نوشته‌ها

کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج

در کلان ‌شهر کرج بناهای تاریخی مختلف از ادوار گذشته وجود دارد. با گشت ‌وگذاری در شهر می ‌توانید بناها ی تاریخی دوره سلجوقی را در ورودی شهر در قالب یک پل تاریخی با معماری زیبا ببینید که گذر سال ‌ها از زیبایی آن کاسته است. کرج  با باغ‌ های سرسبزش معروف است. باغ سیب، مجموعه کاخ مروارید، کاروانسرای شاه‌ عباسی و کاخ شهرستانک از مکانهای گردشگری این شهرستان هستند. بناهای منحصربه‌ فرد و به‌ جامانده از دوران مختلف تاریخ باعث رونق گردشگری این خطه از ایران شده است.

کاروانسرای شاه عباسی کرج که در این مبحث به معرفی آن می پردازیم، در جاده ابریشم و شاهراه ارتباطی شرق به غرب کشور قرارگرفته و تنها کاروانسرای درون ‌شهری ایران است. این کاروانسرا در ابتدای ساخت برای کاروان‌ ها و مرکب ‌هایشان مکان استراحت بوده و در اوایل دوران قاجاریه تبدیل به پادگان یا قلعه نظامی شد و در اواخر این دوره به عنوان مدرسه (موسوم به فلاحت) بکار رفته است. این کاروانسرای تاریخی در ۲۲ فروردین سال ۱۳۵۶ با شماره ۱۳۶۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج که از آن به ‌عنوان تنها کاروانسرای درون‌ شهری کشور یاد می ‌شود، بازتابی از تاریخ دوره صفویه بوده و شاهراه ارتباطی شرق به غرب کشور بود. این اثر یادگاری از دوره صفویه است و معماری آن شبیه به دیگر کاروانسراهای این دوره میباشد. مساحت کل بنا ۳۶۰۰ مترمربع و مساحت حیاط مرکزی آن ۹۰۰ مترمربع است. کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج احتمالاً در دوره پادشاهی شاه سلیمان صفوی بین سال‌ های ۱۰۷۸ تا ۱۱۰۹ هجری قمری بنا شده است.

در سه دوره صفویه، افشاریه و زندیه این بنا به عنوان محلی برای استقرار کاروانیان و استراحت مسافران مورد استفاده قرار گرفت. در اوایل دوره قاجار به عنوان پایگاه نظامی و در اواخر این دوره به عنوان اولین مدرسه بزرگ کشاورزی ایران موسوم به مدرسه فلاحت معرفی گردید. بعد از سقوط قاجاریه حدود سال‌ های ۱۳۳۰ هجری قمری از این مکان به ‌جای انبار غله کشاورزی استفاده ‌شده است که بیشترین آسیب به این بنا در این زمان وارد شده است.

در سال ۱۳۸۵ با تشکیل صندوق احیا و بهره برداری اماکن میراث فرهنگی جهت جلوگیری از تخریب این بنای ارزشمند و در راستای حفظ این مجموعه تاریخی تصمیم به واگذاری آن به بخش خصوصی گرفته شد. در سال ۱۳۸۶ با مشارکت و سرمایه گذاری بخش خصوصی مراحل مرمت آن آغاز و سرانجام در سال ۱۳۹۲ با پایان یافتن کلیه مراحل مرمت واحیا، با هزینه ای بالغ بر یکصد میلیارد ریال به بهره برداری رسید.

این کاروانسرا در جاده ابریشم و شاهراه ارتباطی شرق به غرب کشور قرارگرفته و تنها کاروانسرای درون ‌شهری کشور است. این مجموعه دارای دو شاه ‌نشین، ۲۲ حجره برای استراحت مسافرین و پنج بارانداز جهت نگهداری کالاها و استقرار کاروانیان است. ورودی کاروانسرا نیز از ایوان شمالی است. در ساخت این بنا از سنگ، آجر، چوب و کاهگل استفاده شده است، پی آن از سنگ و دیوار آن از آجر و ملات است.

در سال ۱۳۵۳ این بنا توسط وزارت فرهنگ و هنر اثری ملی اعلام شد و بعد از انقلاب اداره میراث فرهنگی شهرستان کرج به این مکان منتقل شد.

قابل ‌توجه است که کاروانسرای تاریخی و گردشگری شاه‌ عباسی با داشتن تالارهای پذیرایی، رستوران، سفره‌ خانه، چایخانه، شربت خانه و قهوه‌ خانه سنتی با ارائه غذاهای اصیل ایرانی و فرنگی در محیطی سنتی همراه با بازارچه صنایع ‌دستی و سوغات محلات مختلف میزبان گردشگران و هموطنان است.

موقعیت مکانی
کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج، در سمت جنوب شرقی میدان توحید و تقاطع خیابان شهدای محراب و قدس، در خیابان قدس یا همان میدان شاه‌ عباسی معروف واقع ‌شده است.

مرتبط:

خانه های سنگی اشتهارد

کاروانسرای مرنجاب _پناهگاه کویرنوردان

کاروانسرای قلعه خرگوشی

کاروانسرای شاه‌ عباسی

کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج که از آن به ‌عنوان تنها کاروانسرای درون‌ شهری کشور یاد می ‌شود، بازتابی از تاریخ دوره صفویه بوده و شاهراه ارتباطی شرق به غرب کشور بود. این اثر یادگاری از دوره صفویه است و معماری آن شبیه به دیگر کاروانسراهای این دوره میباشد. مساحت کل بنا ۳۶۰۰ مترمربع و مساحت حیاط مرکزی آن ۹۰۰ مترمربع است. کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج احتمالاً در دوره پادشاهی شاه سلیمان صفوی بین سال‌ های ۱۰۷۸ تا ۱۱۰۹ هجری قمری بنا شده است.

در سه دوره صفویه، افشاریه و زندیه این بنا به عنوان محلی برای استقرار کاروانیان و استراحت مسافران مورد استفاده قرار گرفت. در اوایل دوره قاجار به عنوان پایگاه نظامی و در اواخر این دوره به عنوان اولین مدرسه بزرگ کشاورزی ایران موسوم به مدرسه فلاحت معرفی گردید. بعد از سقوط قاجاریه حدود سال‌ های ۱۳۳۰ هجری قمری از این مکان به ‌جای انبار غله کشاورزی استفاده ‌شده است که بیشترین آسیب به این بنا در این زمان وارد شده است.

کاروانسرای شاه‌ عباسی

در سال ۱۳۸۵ با تشکیل صندوق احیا و بهره برداری اماکن میراث فرهنگی جهت جلوگیری از تخریب این بنای ارزشمند و در راستای حفظ این مجموعه تاریخی تصمیم به واگذاری آن به بخش خصوصی گرفته شد. در سال ۱۳۸۶ با مشارکت و سرمایه گذاری بخش خصوصی مراحل مرمت آن آغاز و سرانجام در سال ۱۳۹۲ با پایان یافتن کلیه مراحل مرمت واحیا، با هزینه ای بالغ بر یکصد میلیارد ریال به بهره برداری رسید.

این کاروانسرا در جاده ابریشم و شاهراه ارتباطی شرق به غرب کشور قرارگرفته و تنها کاروانسرای درون ‌شهری کشور است. این مجموعه دارای دو شاه ‌نشین، ۲۲ حجره برای استراحت مسافرین و پنج بارانداز جهت نگهداری کالاها و استقرار کاروانیان است. ورودی کاروانسرا نیز از ایوان شمالی است. در ساخت این بنا از سنگ، آجر، چوب و کاهگل استفاده شده است، پی آن از سنگ و دیوار آن از آجر و ملات است.

در سال ۱۳۵۳ این بنا توسط وزارت فرهنگ و هنر اثری ملی اعلام شد و بعد از انقلاب اداره میراث فرهنگی شهرستان کرج به این مکان منتقل شد.

کاروانسرای شاه‌ عباسی

قابل ‌توجه است که کاروانسرای تاریخی و گردشگری شاه‌ عباسی با داشتن تالارهای پذیرایی، رستوران، سفره‌ خانه، چایخانه، شربت خانه و قهوه‌ خانه سنتی با ارائه غذاهای اصیل ایرانی و فرنگی در محیطی سنتی همراه با بازارچه صنایع ‌دستی و سوغات محلات مختلف میزبان گردشگران و هموطنان است.

موقعیت مکانی
کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج، در سمت جنوب شرقی میدان توحید و تقاطع خیابان شهدای محراب و قدس، در خیابان قدس یا همان میدان شاه‌ عباسی معروف واقع ‌شده است.

مرتبط:

کرج _ مقصدی جدید برای گردشگری

جاذبه های گردشگری کرج

همه آنچه قبل از رفتن به روستای کندر باید بدانید

ثبت جهانی دیگری در راه کرمانشاه داریم

دبیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از تکمیل پرونده مقدماتی ثبت جهانی چهار کاروانسرای استان و ارسال آن به وزارت میراث فرهنگی خبر داد.

امید قادری  بااشاره به برنامه ریزی وزارت میراث فرهنگی برای ثبت جهانی “کاروانسراهای ایرانی”، اظهار کرد: از آنجایی که کشور ما هرساله تنها یک سهمیه برای ثبت جهانی دارد و از سوی دیگر آثار واجد ارزش ثبت جهانی شدن زیادی داریم، وزارت میراث فرهنگی از یکی دو سال قبل سیاست و رویکرد ثبت خطی پرونده‌ها را در پیش گرفته است.

وی تصریح کرد: در این رویکرد، پرونده‌های مشترک را در قالب یک پرونده برای ثبت جهانی شدن به یونسکو ارسال می‌کنند که پرونده ثبت جهانی منظر فرهنگی تاریخی اورامانات در دو استان کرمانشاه و کردستان نمونه‌ای از چنین پرونده‌هایی است.

مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمانشاه اضافه کرد: پس از اینکه وزارت میراث فرهنگی سال گذشته پرونده منظر فرهنگی تاریخی اورامانات را برای ثبت جهانی شدن در اولویت ارسال به یونسکو قرار داد، امسال هم پرونده ثبت جهانی کاروانسراهای ایرانی را در اولویت گذاشته است.

وی با بیان اینکه کاروانسراهای ۲۵ استان کشور برای ثبت جهانی شدن در قالب یک پرونده قرار می‌گیرند، اعلام کرد: باتوجه به اینکه کرمانشاه هم جزو این استان‌ها است، برای همین چهار کاروانسرای شاخص شاه عباسی قصرشیرین، زیج منیژه سرپل‌ذهاب، ماهیدشت و بیستون را که از ادوار مختلف تاریخی هستند برای ثبت جهانی شدن در نظر گرفته‌ایم.

قادری دوره تاریخی این کاروانسراها را از عصر ساسانیان تا صفویان دانست و تاکید کرد: در گذشته کاروانسراها را در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری از هم می‌ساختند، اما باتوجه به اینکه بسیاری از آنها با گذشت زمان از بین رفته‌اند، اکنون فقط تعدادی کاروانسرای شاخص و سالم در استان باقی مانده است.

وی اضافه کرد: هرچند در دو کاروانسرای شاه عباسی قصرشیرین و زیج منیژه سرپلذهاب مشکلاتی داریم که هردو نیاز به مرمت و بازسازی دارند و باید با اختصاص  اعتبار آنها را مرتفع کنیم، اما تاکنون پرونده مقدماتی ثبت جهانی این چهارکاروانسرا را آماده و به وزارتخانه ارسال کرده‌ایم.

مدیرکل میراث فرهنگی استان یادآورشد: در حال حاضر منتظر بررسی وزارت میراث فرهنگی هستیم و امیدواریم تا پایان امسال هم پرونده ثبت جهانی کاروانسراهای ایرانی با چهارکاروانسرا از استان کرمانشاه بسته شود.

منبع:ایسنا

مرتبط:

ریژاو _قطعه‌ای پنهان از طبیعت کرمانشاه

کرمانشاه _سرزمینی سرشار از جاذبه‌های گردشگری

معماری سنتی اورامان _تبلوری از فرهنگ زاگرس

اوج زیبایی در کاروانسرای شاه عباسی” قصر بهرام”

کاروانسرای شاه عباسی قصر بهرام ، یکی از رصدگاه های استان سمنان است .

کاروانسرای شاه عباسی قصر بهرام ، یکی از رصدگاه های استان سمنان است .

کاروانسرای قصر بهرام در ۱۵۴ کیلومتری جنوب تهران و بر سر راه جاده سنگی قدیمی و کاروانروی کویری اصفهان ـ کاشان ـ گرمسار قرار دارد.

blank

این جاده در طول مسیر خود از کنار کاروانسرای عین الرشید می گذرد و به جاده سنگفرش نیز معروف است.

کاروانسرای عین الرشید د ر ۴ کیلومتری جنوب غربی کاروانسرای قصر بهرام واقع شده است.

کاروانسرای شاه عباسی قصر بهرام یکی از جاذبه های تاریخی این منطقه است.

این بنا که بیشتر شبیه کاروانسراهای شهری است و شباهت آن به کاروانسراهای میان راه کمتر است، به گفته برخی از کارشناسان برخلاف نامش ساختمانی برای اقامت سلاطین صفوی در مواقع شکار و سفرهای شاهانه بوده است.

blank

ظاهر بیرونی این کاروانسرا به شکل مربع است و نمای آن از سنگ های بزرگ و منظم آهکی و سفید رنگ است. قصر دارای چهار برج بلند و نیم دایره و دو دروازه شمالی و جنوبی است.

این قصر به صورت چهار ایوانی است و اتاق ها در اطراف حیاط یا صحن مرکزی قرار دارند . حیاط مرکزی محوطه ای بزرگ و ۸ ضلعی است و ۲۴ اتاق در اطراف آن وجود دارد .

blank

حوض چهارگوشی به عمق حدود ۲ متر در وسط حیاط مرکزی وجود دارد. حیاط بزرگ ساده ای با طاق بلند ضربی نیز در طرف شرقی این کاروانسرا وجود دارد .

در طرف غربی حیاط مرکزی، تالاری وسیعی قرار دارد که داخل آن دارای قسمت شاه نشین و تاقچه هایی در اطراف و یک ایوان در جلوی تالار است.

blank

کاروانسرای شاه عباسی قصر بهرام که به کاروانسرای عباس آباد نیز مشهور است و در حال حاضر به عنوان پاسگاه شکاربانی پارک ملی کویر و نیز مهمانسرایی برای اقامت گردشگران و محققین مورد استفاده قرارمی گیرد .

این کاروانسرای سنگی توسط سازمان حفاظت محیط زیست با نظارت سازمان میراث فرهنگی تعمیر و مرمت شده است.

گردشگران علاقمند به این کاروانسرا می توانند با استفاده از قطار به این شهر مسافرت کنند.

منبع:باشگاه خبرنگاران جوان