نوشته‌ها

جای خالی «گذر فرهنگی» در مادستان

«گذر فرهنگی» اصطلاحی است که در ابتدای پیدایش، به مکان‌های خاص در بافت قدیمی شهرها گفته می‌شد که معابر مختلف شهرها را به یکدیگر متصل می‌کردند، اکنون اما گذر فرهنگی از شکل سابق خود خارج شده و تبدیل به اصطلاحی برای تبادلات فرهنگی و سنتی یک شهر یا کشور شده است.

به عبارت دیگر امروزه گذر فرهنگی می‌تواند هر راه ارتباطی باشد که از طریق اتصال به آن بتوان فرهنگ یک منطقه را به مناطق دیگر معرفی و از رویدادهای فرهنگی منطقه‌ای دیگر، عناصری را دریافت کرد.

با شنیدن اصطلاح گذر فرهنگی، یک مکان مشخص و ثابت به ذهن متبادر می‌شود. محله یا خیابانی که دارای قدمت تاریخی است و تبدیل به مکانی شده که علاوه بر آن که جنبه تاریخی دارد، محلی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری سنتی و معاصر نیز است و می‌تواند در جذب گردشگر نیز مؤثر باشد.

با وجود آن که ایجاد محورهای فرهنگی و گردشگری سال‌ها در حال شکل‌گیری است و تجربه موفقی هم بوده اما شهر همدان با قدمت و پیشینه‌ای سترگ هنوز گذر یا گذرهایی برای به نمایش گذاشتن ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و هنری خود ندارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی‌سینا در این‌باره گفت: سالانه حدود یک میلیون گردشگر از همدان بازدید می‌کنند اما این گردشگران عملاً هیچ برنامه و مسیر مشخصی برای استفاده از فرصت‌های گردشگری در همدان ندارند.

دکتر صاحب محمدیان‌منصور ادامه داد: هر ساله حدود ۴۰۰ هزار نفر از آرامگاه بوعلی سینا و ۳۰۰ هزار نفر از آرامگاه باباطاهر دیدن می‌کنند و اگر بخواهند بین این دو آرامگاه حرکت کنند رینگ اول را انتخاب کرده و با خودروهای شخصی مسیر را طی می‌کنند.

بین پیاده‌راه بوعلی، اکباتان و تپه هگمتانه پیوستگی نیست

وی اضافه کرد: از طرف دیگر پیاده‌راه بوعلی به عنوان عنصری برای گردشگری طراحی شده است و باید برنامه‌ریزی شود گردشگران از این پیاده‌راه دیدن کنند در حالیکه در حال حاضر پیوستگی میان پیاده‌راه بوعلی، پیاده‌راه اکباتان و تپه هگمتانه وجود ندارد.

محمدیان‌منصور با بیان اینکه جاذبه‌های فراوانی در همدان وجود دارد اما متأسفانه برنامه‌ریزی برای حرکت مناسب گردشگر در آن دیده نمی‌شود، گفت: در این شرایط بسیاری از آثار باارزش دیده نمی‌شوند و گردشگران نیز دچار سردرگمی هستند بنابراین می‌توان با طراحی مسیر گردشگری باعث ماندگاری بیشتر گردشگران در همدان شد.

این مدرس دانشگاه افزود: تمام تلاش مدیریت شهری باید روی تقویت محور یا محورهایی باشد که موجب شود گردشگر، نما و چهره خوبی از شهر را ببیند همانطور که در بسیاری از کشورها این اتفاق افتاده، اگرچه در همدان برای تحقق این قضیه بسیار دیر شده است و این کار باید زودتر عملی شود.

وی توضیح داد: به نظر می‌رسد برای انتخاب مسیر مورد بحث چند مسئله وجود دارد و شاید با یک مسیر نتوانیم تمام آثار را ارائه دهیم؛ مثلاً گنجنامه، سنگ شیر، آرامگاه بوعلی سینا و باباطاهر هر کدام یک طرف شهر هستند و شاید مجبور باشیم چند مسیر را تعریف کنیم بنابراین به یک مسیر تاریخی، فرهنگی و یک محور طبیعی نیاز داریم تا گردشگر زمان بیشتری را در آن‌ها بماند.

محمدیان‌منصور ادامه داد: مهمترین عایدی که این امر برای ما دارد، این است که می‌دانیم گردشگران کجای شهر هستند و برای کدام قسمت باید برنامه‌ریزی کنیم و مدیریت داشته باشیم، علاوه بر این مسیر یاد شده یک شاهرگ اقتصادی خواهد بود که بر زندگی و رفاه اهالی بومی تأثیر می‌گذارد.

وی تصریح کرد: تعریف گذر فرهنگی به طور مستقیم و غیرمستقیم تأثیرات اقتصادی بر روی کیفیت زندگی مردم همدان خواهد داشت و هدف این نیست که صرفاً فضای بهتری برای توریست فراهم شود بلکه توریست صنعت، اقتصاد و شغل ایجاد می‌کند.

این مدرس دانشگاه در مورد معیارهای انتخاب مسیرهای موردنظر مطرح کرد: معیارهای زیادی در تعیین مسیر دخیل هستند و در حال حاضر پروژه‌هایی در دست انجام است که با فرآیندهای کاملاً علمی برنامه‌ریزی شده‌اند.

وی شرح داد: در مبانی برنامه‌ریزی شهری گفته می‌شود یکی از راه‌های توسعه و نگهداشت بافت‌های باارزش شهری ایجاد مسیرهای گردشگری در آن است و تا وقتی بافت جذابیت اقتصادی برای مردم نداشته باشد کسی روی آن سرمایه‌گذاری نمی‌کند و اهالی کهن محل نیز آنجا را ترک می‌کنند مانند اتفاقی که امروزه در محله‌های قدیمی همدان افتاده است بنابراین بهترین راه حل این است که جذابیت اقتصادی این محلات را با استفاده از پروژه‌های گردشگری و ایجاد محورهای تاریخی، توریستی بالا ببریم، از طرف دیگر توصیه می‌شود از محورهای گردشگری در راستای احیای بافت‌های تاریخی بهره‌مند شویم.

گردشگری بوم‌گردی‌ها از هتل‌های لوکس موفق‌ترند

محمدیان‌منصور درباره ظرفیت محلات قدیمی همدان برای ایحاد گذر فرهنگی بیان کرد: تجربه نشان داده همانطور که امروز در زمینه گردشگری بوم‌گردی‌ها از هتل‌های لوکس موفق‌ترند، گردشگران نیز تمایل زیادی برای بازدید از این مناطق دارند، در واقع گردشگر برای دیدن هویت و تاریخ به همدان می‌آید.

وی درباره ظرفیت پیاده‌راه‌های همدان برای تبدیل به محور فرهنگی گفت: پیاده‌راه‌ها اگر با هدف جذب توریست و در محورهایی که برای توریست ارزشمند است، طراحی شوند در این حوزه می‌گنجند اما گاهی پیاده‌راه‌ها صرفاً برای مردم شهر طراحی می‌شوند و به نظر می‌رسد در حال حاضر پیاده‌راه بوعلی بیشتر برای همدانی‌ها جذاب است اما اگر آرامگاه بوعلی سینا، موزه میدان، پیاده‌راه اکباتان و تپه هگمتانه نیز فعال شوند، توریست هم به این مسیر و قدم زدن در آن علاقمند خواهد شد.

مدیرعامل توسعه گردشگری ایران و آسیا گفت: در بسیاری از فضاهای عمومی دنیا مسیرهایی وجود دارد که به آنها گذر یا مسیر گردشگری می‌گویند و این گذرها شاخصه‌هایی دارند که سبب جذب توریست می‌شود.

چقدر بهانه توریستی در پیاده بوعلی وجود دارد؟

بهنام افتخاریان ادامه داد: در حال حاضر خیابان بوعلی به پیاده ‌راه تبدیل شده است اما چقدر بهانه توریستی در آن وجود دارد؟ ابتدا باید در چنین مسیرهایی جاذبه‌های شهری و خدماتی برای استفاده توریست و مردم بومی درنظر گرفته شود البته باید ببینیم هدف از ایجاد خدمات برای مردم است یا توریست؟

وی توضیح داد: در ابتدا باید بررسی کرد در همدان چه مناطقی این ویژگی‌ها را دارد که هم بافت قدیم و ‌هم هویت شهری داشته باشد و هم خدمات گردشگری و جاذبه در آن موجود باشد، یکی از جاهایی که مستحق این اتفاق است، چمن‌های همدان است که با تغییر کاربری بناهای قدیمی آنها شکل فرهنگی به خود می‌گیرند.

افتخاریان اضافه کرد: محله جولان ظرفیت تبدیل به گذر فرهنگی را دارد و ویژگی‌های مانند حمام، مسجد، چندین خانه تاریخی، نزدیک بودن به تپه باستانی هگمتانه و جاری بودن سبک زندگی قدیم همدانی‌ها در آن وجود دارد و اگر آثار تاریخی‌اش به کاربری‌های جدید تبدیل شوند می‌تواند یک گذر منحصربفرد باشد اما متأسفانه در ایران تغییر کاربری به درستی انجام نمی‌شود.

وی با بیان اینکه هدف از ایجاد جاذبه‌های جدید نگهداری بیشتر گردشگر و بهانه‌ای برای حضور گردشگر در شهر است، تأکید کرد: متأسفانه عزم جدی و علم آن در مدیران شهری و گردشگری همدان وجود ندارد و به مرور زمان پتانسیل‌ها از بین می‌رود.

این راهنمای تورهای گردشگری اظهار کرد: میدان مرکزی همدان با وجود داشتن ظرفیت‌های گردشگری فوق‌العاده هنوز نتوانسته به عنوان یک جاذبه درنظر گرفته شود و خیابان بوعلی هیچ گونه کانسپتی برای مانور دادن ندارد؛ مثلاً موزه، گالری هنری، فروشگاه عرضه محصولات صنایع دستی یا اجرای پرفورمنس شهری در آن گنجانده نشده و این پیاده‌راه عملاً به یک پروژه تبلیغاتی شهری تبدیل شده است.

وی افزود: اگر مسیری را از میدان آرامگاه بوعلی سینا تا تپه هگمتانه درنظر بگیریم جاذبه‌های فراوانی مانند میدان امام، بازار سنتی همدان، مسجد جامع، مقبره استرومردخای، تپه باستانی هگمتانه و بسیاری آثار دیگر وجود دارد اما هیچ‌گونه پیوستگی فرهنگی بین آنها نیست که باعث جذب توریست شود.

افتخاریان با بیان اینکه در همدان طرح‌ها بخشی انتخاب شده‌اند، گفت: به عنوان مثال کف سازی‌ میدان امام(ره) انجام شد اما جداره‌سازی صورت نگرفت همچنین در طرح‌های کلان، مباحث گردشگری و راهنمایان تور نیز در آن تعریف نشد.

وی مطرح کرد: اگر از حجم اعتبارات عمرانی برای محله جولان استفاده شود می‌توان طی دو سال تبدیل به یک محور گردشگری بی نظیر شود در ضمن می‌توان برای گذرها نمایشگاه‌های خیابانی تدارک دید و بستری فراهم کرد که گردشگر در این مسیر امنیت ذهنی داشته باشد.

افتخاریان ادامه داد: گردشگران در مسیر گردشگری باید فرهنگ آن منطقه را ببینند و فعالیت‌های ۲۴ ساعته در آن جاری باشد، علاوه بر این ضرورت دارد ساکنان محلات در این امر مشارکت کنند و تنوع خدمت، تردد راحت به مسیرهای اصلی شهر و پیوستگی مسیری و مفهومی و عملکردی وجود داشته باشد.

رئیس کمیسیون اقتصاد، سرمایه‌گذاری و گردشگری شورای اسلامی شهر همدان نیز با اشاره به اینکه همدان دارای هویت تاریخی و فرهنگی خاصی است، گفت: بافت تاریخی شهر همدان می‌تواند هویت مورد نظر را به خوبی معرفی کند.

حسین قراباغی  با بیان اینکه گذر فرهنگی می‌تواند مسیر تاریخی و گردشگری و در مکان‌هایی که نشان دهنده هویت ما هستند، تاریخ و تمدن را به نمایش بگذارد، یادآور شد: ایجاد گذر تاریخی و فرهنگی در بعضی از شهرها مانند یزد و اصفهان مرسوم و تجربه موفقی است و اگر در همدان نیز ایجاد شود علاوه بر اینکه جذابیت فراوانی برای گردشگران دارد همدانی‌ها نیز به اهمیت آن پی خواهند برد.

وی با اشاره به اینکه توریست‌های خارجی به دنبال دیدن تاریخ و هویت ما هستند، اظهار کرد: باید این تاریخ و هویت کهن را برای گردشگران به نمایش بگذاریم و در این مسیر فرهنگسازی و مستندسازی کنیم تا تمام آثار موجود معرفی شوند.

در بودجه ۱۴۰۰ ایجاد گذر فرهنگی رقم خوبی گرفته

قراباغی مطرح کرد: در بودجه سال ۱۴۰۰ برای ایجاد گذر فرهنگی رقم خوبی در نظر گرفته شده است و امیدواریم با ایجاد آن اتفاق مبارکی برای بافت تاریخی و فرهنگی همدان بیفتد همچنین کمیسیون گردشگری شورای شهر این قضیه را به طور مرتب رصد و بررسی می‌کند.

رئیس کمیسیون اقتصاد، سرمایه‌گذاری و گردشگری شورای اسلامی شهر همدان در پایان بیان کرد: یکی از مسیرهایی که به دنبال تبدیل آن به گذر گردشگری و طبیعی هستیم، مسیر رودخانه گنجنامه است که می‌تواند محور بسیار خوبی برای گردشگری همدان باشد و با پیگیری‌های انجام شده مقرر شد مسیر بازسازی و مرمت شود.

شهر همدان با داشتن جاذبه‌های تاریخی و طبیعی منحصربفرد و قدمت طولانی می‌تواند شاهراه‌های فرهنگی و گردشگری بی نظیری داشته باشد که علاوه بر استفاده اهالی بومی، جذابیت فراوانی نیز برای گردشگران داشته باشد اما متأسفانه جای خالی این گذرها در شهر حس می‌شود و انگار نیازی به ایجاد آن وجود ندارد.

منبع:ایسنا

مرتبط:

دره مرادبیگ یکی از زیباترین دیدنی های همدان

اینجا همدان است

یونسکو در همدان _دروازه جهانی به سوی رونق گردشگری

ثبت جهانی هگمتانه ، تنها «منظر تاریخی» ایران از رؤیا تا واقعیت

پس از سال‌ها کش‌وقوس‌ برای ثبت جهانی تپه باستانی «هگمتانه» به تازگی مفهوم جدیدی به نام ثبت «منظر تاریخی» مطرح شده که به گفته متولیان امر در کشور رقیب ندارد و برای یونسکو جذابیت خاصی محسوب می‌شود.

منظور از مفهوم تازه‌ متولد شده «منظر تاریخی» ترکیب سایت باستانی تپه هگمتانه، بافت تاریخی شهر و بازار قدیمی همدان است که ظرفیت فوق‌العاده‌ای به شمار می‌رود و ثبت آن گام بزرگی است در شناساندن این مجموعه بی‌نظیر به جهانیان.

اگرچه در سفرهای اخیر مسئولان کشوری به همدان برای پیگیری این پرونده خبری از رسانه‌ها نبود اما شنیده‌ها حاکی از آن است این پرونده اهمیت خاصی برای وزارت میراث فرهنگی دارد و مسئولان استانی نیز در این مسیر با آنها هم‌گام شده‌اند.

تیرماه سال جاری بود که معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اعلام اینکه به‌جای هگمتانه، منظر تاریخی همدان را جهانی کنیم، گفت: اگر مسئولان استان همدان همراهی کنند، می‌توانیم ثبت جهانی هگمتانه را در ابعاد وسیع‌تری انجام دهیم، یعنی می‌توانیم برنامه‌ریزی‌ها برای ثبت جهانی محوطه‌ هگمتانه را به ثبت جهانی منظر فرهنگی همدان بسط دهیم.

محمدحسن طالبیان در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه این طرح را همزمان با برگزاری کارگاه راه ابریشم در همدان و بعد از بازدید از مسیر میدان امام خمینی(ره) به هگمتانه با برخی از مسئولان شهری در میان گذاشته ایم، افزود: در زمان بازدید فکر کردم می‌توان یک روند بسیار جالب توجه و منحصربفرد را نشان داد، روندی که حتی می‌تواند در پرونده‌های ثبت جهانی کشور روایت جدیدی از شهرهای تاریخی‌مان را نشان دهد، در صورتی که اطلاعات بیشتری از این موقعیت به دست آوریم.

طالبیان با تأکید بر اینکه متولیان شهری همدان باید کمک کنند تا بتوان ارزش‌های مرکز تاریخی همدان را از هگمتانه تا معاصر با یکدیگر مطرح کرد، یادآور شد: باید به عنوان یک منظر تاریخی شهری، آن روند را دنبال کنیم، اقدامی که ساده نیست اما برای حفظ و معرفی همدان و تاریخ شهر بهترین کار است.

معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی با تأکید بر اینکه معتقدم این بهترین کار برای هگمتانه و شهر همدان و ثبت جهانی آن‌هاست، مطرح کرد: هنوز قضاوت برای جهانی شدن هگمتانه یا منظر تاریخی شهری همدان زود است.

وی این پرونده را زمانی جالب‌تر و گسترده‌تر دانست که بتوان مجموعه‌ای از دوره‌های مختلف را در شهر همدان کنار یکدیگر قرار و بررسی‌هایش را انجام داد و افزود: معتقدم می‌توان این اقدام را به این شرط که اطلاعات بیشتری به جزء آنچه در میدان امام خمینی(ره) پیدا شده، داشته باشیم، می‌توانیم انجام دهیم. از سوی دیگر در گام بعدی باید همه مسئولان مانند ثبت جهانی یزد، با یکدیگر همسو باشند.

طالبیان با تأکید بر اینکه استاندارد باید به گونه‌ای باشد که آن را در بحث مدیریت و حفاظت بپذیرند، اضافه کرد: این‌ را که نهایت به کدام پرونده -ثبت جهانی هگمتانه یا منظر تاریخی شهری همدان- بینجامد، زمانی می‌توان قضاوت کرد که این پرونده را به صورت کامل کار کرده باشیم.

به گفته‌ وی، در طول سال‌های گذشته با تهیه‌ پرونده‌ موقت هگمتانه در فهرست موقت یونسکو ثبت شده اما چون این طرح متعلق به یک موقعیت شهری است، مشکلی ایجاد نمی‌کند و می‌توان در پرونده‌ نهایی موقعیت را به صورتی جامع‌تر و گسترده‌تر ارائه داد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی استان همدان نیز در این باره به خبرنگار ایسنا گفت: پرونده ثبت جهانی «منظر تاریخی هگمتانه تا همدان» تا پایان سال تکمیل و سال آینده به یونسکو ارسال می‌شود.

علی مالمیر با اشاره به اینکه در این پرونده ثبت جهانی هگمتانه به تنهایی مدنظر نیست، اظهار کرد: منظر تاریخی هگمتانه تا همدان شامل تپه باستانی هگمتانه، بازار تاریخی همدان، میدان آرامگاه بوعلی‌سینا، بخشی از بافت واجد ارزش به ویژه در رینگ اول شهر و آثار متعددی که در این محدوده قرار دارد را شامل می‌شود.

وی با بیان اینکه کارهای مطالعاتی پرونده ثبت جهانی هگمتانه در حال انجام است و مقرر شده با شتاب بیشتری تکمیل و تا نیمه اول سال آینده برای بررسی به یونسکو ارسال شود، تصریح کرد: برای ثبت جهانی قبل و بعد از تکمیل پرونده و همچنین ثبت باید اقداماتی انجام و برای تکمیل پرونده عواملی درنظر گرفته شود که این موارد در استانداری پیگیری می‌شود.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی استان همدان با بیان اینکه تکمیل پرونده پیچیده و زمان‌بر است، مطرح کرد: با توجه به آثار متعددی که در دل پرونده وجود دارند، در صورت نیاز باید اقداماتی در حوزه مرمت و احیای آنها داشته باشیم.

دانشیار رشته طراحی شهری دانشگاه بوعلی‌سینا نیز در گفت‌وگو با ایسنا، بیان کرد: با توجه به تخریب‌های فراوانی که در محوطه مورد بحث اتفاق افتاده باید توجه خاصی به معیارهایی که یونسکو و سازمان‌های بین‌المللی برای ثبت جهانی بر آن تأکید دارند، بشود.

دکتر حسن سجادزاده ادامه داد: به نظر می‌رسد اگر این تحقیقات شتاب‌زده، بدون مطالعات دقیق و کارشناسی شده و تشخیص تیم‌های تخصصی انجام شود، امیدی نیست که به سرانجام برسد چراکه معیارها و ضوابط سازمان‌های بین‌المللی سختگیرانه است.

وی این ضوابط را مربوط به بحث هویت‌های کالبدی و تاریخی در مسیرها و بافت‌های تاریخی دانست و اضافه کرد: با توجه به توسعه‌های جدیدی که در محدوده مورد بحث اتفاق افتاده که شامل تخریب بافت اطراف مسیر و محلات قدیمی و بناهای شاخص گذشته است، باید ادله قوی پشت پرونده ثبت جهانی باشد تا سازمان‌های بین‌المللی را قانع کند.

به گفته سجادزاده، با توجه به شرایط موجود نمی‌توان امید زیادی برای راضی کردن سازمان‌های بین‌المللی داشت و تکمیل پرونده ثبت جهانی تا پایان امسال بعید به نظر می‌رسد.

این مدرس دانشگاه اظهار کرد: ظاهراً متولیان امر در حال جمع‌آوری اطلاعاتی هستند که در وزارت میراث فرهنگی هم روی آن کار شود و سپس به یونسکو ‌برود، اما به هر صورت که به قضیه نگاه کنیم در این مدت زمان بعید است این اتفاق عملی شود.

وی معتقد است: اگر قرار بود این پرونده روی مدار واقعی خود قرار بگیرد باید تیم قوی دانشگاهی متشکل از اساتید مختلف رشته‌های باستان‌شناسی، شهرسازی، تاریخ، معماری و … روی آن کار می‌کردند و طی فرصتی ۶ ماهه آن را مطالعه می‌کردند تا به نتیجه دلخواه می‌رسیدند.

سجادزاده ادامه داد: متولیان امر معتقدند در سازمان‌های بین‌المللی تنها بحث گذشته نیست و زندگی معاصر هم مورد توجه است، اگرچه این قضیه درست است اما مثلاً در تپه باستانی هگمتانه در گذشته زندگی جریان داشته اما امروزه همه تخریب شده و به ندرت می‌توان مسیرها را در فضایی که در دوره پهلوی اول و دوم تخریب شده است، پیدا کنیم.

وی با اشاره به اینکه تخریب فراوانی طی چند سال اخیر در این مسیر اتفاق افتاده است، گفت: اینکه بخواهیم امیدوار باشیم ظرف دو ‌ماه پرونده کامل شود بعید است، مگر اینکه مسئولان مسیرهایی را برای به نتیجه رساندن پرونده در ارتباطات بین‌المللی پیدا کنند اما در کل بعید به نظر می‌رسد همچنین اندازه، قدرت و سرعت تخریب به قدری است که قضیه را با دشواری زیاد مواجه کرده است.

سجادزاده یادآور شد: همدان به عنوان پایتخت تاریخ و تمدن ایران این جایگاه را دارد که آثار و به ویژه تپه هگمتانه ثبت جهانی شود و این ثبت می‌تواند مشمول بافت تاریخی هم باشد اما در کل باید طرح راهبرد کلی برای بافت تاریخی همدان تهیه کنیم و تا زمانی که این طرح تهیه نشود هر مدیر یا مسئولی سلیقه‌ای عمل می‌کند و این سلیقه‌گرایی که گریبانگیر بافت تاریخی شده شیرازه کار را از هم می‌پاشد.

حال باید دید همدان به عنوان تنها کاندیدای ثبت جهانی «منظر تاریخی» در ایران می تواند پرونده ای قابل دفاع برای ارسال به یونسکو آماده کند یا خیر؟ این در حالیست که متأسفانه همدان به عنوان سرسلسله تاریخ و تمدن ایران زمین تاکنون نتوانسته حتی یکی از آثار تاریخی اش را به ثبت جهانی برساند بنابراین امیدواریم با تلاش مسئولان استان بتوانیم نخستین «منظر تاریخی» ایران را به نام همدان ثبت کنیم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

هسته مرکزی همدان «ونیز» ایران می شود؟

شیرین سو _سفری به کریدور استان همدان و زنجان

یونسکو در همدان _دروازه جهانی به سوی رونق گردشگری

روستای ورکانه

روستای هدف گردشگری « ورکانه» با قدمت ۴۰۰ سال به عنوان نگین روستا های استان همدان معروف است که پس از گذشت سالیان دراز همچنان بافت سنگی تاریخی خود را حفظ کرده است.

روستای ورکانه یکی از روستاهای دهستان الوند کوه شرقی در شرق شهرستان همدان است که در دامنه کوه قرار دارد و کو ه‌های سرده در سه کیلومتری شمال شرقی، کوه سرخ بلاغ در سه کیلومتری جنوب غربی و کوه قره ‌داغ در چهار کیلومتری شرق این‌ آبادی قرار دارند.

روستای ورکانه به دلیل اینکه در پیرامون آن معادن سنگ به فراوانی مشاهده می ‌شود، نام ورکانه را به خود گرفته و وجه تسمیه روستای ورکانه را معادل محلی که در نزدیکی معدن یا ورکان است، آورده‌اند و شاید ورکانه را به دلیل قرار گرفتن این روستا در کنار رود و جوی آب به این نام خوانده ‌اند زیرا در زبان کردی، کانه به معنای چشمه است.

روستای ورکانه همدان که به عنوان نگین گردشگری روستایی این استان شهرت یافته است با سنگ ‌های لاشه که تمام‌ کوچه ‌های روستا را احاطه کرد ه اند ساخته شده است. این سنگها زیر نور به رنگ قهوه‌ ای سوخته در می ‌‌آیند که یادآور تصاویر اروپای دوران رنسانس است. تداخل نورهایی که از بالا و پایین دیوارها و خانه‌ ها را احاطه کرده‌ اند با رفتن خورشید خود را بیشتر به رخ می ‌کشند. در هر کوچه این روستا که قدم بگذاری، فرش سنگی زیر پا، احساسی زیبا را در وجود انسان ایجاد می ‌کند، تمام کوچه‌ ها جدول‌ کشی شده و مانند شهری زیبا به نظر می‌ رسد و چراغ‌ های روشنایی زیبایی که مناسب سنگفرش ‌هاست کنار پیاده ‌رو تعبیه شده است.

روستای ورکانه

روستای ورکانه در دامنه جنوبی زاگرس مرکزی قرار گرفته و روستا های این منطقه به دلیل کوهستانی بودن و برخورداری از طبیعت زیبا از مناطق بسیار بکر به شمار میروند.

وجود دره‌ های فراوان از جمله دره‌ های زیبای یورد صفرخان، دره‌ خان، تخته سنگ، جن‌ دره و سوبلاغ در مجاورت روستا از خصوصیات طبیعی منطقه است به طوری که دره بارانی در جنوب و جنوب شرق‌ آبادی واقع شده است. شیب عمومی این منطقه و وجود دره‌ های فراوان در اطراف روستا موجب شکل‌ گیری رودخانه‌ های فصلی شده است.

رودخانه ‌های فصلی ورکانه از ارتفاعات یخچال ‌ها سرچشمه می ‌گیرند و بعد از عبور از اراضی سیمین ورکانه به رودخانه فصلی ارزانفود می ‌ریزند.

باغ به عنوان فضای اصلی زندگی برای مردمان این روستا مطرح است و در جای جای زندگی افراد رخنه کرده است به طوری که حضور باغ، هر چند کم وسعت، در حیاط خانه‌ها به وفور دیده می ‌شود. با گذری بر کوچه پس کوچه ‌‌های روستای سنگی ورکانه در فصل تابستان، به پرورش درختان گردو، سیب و زردآلو در حیاط برخی از خانه ها پی می برید.

گذشته از این، محور ارتباط اصلی روستا از شهر همدان نیز دارای مناظر و چشم ‌اندازهای زیبایی است که می ‌تواند به عنوان محوری توریستی مطرح شود، این محور از جاده همدان – ملایر منشعب می‌ شود و پس از عبور از سد اکباتان و روستاهای یلفان، شمس‌ آباد و علی‌آباد به ورکانه می‌ رسد.

برخی بناها و فضاها که بیشتر در بخش مرکزی روستا و جاهایی که قدمت بیشتری دارند، در هم ادغام شده و بافت همگن ایجاد کرده‌اند.  کاربرد سنگ نه‌ تنها در پی، بلکه در قسمت اعظم بناها در ساخت دیوارهای باربر و دیوارهای محوطه و حیاط ‌ها مورد استفاده قرار گرفته است و اکثر سنگ لاشه است که توسط ملات گل کار شده و پهنای این دیوارهای سنگی در طبقه همکف به یک متر هم می ‌رسد و تنها عامل اتصال در دیوارهای سنگی نیز استفاده از تیرهای چوبی است.

روستای ورکانه

سنگ، سنگ لاشه، سنگ مالون، خشت و آجر انواع مصالح متعارف ساختمانی در ابنیه روستای ورکانه است و عنصر سنگ به عنوان اصلی‌ ترین مصالح در ابنیه روستای ورکانه بیش از هر چیز در بازدید از روستا به چشم میخورد و به نظر می ‌رسد کاربرد سنگ در روستا به علت فراوانی این عنصر در روستا و سختی و مقاومت آن در برابر تغییرات جوی و همچنین کمبود آجر و خشت در منطقه بوده است.

این روستا زادگاه پرفسور توفیق موسیوند، سازنده نخستین قلب مصنوعی جهان است که در سال ۱۳۱۵ در این دیار چشم به جهان گشود.

بافت کالبدی روستای ورکانه همدان به دلیل ویژگی خاص فرهنگی، به عنوان میراثی ارزشمند از نیاکان به شمار می ‌رود و حفظ و نگهداری آن را مورد تأکید قرار می ‌دهد.

ورکانه در فصل‌ های بهار و تابستان علاوه بر پذیرا بودن اقوام کوچنده و چادرنشین، گردشگران و مسافران زیادی را به خود جذب می ‌کند و ییلاقهای تخته سنگ و دریخان، باغ‌های گردو، سیب و بادام از محبوبترین گزینه‌ های یک سفر خانوادگی برای مردم همدان و سایر شهرهای دیگر محسوب می ‌شود.

تابستانهای خنک و دلپذیر و زمستانهای سخت و خشن دستاورد اقلیم کوهستانی برای ورکانه است که شبها همچو نگینی در دل کوه می ‌درخشد.

چهره روستا همیشه تمیز و بهداشتی است و همین پاکیزگی و نورهای درخشنده کوچه‌ ها پس از غروب آفتاب، ورکانه را به یکی از زیباترین و پرطرفدارترین روستاها در بین مردم همدان تبدیل کرده است.

روستای ورکانه

جادبه های گردشگری روستا
قلعه اربابی مهری خانم یکی از بناهای تاریخی ورکامه است که ساختمان آن با پلان چلیپایی طراحی شده و به مهری خانم، ارباب روستا تعلق داشته است. این بنا در ابعاد ۱۲×۲۰ متر و با زیربنای ۳۳۰ مترمربع در دو طبقه ساخته شده و دو پله از دو طرف ورودی طبقه همکف به طبقه اول منتهی می‌شود. این بنا در فاصله ۱۰۰ متری در ضلع جنوبی روستا و در بستر سبز کوهپایه و مشرف به روستا قرار دارد.

مرتبط:

یونسکو در همدان _دروازه جهانی به سوی رونق گردشگری

پیست اسکی تاریک‌دره همدان

همدان و تبریز دو خواهر خوانده

سراب گاماسیاب

گاماسیاب رودی است در غرب ایران که یکی از طویل ‌ترین رودخانه‌ های ایران به شمار می ‌رود. سراب گاماسیاب سرچشمه این رود طویل است. سرآب گاماسیاب سی ‌ودومین اثر طبیعی ملی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۶ اسفند ۱۳۸۷ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.

سرآب گاماسیاب (گاماساب) سرچشمه یکی از طولانی ترین رودخانه های کشور است که ازدامنه ارتفاعات کوه سنگی گرو (مسیر جاده نهاوند به نورآباد (لرستان) و در ۱۹ کیلومتری جنوب شرقی نهاوند سرچشمه گرفته و در امتداد کوه گرو ادامه می یابد و آب رودخانه های متعددی را مانند حرم آباد، قلقل رود و خرم رود را دریافت کرده و پس از مشروب نمودن مزارع کشاورزی دشت نهاوند، به رودخانه قره سو و در ادامه به کرخه و نهایتا به تالاب هور العظیم می پیوندد.

محوطه سراب زیبایی خیره کننده ای دارد. آب رودخانه بقدری خنک است که به سختی میتوان دستان خود را در آب نگه داشت.

منشأ آب آن یخچال طبیعی است و دارای آبدهی ۵ متر مکعب در ثانیه است که این رقم در مقایسه با سایر سرآب ‌های موجود در زاگرس و حتی سایر سرآب ‌های کشور عددی قابل توجه است.

آب جاری شده از سراب گاماسیاب سرچشمهٔ اصلی رودخانهٔ بزرگ گاماسیاب است. این رود در طول دره شهرستان و مسیر دشت دلتایی نهاوند جاری است و به هنگام عبور، قسمت عمده روستاها و باغ‌ های باختری شهر را مشروب ساخته و راهی شهرستان صحنه در استان کرمانشاه می ‌شود. این رودخانه پس از ورود به استان کرمانشاه به رود قره‌ سو، در عبور از استان لرستان به رود سیمره و در استان خوزستان به رود کرخه می پیوندد.

سراب گاماسیاب

در بالا دست چشمه‌ ها، غاری طبیعی دیده می ‌شود و محوطهٔ اطراف سرآب جنگل‌ کاری شده‌ است. در مسیر این رود با احداث نیروگاه برق آبی و حوضچه‌ های پرورش ماهی، در زمینه تولید برق و پرورش ماهی اقداماتی انجام شده است. حیات جانوری در این منطقه شامل پستاندارانی همچون قوچ، میش، کل، بز، گرگ و پرندگانی  مانند کبک، بلدرچین، فاخته، قمری و چنگر است و در رودخانه می توان به انواع ماهی از جمله قزل آلای رنگین کمان، سفید ماهی و سنگ ماهی اشاره کرد.

انتخاب این منطقه به عنوان منطقه نمونه گردشگری و انجام اقداماتی جهت رفاه حال گردشگران از قبیل مکان های اقامتی و امکانات تفریحی دیگر از جمله قایقرانی، ماهیگیری، اسب سواری از برنامه های دولت است.

گاماسیاب در تاریخ قدیم به اسم لوکنی معروف بوده است.

سراب گاماسیاب

وجه تسمیه گاماسیاب
گاماسیاب ترکیبی از گا (گاو) + ماسی (ماهی) + آب است، یعنی آبی که دارای گاوماهی (ماهی بزرگ) می ‌باشد. نظریه دیگری که در مورد وجه تسمیه گاماسیاب مطرح است بر این اساس می باشد: دوعدد یخچال برفی بسیاربزرگ درکوه گرین و قسمت بالای سراب وجود داشت که از نهاوند قابل دیدن بود که یکی به شکل گاو ودیگری به شکل ماهی خمیده دیده می شد و هنوزهم قدیمی ها آن یخچال هارابه خاطردارند. در ضمن کلمه (ماسی) به زبان لری بختیاری وزبان پهلوی همان (ماهی) است پس گاو+ ماسی (ماهی)= آبی که ازیخچال گاو ماهی سرچشمه میگیرد. البته متاسفانه در بیست و پنج سال گذشته، در اثر تغییرات جوی و گرمای زمین این دویخچال همانند سایر منابع یخی دیکر در حال نابودی هستند و تنها از بالای گرین قابل مشاهده می باشند.

سراب گاماسیاب

مسیر دسترسی:
برای رسیدن به سراب گاماسیاب، شهر نهاوند را به سمت سه راهی «نهاوند-ملایر-بروجرد» طی می کنیم، پس از ده کیلومتر به پاسگاه قلعه قباد می رسیم. از این محل یک راه آسفالته فرعی منشعب می شود که نهایتا به نوراباد می رسد. با طی مسافت ده کیلومتر و گذشتن از روستاهای قلعه قباد و وراینه، به راه فرعی خاکی در سمت چپ می رسید که تابلویی با عنوان «پارک جنگلی گاماسیاب» در ابتدای آن قرار دارد. از این نقطه تا سرچشمه گاماسیاب کمتر از پانصد متر فاصله است.

مرتبط:

پیست اسکی تاریک‌دره همدان

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس

یونسکو در همدان _دروازه جهانی به سوی رونق گردشگری

آرامگاه‌ میر رضی‌الدین‌ آرتیمانی

میررضی الدین آرتیمانی از سرایندگان و عرفای معروف شاه عباس صفوی بوده است كه در نیمه دوم قرن دهم هجری در قریه آرتیمان چشم به جهان گشوده است. نام او سید محمد و تخلصش رضی ست. شرح حال وی در مقدمه دیوان اشعارش چنین آمده است در ایام كودكی نزد پدرش در ارتیمان می زیسته در دوران جوانی برای تحصیل علوم دینی به همدان مهاجرت نموده و مدتها به شاگردی میر مرشد بروجردی روزگار می گذرانیده است. در حوال سال ۱۰۰۰هجری قمری به اصفهان كه در ان زمان مجمع ارباب شعر و ادب بوده سفر می كند و در دربار شاه عباس جایگاه رفیعی به دست می اورد وبه دامادی شاه عباس در می آید .پس از سالها زندگی در اصفهان عاقبت راه بازگشت به زادگاهش را در پیش می گیرد و بر فراز تپه ای همینه خانقاهی بر پا كرده و عاشقان طریقت را رهنون میشده .میر رضی در سال۱۳۰۷ ه.ق چشم از جهان فروبسته و در محل خانقاه مدفون شده است.ساختمان آرامگاه وی بر فراز تپه همینه قرار گرفته است.از مهمترین آثار وی ساقی نامه و سوگند نامه است.

الهي به مستان ميخانه ات به عقل آفرينان ديوانه ات
به دردي کش لجه کبريا که آمد به شانش فرود ” انما ”
به دري که عرشست او را صدف به ساقي کوثر به شاه نجف
به نور دل صبح خيزان عشق زشادي ، به اندوه گريزان عشق
به رندان سرمست آگاه دل که هرگز نرفتند جز راه دل
خدايا به جان خراباتيان از اين تهمت هستيم وارهان
به ميخانه و خدمتم راه ده دل زنده و جان آگاه ده

آرامگاه‌ میر رضی‌الدین‌ آرتیمانی‌

رضی آرتیمانی یا رضی‌الدین آرتیمانی مشهور به میرمحمد متخلص به رضی (زادهٔ ۹۷۸ در روستای آرتیمان – درگذشتهٔ ۱۰۳۷ هجری قمری) از شاعران و عارفان مشهور دوران صفویه است.
وی در سال ۹۷۸ قمری در روستای آرتیمان از توابع تویسرکان بدنیا آمد.

در ایام جوانی به همدان رفت و در آن‌جا مشغول تحصیل شد و از شاگردان میر مرشد بروجردی گردید. رضی به علت شایستگی وافری که داشت زود مورد توجه شاه عباس که معاصر وی بود قرار گرفت و در جمع منشیان میرزایان شاه درآمد و به همین دلیل بود که داماد خاندان صفوی شد.

کلمه‌ی «میر» از آن جهت به رضی اطلاق شده است که مدتی جزء میرزایان شاه عباس بوده‌است. در بستان السیاحه بدین مضمون آمده‌است که «سید رضی آرتیمانی که در زمان شاه عباس ماضی صاحب دیوان و ساقی‌نامه‌ی مشهور است از قریه‌ی آرتیمان است اما اولاد وی اکنون از جد خویش نصیب و بهره نبرده‌اند. رضاقلی‌خان هدایت در مورد رضی چنین نوشته‌است: سیدی است صاحب ذوق و حال عرفانی با افضال در معارف الاهیه مسلم آفاق و در مدارج حقانیه در عالم طاق. معاصر شاه عباس صفوی و والد میرزا ابراهیم متخلص به ادهم است. وی که از رِندان مست و عارفان پاکدل و صوفیان صافی‌دل است علوم نقلی و عقلی را چون حجابی می‌بیند که انسان را به خود متوجه می‌سازد و از عشق به معشوق یکتا بازمی‌دارد…» از او حدود ۱۲۰۰بیت شعر در قالبهای گوناگون به جا مانده که معروفترین آنها ساقی نامهٔ اوست.

آرامگاه‌ میر رضی‌الدین‌ آرتیمانی‌
رضی پس از گذران سالیانی از عمر شریف خود، دوباره عزم وطن خویش می‌نماید و به زادگاه برمی‌گردد و در سال ۱۰۳۷ هجری قمری (۱۰۰۵ش) درمی‌گذرد و او را در محل خانقاهش به خاک سپردند. آرامگاه او در «همینه» تویسرکان قرار دارد.

آرامگاه‌ سيد محمد رضي‌الدين‌ آرتيماني‌ بر فراز تپه‌اي‌ در روستاي ‌آرتيمان‌ از توابع‌ شهرستان‌ تويسركان‌ قرار دارد. نماي‌ آرامگاه‌ مير رضي‌الدين‌ آجري‌ است‌ و سه‌ دهنه‌ طاق‌ بلند دارد.
در پشت‌ اين‌ طاق‌ها، بنايي‌ با ورودي‌ طاقي‌ شكل‌ و سردر كاشي‌ كاري‌ شده‌ قرار گرفته‌ است‌. پلان‌ بنا مربع ‌شكل‌ است‌ و در جبهه‌ بيروني‌ آن‌ نيز سه‌ اتاق‌ وجود دارد كه‌ در چهار ضلع‌ تكرار شده‌اند.
مقبره‌ داراي‌ چهار درورودي‌ در چهار ضلع‌ است‌ كه‌ همه‌ آنها طاقي‌ شكل‌اند و بر سر در آنها كاشي ‌كاريهاي‌ زيبايي‌ به‌ چشم‌ مي‌خورد. در داخل‌ بنا سنگ‌ قبري‌ از سنگ‌ خارا وجود دارد. بنای فعلی این آرامگاه در سال ۱۳۵۴ شروع و در ۱۳۵۶ به پايان رسيد.

مرتبط:

بازار سنتی همدان یادگاری از دوره قاجار

دره مرادبیگ یکی از زیباترین دیدنی های همدان

شیرین سو _سفری به کریدور استان همدان و زنجان

شیرین سو _سفری به کریدور استان همدان و زنجان

در این گزارش می‌خواهیم با معرفی جذابیت‌های منطقه شیرین سو شما را به کریدور استان همدان و زنجان ببریم.

گوشه و کنار ایران زمین چهار فصل پر است از جاذبه‌هایی که شاید کمتر اسمشان را شنیده باشیم یا تنها تصاویری از آن‌ها به چشم خورده باشد. این جاذبه‌ها گاه از جنس طبیعت‌اند و هر بار که به دیدنشان برویم، با چشم‌اندازی نو به استقبالمان می‌آیند.

شیرین سو نیز یکی از مناطق کبودراهنگ در استان همدان، گوشه ای از این زیبایی های طبیعی را در خود جای داده است. این منطقه به لحاظ واقع شدن در ورودی استان همدان از شمال شرقی و بین دو غارعلیصدر و کتله خور کریدور استان همدان و زنجان به شمار می رود و وجود تالاب زیبا و بکر، موزه فسیل های ۲۰ میلیون ساله، چشم انداز اراضی بادام کاری، میراث و صنایع دستی ثبت شده، نویدبخش آینده مطلوب و درخشان برای مردم خونگرم و پرتلاش شهر شیرین سو است.

به جرأت می توان گفت منطقه شیرین سو میراث‌دار گذشتگان در شهرستان کبودراهنگ است و تاریخ نیز در این منطقه خودنمایی می کند. موزه فسیل های فیل دریایی یکی از جاذبه های گردشگری شهر شیرین سو است.

به گفته صاحب نظران میراث فرهنگی ۲۱۶ اثر تاریخی در شهرستان کبودراهنگ ثبت شده که تپه باستانی روستای داس‌قلعه، فسیل‌های روستای قراگل و کوه‌های شیرین‌سو، نقوش ۷۰۰۰ ساله کوه‌های قزلجه، حمام تاریخی اکنلو، تپه باستانی کهریز باباحسین، تپه باستانی روستای کوریجان، حمام سنگی باشقورتاران و امامزاده مسجدین از جمله بناهای تاریخی شهرستان کبودراهنگ است.

تالاب دائمی شیرین سو در حدفاصل غارعلیصدر به غار کتله‌خور واقع شده است، این تالاب در شمال غربی و در فاصله‌ ۴۰ کیلومتری شهرستان کبودراهنگ و ۹۵ کیلومتری شهر همدان، با ارتفاعی برابر ۱۸۰۶ متر از سطح آزاد دریا واقع شده که دسترسی به آن از طریق راه آسفالته کبودراهنگ به شیرین سو- قیدار میسر است.

شیرین سو

تالاب چندمنظوره شیرین سو یکی از مناطق و چشم انداز های جذاب و دلنواز ایران است. این تالاب زیستگاه انواع پرندگان بومی و مهاجر و آبزیان است، تنها شنیدن صدای این پرندگان متفاوت در این تالاب روحی تازه به انسان می بخشد که حتی در فصل زمستان دیدنی است.

تالاب شیرین سو هر سال میزبان شمار زیادی از بازدیدکنندگان و گردشگران است. این منطقه در مردادماه سال ۹۰ از تاریخ ۱۵ اسفندماه سال ۸۹ به مدت پنج سال از سوی شورای عالی حفاظت محیط زیست به عنوان منطقه شکارممنوع معرفی شد. در فصول مختلف سال کوهنوردان و گردشگران نیز مهمان این تالاب زیبا هستند.

همین‌که از محل زندگی خود دل بکنید و به‌سمت غارعلیصدر و شهر زنجان راه بیفتید، در طول مسیر زیبایی‌هایی بسیاری خواهید دید. این مسیر زیبا تنوعی از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی دارد و در انتهای مسیر دریاچه‌ای با آب زلال توجه هر بیننده ای را به خود جلب می‌کند. اینجا تالاب شیرین‌ سو که نامش برگرفته از همین منطقه است.

بهار و تابستان بهترین زمان برای بازدید از تالاب شیرین‌ سو است. دمای هوای منطقه در فصول بهار و تابستان مطبوع است و مسافران می‌توانند ساعات خوبی را در کنار تالاب سپری کنند.

این تالاب با هدایت آب رودخانه به پشت سدی خاکی به وجود آمده است. سرچشمه اصلی تالاب شیرین‌ سو از چشمه‌های بالادست، به‌ویژه چشمه کهرآباد تأمین می شود. با توجه به نزدیکی تالاب به شهر، گردشگران می‌توانند از امکانات درون شهر به‌راحتی استفاده کنند. در فصول بهار و تابستان ترکیب آبی دریاچه با کشت‌زارها و گندم‌زارها و بادام زارهای اطراف و آسمان صاف فضای دل انگیزی را برای بازدیدکنندگان ایجاد می کند.

تالاب شیرین سو یکی از بزرگترین تالاب های استان به شمار می رود که زیستگاه بیش از ۵۰ گونه گیاهی و جانوری است. اردک سرسبز، لک‌لک سفید، پرستوی دریایی، فلامینگو و کاکایی سرسیاه از جمله پرندگانی هستند که این تالاب را به عنوان زیستگاه خود انتخاب کرده اند.

بسیاری از مسافران و افراد بومی برای صید ماهی راهی این تالاب می‌شوند تا شانس خود را امتحان کنند و در فصول مختلف سال مسابقات ماهیگیری در این تالاب برگزار می‌شوند. این تالاب در دشتی پهناور و گونه‌های گیاهی و جانوری خاص مانند نعنا، شب بو، گل گاو زبان و جانورانی مانند سنجاب زمینی، روباه، لاک‌پشت و پرندگان مهاجر گونه‌های اردک سرسبز، لک‌لک سفید، پرستوی دریایی، فلامینگو و کاکایی سرسیاه به زیبایی طبیعی این دریاچه افزوده است.

قدم‌زدن در اطراف تالاب هم یکی از فعالیت‌های لذت‌بخش است، در بازدید از تالاب شیرین سو می‌توانید به دور از زندگی مدرن و ماشینی همچنین با تفکر به زیبایی های خلقت از آرامش این طبیعت بکر لذت ببرید. این منطقه همانگونه که در فصول بهار و تابستان مطبوع است، در فصل پاییز و زمستان به ویژه زمان بارش برف نیز فضایی شاعرانه دارد.

فیل دریایی نیز یکی دیگر از جاذبه های گردشگری شهر شیرین سو به شمار می رود که ۲۰ میلیون سال قدمت دارد و طبق مشاهدات انجام گرفته تنها مشابه آن در مراغه کشف شده، این فسیل ها هم اکنون مورد توجه علاقمندان و گردشگران شهر شیرین سو واقع شده است.

شیرین سو

خالی از لطف نیست که بی توجهی مسئولان استان به ظرفیت های منطقه شیرین سو  نیز مطرح شود در حالیکه شهردار و بخشدار این منطقه مجدانه درصدد افزایش امکانات و استقبال از سرمایه گذارانی هستند تا بتوانند با استفاده از ظرفیت های موجود در بخش مشکلات اقتصادی و اشتعال همچنین مهاجرت را کاهش دهند.

در این گزارش پای صحبت های مسئولان و مردم شهر نیز نشستیم. شهردار شهر شیرین سو  از بکر ماندن ظرفیت های این منطقه برای اشتعالزایی و تولید در حوزه  گردشگری همچنین از دغدغه هایش برای رونق بخش و اشتغال جوانان سخن به میان آورد.

سیدمصطفی موسوی قبل از هر چیز به معرفی شیرین سو پرداخت و گریزی به پتانسیل های این منطقه زد. وی نبود فاضلاب در شیرین سو را معضلی بزرگ و هزینه ای سنگین بر دوش شهرداری دانست و گفت: نبود فاضلاب باعث هدررفت آب های سطحی شده که برای حل این مشکل طرح جامع در سال ۸۹ مصوب و تحویل استان شده اما پس از ۱۰ سال هیچ گونه جوابی به ما داده نشده این در حالیست که باید پس از یک سال طرح تفصیلی ابلاغ می شد.

وی در ادامه بازآفرینی محلات شهر را از دیگر پیگیری های خود برشمرد و اظهار کرد: با وجود بافت روستایی و ناکارآمد در سطح شهر، در سال ۹۸ طرح بازآفرینی شهری مصوب و به استان ابلاغ شد و پس از یک سال هنوز هیچ گونه جلسه ای برای پیگیری طرح بازآفرینی شیرین سو در استان تشکیل نشده است که در اینجا از مسئولان مربوطه استان تقاضا داریم به این موضوع رسیدگی کنند.

موسوی افزود: طرح گردشگری تالاب شیرین سو توسط نیروهای شهرداری و کارشناسان مربوطه تنظیم شده و برای اجرا در انتظار نظرات میراث فرهنگی، آب منطقه ای، محیط زیست و منابع طبیعی هستیم تا اداره و توسعه تالاب را در اختیار شهرداری شیرین سو قرار دهند.

پرورش گوسفند از نژاد مهربان، کشاورزی، دامداری و قالیبافی از مهمترین فعالیت های اقتصادی مردم این منطقه محسوب می شود که البته فرش مهربان و دام نژاد مهربان شیرین سو نیز آوازه کشوری و جهانی دارند.

در ادامه به اکنلو می رویم، روستایی که می شود گفت از لحاظ ذخایر طبیعی و آب فراوان جزء روستاهای ثروتمند شهرستان کبودراهنگ به شمار می رود. این روستا در دل بخش شیرین سو واقع شده و یکی از پرجمعیت ترین روستاهاست.

شیرین سو

روستای اکنلو در فاصله  ۱۳۸ کیلومتری استان همدان و ۷۳ کیلومتری کبودراهنگ و ۳۲ کیلومتری شیرین سو واقع شده که با ۵۳۶ خانوار سکنه دارای جمعیتی افزون بر ۱۸۹۰ نفر، یکی از روستاهای پرجمعیت بخش شیرین سو است. شغل اکثر اهالی روستا کشاورزی، دامداری، باغداری و جنگل داری بوده که به علت بهره بردن از نعمت سه قنات و چشمه ها روستای سرسبزی با درختانی برافراشته و تاکستان ها و چمنزارهای فراوان به عنوان بی نظیرترین روستا از لحاظ فضای سبز و طبیعتی عالی در سطح شهرستان کبودراهنگ به شمار می رود.

این روستا که در شمال غربی مرکز استان همدان واقع شده، به علت ظرفیت های فراوان از گذشتگان دور میزبان بسیاری از متخصصان، پزشکان و محققانی از جمله پروفسور بالتازار، دکتر کریمی، دکتر پورتقوا و دکتر شمس بوده که از جهات زیادی مردم این منطقه و حتی غرب کشور به نوعی مدیون تلاش های این عزیزان هستند.

روستایی که نه تنها از لحاظ طبیعت بکر، زیبا و سرسبز زبانزد است بلکه اهالی فهیم، مهماندوست و خونگرم همه ساله به ویژه در ایام نوروز و شهریورماه پذیرای هزاران گردشگر طبیعت دوست از استان های همجوار از قبیل استان زنجان، کردستان، تهران و استان های دیگر هستند.

درباره روستایی با شما سخن می گویم که قدمتی بیش از ۱۰۰۰ سال دارد و نام قدیمی اش خاورشهر بوده است. اکنلو علاوه بر ظرفیت های طبیعی قطب گردشگری- درمانی استان همدان نیز هست و شهرت جهانی دارد چراکه همزمان با سومین موج شیوع طاعون در سال ۱۳۳۱ پزشکی به نام مارسل بالتازار با هدف درمان بیماری طاعون توسط دولت فرانسه به ایران اعزام شده و با همکاری پزشکان ایرانی پایگاه تحقیقاتی انستیتو پاستور ایران را با حمایت مالی یک فرد خیر به نام «منوچهر قراگزلو» در روستای اکنلو تأسیس کرده است.

بالتازار با تحقیقات و همکاری پزشکان ایرانی خود نظیر دکتر بهمنیار، دکتر شمسا، دکتر سیدیان و دکتر کریمی توانسته بیماری طاعون را در منطقه شیرین سو و استان همدان کنترل و مهار کند.

همانطور که گفته شد بالتازار، پزشکی است که انستیتو پاستور ایران را بنا کرده و به مدت ۱۳ سال رئیس آن بود و در ۶۳ سالگی در زادگاهش از دنیا رفته اما نامش تا همیشه بر روی انستیتو پاستور ایران و مرکز درمانی کبودراهنگ ماندگار شده است.

در این گزارش نیاز بود صحبت های مردم شیرین سو را نیز به گوش مسئولان استان برسانیم که به همین منظور به گفت‌وگو با کشاورزانی که عمده جمعیت بخش شیرین سو را تشکیل می دهند، پرداختیم. با چندین نفر این افراد که صحبت کردم اصل مطلبشان این بود، دهه گذشته دولتمردان حمایت زیادی از کشاورزان داشتند اما در سال های اخیر هیچ بهایی به محصولات کشاورزان نمی دهند در حالیکه بسیاری از محصولات در کشور کشت می شود، همین محصول را به علت منافع برخی از دیگر کشورها وارد می کنند.

کربلایی حسین حسن خانی از من خواست صدای فریاد بی عدالتی در جامعه را به گوش مسئولان که ادعا دارند، خادم مردم هستند، برسانم تا بدانند تحمل کشاورزان شیرین سو نیز از حمایت نکردن دولت، نبود نظارت بر قیمت ها  همچنین رها کردن اقتصاد کشور به دست دلالان برسانم.

رمضان هوشمندی، کشاورزی که امسال زمین هایش را زیرکشت سیب زمینی برده و خود را زیان دیده می داند گفت: جهادکشاورزی یک نماد است و کاری با سود و زیان کشاورز ندارد.

قربانعلی تقوی نیز علت مهاجرت روستائیان به شهرها را بی اعتنایی دولت به کشاورزان و دامداران روستایی عنوان و اظهار کرد: اگر امروز می بینیم مدارس نوساز روستاها خالی مانده و در شهرها کمبود مدرسه است، نتیجه می گیریم مدیریت کشور بی تدبیرانه است.

مرتبط:

یونسکو در همدان _دروازه جهانی به سوی رونق گردشگری

بازار سنتی همدان یادگاری از دوره قاجار

پیست اسکی تاریک‌دره همدان

منابع طبیعی بی‌نظیر وجه تمایز مثلث گردشگری غرب کشور است

عضو شورای اسلامی شهر کرمانشاه گفت: علاوه بر میراث تاریخی، وجود منابع طبیعی بی‌نظیر کرمانشاه، سنندج و همدان وجه تمایز مثلث گردشگری غرب کشور با مثلث مرکزی ایران است.

سیدپیمان موسوی  اظهار کرد: مثلث گردشگری معروف کشور که هرساله گردشگران داخلی و خارجی بسیاری را به خود جلب می‌کند از شهرهای اصفهان، شیراز و یزد تشکیل شده اما ظرفیت‌های گردشگری ایران تنها به این سه شهر محدود نمی‌شود.

وی افزود: برای توجه به داشته‌های تاریخی و امکان رونق گردشگری سه شهر کرمانشاه، سنندج و همدان، نمایندگان این سه شهر در شورای عالی استان‌ها چند جلسه در تهران برگزار کردند تا با انعقاد تفاهم‌نامه‌ای زمینه برای توسعه گردشگری با تشکیل مثلث گردشگری غرب کشور فراهم شود.

عضو شورای اسلامی شهر کرمانشاه تصریح کرد: کرمانشاه از زمان مادها، هخامنشیان و ساسانیان در بیستون کتیبه دارد که میراثی از تاریخ ایران و جهان است، هگمتانه نیز پایتخت مادهای همدان است و از این دست آثار تاریخی پیش از اسلام و پس از آن در تعداد چشمگیری در این سه شهر وجود دارد.

وی خاطرنشان کرد: علاوه بر میراث تاریخی، وجود منابع طبیعی بی‌نظیر کرمانشاه، سنندج و همدان وجه تمایز مثلث گردشگری غرب کشور با مثلث مرکزی ایران است.

موسوی نزدیکی مسافت میان این سه شهر را یکی دیگر از مزیت‌های مثلث گردشگری غرب دانست و ادامه داد: مسافت هر سه ضلع مثلث از راه زمینی دو ساعت بوده و شباهت بسیاری از لحاظ آداب و رسوم با یکدیگر دارند.

وی اضافه کرد: وجود این خصوصیات باعث شد شهردار سه شهر با حضور نماینده یونسکو تفاهم‌نامه‌ای برای توسعه گردشگری غرب کشور منعقد کنند تا بستر مناسب برای جذب بیشتر گردشگران به وجود آید.

عضو شورای اسلامی شهر کرمانشاه تصریح کرد: از یک اپلیکیشن رونمایی شده که مسافران و گردشگران می‌توانند از طریق آن درخصوص آثار تاریخی و طبیعی، مسافت بین آن‌ها و نحوه تهیه و خرید بلیط برای سفر به شهرهای دیگر مثلث آگاهی پیدا کنند.

وی اضافه کرد: سنندج به عنوان شهر خلاق موسیقی انتخاب شده و با انعقاد این تفاهم‌نامه می‌توان برای انتخاب کرمانشاه به عنوان شهر خلاق خوراکی و همدان به عنوان شهر خلاق صنایع دستی امیدوار بود و برنامه‌های لازم را تا شهریورماه سال آینده به نحوی طرح‌ریزی کرد که کسب این عناوین را تسهیل کند.

منبع:ایمنا

مرتبط:

سفری مهیج به غار قوری قلعه کرمانشاه

تاق بستان _رویای روبه فراموشی کرمانشاه

آتشکده چهارقاپی _بنای شگفت‌انگیز کرمانشاه

یونسکو در همدان _دروازه جهانی به سوی رونق گردشگری

گشایش دفتر نمایندگی یونسکو در همدان که اکنون با پیگیری مجدانه مدیران شهری در حال به وقوع پیوستن است، قطع به یقین دروازه جهانی را برای رونق گردشگری پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین ایجاد می‌کند.

ایجاد دفتر نمایندگی یونسکو در همدان نه تنها شبکه‌های گردشگری در غرب کشور را شکل می‌دهد بلکه فصل جدیدی برای معرفی هرچه بهتر میراث تاریخی استان‌های غرب نشین به جهانیان را مهیا خواهد ساخت.

از آنجا که مسوولان اجرایی استان همواره کوشیده‌اند تا تدوین برنامه جامع توسعه گردشگری در این استان را به عرصه‌های بین المللی گسترش دهند، از این رو ایجاد دفتر یونسکو در همدان دریچه‌ای برای جهانی شدن در این حوزه است.

به گفته کارشناسان گردشگری؛ استراتژی‌های توسعه گردشگری در قالب توسعه محصول و بازاریابی، نیروی انسانی، کسب‌وکارهای گردشگری، تاسیسات و خدمات، زیرساخت‌ها، مدیریت، سرمایه‌گذاری و توسعه آمایشی و بهره‌مندی از ظرفیت‌ها و کمک‌های بین‌المللی از مزیت‌های مهم در شکل گیری دفتر نمایندگی یونسکو در همدان خواهد بود.

جاده ابریشم؛ سرآغاز اهداف شکل‌گیری دفتر یونسکو

اجلاس جهانی گردشگری مهرماه سال گذشته با حضور ۴۰ مهمان از ۱۴ کشور در همدان برگزار شد و این اجلاس بهانه‌ای شد تا مسوولان اجرایی استان درصدد شکل گیری دفتر نمایندگی یونسکو در این شهر باشند.

اجلاسی که هدف از میزبانی همدان، ثبت جهانی یکی از آثار این استان بود هر چند تاکنون عملیاتی نشده و همگان بر این باورند که با ایجاد دفتر نمایندگی یونسکو در این شهر می‌توان به این مهم دست یافت.

افزون بر اینکه مسوولان مرکز میراث جهانی یونسکو در این اجلاس بارها عنوان کردند که همدان در گذشته در مسیر چهارراه فرهنگی جاده ابریشم قرار داشته و از این نظر هم مورد توجه یونسکو است و هم برای نقشی که می‌تواند در آینده در راستای اهداف اجرای این طرح خواهد داشت، اهمیت دارد.

بنابراین می‌طلبد تا با پیگیری‌های مجدانه در ایجاد دفتر نمایندگی یونسکو در همدان، مسیر را برای شکل گیری زمینه های لازم برای ثبت جهانی آثار این استان هموار ساخت.

 

مهر ۹۸ و شروع همکاری یونسکو

مهرماه سال گذشته بود که تفاهم‌نامه همکاری کمیسیون فرهنگی یونسکو با شهرداری همدان در آیین اجلاس جهانی راه ابریشم در این شهر منعقد شد.

در متن این تفاهم‌نامه آمده است: کمیسیون متعهد است در اجرای موضوعات این تفاهم‌نامه از همه ظرفیت‌های ملی و بین المللی خود استفاده کند.

همچنین شهرداری همدان متعهد شد تمام هزینه‌های مرتبط با موضوعات مورد تفاهم‌نامه را که در قراردادهایی مجزا منعقد شده را نسبت به سهم خود تامین کند.

طرفین تعهد کردند به منظور هدفمندسازی و نیل به نتیجه نهایی تا قبل از انعقاد قراردادهای رسمی در هریک از موضوعات تفاهم‌نامه کمیته کاری مشترکی تشکیل دهند.

یونسکو به همدان رسید

رییس کمیسیون اقتصاد، سرمایه‌گذاری و گردشگری شورای شهر همدان گفت: دفتر منطقه‌ای غرب کشور کمیسیون ملی یونسکو به زودی در همدان تاسیس می‌شود.

حسین قراباغی افزود: این دفتر با صدور مجوز از سوی مدیریت ارتباطات کمیسیون ملی یونسکو کشور در همدان ایجاد می‌شود و استان‌های غربی کشور نظیر کرمانشاه و کردستان را زیر پوشش دارد.

وی بیان کرد: با ایجاد دفتر یونسکو ظرفیت‌های گردشگری استان‌های غرب کشور بیش از گذشته برجسته خواهد شد و پنجره طلایی به سمت رونق گردشگری در جهان گشوده خواهد شد.

قراباغی افزود: با ایجاد این دفتر می‌توانیم علاوه بر ارتباط دوسویه با سازمان جهانی یونسکو و تبادل نظر و همکاری مناسب در عرصه گردشگری، شرایط بسیار مطلوب را برای توسعه این صنعت در سطح غرب کشور مهیا کنیم.

خانه پوستی‌زاده میزبان دفتر منطقه‌ای یونسکو در همدان

رییس شورای اسلامی شهر همدان در این باره گفت: به زودی دفتر منطقه‌ای غرب کشور کمیسیون ملی یونسکو در این شهر تاسیس می‌شود و خانه تاریخی پوستی زاده را محل ایجاد این دفتر مدنظر داریم.

کامران گردان افزود: پیگیری‌های مجدانه از سوی اعضای شورا برای شکل گیری دفتر نمایندگی یونسکو صورت گرفته است و حتی برای اینکه ماهیت تاریخی این دفتر حفظ شود نیز خانه پوستی زاده که جزو آثار ارزشمند همدان به شمار می‌رود را به محل راه‌اندازی آن اختصاص خواهیم داد.

وی بیان کرد: طبقه‌ای از این عمارت تاریخی را برای ایجاد دفتر نمایندگی یونسکو در غرب کشور اختصاص خواهیم داد ضمن اینکه بهتر از گذشته این اثر تاریخی مورد توجه همگان قرار می‌گیرد و اگر اعضای شورای شهر همدان موافقت کنند طبقه‌ای از این خانه را نیز به موزه اختصاص می‌دهیم.

گردان با تاکید بر اینکه ایجاد دفتر نمایندگی یونسکو مزیت‌های فراوانی دارد و علاوه بر کمک به توسعه چشمگیر صنعت گردشگری در این استان و غرب کشور، ظرفیت‌های جهانی را ایجاد خواهد کرد.

وی با تاکید بر اینکه باید شرایطی را مهیا کرد که مدت اقامت گردشگران در همدان افزایش یابد، گفت: امروزه توسعه صنعت گردشگری اشتغال و سرمایه گذاری پایدار را به دنبال خواهد داشت.

 

دفتر یونسکو فرصت طلایی برای جهانی شدن آثار تاریخی

نایب رییس شورای اسلامی شهر همدان نیز با تاکید ضرورت ایجاد دفتر نمایندگی یونسکو در همدان گفت: از سال گذشته این مهم در دستور پیگیری قرار دارد واکنونکه به ثمر نشست و باید تلاش شود تا از این فرصت طلایی برای جهانی شدن آثار تاریخی استفاده کنیم.

حمید بادامی نجات افزود: فعالیت دفتر یونسکو در همدان می‌تواند به برجسته‌سازی کریدور ظرفیت‌های گردشگری غرب کشور کمک شایانی داشته باشد.

وی بیان کرد: همدان شهری متمدن با برند جهانی است و هم اکنون آرامگاه ابن سینا همدان برند جهانی محسوب می‌شود که البته از همین ویژگی مهم تاریخی و گردشگری نیز غافل هستیم.

بادامی خاطر نشان کرد: این برند مهم تاریخی و گردشگری هر جایی از جهان بود، مورد بهره برداری بسیار مطلوب قرار می‌گرفت اما در همدان از این ظرفیت مهم آن گونه که باید استفاده نشده است.

وی اضافه کرد: باید بپذیریم که همدان در ردیف مقاصد گردشگری جهان قرار ندارد و باید در این حوزه برنامه ریزی گسترده صورت بگیرد.

وی معرفی و برجسته‌سازی ظرفیت‌های گردشگری همدان در سطح جهان را ضروری دانست و گفت: باید از جایگاه مهم یونسکو در راستای ثبت جهانی به خوبی بهره مند بود.

.بادامی زیرساخت‌ها و امکانات همدان برای جذب گردشگران خارجی را بسیار مفید دانست و گفت: با وجود این ظرفیت‌ها، هنوز ثبت جهانی از این شهر انجام نگرفته است.

رویای جهانی شدن همدان با یونسکو در مسیر واقعیت

ثبت جهانی آثار همدان به رویای سال‌های گذشته تبدیل شده به ویژه اینکه گردشگری محور اصلی توسعه و رونق این شهر به شمار می‌رود.

مسوولان اجرایی همدان در سال‌های اخیر با میزبانی همایش‌ها و کنفرانس‌های بین المللی با رویکرد گردشگری سعی داشته‌اند تا نسبت به شناساندن ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری این شهر به جهانیان تلاش کنند.

کمیسیون ملی یونسکو در ایران نیز در تلاش است تا اثری از همدان را به ثبت جهانی برساند هر چند دکتر حجت الله ایوبی دبیر یونسکو در کشورمان تحقق این رؤیا را سخت اما شدنی می‌داند.

چه بسا ایجاد دفتر منطقه‌ای یونسکو در همدان، سرآغاز معرفی جهانی همدان خواهد بود چرا که این شهر بخشی از هویت و شناسنامه ایران است.

بر این اساس از هم اکنون باید تلاش شود تا با جمع آوری ویژگی‌های تاریخی شهرهای غرب کشور، به ثبت جهانی دست یابیم.

منبع:ایرنا

مرتبط:

اینجا همدان است

هسته مرکزی همدان «ونیز» ایران می شود؟

اینجا همدان است

اگر نام و نشانی از همدان می‌خواهید باید  از شکوه و زیبایی خانه‌اش بخواهید، از بلندای قامت الوند در دامنه دشت همیشه سرسبز، از شکوه داریوش تا خاطرات به یاد مانده هگمتانه.

از سرخی آتش نوشیجان تا آبی روشن علیصدر، در کلام باباطاهر و عین‌القضات، در طعم تلخ و شیرین جوشانده‌های بوعلی‌سینا و آواز مفتون، از بانگ اذان در مأذنه‌های مسجد جامع تا کوچه پس کوچه‌های بازارهای درهم تنیده‌.

از عشق‌های نهفته در تابوت‌های سنگی اشکانی و کوزه‌های ‌سفالین نصفه و نیمه اکباتان، از خاطرات برج قربان و جلوه خداوند در نقش و نگار گنبد علویان، از ایوان کاشی امامزاده‌ای و خون سرخ هشت هزار مرد سربلند که تاریخ ایستادگی را از سر نوشتند.

اینجا همدان است؛ دیاری با مردمانی یکدل و بی آلایش که زندگی را نقش می‌بندند در تار و پود روزگاران، گاه آرامش محض است در دشت‌های سرسبزش و گاه جاری و خروشان است همچون سراب‌هایی که آواز زندگانی می‌خوانند.

هر گوشه‌اش یادگاری است و زلال حیات زندگانی که به وجد می‌آورد هر بیننده‌ای را، شهری که یکپارچه زیبایی است، مقصودی که نمی‌شود به سادگی از آن دل کند و قصد دیاری دیگر کرد.

همدان

اینجا همدان است؛ اینجا تمام جهان را باید نظاره کرد.

شهر همدان، واقع در کوهپایه الوند، با توجه به آثار فرهنگی ما قبل تاریخی موجود در منطقه، دارای قدمتی از هزاره سوم قبل از میلاد و براساس پژوهش‌های انجام شده در رابطه با سکونت کوچ‌نشینان در پیرامون الوند کوه، به حدود پنج هزار سال پیش از میلاد برمی‌گردد.

در کتیبه یکی از پادشاهان آشوری(۱۱۱۵- ۱۰۷۷ قبل از میلاد) از همدان به نام «آمادانا» یاد شده است، در کتیبه‌های هخامنشی، نام این شهر را «هگمتانا» گفته‌اند که به عقیده باستان‌شناسان، به معنی اجتماع و گرد آمدن است، در کتاب «سیمای ایران» آمده است: در تورات اخمثا نوشته شده که نام این شهر مرکب از «هاخای زندی» و «ثانای پالی»، که شاخه‌ای از زبان سنسکریت است و ثانا به معنی ستان فارسی است که محل و مکان معنی می‌دهد و اخمث را به محل دوستی و شهر دوستی ترجمه کرده‌اند و این به آن دلیل بوده که مقر تابستانی شاهان ایران بوده است.

هرودوت مورخ یونانی بنیاد این شهر را به دیاکو(۷۲۷- ۶۷۵قبل از میلاد) پادشاه ماد نسبت می‌دهد اما حقیقت این است که چون در تاریخ اوایل ماد، تحقیقاتی به طور کامل انجام نشده از پیدایش اولیه شهر، اطلاعات درستی در دست نیست و چنین به نظر می‌رسد که پادشاه نام برده، در آبادانی و توسعه آن کوشیده است.

پس از اینکه این پادشاه مادی، همدان را به پایتختی برگزید، به دستور او استحکامات عظیمی شامل هفت حصار تو در تو که هر یک به رنگ خاصی بود، ساخته شد و مردم اطراف این حصارها، منازل خود را برپا کردند، به نظر اغلب پژوهشگران، «تپه هگمتانه» جزئی از بقایای همین استحکامات است.

اگرچه پس از انقراض مادها همدان مرکزیت نخستین را از دست داد اما به عنوان یکی از سه پایتخت هخامنشیان مورد توجه بود، وجود «کتیبه‌های گنجنامه»، بقایای ستون‌های سنگی، کاخ‌های هخامنشی، جام‌ها و الواح زرین و سیمین به دست آمده از این شهر تاریخی حاکی از اهمیت آن در دوره هخامنشی است.

گنبد علویان همدان

در سال ۳۳۰ قبل از میلاد شهر همدان به دست اسکندر مقدونی ویران شد، در اواخر دوره سلوکی این شهر محل تلاقی آن‌ها با اشکانیان بود تا اینکه در سال ۱۵۵ پیش از میلاد مهرداد اشکانی آن را تصرف کرد، از دوره اشکانی و سلوکی «مجسمه شیر سنگی»، بقایای یک گورستان در شهر همدان و آثاری از «معبد لائودیسه» نهاوند به یادگار مانده است.

همدان در دوره ساسانی یکی از ضرابخانه‌های حکومت بود و سکه‌های متعددی از این دوره کشف شده است، در کتابچه‌ای به نام «شهرها» که حدود سال ۵۰۰ میلادی به زبان پهلوی نوشته شده بنای همدان به یزدگرد اول نسبت داده شده و این نشان می‌دهد که عملیات عمرانی مهمی توسط وی در این شهر صورت گرفته است.

دوران اسلامی همدان، با فتح نهاوند در سال ۱۸، ۱۹ یا ۲۰ هجری قمری توسط اعراب آغاز می‌شود، فتح نهاوند را «فتح‌الفتوح» می‌نامند چراکه با توجه به روایت‌ها، پس از این پیروزی، فتوح اعراب در همه جای ایران تقریبا بی‌مانع پیش رفت بنابراین از سده اول ه‍جری قمری، همدان نیز مانند قم و اصفهان و کاشا، هم محل تردد و توجه اعراب و هم مقر حکومت آن‌ها شد.

از این زمان تا قرن سوم هجری قمری برخی از طوایف عرب در همدان ساکن شدند تا سرانجام از نیمه سوم ه‍جری قمری خاندان علویان همدان که شاخه‌ای از سادات حسنی بودند، به این شهر مهاجرت کرده، اعتبار و اقتدار فراوان پیدا کردند و ریاست شهر را که یک منصب افتخاری بود تا اواسط قرن هفتم ه‍جری قمری بر عهده گرفتند، بنای ارزشمند و کم نظیر «گنبد علویان» که مانند نگینی بر تاریخ کهن همدان می‌درخشد یادگار این دوره است.

با استناد به منابع تاریخی می‌توان گفت خاندان علویان در فرهنگ و هنر این منطقه تأثیر بسزایی داشته‌اند، خاقانی شروانی(۵۲۰، ۵۹۵ هجری قمری) در مثنوی «تحفه‌العراقین» که شرح سفر خود را به عراق عجم، عراق عرب و مکه توصیف کرده، ضمن توصیف شهر همدان از یکی از افراد این خاندان محلی به نام مجدالدین نیز به نیکی یاد می‌کند:

اکناف عراق باغ دنیاست                  اما همدان بهار معنی است

چون در همدان سفر گرفتی            حظ همدان که برگرفتی

آیی به مواقف سعادات                   جنات حیات بخش سادات

……………………………………………………………………………..

مجدالدین کاسمان گشایست            عکس کفش آفتاب زایست

سید کوهیست کوه امکان                حضرت بحریست بحر احسان

از گنج‌نامه همدان

تصویرسازی‌های فراوانی مانند توصیف خاقانی از همدان در سفرنامه‌ها، منابع تاریخی و ادبی موجود است که حکایت از فراز و نشیب‌های فراوان این شهر قدیمی در دوره اسلامی دارد، این دیار کهن اتفاقات فراوانی از قتل عام دسته جمعی مرداویج در سال ۳۱۹ هجری قمری، کشمکش‌های فراوان بین سلسله‌های حسنویه، دیلمیان و کاکویه در زمان حیات «باباطاهر» شاعر و عارف بزرگ، وزارت «بوعلی سینا» دانشمند و پزشک نامی ایرانی در زمان دیلمیان، پایتختی سلجوقیان، ویران شدن با حمله مغولان تا آباد شدن دوباره را به خود دیده است.

پس از ویران شدن کامل همدان به دست مغولان، این شهر در دوره ایلخانان تا حدودی اهمیت سابق را باز یافت و در زمان وزارت «خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی» مورد توجه خاص قرار گرفت، بناهای مهمی از دوره ایلخانی در همدان وجود دارد که نشان دهنده آبادانی شهر در این دوران است.

این شهر تاریخی بار دیگر در زمان تیمور ویران و حدود ۳۰۰ سال به فراموشی سپرده شد تا اینکه در دوره صفویه از نعمت آبادانی بهره‌مند شد، ایجاد بناهایی مثل کاروان‌سراها، مدارس، پل‌ها و … بیانگر توجه پادشاهان صفوی به آبادانی شهرها از جمله همدان است، از دوره‌های زند و قاجار نیز آثار قابل ‌توجهی از جمله بازارهای سنتی همدان، تویسرکان و ملایر بر جای مانده است.

امروزه پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین با پیشینه‌ای کهن که مختصری از آن شرح داده شد با بیش از ۱۸۰۰ بنای تاریخی و جاذبه‌های طبیعی، آب و هوای مطبوع، آداب و رسوم خاص منطقه، صنایع دستی زیبا و منحصربفرد و داشتن شهرهای جهانی لالجین، ملایر و تویسرکان یکی از مهمترین قطب‌های گردشگری ایران به شمار می‌آید.

مرتبط:

بازار سنتی همدان یادگاری از دوره قاجار

دره مرادبیگ یکی از زیباترین دیدنی های همدان

“آلموبلاغ”؛ خوان گسترده طبیعت همدان

مسافران برای ورود به غارعلیصدر ماسک بزنند

دیرعامل شرکت سیاحتی علیصدر از برنامه ریزی برای پذیرش گردشگران در ایام تعطیلات پیش رو خبر داد و گفت: امکان بازدید از غارعلیصدر با رعایت پروتکل های بهداشتی فراهم شده است.

مهدی مجیدی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه برای پذیرش گردشگران در غارعلیصدر در ایام تعطیلات پیش رو برنامه ریزی شده است، افزود: بازدید گردشگران و مسافران از غارعلیصدر با رعایت پروتکل های بهداشتی انجام می شود.

وی با اشاره به اینکه در ابتدای ورود مسافران به مجموعه غارعلیصدر و در گیشه بلیت فروشی، ماسک رایگان در اختیار مسافران و گردشگران قرار می گیرد، ادامه داد: مسافران باید با ماسک در غار ورود، حضور و تردد داشته باشند.

مجیدی با یادآوری اینکه هشدارهایی برای رعایت نکات بهداشتی در محل تردد افراد نصب شده تا مسافران با رعایت آنها در امان باشند، اظهار کرد: اجازه هیچ گونه تجمع در غار به افراد داده نمی شود و نفرات با رعایت فاصله گذاری فیزیکی از غار دیدن می کنند.

وی با بیان اینکه کارکنان شرکت علیصدر نیز دوره های آموزشی لازم را سپری کرده اند تا با رعایت نکات ذکر شده سلامت مسافران تأمین شود، گفت: گندزدایی تجهیزات غار علیصدر به صورت روزانه انجام می شود.

مدیرعامل شرکت سیاحتی علیصدر با بیان اینکه ویلاهای اقامتی عباس آباد نیز در روزهای شنبه تا سه شنبه برای تمام مراجعان تخفیف ۵۰ درصدی خواهد داشت و در روزهای پایانی هفته ۳۰ درصد تخفیف برای اقامت افراد در این ویلاها لحاظ می شود، یادآور شد: شرایط برای گذران ایام تعطیلات پیش رو در مناطق گردشگری همدان مهیا شده است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

غار علیصدر _طولانی‌ترین غار آبی دنیا

۶ کانال آبی مشهور در جهان

دنیای راز آلود غار ده شیخ با ۱۳۵ میلیون سال