

چغازنبیل نیایش‌گاهی باستانی بوده که روی تپه‌ای خاکی و در ساحل رودخانه دز واقع و نزدیکی شهر باستانی شوشتر ساخته شده و در زمان خود یکی از بزرگترین و باشکوه‌ترین سازه‌ها به حساب می‌آمده است. این سازه در پنج طبقه و ارتفاع ۵۲ متری ساخته شده بود که امروز تنها دو طبقه و نیم با ارتفاع ۲۵ متر از آن باقی مانده است. چغازنبیل که به عنوان نخستین ساختمان مذهبی ایران شناخته می‌شود، در سال ۱۹۹۷(۱۳۷۶ شمسی) به عنوان اولین اثر در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. زیگورات چغازنبیل در شوش، واقع در استان خوزستان است.

پرسپولیس-یونسکو

پرسپولیس

پرسپولیس یا تخت جمشید دومین اثر ثبت شده در لیست میراث جهانی یونسکو است که در در دوران فرمانروایی داریوش اول، خشایارشاه و اردشیر اول به عنوان پایتخت باشکوه و تشریفاتی هخامنشیان بر روی سکویی بالاتر از سطح جلگه مرودشت ساخته شد.

تخت‌جمشید مجموعه‌ای عظیم از کاخ‌ها، دروازه‌ها، آرامگاه‌های پادشاهان، نقش برجسته‌ها و پلکان‌های باشکوهی است که در دامنه غربی کوه رحمت بنا شده و ساخت آن در سال ۵۱۲ قبل از میلاد به مدت ۱۵۰ سال به طول انجامیده است.

این شهر باستانی به سبک معماری هخامنشی شامل نوعی از تلفیق و ابداع است که تخت جمشید، به عنوان یکی از نشانه‌های مهم آن، از شاهکارهای هنر و معماری جهان باستان محسوب می‌شود و در سال ۱۹۷۹(۱۳۵۸ شمسی) در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

میدان-نقش-جهان-اصفهان

میدان نقش جهان

میدان تاریخی نقش جهان یکی از بزرگترین، زیباترین و باشکوه‌ترین میادین جهان است که در دوره حکومت شاه عباس اول صفوی و به فرمان وی در محل باغی به نام نقش جهان در فضایی مستطیل شکل در شهر اصفهان بنا شد. این میدان تاریخی دومین میدان بزرگ جهان است که به شیوه و سبک اصفهانی ساخته شده است.

این میدان در دوره‌های مختلف کاربردهای متفاوتی داشته است که می‌توان به عملکرد سیاسی به لحاظ استقرار کاخ سلطنتی، عملکرد مذهبی به لحاظ استقرار دو مسجد، عملکرد تجاری به لحاظ وجود مغازه‌های اطراف آن و عملکرد تفریحی اشاره کرد. میدان تاریخی نقش جهان در سال ۱۹۷۹(۱۳۵۸ شمسی) در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.

تخت سلیمان

تخت سلیمان

مجموعه فرهنگی تاریخی تخت سلیمان چهارمین مورد ثبتی در فهرست میراث جهانی یونسکو است که در گذشته محل اقامت اقوامی چون مادها، هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و مغولان بوده است. این مجموعه فرهنگی بزرگترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و مهم‌ترین عبادت‌گاه ایرانیان قبل از اسلام به‌شمار می‌رفت و به روایتی زادگاه زرتشت پیامبر بوده است.

پیرامون تخت سلیمان پدیده‌هایی طبیعی مانند کوه زندان سلیمان، چشمه‌های آب گرم، دیواره  سنگی ناشی از رسوبات آب دریاچه، رودخانه‌ها، چمن متحرک، دریاچه‌های مختلف، معادن گوناگون، قلعه بلقیس و آثاری چون برج‌های دیده‌بانی، بقایای معبد آناهیتا، تالارها، آثار مربوط به هزاره اول، معادن استخراج سنگ قدیمی و… وجود دارد. مجموعه باستانی تخت سلیمان واقع در آذربایجان غربی در سال ۲۰۰۳(۱۳۸۲ شمسی) به لیست میراث جهانی یونسکو اضافه شد.

ارگ-بم

ارگ بم

مورد بعدی که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده، بنای ارگ بم است که از آن به عنوان بزرگترین بنای خشتی جهان یاد می‌شود؛ تاریخ ساخت این مجموعه بنا به روایات متعدد مربوط به دوران هخامنشی یا اشکانی بوده و تا اواخر دوره قاجار همچنان مسکونی بوده است.

ارگ بم و شهر آن از جمله قلعه‌های نظامی ارزشمند و تاریخی است که در مجاورت جاده ابریشم قرار دارد و در سال ۱۳۸۲ در زلزله‌ بم آسیب‌های جدی را متحمل شد که بسیاری از کشورها از جمله ژاپن، ایتالیا و فرانسه از ابتدای شروع بازسازی و مرمت مجموعه باستانی ارگ بم با ایران همکاری کردند. این بنا در سال ۲۰۰۴ (۱۳۸۳ شمسی) پس از خروج از لیست آثار در معرض خطر میراث جهانی یونسکو، دوباره به فهرست آثار ثبت شده بازگشت.

پاسارگاد

پاسارگاد

مجموعه پاسارگارد محوطه‌ای باستانی و گستره‌ای عظیم از سازه‌های بر جای مانده از دوران اولیه پایتخت هخامنشیان در ایران است که در دشت رودخانه پلوار استان فارس واقع شده است. دستور ساخت این مجموعه توسط کوروش کبیر صادر شده است.

این مجموعه شامل آرامگاه کوروش بزرگ، باغ باستانی پاسارگاد، کاخ دروازه، آرامگاه کمبوجیه، دو کوشک، آب نماها، کاروان‌سرای مظفری، کاخ بار عام، کاخ اختصاصی، استحکامات دفاعی تل تخت و محوطه مقدس است که در سال ۲۰۰۴(۱۳۸۳ شمسی) در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

گنبد سلطانیه

گنبد سلطانیه

یکی دیگر از مواردی در این فهرست جای گرفته، گنبد تاریخی سلطانیه است که به عنوان بزرگترین گنبد آجری جهان شناخته می‌شود. دستور ساخت این گنبد توسط سلطان محمد خدابنده صادر شد و ساخت بنای آن از سال ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ میلادی در شهر سلطانیه به طول انجامید. این آرامگاه شاهکار معماری ایرانی و اسلامی است که به شیوه معماری آذری ساخته شده و نخستین بنایی است که تحول معماری از دوران سلجوقی به معماری دوران ایلخانی را به وضوح نشان می‌دهد.

گنبد آجری سلطانیه پس از کلیسای سانتا ماریا دلفیوره فلورانس و مسجد ایاصوفیه استانبول، از نظر ارتفاع سومین گنبد مرتفع جهان به‌شمار می‌رود که تزیینات بسیار غنی دارد. تزیینات به‌کار رفته در این بنا شامل انواع کاشی‌کاری، نقاشی روی گچ، آجرکاری مشبک، تزئینات سنگی و چوبی، مقرنس‌کاری گچی و آجری و کتیبه‌هایی با مضمون آیات قرآن و احادیث است. ثبت این بنای تاریخی فرهنگی در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۲۰۰۵(۱۳۸۴ شمسی) اتفاق افتاده است.

بیستون-یونسکو

بیستون

محوطه جهانی بیستون در تاریخ جنوب غرب آسیا و ایران باستان از مقام بالایی برخوردار است. سنگ نوشته بیستون که به کتیبه بیستون نیز شهرت دارد، نخستین و بزرگترین متن شناخته شده ایرانی و از آثار دوره هخامنشیان بوده که بر دیواره کوه بیستون، بر دامنه رو به جنوبِ کوه پَرو و بر سنگ‌هایی از جنس آهک تراشیده شده است.

سنگ نوشته بیستون مهم‌ترین متن تاریخی است که شرح پیروزی داریوش بزرگ را بر گئوماته مُغ، به بند کشیدن یاغیان و برپایی مجدد امپراطوری را از زبان خود او مستند می‌کند؛ این کتیبه همچنین به سه زبان بابلی، ایلامی و پارسی باستان نوشته شده است. سنگ نوشته بیستون که از دوران هخامنشی بر جای مانده، در سال ۲۰۰۶(۱۳۸۵ شمسی) به عنوان یکی از میراث فرهنگی در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسید. بیستون در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری شرق کرمانشاه قرار گرفته است.

کلیساهای ارامنه آذربایجان-یونسکو

کلیساهای ارامنه آذربایجان

مجموعه کلیساهای ارامنه آذربایجان از دیگر موارد ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو است. مجموعه کلیساهای ارامنه، بناهای اطراف این کلیسا و روستای دره شام از عناصر تبادل فرهنگی بین فرهنگ ارتدوکس بیزانس و فرهنگ ایران به‌شمار می‌رود.

قره کلیسا، کلیسای سن استپانوس، کلیسای زورزور و دره شام به صورت یک مجموعه در فهرست آثار به ثبت رسیده‌ است. قره کلیسا دومین کلیسای قدیمی جهان و یکی‌ از معتبرترین و پر نقش‌ترین کلیسای ارمنیان است که از قرن چهارم تا ششم میلادی روی آرامگاه طاطاووس مقدس بنا شده است و برای مسیحیان منطقه و همچنین ارامنه جهان ارزش مذهبی بسیاری دارد.

کلیسای سن‌استپانوس پس از قره کلیسا از مهم‌ترین کلیساهای ارامنه ایران است. این کلیسا مربوط به قرون ۱۰ تا ۱۲ میلادی است و تمام محوطه آن در قلب کوه‌ها واقع شده و از احترام ویژه‌ای نزد پیروان دیگر ادیان نیز برخوردار است. کلیسای زورزور نیز سومین کلیسای معروف در فهرست جهانی کلیساهای ارمنیان ایران است که حدودا به سال ۱۲۹۸ میلادی تعلق دارد.

روستای دره شام نیز به دلیل اینکه روستایی ارمنی‌نشین و دارای آداب و رسوم خاص بوده، در فهرست کلیساهای ارمنیان ایران به ثبت رسیده است. این مجموعه آثار در سال ۲۰۰۸(۱۳۸۷ شمسی) به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شده و به ثبت رسید.

نظام آبی تاریخی شوشتر

سازه‌های آبی شوشتر

سازه‌های آبی شوشتر از کهن‌ترین شاهکارهای فنی و مهندسی در ایران، جهان و مربوط به دوران ساسانیان بوده که به صورت یک مجموعه صنعتی اقتصادی در مجاورت بافت تاریخی شهر شوشتر بنا شده است.

این سازه‌های آبی، مجموعه‌ای به هم پیوسته از آسیاب‌ها، آبشارها، پل‌ها، بندها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب و سیکاست که برای بهره‌گیری بیشتر از نیروی آب، به عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی، ساخته شده و در ارتباط با یکدیگر کار می‌کند. این مجموعه در سال ۲۰۰۹(۱۳۸۸ شمسی) در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

بازار جهانی تبریز

بازار تاریخی تبریز
بازار تاریخی تبریز مورد بعدی است که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. این مجموعه وسیع‌ترین مجموعه مسقف ایران و جهان است که به عنوان یک بلوک شهری، مهمترین و کامل‌ترین سازمان اجتماعی در بین بازارهای ایران شناخته می‌شود. سبک معماری، طاق‌ها و گنبدهای بلند آن، تنوع وسیع سازه‌های آجری به هم پیوسته، آرایش مغازه‌ها، کثرت سراها، تیمچه‌ها و وجود انواع مشاغل این بازار را نمونه‌ای عالی از محیط تجاری و ارتباط آن با زندگی اسلامی و شرقی ساخته است.

مجموعه بازار تبریز به عنوان یکی از زیباترین و بزرگترین بازارهای به هم پیوسته، گواهی بر اصالت تجارت و معماری در مشرق زمین شناخته می‌شود که در سال ۲۰۱۰(۱۳۸۹ شمسی) در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت.

آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی

آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی

بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی در شهر اردبیل بزرگترین، کامل‌ترین و برجسته‌ترین خانقاه است که با استفاده از معماری سنتی ایرانی و با الهام از تصوف بنا شده است. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این مجموعه گرد هم آمدن ده‌ها اثر بدیع در رشته‌های مختلف هنری است که از آن جمله می‌توان به عالی‌ترین نوع کاشی‌کاری معرق، مقرنس‌کاری، گچ‌بری کتیبه‌های نفیس، خط خطاطان بزرگ دوره صفوی، منبت‌های ارزنده، نقره‌کاری، تذهیب و طلاکاری، نقاشی، تُنگ‌بری و… اشاره کرد.

آرامگاه شیخ در بنای هشت ضلعی به نام الله الله در کنار مجموعه مقبره‌های شاه اسماعیل اول، همسر شاه اسماعیل، برخی از مشایخ و صاحب منصبان دوران صفوی و کشته‌شدگان جنگ چالدران قرار گرفته است. این آرامگاه نیز در سال ۲۰۱۰(۱۳۹۸ شمسی) در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

سهمیه سالانه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای ثبت جهانی، یک اثر است و تشکیل پرونده‌ مربوط به هریک از آثار سه تا چهار سال به طول می‌انجامد. در بخش بعدی این گزارش به معرفی ۱۲ اثر باقی‌مانده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو می‌پردازیم.

بازدید مجازی از مجموعه جهانی بیستون فراهم شد

مدیر پایگاه مجموعه جهانی بیستون گفت: امکان بازدید از نقش برجسته بیستون و دیگر آثار این محوطه تاریخی در ایام نوروز ۱۳۹۹ از طریق فضای مجازی فراهم شد.

صامت اجرایی اظهار کرد: با توجه به شیوع ویروس کرونا و ضرورت خودداری از سفر در شرایط کنونی کشور، استفاده از ظرفیت‌های فضای مجازی و سفر مجازی مناسب‌ترین راه برای آشنایی هموطنان با جاذبه‌های گردشگری و تاریخی مناطق مختلف است.

به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی استان، مدیرپایگاه جهانی بیستون افزود: براساس برنامه‌ریزی‌ها و پیگیری های به‌عمل‌آمده طرح تور مجازی بازدید از جاذبه‌های شاخص محوطه تاریخی بیستون در قالب بیش از ۲۷ اثر اجرا ‌شد.

وی تصریح کرد: علاقه‌مندان به بازدید مجازی از میراث تاریخی بیستون می‌توانند با مراجعه به آدرس http://vtour.ichto.ir/Tours/18_Bisotoun/fa.html از آثار این مجموعه بازدید داشته باشند.

طبق شواهد باستان شناسی محوطه ۲۰۰ هکتاری مجموعه جهانی بیستون از دوره پارینه سنگی میانه تاکنون مامن انسان‌ها بوده و ۱۵ اثر تاریخی شاخص در این محوطه وجود دارد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

بیستون _ باارزش‌ترین سند تاریخی ایران

بیستون _ باارزش‌ترین سند تاریخی ایران

محوطه تاریخی و فرهنگی بیستون یک مکان تاریخی و باستان‌شناسی مربوط به دوره‌های گوناگون تاریخی پیش از اسلام، پس از اسلام و همچنین دوره پیشاتاریخی است. محوطه تاریخی و فرهنگی بیستون در دامنه کوه بیستون در شهر بیستون و در کنار راه باستانی و کهن کرمانشاه به همدان جای گرفته‌است.

دلیل آن که همه این آثار در یک جای قرار داشته این بوده است که این محل بدون تردید از مکان های مقدس ایرانی شناخته می شده زیرا آب مظهر پاکی و روشنانی فراوان از دل کوه بیستون به بیرون روان است و داریوش بزرگ هم به دلیل اهمیت موقعیت کرمانشاه و کوه های صخره ای آن و آثار بزرگ نیاکان آریایی اش این مکان را برای کتیبه ارزشمند بیستون انتخاب نموده است.

بیشینه:

کوه بیستون در کنارهٔ یک راه باستانی پر رفت‌وآمد قرار داشته و این راه، مسیر محل عبور کاروان‌ها همچنین نظامیان از شهرهای بابل و بغداد به سوی کوه‌های زاگرس و اکباتان بوده‌است. این خود از مهم‌ترین عوامل گیرایی این منطقه برای نمایاندن قدرت پادشاهان ایران بوده‌است.

بیستون کجاست؟

بیستون، مجموعه ای تاریخی در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری شرق کرمانشاه است که یکی از معتبر ترین آثار باستانی جهان می باشد. این مجموعه و مناظر طبیعی آن در سال ۲۰۰۶ میلادی توسط سازمان یونسکو در فهرست میراث فرهنگی جهان ثبت شد.

بیستون کرمانشاه کوهی که همواره مورد توجه افراد در قرون گذشته بوده است امروزه نیز از مهم ترین جاذبه های گردشگری استان کرمانشاه می باشد و از جهات بسیاری برای این استان و مردم تمامی ایران و جهان حائز اهمیت است. این کوه از نظر ورزشی از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که بیستون کرمانشاه هفتمین صخره مرتفع جهان را در خود قرار داده است. آب و هوای مساعد و پیشینه تاریخی و ادیانی که در این شهر وجود داشته اند نیز بر محبوبیت و شهرت بیستون کرمانشاه افزوده اند و این شهر را برای بسیاری از هموطنان و گردشگران خارجی به عنوان مقصدی برای سفرهایشان پررنگ کرده اند.

نامگذاری بیستون:

نام بیستون از واژه بغستان به معنی جایگاه خدایان می‌آید. احتمالاً نام باستانی آن باگاستانا (بغستان) بوده‌است. بیستون در اصل و در آغاز «بغستان» نام داشته‌است؛ که از دو واژهٔ «بغ» به معنی خدا و «ستان» که پسوند مکان به معنی جایگاه و سرزمین است تشکیل شده‌است و روی هم به معنی «جایگاه خدایان» بوده‌است. (واژهٔ بغ به معنی خدا، امروز نیز در نام شهر بغداد هست که نامی فارسی و به معنی خداداد است)

نخستین اشاره به این جایگاه در کتاب دیودوروس سیکولوس بود که در آن بخشی از نوشته‌های کتزیاس یونانی دربارهٔ بیستون آورده شده‌است. در این اشاره سنگنبشته بیستون کنده شده به دست سمیرامیس ملکه اسطوره‌ای آشوری معرفی شده و بیستون را (Bagastanon oros) معرفی کرده‌است. در آن اشاره به بیستون آورده شده بود که کوه بیستون به اهورامزدا پیشکش شده‌است.

واژه بیستون در زبان پهلوی «بَهیستان» و سپس «بَهیستون» شد. این واژه در سده‌های نخست اسلامی «بهستون» و امروزه بیستون خوانده می‌شود. یادآوری می‌گردد شکل واژه‌ای که امروزه «بی ستون» به معنی «بدون ستون» گفته می‌شود، از گویش‌های محاوره‌ای بوده و فاقد اعتبار است.

مجموعه تاریخی بیستون باارزش‌ترین آثار تاریخی ایران
آثار مهم در بیستون:

از خصوصیات بارز منطقه بیستون وجود چندین اثر تاریخی و دیدنی دیگر در حواشی آن است که از معروف ترین آنها :۱- غار شکاچیان، ۲-مر خریل، ۳-مر تاریک، ۴-مر آفتاب، ۵–مر دودر، ۶–تپه نادری، ۷–سراب بیستون، ۸–جاده حاشیه سراب، ۹–بقایای گورستان قدیمی، ۱۰–دژ تاریخی مدفون، ۱۱–نیایشگاه شانشاهان ماد، ۱۲–نقش برجسته داریوش بزرگ، ۱۳– مجسمه هرکول، ۱۴–نقش برجسته میتریدات دوم شاهنشاه اشکانی، ۱۵–نقش برجسته گودرز، ۱۶–سنگ بلاش، ۱۷–پرستشگاه شاهنشاهان پارتی، ۱۸–بقایای شهر باستانی هخامنشیان و پارتیان، ۱۹–بقایای بناهای ساسانی، ۲۰–کتیبه فرهاد کوه کن، ۲۱–بقایای پل ساسانی، ۲۲–بقایای سد ساسانی، ۲۳–سنگ های تراشیده ساسانیان، ۲۴–کاروانسرای ایلخانی، ۲۵–بناهای ایلخانی، ۲۶–کاروانسرا های صفوی، ۲۷–وقف نامه شیخ علیخان زنگنه، ۲۸– پل بیستون و آثار پراکنده دیگری در بیستون قرار دارد.

دلیل آن که همه این آثار در یک جای قرار داشته این بوده است که این محل بدون تردید از مکان های مقدس ایرانی شناخته می شده زیرا آب مظهر پاکی و روشنانی فراوان از دل کوه بیستون به بیرون روان است و داریوش بزرگ هم به دلیل اهمیت موقعیت کرمانشاه و کوه های صخره ای آن و آثار بزرگ نیاکان آریایی اش این مکان را برای کتیبه ارزشمند بیستون انتخاب نموده است.

کوه بیستون کرمانشاه شگفتی‌های مهیجی از تاریخ و قدرت دوره‌های پادشاهی ایران را به خوبی بیان می‌کند و راز و رمزهای جذاب باستانی بسیاری را در دل خود نهفته است.

مهمترین آثار بیستون:

کتیبه بیستون:
کتیبه داریوش پر اهمیت‌ترین و معتبرترین کتیبه‌ای می‌باشد که تاکنون در جهان شناسایی شده و این اثر ارزشمند به عنوان یکی از میراث فرهنگی بشری از سوی سازمان یونسکو به رسمیت شناخته شده و ثبت جهانی شده است. در سال ۵۲۲ قبل از میلاد داریوش کبیر نقشی از خود، فروهر، دو تن از بزرگان پارسی، گومات مغ و نه تن از شاهان مغلوب را بر دیاره‌ی کوه بیستون کرمانشاه حک می‌کند. و علاوه بر این نقش فرامین و اندرزهای خود را به صورت کتیبه‌ای بر دل کوه بیستون حجاری می‌کند.

داریوش شاه در این کتیبه شرح فتوحات خود را به خط میخی و به سه زبان پارسی باستان، عیلامی و بابلی بر دل سنگ نگاشته است. عظمت این کتیبه به گونه‌ای است که فقط زبان پارسی باستان آن دارای ۴۱۴ سطر می‌باشد. در این کتیبه داریوش شاه علاوه بر شرح فتوحات خود از اهورا مزدا خدای نیکی بسیار یاد کرده و انسان‌ها را به راست گفتاری و نیک کرداری دعوت کرده است. در ادامه ترجمه چند جمله از این کتیبه را برای شما آورده‌ایم:تو که از این پس شاه خواهی بود، خود را قویاً از دروغ بپایی اگر چنان فکر کنی کشور من در امان باشد. مردی که دروغ گو باشد او را سخت کیفر ده.ستون پنج بند شش: داریوش شاه گوید آن که اهورا مزدا را به پرستو چه زنده چه مرده، برکت از آن او خواهد بود.

 

کاخ بیستون:

کاخ بیستون یک کاخ ویران شده ساسانی است که در محوطه تاریخی و فرهنگی بیستون قرار دارد. این کاخ ناتمام ساسانی از سال ۱۳۵۵ خورشیدی تا کنون به‌صورت پیاپی مورد کاوش باستان‌شناسی واقع شده‌است. تاکنون شش بار کاوش باستان‌شناسی انجام شده‌است. کاوشگران در این شش فصل حفاری به اطلاعات نسبتاً خوبی دست یافته‌اند. براساس اطلاعات به‌دست آمده، این منطقه در دوران ساسانی در حال تبدیل شدن به یک کاخ بود که به دلایلی، ناتمام باقی ماند و در دوره‌های بعد به کاروانسرا تبدیل شد که این کاروانسرا نیز بر اثر یک زلزله کاملاً ویران شد. بعدها در دورهٔ قاجار، روستایی روی آن ساخته شد. در نهایت نیز در سال ۱۳۵۴ خورشیدی حدود ۲۷۰ خانه‌ای که روی این محوطه تاریخی ساخته شده بود، تملک و عملیات کاوش آغاز شد.

مجموعه تاریخی بیستون

فرهاد تراش:

در دامنه‌ی کوه بیستون کرمانشاه، اثری تاریخ قرار دارد که در دل خود هزاران معما و روایت را پنهان کرده است. دیوار بزرگی که در این منطقه وجود دارد، با نام‌های فرهاد تراش، فراتاش و تخت فرهاد در بین مردم شناخته شده است. داستان‌های بسیاری در مورد دلیل پیدایش این اثر ارزشمند وجود داره؛ بعضی از قصد نوشتن وصیت نامه داریوش اول می‌گویند، بعضی معتقدند این مکان برای نگاشتن داستان‌های تاریخی خسرو پرویز ساسانی ساخته شده و خیلی از ایرانی‌ها هم باور دارند که فرهاد تراش اثر فرهاد کوه‌کن، قهرمان داستان نظامی گنجوی بوده که از عشق شیرین، همسر خسرو پرویز این دیوار را به این شکل از دل کوه به‌وجود آورده است.

 

مجسمه هرکول:

مجسمه هرکول که به نظر می آید تندیسی از تجاوز اسکندر گجستک و حکومت سلوکیان به ایران باشد در بیستون در سال ۱۳۲۷ هجری هنگام احداث جاده آسفالته همدان به کرمانشاه در دامنه کوه کشف شد. پیکره هرکول شخص نیرومندی را نشان می دهد که به پهلوی چپ به روی نقش شیری در سایه درختی لمیده است و در دست چپ پیاله ای از شراب در دست دارد و دست چپش را بروی پای راستش قرار داده است. سر مجسمه هرکول در سال ۱۳۸۰ کنده و دزدیده شده بود که پس از چند سال کشف و دوباره به جایگاه اصلی خودش برگشت.

درازای این تندیس ۱۴۷ سانتی متر است . پشت تندیس هرکول کتیبه ای از زمان سلوکیان وجود دارد که مفهوم آن به این شرح است: ” به سال ۱۶۴ ماه پانه موی هرکول فاتح درخشان هیاکینتوس پسر پانیاغوس به سبب نجات کل امن – فرمانده کل – این مراسم بر پا شد . ” که خوشبختانه این سلسه توسط مهرداد و تیرداد پارتی در هم کوبیده شد و سلسله شاهنشاهی ایرانی اشکانیان جایگزین آن شد و دوباره ایران رو به فرهنگ کهن خود رفت و دست متجاوزان را کوتاه نمود.

مجموعه تاریخی بیستون

نقش برجسته مهرداد دوم:

نقش برجسته مهرداد دوم یکی دیگر از آثار پر ارزش بیستون کرمانشاه است که حوالی سنگ نوشته داریوش جا خوش کرده است. این اثر یادگار حکومت اشکانیان در ایران است و نمایش دهنده‌ی مهرداد دوم، شاه اشکانی، به همراه ۴ نفر از مردان سیاست آن زمان است که روبه‌روی مهرداد قرار گرفته‌اند.

کتیبه‌ای همراه این نقش برجسته نیز در این محل دیده می‌شود که به خط یونانی نگاشته شده و افراد حاضر در نقش برجسته را معرفی می‌کند. کنار نقش برجسته مهرداد ، کتیبه شیخ علی خان زنگنه، یکی از حاکمان کرمانشاه قرار دارد. این کتیبه به خط ثلث است و از دیدنی های تاریخی بیستون کرمانشاه محسوب می‌شود. شیخ علی خان در زمان شاه عباس دوم صفوی وزیر بوده و در این کتیبه متنی با محتوای یک وقف نامه از خود به یادگار گذاشته است.

 

پل بیستون (پل صفوی):

پل بیستون که با نام‌های پل کهنه، پل شاه عباسی، پل صفوی، پل نادرآباد و پل دینورآب نیز شناخته می‌شود، پلی است مربوط به دوره صفوی که در بخش شرقی بیستون جای گرفته‌است و در تاریخ ۵ بهمن ۱۳۴۶ با شمارهٔ ثبت ۷۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.شواهد و مدارک به جا مانده نشان می‌دهد که پایه‌های پل بیستون در اواخر دوره ساسانی ساخته شده ولی همانند بسیاری از دیگر سازه‌های ساسانی بیستون که ناتمام مانده است. در سده چهارم هجری فرمانروایان محلی حسنویه آن را تکمیل کردند که از آن تنها طاق‌های دهانه دوم و سوم و پشتبندهای مدور آن به جا مانده است. در دوره ایلخانی، دهانه پنجم پل به همراه پشتبندهای مثلثی بازسازی گردید. افزون بر این برای تأمین آجرهای دهانه پل، کوره‌های آجرپزی در شمال غربی آن ایجاد کرده‌اند. نمای پل در دوره صفوی و طاق چهارم در دوره پهلوی بازسازی گردید.

 

سراب بیستون، زیبایی طبیعت سبز و آبی در جوار کوه بیستون:

سراب زیبای بیستون در پایین کوه بیستون قرار دارد و منظره‌ی جذابی به آثار تاریخی این کوه، همچون سنگ نوشته داریوش و مجسمه‌ی هرکول دارد. این آبی زیبا کنار سبزینگی گیاهی این منطقه قاب قشنگی از بیستون کرمانشاه روبه‌روی شمه قرار می‌دهد که بعد از بازگشت از این شهر در ذهن‌تان ثبت خواهد شد. این سراب در نزدیکی کاروانسرای شاه عباسی مربوط به دوره صفوی و ایلخانی مربوط به دوره ساسانی، جا گرفته است.

مرتبط:

کتیبه بیستون؛ بزرگ‌ترین سنگ نبشته جهان

 

این شهر جهانی اقامتگاه بوم‌گردی ندارد!

شهر بیستون که به واسطه کتیبه منحصربفرد جهانی‌اش هرساله میزبان گردشگران داخلی و خارجی بسیاری است، زیرساخت‌های اقامتی چندانی برای اسکان میهمانانش ندارد و درحال حاضر هتل لاله بیستون تنها زیرساخت اقامتی این شهر محسوب می‌شود، آن هم تنها با ۲۰ اتاق که جوابگوی تعداد کمی گردشگر است، گردشگرانی که باید بنیه مالی خوبی برای اسکان در این هتل پنج ستاره داشته باشند.

علی شعبانی رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان هرسین در گفت و گو با ایسنا، در پاسخ به چرایی ضعف زیرساخت‌های اقامتی در شهر جهانی بیستون، اظهارکرد: برنامه داریم در این شهر اقامتگاه بوم‌گردی و یا خانه مسافر راه اندازی کنیم، اما تاکنون سرمایه گذار بخش خصوصی متقاضی و پای کار نداشته‌ایم.

وی تصریح کرد: شهر بیستون در کنار کتیبه باستانی‌اش، ظرفیت‌های گردشگری طبیعی، تاریخی و مذهبی زیاد دیگری نیز دارد که همه این‌ها باعث شده گردشگران زیادی جذب آن شوند، اما متاسفانه در بخش زیرساخت‌های اقامتی این شهر ضعف‌هایی داریم که تقویت این بخش را در دستورکار قرار داده‌ایم.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان هرسین تاکید کرد: هرچند در خود شهر بیستون تاکنون اقامتگاه بوم گردی راه اندازی نشده، اما در دو روستای نزدیک به این شهر یعنی روستاهای سرماج حسین خانی و نجوبران اقامتگاه‌های بوم گردی داریم.

وی خاطرنشان کرد: همچنین در ماه‌های گذشته مجوز احداث مجتمع گردشگری را در ورودی و خروجی شهر داده‌ایم که احداث اقامتگاه بوم گردی نیز در برنامه سرمایه گذاران این مجتمع‌ها قرار دارد.

شعبانی به در پیش بودن رویداد بین المللی گردشگری ۲۰۲۰ نیز اشاره کرد و گفت: تا زمان برگزاری این رویداد باید خلاء زیرساخت‌های اقامتی این شهر را برطرف کنیم، برای همین از سرمایه گذاری بخش خصوصی در راه اندازی اقامتگاه بوم گردی و خانه مسافر استقبال می‌کنیم.

منبع:ایسنا

به دیار آب و سنگ بروید و در پرسپکتیو طبیعت غرق شوید/ پاییز سحرانگیز را در تاخت و تاز اسب‌های کُرد به نظاره بنشینید

کرمانشاه مملو از جاذبه‌های طبیعی و آثار باستانی است. مقصدی که پاییزی بی نظیر و فراموش نشدنی دارد. پاییزی که به واسطه برگزاری جشنواره‌های گلاریژان و اسب می‌تواند سفری فراموش نشدنی برای شما خلق کند.

به گزارش خبرنگار ایلنا، سرزمینی مملو از سراب‌، چشمه‌ و آب‌های روان که در میان رود، دشت و درختان در کنار کوه‌های سر به فلک کشیده طبیعتی را خلق کرده که چشم نواز روح و جان است. در کنار طبیعت می‌توانید به نظاره معابد، کاروانسراها، طاق‌های قوسی شکل بنشینید که در دل کوه کنده شده‌اند. حجاری‌ها و سنگ نگاره‌های متعدد، غارهای بدوی و… همه یادگارهایی هستند که در میان دشت‌ها و کوه‌ها برای ما به یادگار گذاشته شده‌اند. اینجا را دیار فرهاد و شیرین می‌نامند جایی که سنگ و آب در کنار هم میزبان گردشگران می‌شوند. با سفر به کرمانشاه می‌توانید به نظاره گوردخمه‌ها بنشینید و رهسپار دوره قاجار و معاصر شوید.

برای سفر به کرمانشاه می‌توانید سفری از یک تا سه روز را در نظر بگیرید. با توجه به تعدد جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و البته میراث جهانی کرمانشاه، سفری سه روزه را پیشنهاد می‌دهیم.

چگونه برسید؟

اگر وسیله شخصی را برای این سفر انتخاب کرده باشید و تهران را به عنوان پایتخت، مبدا سفر قرار دهیم، دو مسیر پیش رو خواهید داشت. مسیری که از ساوه می‌گذرد و مسیری که از قزوین عبور می‌کند. اگر جاده ساوه را انتخاب کنید، بعد از عبور از مسیر اسلام‌شهر و اورین به سمت رباط کریم برانید و بعد از پشت سر گذاشتن شهرک صنعتی مامونیه به سمت جاده ساوه-همدان برانید. بعد از عبور از علی درزی و نوبران مسیر را به سمت همدان ادامه دهید. مسیر به سمت اتوبان همدان- سنندج ادامه دهید و در دوراهی صالح آباد به سمت چپ و آبرومند برانید. بعد از عبور از اسدآباد وارد جاده کرمانشاه- همدان می‌شوید و با ادامه مسیر وارد استان کرمانشاه خواهید شد.

می‌توانید مسیر تهران-قزوین را انتخاب کنید و بعد از عبور از تاکستان وارد جاده سمت چپ شوید و به سمت رادکان، خرمدشت برانید و مسیر را تا آبگرم و آوج ادامه دهید. با رسیدن به کوریجان، ادامه مسیر به همدان و سپس کرمانشاه می‌رسید.

اگر دوست داشته باشید با اتوبوس راهی کرمانشاه شوید، هر روز در ساعات مختلف اتوبوس از پایانه غرب (آزادی) به سمت پایانه کرمانشاه حرکت می‌کند. البته از پایانه بیهقی (آرژانتین) نیز در برخی از ساعات روز، اتوبوس به سمت کرمانشاه حرکت می‌کند که قطعا باید با هماهنگی و رزو قبلی اقدام به سفر از این پایانه کنید.

البته از آنجا که کرمانشاه و برخی از شهرهای این استان در مسیر اتوبوس‌های به مقصد ایلام، پاوه، مهران،‌ گیلانغرب و جوانرود قرار دارد، می‌توانید با اتوبوس‌های این مسیرها نیز همراه شوید و به عنوان شهرهای بین راهی پیاده شوید.

سفر به کرمانشاه از طریق قطار و هواپیما امکان‌پذیر است اما برای سفر با قطار می‌توانید یک روز درمیان به سمت این مقصد حرکت کنید و صبح زود به کرمانشاه برسید. درعین حال در این مسیر امکان پیاده شدن در ایستگاه‌هایی مانند، سمنگان، همدان، ملایر، نهاوند، کنگاور، صحنه توقف دارد و در نهایت به کرمانشاه می‌رسد. مسیر هوایی نیز از تهران به کرمانشاه تعریف شده و می‌توانید در ساعات مختلف با قیمت‌های متنوع، پرواز به سمت کرمانشاه را در اختیار داشته باشید.

اگر وسایلی از جمله اتوبوس، هواپیما و قطار را برای سفر انتخاب کرده باشید می‌توانید با خدماتی که در پایانه مسافربری کرمانشاه ارائه می‌شود با استفاده از اتوبوس‌ها و تاکسی‌ها که در اکثر ساعات روز آماده حرکت به سوی کنگاور و سایر شهرهای اطراف هستند، از جاذبه‌های این بخش‌ها دیدن کنید و در جشنواره‌ها شرکت داشته باشید.

کنگاور، سراب و معبد

با ورود به استان کرمانشاه می‌توانید بازدیدهای خود را آغاز کنید و آغازگر این بازدیدها، کنگاور است. شاید بتوان کنگاور را شهر معابد نامید، چراکه یکی دیگر از معماری‌های سنگی باقی مانده از دوره هخامنشیان در این شهر قرار دارد. معبد آناهیتا معروف‌ترین جاذبه‌ کنگاور است. معبدی که معماری تلفیقی از دوره هخامنشی و ساسانی دارد. گفته می‌شود این مکان، روزگاری محل نیایش الهه آب‌ها بود. ستون‌های قطور که برخی ایستاده و برخی روی زمین افتاده‌اند، بخشی از عظمت این بنای تاریخی را به نمایش می‌گذارند. بعد از گشت و گذار در معبد آناهیتا می‌توانید سری به زیارتگاه امامزاده ابراهیم هم بزنید که در مجاورت این معبد قرار دارد.

اگر دوست داشته باشید در طبیعت زیبای منطقه قدم بزنید بهتر است بدانید در هر گوشه و کنار کنگاور،‌ سراب‌هایی با چشمه‌هایی وجود دارد که جوشش خود را از زاگرس می‌گیرند. سراب ماران، سراب فش، بوجان و کبوترلانه از جمله این سراب‌ها هستند که طبیعتی بی‌نظیر دارند. طبیعتی سحر انگیز که تلفیقی از عناصر چهارگانه از آب و باد گرفته تا خاک و آتش سوزان خورشید را یکجا دربرمی‌گیرد.

درعین حال در نزدیکی آنها اقامتگاه بومگردی قرار دارد که خدمات بومی و محلی ارائه می‌دهند و می‌توانید دمی بیاسایید و از غذاها و نوشیدنی‌های محلی بهره‌مند شوید. اگر به آثار باستانی علاقه‌مند هستید، می‌توانید به گودین تپه هم سر بزنید.

صحنه زیبایی طبیعت بکر پاییزی

با ادامه مسیر به صحنه می‌رسید. شهری زیبا با طبیعتی بکر و باغ‌های مختلف که مملو از مرکبات متنوع است. شهری که صحنه زیبایی خلقت و درهم آمیزی آبشارها، درختان وحشی، کوه‌های بلند پوشیده از برف و البته درختانی با برگ‌ها و میوه‌های رنگارنگ است.

مهم‌ترین پدیده طبیعی منطقه، دربند صحنه یا همان سراب صحنه است. منطقه‌ای با طبیعتی زیبا و البته آثار باستانی که قدمت آنها به دوره اشکانیان می‌رسد. داستان‌های زیادی درباره گوردخمه‌هایی که در این منطقه قرار دارند، گفته می‌شود. بومی‌های منطقه بر این باور هستند که دخمه ماد‌ها قبر کیکاووس، شیرین و فرهاد کوه تراش است. درعین حال دیدن آبشار چهارچشمه و گروس را فراموش نکنید.

صحنه و کنگاور از جمله روستاهایی هستند که به واسطه باغ‌های متعدد و درختان زیبایشان پاییزی بسیار زیبا، دیدنی و سحرانگیز دارند. پاییزی که رنگارنگی آن سبب شده تا میزبان جشنواره گلاریژان (برگریزان) شوند. به همین واسطه هر سال از تورهای طبیعت گردی و عکاسان حرفه‌ای و آماتور دعوت می‌شود تا به این منطقه سفر و از طبیعت زیبای آن عکاسی کنند.

با حضور در این جشنواره علاوه بر آنکه با فرهنگ و آداب و رسوم مردان محلی آشنا می‌شوید، می‌توانید به تماشای موسیقی محلی، بازی‌های بومی و رقص و پای کوبی اهالی روستا بنشینید و در کنار چشیدن طعم غذاهای سنتی از صنایع دستی منطقه بخرید.

در این منطقه علاوه بر اقامتگاه‌های محلی، رستوران‌های مختلفی وجود دارد که انواع غذاهای محلی را ارائه می‌دهند و می‌توانید طعم غذاهای خاص کرمانشاه از آش‌های محلی گرفته تا انواع کباب را بچشید. همچنین دیدن موزه مردم شناسی صحنه نیز خالی از لطف نخواهد بود.

بیستون و هزاران افسانه نهفته در آن

در ادامه مسیر از بیستون نیز عبور خواهید کرد و می‌توانید به دیدن میراث جهانی بیستون بروید؛ محوطه‌ای زیبا که جاذبه‌های مختلف از آثار ملی گرفته تا میراث جهانی را دربرمی‌گیرد. در مرکز این مجموعه، کاروانسرایی از دوره صفوی به یادگار مانده که با تغییر کاربری، تبدیل به هتل شده و درعین ارائه خدمات پذیرایی، امکان اقامت مسافران را نیز فراهم می‌کند.

امکان کمپ و انجام بازی‌های ورزشی در پارک کناری این مجموعه نیز فراهم است. درعین حال فعالیت سفره خانه سنتی نیز امکان پذیرایی از مسافران را فراهم کرده. در واقع می‌توانید برای دیدن این مجموعه میراث جهانی یک روز را اختصاص دهید و درعین حضور در فضای طبیعی به دیدن میراث تاریخی نیز بنشینید.

کرمانشاه و طاق بستان آن

از بیستون تا کرمانشاه حدود ۲۵ کیلومتر فاصله است. در کرمانشاه می‌توانید از طاق بستان دیدن کنید. مجموعه‌ای که کوه و سراب و درختان سر به فلک کشیده را یکجا در کنار هم دارد و با ورود به محوطه آن می‌توانید به نظاره زیبایی یک اثر تاریخی که از هنر دوره ساسانی به جای مانده بنشینید.

تکیه معاون‌الملک یکی از مکان‌های بی‌نظیری است که نباید بازدید از آن را فراموش کنید. این مکان به نوعی دایره‌المعارف مصور کاشی کاری است چراکه مملو از کاشی‌های رنگارنگی است که ماجراهایی از پادشاهان پیشدادی تا شادهان دوره قاجار، قصص قرآنی، واقعه عاشورا و … در قالب داستانی مصور، بیان می‌کنند و از سه قسمت، حسینیه،‌ عباسیه و زینبیه تشکیل شده و دیدن آن خالی از لطف نخواهد بود.

تکیه بیگلربیگی و بازار سنتی کرمانشاه از دیگر نقاط دیدنی کرمانشاه است که در عین دیدن معماری و زیبایی‌های آن محلی برای گشت و گذار و خرید نیز محسوب می‌شوند.

ماهیدشت را با صدای سم اسب‌های کُرد به نظاره بنشینید

اگر مسیر را ادامه دهید به ماهیدشت می‌رسید. شهری که بیشتر به عنوان شهری معبر شناخته شده و در مسیر عتبات عالیات قرار دارد. با این وجود روستاهای اطراف آن بسیار زیبا و دیدنی هستند و در ماهیدشت، با یکی از حاصلخیزترین دشت‌های ایران روبه رو خواهید شد. دشتی فراخ و زیبا که با قرار گرفتن در آن، افق دید شما در پرسپکتیو طبیعت وسعت خواهد یافت. انواع گندم و جو، ذرت، چغندر و سیب زمینی در این دشت کاشت و برداشت می‌شود.

مردمان این سرزمین مدعی هستند که نژاد همه اسب‌های دنیا از اسب عرب گرفته تا ترکمن ریشه در اسب کُرد دارد از این رو درصدد آن هستند که ویژگی‌های اسب کرد را ثبت کنند. تاریخچه‌ای دراین خصوص وجود دارد و گفته می‌شود، ماهیدشت، محل پرورش اسب‌های مادها بود. حتا از این منطقه خرید و فروش و صادرات اسب‌ها انجام می‌شود و در دوره‌های بعد نیز ادامه یافت.

به همین واسطه است که هر سال شاهد برگزاری جشنواره اسب در روستاهای ماهیدشت هستیم. در این جشنواره علاوه بر بخش‌هایی که به نشان دادن اسب‌های زیبا اختصاص دارد و اسب‌هایی با سینه‌های ستبر، پاهایی استوار و ستبر با گوش‌، یال و دمی که همیشه برافراشته رژه می‌روند و خودنمایی می‌کنند، سوارکاران بومی و سوارکارانی از شهرستان‌های استان به نمایش هنر سوارکاری می‌پردازند و انواع مسابقات از اسب دوانی گرفته تا پرش با اسب و… نیز برگزار می‌شود.

می‌توانید دختران کرد را لباس‌های رنگین سوار بر اسب ببینید که به تاخت در دشت می‌تازند و غرور ملی خود را فریاد می‌زنند. گاه این دختران کمان در دست دارند و گاه دستمالی در دست شادی خود را به نمایش می‌گذارند. با توجه به تنوع اقوام در این منطقه با تنوع پوشش و لباس‌های سنتی در این جشنواره روبه رو خواهید شد. لباس‌هایی که رنگارنگی آن هوش از سر شما خواهد برد.

برپایی سیاه چادر و پخت نان ساجی و پذیرایی با شیرینی‌هایی سنتی کرمانشاه در کنار شنیدن نوای ساز و دهل از دیگر دیدنی‌های فراموش نشدنی این جشنواره است که در کنار صدای سم اسب‌ها که به زمین کوفته می‌شود، نوایی از قدمتی کهن را در عصر معاصر خلق می‌کند.

کاروانسرای ماهیدشت نیز محلی است که می‌توانید در عین دیدن بخشی از تاریخ منطقه از خدمات پذیرایی و گردشگری که ارائه می‌دهد بهره‌مند شوید.

طعم خوش دنده کباب و آش ترخینه

کرمانشاه یکی از مناطقی است که غذاهای متنوعی دارد که از انواع آش‌ها گرفته تا انواع کباب‌های خوش طعم و رنگ را دربرمی‌گیرد. مشهورترین غذای سنتی‌ کرمانشاه، خورشت خلال بادام و دنده کباب است. سیب پلو خاص کرمانشاه است و می‌تواند تجربه‌ای خاص برای گردشگران منطقه به حساب بیاید. درواقع این غذا، سیب‌هایی است که با پیاز و برنج دم داده می‌شوند و گاه با شیوید فراوان و البته کشمش سرو می‌شود.

چشیدن طعم آش‌های مشهور کرمانشاه را فراموش نکنید. آش عباسعلی مملو از گوشت گوسفندی است و به روشی خاص پخته می‌شود. آش ترخینه نیز یکی از خاص‌ترین آش‌های کرمانشاه است که بخصوص در فصول سرد سال درمانی برای پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی محسوب می‌شود. آش دوغ و آش عدس از دیگر آش‌های منطقه هستند که چشیدن طعم آنها خالی از لطف نخواهد بود.

سوغاتی‌هایی از شیرینی‌ گرفته تا ساز

انواع شیرینی‌های کرمانشاه از کاک و نان برنجی گرفته تا نان خرمایی، نان شکری و نان روغنی شهرت خاصی در کشور دارند که قطعا وقتی با روغن کرمانشاهی درست شوند، عطر و طعمی فراموش نشدنی به خود می‌گیرند. اگر از این شیرینی‌های مشهور بگذریم، از باقلوای عربی و باقلوای رشته‌ای کرمانشاه غافل نشوید. شیرینی بژی و حلوایی مخصوص در کرمانشاه پخته می‌شود که طعم و عطری خاص و فراموش نشدنی دارند.

روغن کرمانشاهی نیز یکی دیگر از سوغاتی‌های معروف این منطقه است که در تمام مغازه‌ها و البته بازار سنتی کرمانشاه در دسترس است.

انواع صنایع دستی از لباس سنتی گرفته تا انواع پاپوش‌ها، پارچه‌های رنگارنگ، دستبافته‌های داری، صنایع چوبی و معرق و منبت و سازهای سنتی مانند تنبور و سه تار از دیگر سوغاتی‌های این منطقه هستند.

کجا اقامت داشته باشید؟

از هتل ۵ ستاره تا اقامتگاه بومگردی در کرمانشاه خدمات ارائه می‌دهند و از آنجایی که فاصله شهرهای اطراف تا کرمانشاه زیاد نیست، اگر تمایلی برای اقامت در واحدهای بومگردی نداشته باشید می‌توانید از خدمات هتلی کرمانشاه استفاده کنید. در کرمانشاه انواع هتل‌ها و مهمانپذیرها خدمات اقامتی و پذیرایی به گردشگران ارائه می‌دهند.

منبع:ایلنا

«قوری‌قلا»؛ غاری با آبشارهایی در عمق ۲۷۰۰ متری زمین

استان کرمانشاه، با بیش از ۷۱۶ مورد آثار ملی ثبت شده یکی از قطب‌های گردشگری ایران است.

استان کرمانشاه از استان‌های غربی کشورمان است که هر ساله گردشگران بسیاری را جذب خود می‌کند.

به دلیل آب و هوای متنوع در مناطق این استان حدود ۷۷۰ چشمه و ۷۴ سراب در آن وجود دارد که بستر مناسبی برای رودخانه‌های فصلی و دائمی هستند.

«قوری‌قلا»؛ غاری با آبشارهایی در عمق 2700 متری زمین

علاوه بر جاذبه‌های طبیعی، استان کرمانشاه بیش از ۳ هزار اثر تاریخی در خود جای داده که ۷۱۶ مورد از آن‌ها جزو آثار ملی ثبت شده و یک اثر «بیستون» به ثبت جهانی نیز رسیده است. علت اصلی وجود این آثار به اهمیت کرمانشاه در دوران فرمانروایی ساسانیان باز می‌گردد.

یکی از جاذبه‌های طبیعی بی‌نظیر این استان غار قوری قلا (قوری قلعه) در ۸۶ کیلومتری شهر کرمانشاه و در مسیر جاده روانسر-پاوه است که پیشینه آن به بیش از ۶۵ میلیون سال یعنی دوره دوم زمین‌شناسی می‌رسد.
برخی نامگذاری این غار را به قرار گرفتن آن در روستایی با همین نام و وجود قلعه‌های بسیار در آن که یکی از آن‌ها به قوری شباهت دارد، مرتبط می‌دانند. اما بعضی دیگر معتقدند که یکی از دژهای بنا شده در دوران ساسانیان، به دلیل بزرگی «گورا قلا» نام داشته و به تدریج به «قوری قلا» تبدیل شده است.غار «قوری قلا» که کارشناسان آن را برزگترین غار آبی خاورمیانه می‌دانند، حدود ۱۲ کیلومتر طول و ۳۱۴۰ متر عمق دارد که البته کشف و نقشه‌برداری آن در مراحل متعدد و طی سال‌های مختلف صورت گرفته است.
از لحاظ زیست محیطی غار «قوری قلا»، زیستگاه گونه کمیابی از خفاش به نام خفاش «موش گوشی» است که البته پیش از افزایش بازدیدها، از این غار انواع دیگری از خفاش و نیز سمندر خال زرد در آن زندگی می‌کرده‌اند.

مکان‌هایی وسیع داخل این غار که هر یک تالار نام دارند، اسامی متفاوتی همچون تالار مریم، تالار کوهان شتر، تالار عروس، تالار بلورتبهوون را به خود اختصاص داده‌اند که وجود قندیل‌هایی که در اشکال خاص علت اصلی این نامگذاری‌ها بوده است.

یکی از شگفتی‌های غار «قوری قلا» وجود چهار آبشار بزرگ در عمق ۲۷۰۰ متری زمین است. ارتفاع آبشارهای فوق به ۱۰ تا ۱۲ متر می‌رسد که دیدن چنین آبشارهایی در عمق زمین، بازدیدکنندگان را متحیر می‌سازد.

درجه حرارت مناسب داخل غار، در تمام فصول و قرارگرفتن در دامنه کوه شاهد و در میان جنگل‌های انبوهی از بلوط، بادام وحشی، انجیر آلبالویی کوهی موجب جذب گردشگران بی‌شماری به آن شده است.

غار «قوری قلا» در سال ۱۳۸۷ به عنوان صد و پنجاه و چهارمین اثر ملی در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.

منبع:باشگاه خبرنگاران جوان