نوشته‌ها

آشنایی با انواع تور گردشگری

تور گردشگری سلامت :

به نوعی از تور گردشگری اطلاق می شود که در آن گردشگر برای مقاصد درمانی به جایی سفر می کند. به علاوه سفرهایی که خدمات دهندگان سلامت(پزشکان، پرستاران و…) برای درمان بیماران می کنند، نیز می شود.

پیشینه این نوع گردشگری به آب گرم درمانی بر می گردد. هنوز هم بعضی کشورها از جمله تایلند، جمهوری چک و مجارستان گردشگران را به منظور استفاده از آب گرم جذب می کنند.
گردشگران توریست سلامت به دلایلی از جمله هزینه خدمات پزشکی بالا در کشور مبداء، لیست های انتظار طولانی، راحتی و ارزانی سفرهای امروزین و استفاده از تکنولوژی های برتر و استانداردهای بالاتر به کشورهای دیگر سفر می کنند.

طبق آمار یک عمل جراحی در هند، تایوان یا آفریقای جنوبی یک دهم همان عمل در آمریکا هزینه دارد. یا میانگین زمان انتظار برای یک عمل جراحی در کانادا حدود ۹ هفته است.بسیاری از سفرهای گردشگری سلامت برای دریافت و پیوند عضو است. به عنوان مثال در چین که پس از اعدام محکومان به مرگ از اعضای بدن آنها استفاده می شود، بازار پر رونقی از اعضاء، گردشگران را به خود جذب می کند.

پر طرفدارترین مقاصد گردشگری سلامت عبارتند از: آرزانتین، برونئی، کوبا، کلمبیا، کاستاریکا، هونگ کونگ و… و مقاصد جدید عبارتند از: عربستان سعودی، امارات، کره جنوبی، تونس، اوکران و نیوزیلند.کشور ما نیز جز مقاصد گردشگری سلامت به حساب می آید و سالانه ۳۰۰ هزار نفر به دلایل پزشکی به ایران سفر می کنند.

تور گردشگری آثار باستانی :

این نوع تور گردشگری زیر مجموعه گردشگری فرهنگی است که هدف آن افزایش علاقمندی افراد به سایت های باستانی و حفظ آنهاست.
بازدید از سایت های باستانی، موزه ها، مراکز تفسیر آثار باستانی، اجراهای نمایشی وقایع تاریخی و جشنواره های تاریخی از جمله فعالیت های مرتبط با این نوع گردشگری است.یکی از دغدغه های مهم گردشگری باستان شناسی، بررسی اثرات مثبت و منفی بازدید گردشگران از سایت های باستانی است. در حال حاضر در کشورهای مختلف این اثرات بررسی شده و رهنمون هایی برای خدمات دهندگان گردشگری و گردشگران منتشر شده است.

 

به عنوان مثال در آمریکا Archaeological Institute of America ، Adventure Travel Trade Association و مجله باستان شناسی با همکاری هم کتاب راهنمایی را برای گردشگران و خدمات دهندگان گردشگری تهیه کرده اند که شامل مطالبی در خصوص چگونگی استفاده و بازدید از آثار باستانی است، به طوری که کمترین آسیب به این آثار وارد شود.
یکی از جذابیت های مورد علاقه گردشگران باستان شناسی، بازدید از پارک های تاریخ زنده Living History است. در این پارک ها، پرسنل لباس های دوره های تاریخی را می پوشند و بازدیدکنندگان را به زمانی در گذشته می برند.

گردشگری حلال :

گردشگری حلال زیر مجموعه تور گردشگری مذهبی محسوب می شود. هتل ها در این نوع گردشگری مشروبات الکلی سرو نمی کنند و برای زنان و مردان استخرهای جداگانه دارند، جهت قبله در آنها مشخص است و در اتاق ها جانماز وجود دارد.
در این نوع گردشگری حتی پروازهای خاص نیز که در آنها مشروبات الکلی و گوشت خوک سرو نمی شود، در نظر گرفته شده است. در این پروازها زمان اذان به اطلاع مسافران رسانده می شود و از برنامه ها و تفریحات متناسب با قوانین اسلام استفاده می شود.

کشورهای منطقه خاورمیانه دارای پتانسیل بسیاری برای گسترش این نوع گردشگری هستند.در حال حاضر مالزی و ترکیه سعی در جذب گردشگران علاقمند به این نوع گردشگری دارند.
در حال حاضر ترکیه با شعار “Sun, sea and halal!” گردشگران مسلمان را که سفرهای آنها تاکنون فقط به اماکن مذهبی محدود می شد، به کشور خود فرامی خواند.
در تورهای گردشگری حلال از راهنمایان مسلمان کمک گرفته می شود و برنامه تورها گاهی شامل آشنایی با یک خانواده مسلمان و گذراندن یک شب در خانه این خانواده نیز می شود.

تور گردشگری کشاورزی :

به صورت کلی نوعی از تور گردشگری است که گردشگران را به مزرعه و باغ می کشاند و شامل مجموعه وسیعی از فعالیت هاست، از جمله: خرید محصولات بصورت مستقیم از مزارع، گشت در مزارع، چیدن میوه از درخت و محصول از مزرعه، غذادادن به حیوانات و حتی اقامت یا کار در یک مزرعه. به علاوه فعالیت هایی همچون اسب سواری، چشیدن عسل، آشنایی با نحوه شراب سازی و تولید پنیر، خرید محصولات کشاورزی و صنایع دستی بومیان نیز در زمره گردشگری کشاورزی محسوب می شوند. برگزاری نمایشگاه ها و فستیوال های کشاورزی نیز نوع دیگری از گردشگری کشاورزی هستند.
این نوع از گردشگری در دنیا رو به گسترش است بخصوص در استرالیا، کانادا، آمریکا و فیلیپین.

گردشگری کشاورزی به کشاورزی پایدار کمک می کند.تور گردشگری کشاورزی با هدف آشناکردن گردشگران با اهمیت کشاورزی در تاریخ یک کشور و نقش و اهمیت آن در زتدگی امروز و ایجاد حس پشتیانی از کشاورزان در گردشگران اجرا می شود.امروزه برای تورهای گردشگری کشاورزی در کشورهای مختلف برنامه ریزی می شود و در این برنامه ریزی ها حتماً از مشارکت مردم بومی منطقه استفاده می شود.

با توسعه شهرها و دور شدن مردم از مزارع و باغ ها، مردم نسبت به مکان هایی که غذای روزانه شان در آن تولید می شود، کنجکاوتر می شوند. آنها بیشتر و بیشتر علاقمند می شوند به اینکه با کسانی که خوراک روزانه آنها را تامین می کنند از نزدیک آشنا شوند و پای صحبت آنها بنشینند. برای بسیاری از گردشگران بخصوص کودکان این اولین بار است که می بینند یک گاو چطور دوشیده می شود، یا ذرت چگونه رشد می کند، یا چیدن سیب از درخت چه لذتی دارد.مزارعی هستند که به گردشگران امکان کار و مشارکت در کارهای مزرعه را هم می دهند.

از انواع دیگر  گردشگری می توان به موارد زیر اشاره کرد :

-گردشگری ماجراجویانه : سفر به منظور انجام کاری مخاطره آمیز مانند سفرهای خطرناک کوهنوردی

– گردشگری نیاشناسی: گردشگری و سفر به منظور شناخت شجره نامه و پیشینه نیاکان

– طبیعت گردی: همانطور که از اسم آن هویداست گردشگری به منظور بازدید از جلوه های طبیعت با حداقل خسارت به محیط زیست.

– گردشگری آموزشی : سفر به منظورت تحصیل یا کسب مهارتی خاص. مثلا سفر به یک منطقه برای آشنا شدن با نحوه پخت یک غذای خاص یا کار کردن با یک آشپز معروف.

– گردشگری خاص: مخصوص معلولین یا بیماران با شرایط خاص

– گردشگری ورزشی: سفر به منظور انجام ورزشی خاص یا بازدید از یک رویداد ورزشی.

گردشگری سازمان یافته :

زمانی که مسافرت های جهانگردی طبق برنامه های مشخص و از قبل تنظیم شده به جایی صورت می گیرد ٬ به آن لقب جهانگردی سازمان یافته می دهند. معمولاً توریست های چند نفری و تورها از این دست هستند. این نوع توریسم به وسیله ی موسسات و آژانس های مسافرتی انجام می شود.

انواع تورهای مسافرتی سازمان یافته :

تورهای جامع : معمولاً گروه های ۱۰ ٬ ۱۴ ٬ ۱۵ ٬ ۲۰ ٬ ۲۵ نفره اتفاق می افتد و هزینه های این نوع سفر کم است. مخارج هزینه های رفت و آمد هوایی و زمینی و اقامتی و غذایی و حمل و نقل و مکان های تفریحی . ( هزینه های کل این موارد باید ارزان تر از بلیط رفت و برگشت شخصی باشد .)
تورهای جامع گروهی : تعداد افراد از ۲۵ نفر بیشتر است و قیمت پایین تر می آید. در این نوع تورها یک نفر٬تور گردان یا تورلیدر است. در این نوع تورها٬ گاهی تورهای تشویقی برای ادارات و موسسات نیز وجود دارد.

مرتبط:

منظور از واچر هتل چیست و چه کاربردهایی دارد

گردشگری حلال در هاله‌ای از ابهام

گردشگری حلال همواره یکی از مسائل بحث برانگیز در صنعت گردشگری کشور و استان مازندران بوده است اما دقیقا مشخص نیست برای این منظور چه اقداماتی باید انجام گیرد و چه موضوعاتی انجام گرفته که نباید بشود.

گردشکری حلال یکی از جدیدترین شاخه های گردشگری است که از حدود یک دهه اخیر وارد این صنعت شده است و تعاریف متفاوتی نیز برای توصیف و تشریح آن ارائه شده که البته دارای مشترکات و همچنین اختلافاتی نیز است، اما همه انها بر مبنای دینی تعریف می شوند.

بنابر برخی تعریفات گردشگری حلال نوعی گردشگری است که در آن تمهیداتی بر مبنای موازین اسلام و جهت انطباق با آن صورت گرفته است. می‌توان گردشگری حلال را زیر مجموعه گردشگری مذهبی دانست که بر اساس باورهای خانواده‌های مسلمان و پایبند به شریعت اسلام سازمان‌دهی می‌شود.

سازمان جهانی جهانگردی نیز گردشگری حلال یا (Halal tourism) را چند سال است پذیرفته و برای ان تعاریفی ارائه کرده است. بر اساس تعریف سازمان جهانی جهانگردی گردشگری حلال محصول جدیدی از صنعت گردشگری است که برنامه‌های تفریحی و گردشگری ویژه‌ای را برای مسلمانان تدارک می‌بیند. به این معنا که مسلمانان از هر کشوری که باشند مایلند در برنامه‌های تفریحی و سفرهای خود به آداب شرعی عمل کنند.

به عنوان مثال از غذای حلال رستوران‌ها استفاده کرده و یا در هتل‌هایی که مشروبات الکلی سرو نمی‌کنند اقامت کنند. همچنین برای زنان و مردان استخرهای شنای جداگانه در نظر گرفته شود و در طول سفر اوقات شرعی اعلام و برای آن برنامه ریزی شود. ضمن آنکه بیشتر این گردشگران مسلمان مایلند در برنامه سفر خود بازدید از اماکن مذهبی نیز وجود داشته باشد.

گردشگری حلال شعار یا واقعیت؟

در پاسخ به این سوال باید گفت که امارها و پژوهش ها نشان می دهد که گردشگری حلال یکی از واقعیت های گردشگری امروز است که جامع هدفی شامل ۲۵ درصد از جمعیت دنیا را شامل می‌شود.

بله ، گردشگری حلال امروز در کشورهایی همچون ، ترکیه ، مالزی ، سنگاپور و برخی از دیگر کشورهای دنیا در حال اجرا است و قرارگیری این نوع گردشگری در ساختار معنایی سازمان جهانی گردشگری خود گواه بر جدیت این نوع گردشگری است.

کشورهای مالزی، اندونزی، بنگلادش، امارات متحده عربی، ترکیه، مراکش، اردن، قطر، تونس و مصر جزو کشورهای مسلمانی هستند که در زمینه گردشگری حلال پیشرو هستند.

جالب است بدانید که کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی،، چین، ایتالیا و استرالیا که مذهب رسمی آنان نیز غیراسلامی و تعداد مسلمانان نیز در این کشورها بسیار محدود است درصدد راه‌اندازی تورهای گردشگری مطابق با شرع اسلام برای مسلمانان هستند و تحقیقات نیز نشان می دهد تاحدودی موفق بودند که نشان می دهد گردشگری حلال به یک واقعیت تبدیل شده است.

گردشگری حلال همزمان با کشورهای دیگر در ایران و استان مازندران به عنوان مهم ترین مقصد گردشگری کشور نیز مطرح شد و تاکنون بر روی آن مانورهای سیاسی و اقتصادی زیادی داده شد و در متن سخنرانی بسیاری از مسئولان گردشگری و سیاسی کشور نیز قرار گرفته است.

اما هیچگاه مشخص نشد که قرار است در زمینه گردشگری حلال چه اتفاقی برای ایران و به خصوص استان مازندران رخ دهد و چه تغییری در این زمینه ایجاد شود؟

حدود یک دهه است که مسئولان استان مازندران جلسات متعدد برای گردشگری حلال برگزار می کنند و هر بار نیز بخشنامه ها و دستورالعمل های نیز صادر می شود که همواره کلی بوده و هیچ نقشه راهی در آن ترسیم نشده است.

بسیاری از کارشناسان گردشگری معتقد هستند گردشگری حلال با تعریف خاص جهانی خود، در ایران معنای جدی ندارد، زیرا که در کشور ما وسائل نقلیه تفکیک شده، سواحل و استخرهای جدا شده، رستوران‌های حلال، عدم سرو مشروبات الکلی در هتل‌ها، وجود نمازخانه و هر آنچه که یک مسلمان برای زندگی حلال نیاز دارد، در ایران به سهولت یافت می‌شود و به‌صورت قانونی کسی اجازه خدمات حرام ندارد.

یعنی هرانچه برای گردشگری حلال مورد نیاز است در ایران به صورت پیشفرض و ساختار اجتماعی و خدمات عمومی در اختیار است و چهارچوب خدمات خارج از شریعت اسلام تعریف نمی‌شود.

ما به این تعریف نیز اکتفا نکردیم و به سراغ مسئولان گردشگری مازندران رفتیم که تاکنون دهها جلسه در مورد گردشگری حلال برگزار کردند.

گردشگری حلال در هاله ای از ابهام

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران گفت: گردشگری و هر نوع فعالیت گردشگرپذیری مازندران و به طور کل کشور بر اساس شرع اسلام است و نمی توان چیزی خارج از ان متصور شد.

مهران حسنی افزود: هنوز ما نیز کاملا متوجه اینکه برخی از دستگاه ها و مسئولان  که متقاضی توسعه گردشگری حلال هستند نمی‌شویم زیرا گردشگری حلال با تعریفی که به صورت محلی و جهانی برای آن ارائه شده در حال حاضر برای ایران مطابق است.

وی در پاسخ به دستورالعمل های متفاوت نسبت به اهتمام به گردشگری حلال گفت: چندین بار به مسئولان صادر کننده این دستورالعمل ها گفته ایم که باید چه کنیم و هربار فقط بر اقداماتی تاکید کردند که به صورت روزمره در مازندران و کشور انجام می شود و جزو قوانین نیز است .

معاون گردشگری مازندران با اشاره به اینکه همه بسترها و زیرساخت های گردشگری حلال در مازندران آماده و قابل دسترس است ، افزود: هدفی که ما در گردشگری حلال دنبال می کنیم جذب گردشگران کشورهای مسلمان است و نه ایجاد زیرساختهای اسلامی.

حسنی افزود: اما دستگاه های دیگر همواره بر زیرساخت های اسلامی تاکید دارند که برای ما نیز جای سوال دارد و در هاله ای از ابهام به سر می بریم.

وی تاکید کرد: هر گردشگری که قصد سفر به ایران را دارد می داند که ما کشوری مسلمان هستیم و گردشگری بدون رعایت شئونات اسلامی در ایران جایگاهی ندارد.

به گفته معاون میراث فرهنگی مازندران متولی نشست ها پیرامون گردشگری حلال در استان ها اداره کل استاندارد است که شاخصه های گردشگری حلال را تعریف و ترسیم می کند و باید از آنها پرسید.

استاندارد نیز در حال مطالعه است!

برای درک بهتر اینکه گردشگری حلال در مازندران به دنبال چه زیرساخت هایی است به سراغ اداره کل استاندارد و مسئولان ان رفتیم که متاسفانه موفق به برقراری ارتباط نشدیم.

مسئولان اداره کل استاندارد مازندران به خبرنگار ایرنا گفتند که باید در زمینه گردشگری حلال مطالعه کرده و سپس اقدام به مصاحبه کنند.

همچنین انها اعلام کردند که نیاز به فرصت دارند تا بتوانند در حوزه گردشگری حلال جمع بندی کرده و نتایج را به خبرنگار ما انتقال دهند که این مسئله نیز انجام نشد.

البته با توجه به اینکه گردشگری مازندران ادعا می کند که در ۱۰ جلسه پیرامون گردشگری حلال به دعوت اداره کل استاندارد حضور داشته است، با ادعای اداره کل استاندارد که هنوز باید برای پاسخ چند سوال مطالعه کند همخوانی ندارد.

گردشگری حلال باید به دنبال چه چیزی باشد؟

دانا یوسفی کارشناس گردشگری و جهانگردی با اشاره به اینکه کسی در ایران نمی داند از گردشگری حلال چه می خواهد، گفت: با وجود اینکه ایران یک کشور مسلمان و با دین رسمی اسلام است و رفتارها و خدمات خارج از معیارهای اسلامی جایگاهی ندارد، هنوز مسئولان ما در تعریف این نوع گردشگری متوقف مانده اند.

وی با اشاره به اینکه خوشبختانه ایران تمام زیرساختهای گردشگری حلال را دارد، افزود: نشست های متعدد در مورد گردشگری حلال اصلا مفهومی ندارد و صرفا اتلاف وقت است.

این کارشناس جهانگردی گفت: به جای جست و جو برای زیرساخت هایی که به وفور در کشور وجود دارد، باید به سمت نمایش و تبلیغات امکانات حلال گردشگری کشور و استانی مانند مازندران برویم.

یوسفی سرعت کشورهای پیشرو در گردشگری حلال را نسبت به ایران سریع عنوان کرد و ادامه داد: نباید فرصت را از دست بدهیم زیرا به اندازه کافی وقت تلف کرده ایم که امروزه ترکیه و مالزی و همچنین کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تقریبا تمام سهم گردشگری حلال را به خود اختصاص دادند.

وی گردشگری حلال برای ایران را نیازمند عملگرایی عنوان کرد و گفت: بیش‌ترین بار مسئولیت برای جذب گردشگران مسلمانان بر عهده دولت است تا با تقویت دیپلماسی و مذاکره با سازمان‌های گردش‌گری کشورهای اسلامی و با تبلیغ جاذبه‌های توریستی ایران و یا برپایی نمایشگاه‌های دایمی و موقت گردشگران مسلمان را جذب کند.

این کارشناس گردشگری گمنام بودن ایران به عنوان مقصد گردشگران حلال را یکی از ضعف های کشور عنوان کرد و گفت: اطلاع‌رسانی‌ تنها کاری که باید ما انجام دهیم زیرا بسیاری از زیرساخت ها از قبل اماده است.

یوسفی گفت: الگوبرداری از نحوه تبلیغات کشورهای پیشرو در این زمینه می‌تواند پیشنهاد دیگری برای رونق صنعت گردش‌گری ایران باشد که متاسفانه هنوز در کشور عملیاتی نشده است.

منبع:ایرنا