نوشته‌ها

مسجد خانم زنجان، ترکیبی از عشق و اصالت هنر ایرانی

بنای مسجد مشتمل بر سردر ورودی با دو مناره کوتاه، صحن، شبستان تابستانی و زمستانی، حجره‌های متعدد و تزیینات کاشی‌کاری و گچ‌بری است. مناره‌های قطور و کوتاه با تزیین آجر کاشی و محرابی زیبا با تزیینات پرکار کاشی معقلی در صحن شبستان ستون‌دار، از ویژگی‌های خاص این بنا است. تزیینات روی ایوان‌ها و مناره‌ها به سبک دوره قاجار و بیش‌تر با استفاده از رنگ‌های زرد، سیاه، فیروزه‌ای و سفید انجام‌شده است. اخیراً بر روی این بنای مهم تاریخی مرمت‌ها و تعمیراتی صورت گرفته است.

در یکی از قدیمی‌ترین کوچه‌های شهر زنجان، در مرکز شهر که هنوز هم‌شکل و شمایل قدیمی خود را حفظ کرده است، یکی از قدیمی‌ترین مساجد شهر قرار دارد که بر طبق کتیبه موجود بر سر آن متعلق به دوران قاجار است و در سال ۱۳۲۳ هجری قمری توسط استاد اسماعیل بنا ساخته‌شده است. مسجد خانم زنجان در غرب سبزه‌میدان واقع بوده و خیابان امام زنجان از جنوب آن می‌گذرد. مسجد جامع زنجان نیز در این خیابان و در شرق سبزه‌میدان قرار دارد و فاصله چندانی با این بنا ندارد.

مسجد رسول‌الله نیز که از مساجد معتبر زنجان است. بافاصله کمی از مسجد خانم در غرب آن قرارگرفته است؛ و یکی از دلایل‌عدم رونق این مسجد قرارگیری‌اش در میان این دو مسجد معتبر شهر است که جماعت را جذب خود می‌کنند.

مسجد خانم زنجان

مسجد خانم زنجان در بافت قدیمی مجاور سبزه‌میدان قرارگرفته است. از راه‌های متعددی امکان دسترسی به آن است. در حالت کلی می‌توان این راه‌ها را به دودسته تقسیم کرد. راه‌هایی که از میدان منشعب می‌شوند و درواقع دسترسی منطقه‌ای را به بنا ممکن می‌سازد. این مسجد فاقد گنبد بوده است و بنای مسجد مشتمل بر سردر ورودی با دو مناره کوتاه، صحن، شبستان تابستانی و زمستانی، حجره‌های متعدد جهت سکونت طلاب علوم دینی و تزئینات کاشی‌کاری و گچ‌بری است. مناره‌های قطور و کوتاه با تزئینات آجر و کاشی و محراب زیبا با تزئینات پرکار کاشی معقلی در صحن شبستان ستون‌دار، از ویژگی‌های خاص این بنا به شمار می‌رود. تزئینات روی ایوان‌ها و مناره‌ها به سبک دوره قاجار و بیشتر با استفاده از رنگ‌های زرد، سیاه، فیروزه‌ای و سفید انجام‌شده است.

ساختمان مسجد خانم در سال ۱۳۲۳ ه. ق. در دوره قاجارِ ساخته‌شده است. این مسجد در خیابان امام، کوچه فخیم الدوله واقع گردیده است. بنای این مسجد بنا بر کتیبه منقوش سر در آن در سال ۱۳۲۳ ه. ق. ساخته‌شده و مؤسس آن جمیله خانم فرزند سید یدالله ذوالمتار بن حسینقلی و همسر رضا قلی خان فخیم الدوله است. بنا را به‌صورت یک مسجد – مدرسه به انضمام یک مدرسه در نزدیکی عمارت خود بنا نمود. شرایط وقف نامه نیز بسیار دقیق و شامل تمام هزینه‌های جاری این مسجد-مدرسه بوده است. به‌موجب وقف نامه موجود آن را در ۲۲ محرم سال ۱۳۲۶ وقف کرد و دختر خود قمر تاش خانم را مولی آن قرارداد. پس از وی پسر او احمدخان منبع الدوله تولیت آن را بر عهده گرفت والان تقی‌خان ذوالفقاری فرزند احمدخان متولی بنا است. وقف نامه مسجد خانم به‌صورت طوماری در ابعاد ۲۲×۷۵ سانتی‌متر که در ۱۱۱ سطر به خط زیبای نسخ و نستعلیق نوشته‌شده است. دورتادور نوشته با جدول و شمسه بالای سند تذهیب‌کاری شده و ۱۴ نفر مهر تائید برسند زده ولی بازخوانی ۱۱ مهر میسر و بقیه مهرها ناخوانا و یا کمرنگ بودند.

جمیله خانم شرایطی برای موقوفه در نظر گرفته بود که اهم آن شروط بیتوته و اقامت در مسجد به‌منظور تحصیل علم است. وی همچنین یک‌دانگ از شش‌دانگ ده سهرین از قراء زنجان رود خمسه را در وقف نامه به‌عنوان قباله این موقوفه معین نموده است؛ و درآمد آن را به ترتیب اولویت برای مخارج زیر مقرر داشته است:

۱- تعمیر و نگهداری مسجد-مدرسه ۲- دادن مواجب امام، طلاب، محصلین، مدرس، خادم، مکبر، متصدی، مباشر، برف‌انداز روشنایی مسجد و جاروب آن. ۳- برگزاری مراسم دهه محرم و شب‌های قدر ماه رمضان ۴- در صورت باقی ماندن در پایان سال پس‌انداز آن جهت خرید ملکی که به‌عنوان رقیه این بنا مورداستفاده قرار گیرد. بند یک دارای بیشترین اولویت است؛ و بندهای سه و چهاردر شرایطی قابل‌اجرایند که پس از به اجرا گذاردن بندهای یک و دو مبالغی مانده باشد. به مجوز بند چهار بعدها مزرعه‌ای بنام نوهیل نیز خریداری‌شده و به رقابت این بنا افزوده‌شده است.

blank

عناصر تشکیل‌دهنده مسجد خانم زنجان

ورودی

فضای ورودی، فضای انتقالی یا حد واسط بین بیرون و درون بناست؛ که به سبب قرارگیری در کنار معبر یا مکان عمومی دیگری به این مکان پیوند می‌خورد. ورودی‌ها از عناصر مختلفی تشکیل می‌شود؛ که تسلسل آن‌ها این مکان را به وجود می‌آورد. ورودی در این بنا فضای خارج را از طریق یک جلوخان و یک هشت با صحن مسجد، مدرسه مرتبط می‌سازد.

جلوخان ورودی

با عقب‌نشینی ورودی نسبت به امتداد معبر اصلی جلوخان کوچکی در محل ورودی بنا ایجادشده است؛ که تضاد آن با جداره یکنواخت شمالی بنا بر تأکید بر این قسمت بنا می‌افزاید و از معدود بخش‌های مسجد است؛ که از تزیینات شبیه به قسمت‌های داخلی استفاده‌شده است.

هشتی

هشتی یا کریاس فضایی است که بلافاصله پس از درگاه قرار می‌گیرد؛ و در مسیر ورود حالت نقطه مکثی دارد. هشتی این بنا به‌صورت هشت‌ضلعی کشیده است که کشیدگی آن در جهت محور شمالی- جنوبی بوده که علاوه برنشان دادن نقطه مکث با کشیدگی این قسمت مسیر حرکت را نیز نشان می‌دهد. سقف این فضا کاربندی شده و با کاشی تزیین‌شده است، هشتی به‌عنوان رابط بیرون را به‌وسیله دو پله به حیاط که سطح آن پایین‌تر است پیوند می‌دهد. درواقع واسط میان حیاط و هشتی در این بنا سطحی است که روزنی به‌عنوان محل عبور در میانه آن وجود دارد؛ که خود در وسط نمای ضلع شمالی حیاط قرارگرفته است. این سطح از طریق تفاوت رنگ کاشی (زردرنگ) نیز در ارتفاع بیشتر این قسمت نسبت به سایر قسمت‌ها خود را نشان می‌دهد.

مسجد خانم در داخل بافت تاریخی شهر زنجان و در ضلع غربی خیابان سبزه‌میدان واقع‌شده و در اردیبهشت ۱۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منبع: میراث آریا

اجرای ۱۱۴۲ نظارت‌ و بازدید از تاسیسات گردشگری زنجان

در دو سال اخیر گرچه شیوع کرونا خسارت زیادی به بخش گردشگری تحمیل کرده است، اما بااین‌وجود با تطبیق شرایط و رعایت پروتکل‌های بهداشتی اقدامات و برنامه‌های حوزه گردشگری نیز به‌تدریج آغاز شد.

صدور مجوز

صدور یک و ۶ لغو مجوز بند ب خدمات مسافرتی و گردشگری، ۲ مجوز گردشگری سلامت، ۱ مجوز فعالیت گردشگری در فضای مجازی و تمدید ۷ مجوز تأسیسات گردشگری در یک سال گذشته انجام و ۲ کمیته فنی برگزار شد.

نظارت بر تأسیسات گردشگری

در سال ۹۹ نظارت‌ها از واحدهای اقامتی استان نیز شدت پیدا کرد و درنتیجه هزار و ۱۴۲ نظارت‌ و بازدید انجام‌شده از واحدهای اقامتی استان ۲۷۵ مورد تذکر، ۴۳ مورد اخطار کتبی و ۱۳ مورد تشویق به این واحدها برای رفع نواقص موجود و اصلاح به آن‌ها داده شد.

برگزاری ۵ رویداد گردشگری

در طی این‌یک سال پنجاه‌وشش هزار و ۴۰۵ نفر گردشگر داخلی و پنج هزار و ۲۵۰ نفر گردشگر خارجی از آثار تاریخی سطح استان بازدید کردند.

همچنین در یک سال گذشته ۵ رويداد گردشگر در استان شامل جشنواره‌ مجازی دستور پخت شیرینی‌های سنتی، انار و زيتون در شهرستان طارم، پخت جغوربغور، يلدای زنجان و انتخاب برترين روستای گردشگری برگزار شد و يك مورد حضور معاونت و آژانس‌های گردشگری در نمايشگاه بین‌المللی تهران بوده است.

معرفی ظرفيت‌های گردشگری

تهيه كليپ‌ها و تيزرهای متفاوت از جاذبه‌های گردشگری استان و انتشار در فضای مجازی، ايجاد شرايط لازم برای بازديد مجازی از ۲۱ اثر شاخص استان زنجان از طريق سايت اداره‌کل استان، اطلاع‌رسانی بازدید مجازی از جاذبه‌های استانی با طراحی پوستر و تبلیغ در فضای مجازی، رنگ‌آمیزی و تعويض روكش آگهی‌نماها و تابلوهای معرفی ظرفیت‌های گردشگری سطح استان و چاپ اقلام تبليغاتی (بروشور) برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری شهرستان‌ها در طول یک سال انجام شد.

اعطای بیش از ۱۰ میلیارد ریال تسهیلات کرونا

تسهیلات حمایتی برای جبران خسارات ناشی از شیوع ویروس کرونا، مبلغ ده میلیارد ۳۴۴ میلیون ریال به تأسیسات گردشگری این استان پرداخت شد که با پرداخت این میزان تسهیلات کرونا به فعالان بخش گردشگری استان، ۱۴۰ نفر به چرخه اشتغال بازگشتند.

برگزاری آزمون جامع گردشگری

با حضور ۶۲ نفر شرکت‌کننده در سه رشته راهنمایان ایران‌گردی، جهانگردی و مدیریت فنی دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری و راهنمایان طبیعت‌گردی آزمون جامع برگزار شد و یک آزمون شفاهی هم در قالب مصاحبه زبان‌های خارجی با ۳۰ نفر شرکت‌کننده انجام شد.

 بهره‌برداری از هفت پروژه گردشگری زنجان

پروژه‌های متعدد گردشگری در استان فعال است که تا آخر سال هفت پروژه از آن‌ها به بهره‌برداری خواهد رسید و زیرساخت‌های صنعت گردشگری استان برای پساکرونا آماده می‌شود. این تأسیسات گردشگری شامل مجتمع خدماتی، رفاهی و بین‌راهی الماس غرب، مجتمع خدماتی، رفاهی و بین‌راهی خدیو، فاز دوم مجتمع خدماتی رفاهی پاسارگاد، مجتمع خدماتی، رفاهی و بین‌راهی ملل، اقامتگاه بوم‌گردی گل جان، هتل سنتی بوتیک و اقامتگاه سنتی لطفعلی‌خان است. این طرح‌ها زمینه اشتغال ۱۳۰ نفر به شکل مستقیم در استان زنجان را فراهم کرده است.

منبع: میراث آریا

مرتبط:

سرای نهالی در بازار زنجان

حمام‌های بازار بزرگ زنجان

سرای نهالی در بازار زنجان

در استان زنجان آثار و ابنیه تاریخی هستند که پسوند «ترین‌ها» به آن‌ها افزوده می‌شود که بازار زنجان از جمله این آثار ارزشمند تاریخی است که به‌عنوان طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران نامید می‌شود.

بازار زنجان که یکی از مهم‌ترین و زیباترین مجموعه‌های تجاری سراسر استان زنجان است، در قلب بافت قدیمی و مشرف‌به دروازه قلتوق (دروازه جنوبی شهر زنجان) قرار دارد که به‌نوبه خود یک اثر هنری تمام‌عیار محسوب می‌شود. اماکن تاریخی و تفریحی بسیاری در این بازار وجود دارد. در ضمن بازار زنجان یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین بازارهای سرپوشیده ساخته‌شده در ایران است. این بازار در مراحل گوناگون تکمیل و احداث‌شده است. مجموعه بازار زنجان در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بازار زنجان از نظر تولید و نوع فعالیت به هشت راسته تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از راسته زرگرها، کفاش‌ها، بزازها، سراج‌ها و…. این بازار دارای راسته‌ها، سراها، میدان‌ها، تیمچه‌ها، بازارها، دالان‌ها، مساجد، حمام‌ها، تکیه‌ها است و در خود ۱۰۰۰ باب مغازه جای‌داده است.

سراها غالباً محل استقرار تجارتخانه‌ها بوده‌اند و همگی دارای حیاط مرکزی هستند. نکته مهم در مورد سراها چگونگی ارتباط آن‌ها با راسته و نحوه حر کت در داخل آن‌هاست. یکی از سراهای زیبا و مهم این بازار، سرای نهالی (رسولی) در بازار بزرگ زنجان است که از طریق دالانی با طاق‌های هلالی از بازار پایین قابل‌دسترسی است و در بازار پایین قرار دارد.

بازار پایین زنجان قسمتی از بزرگ‌ترین و طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران است. بازار پایین (اشاقه باش)، مجموعه بازار پایین به ۹ راسته است. زرگرها. بزازها. کفاش‌ها. سراج‌ها. کلاهدوزها. صندوق سازها. رنگرزها. میوه‌فروش‌ها و جگرپزها تقسیم‌شده است. در بخش پایین بازار به غیر از دادوستد، محل‌هایی وجود دارد که در آن‌ها محصولات دیگر روستاهای اطراف این شهر فروخته می‌شود.

سرای نهالی دارای سه ورودی است که ورودی از ضلع غربی به میدان ورکچی، ورودی ضلع شمالی به بازار و ورودی ضلع شرقی به سرای حاج فتح الله می‌شود.

این سرا به‌صورت ساده در دوره قاجاریه ساخته‌شده است و بعد از اتمام راسته‌ها به بازار اضافه‌شده است که بیشترین قسمت‌های این سرا از بین رفته است و در ضلع شمالی آن امروزه بانک سپه ایجادشده و دالان ورودی دیگر در شرق این مجموعه قرار دارد. نقشه این سرا بدین‌صورت بوده است که اطراف حیاط مرکزی حجره‌هایی ساخته‌شده که این حجره‌ها فاقد رواق ستون‌دار است؛ که امروزه در این حجره‌ها کارهای رنگرزی و قالی‌های سنتی زنجان خریدوفروش می‌شود؛ اما متأسفانه امروزه به دلیل گسترش کارگاه‌های رنگرزی صنعتی به روش‌های شیمیایی دیگر کارگاه‌های سنتی رونق سابق را نداشته و تعداد آن‌ها بسیار کم شده است. این نخ‌ها بازار زنجان را رنگین‌کمانی کرده و زیبایی خاصی به این مجموعه بخشیده است؛ که برای به دست آمدن رنگ‌های طبیعی از گیاهان همچون پوست گردو و انار، حنا، برگ مو، روناس صمغ حاصل از درختان، زعفران و عناصری چون گل یا خاک رس و زاج و همچنین مواد معدنی استفاده می‌کنند.

رنگرزی از معدود مشاغلی است که همچنان رمز و رازش سینه‌به‌سینه منتقل می‌شود و از پدر به پسر ارث می‌رسد؛ مهارتی سخت و زمان‌بر است تا کلاف‌ها رنگی جاودان بگیرند و قالی‌ها از آن ساخته شود. با اینکه این شغل سنتی دیگر رو به نابودی است اما هنوز هم هستند رنگرزهایی که در کارگاه‌های خود شغل آبا و اجدادی‌شان را در سرای رسولی ادامه می‌دهند. استادکاران این رنگرز خانه‌ها قرن‌هاست که مانند کیمیاگران در حال ترکیب اسرارآمیز رنگ‌دانه‌ها و دندانه‌ها هستند تا درخشان‌ترین و باثبات‌ترین رنگ‌ها را بر رشته‌های ابریشمین و پشمی بنشانند.

معماری این سرا کاملاً به شیوه قاجار است، در جای‌جای این بازار از راسته‌ها و حجره‌ها گرفته تا مساجد و کاروانسراها سبک معماری قاجار به زیبایی هرچه‌تمام‌تر به نمایش در آمده است. اوج این سبک‌های معماری و شیوه‌ها و نوآوری‌های تزئینی در اجزا آن به‌وضوح دیده می‌شود و تنها در چند مورد از حجره‌های آن به‌صورت فرش‌فروشی و رنگرزی استفاده می‌شود. تنها در قسمت دالان ورودی حجره‌ها به فعالیت فرش‌فروشی خود ادامه می‌دهند. امروزه این سرا به انبار کالاهای صادراتی تبدیل‌شده است.

این مجموعه باتوجه به ویژگی‌های معماری و هنری آن، پیوسته به عنوان کانون مهم تجاری، تاریخی، فرهنگی مورد توجه بازدید کنندگان شهر زنجان قرار گرفته است. در بازار پایین دو مسجد به نام‌های مسجد آقا شیخ فیاض و میرزایی و همچنین دو گرمابه به نام‌های بلوری (حاج داداش) و معینی احداث شده است.

منبع: میراث آریا

مرتبط:

حمام‌های بازار بزرگ زنجان

هنر رنگرزی زنجان با قدمت بیش از ۲۳۰۰ سال

هنر رنگرزی زنجان با قدمت بیش از ۲۳۰۰ سال

رنگرزی یا صباغی به رنگ کردن الیاف، نخ‌ها، پارچه و لباس گفته می‌شود که توسط مواد رنگ‌زا تحت تأثیر عواملی همچون زمان و درجه رنگ می‌شوند رنگرزی و یا رنگ کردن الیاف و نخ و پارچه را می‌توان از کهن‌ترین هنرهای برآمده از ذوق و قریحه‌ی بشر دانست که در چند سال گذشته در بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده کشور از رونق خوبی برخوردار بود. دانش رنگرزی سینه‌به‌سینه منتقل و این حرفه فعالیتی موروثی بوده است.

رنگرزی مهارتی است که طی آن ماده رنگ‌زا در درجه حرارت هدایت‌شده و زمان مشخص، داخل الیاف و یا کالای منسوج (بافته‌شده) نفوذ کرده و آن را رنگ می‌کند. در رنگرزی، ماده رنگ‌زا به‌طورکلی، به همه مواد طبیعی و یا شیمیایی که قابلیت رنگرزی الیاف و یا منسوجات رادارند اطلاق می‌شود. رنگ کالای رنگرزی شده نباید به‌آسانی در اثر شستشو و یا در برابر نور از بین برود. رنگرزی و چاپ دو روش رنگ کردن پارچه هستند که البته تفاوت‌های اساسی با یکدیگر دارند. رنگرزی سنتی و رنگرزی صنعتی دو روش متداول رنگرزی می‌باشند. کاربری رنگرزی سنتی با نوین شدن صنعت نساجی، رفته‌رفته کاهش پیداکرده است.

رنگرزی

هنر رنگرزی در استان زنجان از تنوع بالایی برخوردار است و این تنوع را می‌توان در تاروپود فرش‌های اصیل زنجانی مشاهده کرد. قدمت هنر رنگرزی سنتی در استان زنجان برمی‌گردد به دوران مردان نمکی که یک‌پایه تاریخی مستند برای استان زنجان است. با استناد به پارچه‌های رنگرزی شده مردان نمکی قدمت این هنر در زنجان به ۲۳۰۰ سال می‌رسد و می‌توان به جرأت ادعا کرد که در آن زمان در استان زنجان فعالیت‌هایی در زمینه رنگرزی پارچه و نخ انجام‌شده است. رنگرزی از صنایع وابسته و اصلی فرش‌بافی است و این صنعت از دیرباز بین خانواده‌ها مرسوم بوده است. رنگرزی هنری زیبا و درعین‌حال مشکل است و در رنگ کردن تاروپودها باید دقت زیادی شود چرا که این رنگ‌ها موجب ارزشمند شدن فرش‌ها می‌شود.

امروزه اساس کارگاه‌های رنگرزی در زنجان بر وجود چند پاتیل مسی یا چدنی و انواع رنگ‌های شیمیایی است و درگذشته به خاطر استفاده از رنگ نیل انواع خمره‌ها با تغار لعاب‌دار نیز در کارگاه در یک ردیف به ترتیب از غلطت رنگ بالا تا ضعیف استقرار داشتند.

نتایج حاکی است که این استان از گذشته یکی از مناطق غنی رنگرزی ایران بوده است و در وضعیت موجود کاهش فعالیت رنگرزی، کاربرد رنگ‌زاهای جوهری و شیمیایی به‌جای رنگ‌زاهای گیاهی و طبیعی و رنگرزی خانگی به‌جای رنگرزی کارگاهی در تغییر روش رنگرزی الیاف فرش نقش اصلی را دارا است. تجارب و دانش گذشتگان در استفاده از رنگ‌های طبیعی گیاهان همچون پوست گردو و انار، حنا، برگ مو، روناس صمغ حاصل از درختان، زعفران و عناصری چون گل یا خاک رس و زاج و غیره شایع بوده و هنوز هم در بعضی از نقاط به‌ویژه روستاها کاربرد دارد.

کارگاه‌های رنگرزی سنتی اشکال متفاوتی دارند و معمولاً یک ردیف پاتیل (خُم رنگرزی) در دیوار کارگاه تعبیه‌شده که بسته به نوع رنگ کاربردی، پاتیل‌ها از چدن یا مس ساخته‌شده و زیر هرکدام اجاقی قرار می‌دهند. ابتدا پشم موردنیاز را به‌صورت بی‌رنگ تهیه می‌کنند. آن را داخل آب به مدت ۲۴ ساعت می‌خیسانند.

blank

پشم‌ها با توجه به تعداد رنگ‌های موردنیاز و اندازه در نظر گرفته‌شده- جدا کرده و هر قسمت را درون نایلون جداگانه‌ای می‌ریزند. استفاده از نایلون در رنگرزی پشم، مانع از نمدی شدن آن در اثر جوشاندن زیاد شده و همچنین از تیره شدن رنگ بر اثر فعل‌وانفعالات شیمیایی درون ظرف جلوگیری می‌کند. دندانه موردنظر را در آب حل کرده و داخل پشم‌ها می‌ریزند. با هم زدن پشم دندانه را به تمام قسمت‌های آن می‌رسانند. سپس پشم را داخل ظرفی که آب آن جوشان است، قرار می‌دهند. به مدت یک ساعت داخل آب جوشان می‌ماند و بسته به تیرگی و روشنی رنگ مدت‌زمان جوشاندن را تنظیم می‌کنند و در تمام مدت الیاف را با چوب، زیر آب می‌گردانند.

پس از دندانه کردن، سرد شدن پشم باید به‌تدریج صورت بگیرد (حدوداً ۲۴ ساعت)، پس از سرد شدن کامل، پشم را می‌شویند. رنگ‌دانه را به پشم اضافه نموده و خوب هم می‌زنند تا رنگ به تمام قسمت‌های آن برسد. مدت‌زمان جوشاندن پشم با رنگ‌دانه، حدوداً ۳ الی ۴ ساعت است. سرد شدن پشم در این مرحله نیز باید به‌تدریج صورت بگیرد. پس از سرد شدن پشم شستشوی نهایی انجام می‌گیرددر هر مرحله از شستشو از مواد شوینده‌ی ملایم استفاده می‌شود. میله چوبی محکمی درون دیوار بالای خمره‌ها قرار دارد که کلاف‌ها را روی این میله آویزان می‌کنند تا آب آن بچکد و الیاف هوا بخورد، ازآنجا کلاف‌ها را روی تیرهای ضخیم آویزان می‌کنند تا خشک شود.

رنگ‌ها ازنظر منشأ آن به دو دسته طبیعی و مصنوعی تقسیم می‌شوند.

۱- رنگ‌های طبیعی: منشأ گیاهی، جانوری و معدنی دارند. رنگرزی با آن‌ها به زمان و مهارت زیادی نیاز دارد.

۲- رنگ‌های مصنوعی: رنگ‌هایی که از مواد شیمیایی و مصنوعی تهیه می‌شود که شامل رنگ‌های جوهری و کرُمی است.

خوشبختانه استان زنجان به علت وجود توانمندی‌های بسیارش در کلیه ابعاد تخصص، کاربردی، اقتصادی و اقلیمی می‌تواند نقش مهم و گسترده‌ای را احیا و بازپروری این هنر و صنعت در طیف گسترده‌ای در بردارد و امیدواریم که با این بسیج همگانی در این گستره پهناور با تنوع محصولات کشاورزی و خودرو و توجه به گیاهان صنعتی و نگهدار گام‌های مؤثری در پرورش کاربرد بهینه این فناوری انجام دهیم.

در زمان‌های گذشته در روستاها و خانه‌های شهری که قالیبافی رواج داشت، افراد در منزل خود از گیاهانی همچون برگ مو، روناس، پوست گردو، پوست پیاز، پوست انار و زاج برای ثابت شدن رنگ پشم استفاده می‌کردند و در بافت فرش و گلیم از آن استفاده می‌کردند. کارگاه رنگرزی و محل دادوستد الیاف پشمی و نخی این اقوام، جنب تیمچه بازار بوده که از بازار زنجان به‌طرف خیابان کمربندی خیام امتداد داشته است.

ولی امروزه به علت رواج رنگ‌های شیمیایی شیوه رنگرزی سنتی کمرنگ شده است و تعداد اندکی از کارگاه‌های رنگرزی شیمیایی در کاروانسرای شاطر علی، حاج شامی بالا و پایین، سرای نهالی و حاج فتح اله مشاهده می‌گردد. رنگرزان ماهری چون: مرحوم ولی قره خانی، مرحوم حاج قربانعلی صباغی، مرحوم عبدالله اورنگی و مرحوم حاج احمد، زندگی می‌کردند که با تلاش، سخت‌کوشی و پشتکار و با استفاده از گیاهان رنگ‌زا الیاف پشمی و پنبه‌ای را رنگ‌آمیزی می‌کردند و قالی زنجان را غنا می‌بخشیدند. به علت رکود این صنعت اکثر پیشکسوتان رنگرز استان از این کار کناره‌گیری کردند و تنها چند نفر هنوز هم به این شغل اهتمام دارند که ازجمله: آقای بختیاری، حاج زید اله ندرلو و فرهاد یادگاری هستند.

منبع: میراث آریا

حمام‌های بازار بزرگ زنجان

حمام‌ها نقش قابل‌توجهی در انتقال آداب‌ورسوم و آیین‌ها و مناسک، ادبیات شفاهی و سایر ابعاد فرهنگی جامعه ایفا می‌کردند. یکی از این سنت‌های خوب و ماندگار در ایران نیز فرهنگ حمام و آیین‌ها و مراسم‌های مرتبط با آن است هر چند که امروزه بسیار نقش و شکل آن تغییر پیدا کرده است.

بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده ایران واقع در شهر زنجان است. بازار زنجان از مکان‌های تاریخی و قدیمی و دیدنی شهر زنجان و ایران است که به‌نوبه خود یک اثر هنری تمام‌عیار محسوب می‌شود. اماکن تاریخی و تفریحی بسیاری در این بازار وجود دارد. در این بخش حمام‌هایی که در بازار بزرگ زنجان ساخته‌شده است؛ که در ذیل نام‌برده می‌شود. توضیحات کامل در قسمت حمام‌های بازار زنجان شرح داده‌شده است. ۱-گرمابه حاج ابراهیم. ۲- گرمابه حاج داداش. ۳- گرمابه حسینیه. ۴- گرمابه فراش‌باشی. ۵- گرمابه بلوری (قوشا). ۶- گرمابه میرلی. ۷- گرمابه سینا. ۸- حمام قیصریه (سید). تمامی این گرمابه‌ها که موقعیت مکانی آن‌ها پیرامون بافت قدیم بازار زنجان قرار دارد و با علم با اینکه بازار تاریخی زنجان علاوه بر عملکرد اقتصادی، فرهنگی و مذهبی به‌عنوان اصلی‌ترین مسیر ارتباطی و خدماتی محسوب می‌شدند، از اهمیت بالایی برخوردارند.

از طرفی معماری و فرم گرمابه‌های تاریخی شهر، نوع تزئینات و مواد و مصالح به‌کاررفته در این بناها و ایجاد پیچ‌وخم‌های طول مسیر، جهت دستیابی به گرمخانه‌ها بر اساس محاسبات مهندسی و به‌صورت کاملاً دقیق ساخته‌شده‌اند. در ساخت گرمابه‌ها از ساختار چهار ایوانی و گنبد اصلی و در بعضی دیگر از چهار ایوانی کم‌عمق و به‌کارگیری ستون در بینه و گرمخانه استفاده‌شده است. گرمابه‌های تاریخی استان زنجان به دلیل هوای سرد و قرار گرفتن در منطقه کوهستانی، بیشتر از لاشه‌سنگ همراه با ملاط گل و پوشش کاه‌گل به‌عنوان عایق، استفاده‌شده است. این گرمابه‌ها در عمق ۳.۵ تا ۴.۵ متری سطح زمین قرارگرفته‌اند؛ که از خاک به‌عنوان یک عایق طبیعی استفاده‌شده است، ضمن این‌که این بناها، در مقابل زلزله مقاومت بیشتری دارند. تمامی این آثار تاریخی در دوره قاجار احداث‌شده است و کاملاً منطبق با رشد و توسعه بازار به وجود آمده‌اند.

گرمابه حاج ابراهیم، متعلق به نسل پنجم مالک فعلی (آقای ابراهیم سرمدیان) هست. این بنا از جمله ابنیه عام‌المنفعه و اوقافی بوده که به‌صورت استیجاری در تحت اختیار خانواده سرمدیان هست. این بنا در راسته‌بازار بالا، کوچه سقّالر، ضلع جنوبی بازار قرارگرفته است. ورودی اصلی این بنا رو به شمال (به‌طرف بازار) بوده که در سمت چپ و در کنار آن درب بزرگی چوبی، برای استفاده و دسترسی به پشت‌بام و یا موتورخانه فعلی قرارگرفته، نمای ورودی بنا در حال حاضر ساده و بدون تزئینات خاصی با روکشی از سیمان‌سفید هست. در بدو ورود به حمام و قبلاً از وارد شدن به هشتی، با ایجاد سه پله اختلاف ارتفاع بین کف کوچه و هشتی (در حدود ۱۱۵ سانتی‌متر) حل‌شده است. هشتی مزبور به شکل مربع‌مستطیل و در جهت شرقی غربی بوده که در دو ضلع شرقی غربی آن دو مدخل دیده می‌شود.

زنجان

گرمابه حاج داداش. یکی از قدیمی‌ترین بناهای تاریخی شهر زنجان است. این بنا که قدمت آن به‌طور تقریبی به ۱۵ الی ۲۰۰ سال پیش، اوایل دوره قاجار، می‌رسد توسط معماری که حمام به نام او منسوب است، در وسط بازار زنجان که از دوران صفویه به بعد مرکز دادوستد و فرهنگ بومی و محلی بوده و این مرکزیت را تاکنون حفظ کرده، واقع‌شده است. این مجموعه تا سال ۱۳۶۸ به‌عنوان حمام مورداستفاده بود. سپس به مدت ده سال بدون استفاده ماند تا این‌که در اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۷۷ مرمت و بازسازی آن برای تبدیل به مکانی فرهنگی و خدماتی آغاز و در سال ۱۳۷۸ به بهره‌برداری رسید. این بنا امروزه با حفظ بافت حمام و اندکی تغییر و ایجاد تزیینات زیبای سنتی به‌عنوان سفره‌خانه برای پذیرایی گردشگران و اهالی شهر استفاده می‌شود.

گرمابه حسینیه در محله قدیمی معروف به حسینیه و چسبیده به حسینیه اعظم زنجان (ضلع جنوب شرقی) واقع‌شده است. به‌طوری‌که از نام بنا پیداست، این گرمابه به‌عنوان یکی از متعلقات مجموعه حسینیه اعظم بوده و به همین دلیل نیز ساخته‌شده است. این گرمابه تا چند سال اخیر نیز فعال بوده ولی امروزه تبدیل به انباری شده است. با عنایت به ارزش تاریخی فرهنگی وهمچنین نوع معماری این بنا در سال ۱۳۷۸به شماره ۲۳۷۹ در فهرست آثار تاریخی کشور به ثبت رسیده و از همان تاریخ هرگونه دخل و تصرف و یا ساخت‌وساز در آن بدون کسب مجوز از سازمان میراث‌فرهنگی ممنوع اعلام‌شده است

گرمابه فراش‌باشی از جمله بناهای عام‌المنفعه با مالکیت شخصی است. سربینه این حمام فضایی مربع شکل است که با ایجاد قوس‌های فراوان به ۱۶ ضلع رسیده است. روشنایی سربینه با تعبیه یک نورگیر بزرگ در وسط گنبد و چهار نورگیر کوچک‌تر در چهار طرف اصلی تأمین می‌شود. این حمام با استناد به قطعات کاشی منقوش با زمینه‌ای به رنگ زرد با نقوش برجسته گل‌وبوته به رنگ سبز که از جمله کاشی‌های مشخص دوره قاجار است و با توجه به شواهد و مدارک موجود از جمله مقایسه نقشه بنا با دیگر حمام‌های شهر زنجان که تاریخ مشخصی دارند متعلق به اوایل تا اواسط قاجار است.

گرمابه میرلی این حمّام در بافت قدیمی شهر زنجان ضلع جنوبی بازار پایین و در کوچه میر بها واقع شده است. ورودی بنا، رو به شرق بوده و عرض آن ۱/۲۰ متر است. بعد از ورودی نه پله که هر پله ۲۵ سانتی‌متر ارتفاع دارد ایجاد گردیده که به سربینه متّصل می‌شود. حدّ فاصل بین سربینه و ورودی دربی چوبی تعبیه‌شده است.

گرمابه قوشا حاماملار یا حمام دوقلوی حاج معین‌الدین در کوچه‌ی تکیه اصغریه به‌طرف توپ آغاجی (اداره میراث‌فرهنگی) در منطقه پرتراکم انسانی و اقتصادی در نزدیکی سایت بازار پائین (آشاغی باش) که به خاطرعدم توجه یکی از این حمام‌ها در اوایل بعد از انقلاب مخروبه شد و دومی به‌مرور خراب و توسط شهرداری مسطح شده و تبدیل به میدان میوه‌فروشی به‌صورت غرفه‌بندی شد (بازارچه میوه و تره‌بار مهرماه ۱۳۸۵).

گرمابه قیصریه، از بناهای دوره قاجار است در داخل شهر زنجان در بازار قیصریه قرارگرفته بود که و جلوه زیبایی به بازار بخشیده است. حمام قیصریه به سبک بیشتر حمام‌های تاریخی ایران یک بینه بزرگ دارد که در گذشته محلی برای درآوردن یا پوشیدن لباس بوده است که سال‌ها پیش قبل از ثبت ملی تخریب شد.

گرمابه سینا در شهر زنجان که در دوره اخیر ساخته‌شده است؛ و به سبک سنتی است.

منبع: میراث آریا

مرتبط:

موزه مردان نمکی زنجان

روستای علم كندی و منطقه قارقالان زنجان

لزوم ارائه راهکار عملیاتی برای حوزه گردشگری زنجان

استاندار زنجان گفت: با توجه به تجربه و دانش دانشگاهیان، باید پژوهش به دانشگاه‌ها سپرده شود و یک راهکار عملیاتی با وضعیت و امکانات کنونی زنجان در حوزه گردشگری ارائه شود.

فتح‌الله حقیقی عصر امروز (۲۲ تیرماه) در جلسه کارگروه آموزش و پژوهش که در سالن پیامبر اعظم (ص) استانداری زنجان برگزار شد، با اشاره به اینکه پژوهش باید راهکار عملی در خصوص گردشگری در زنجان ارائه دهد، اظهار کرد: در این راهکار عملی، بدون تغییر زیرساخت‌های موجود مشخص شود آیا در استان زنجان از وضعیت موجود به نحو بهینه استفاده می‌شود یا خیر؟

وی با بیان اینکه در این پژوهش باید علت عدم استفاده بهینه از وضعیت و امکانات موجود در استان زنجان و نحوه استفاده مطلوب مشخص شود، افرود: باید از وضعیت و امکانات موجود در استان زنجان استفاده کنیم؛ در این راستا بحث ملیله را جهانی کردیم ولی باید اقدامات جدی‌تر در این حوزه انجام شود.

این مسئول در رابطه با گردشگری در حوزه‌های کشاورزی و معدن، تصریح کرد: در استان زنجان باید به گردشگری در حوزه کشاورزی و معدن ورود کنیم و معادن موجود در استان را به گردشگران نشان دهیم.

استاندار زنجان با بیان اینکه یک پژوهش و مطالعه باید کاربردی و قابل اجرا باشد و ایده جدیدی ارائه کند، گفت: در کشورهای موفق و ۱۰ اقتصاد برتر جهانی، ۷ شغل موثر در حوزه گردشگری بوده و کارهای اجرایی عظیمی در این کشورها در این بخش انجام شده است.

حقیقی با بیان اینکه اکنون دنیا در حوزه بین‌رشته‌ای و دانش‌بنیان فعالیت می‌کند، اظهارکرد: پژوهش‌هایی موفق است که اجرا شود. معتقدیم در حوزه عمل و اجرا باید پژوهش به دانشگاه‌ها سپرده شود.

وی با بیان این پرسش که چرا در زنجان در بخش اطلاع‌رسانی سرمایه‌گذاری نمی‌شود و چرا رسانه‌ها را رها می‌کنیم، افزود: دستگاه‌های اداری و اجرایی که رسانه‌ها را رها کردند و به آنان اعتقادی ندارند در نزد مردم دستگاه موفقی نبوده و بالعکس ارگان‌هایی که ظرفیت رسانه را باور کردند، موفق بودند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

ییلاق ماهنشان از زیباترین مناطق زنجان

زنجان با ۳۶ برنامه به استقبال روز جهانی صنایع‌دستی می‌رود

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان، از برگزاری برنامه‌های متعدد در روز جهانی و هفته صنایع‌دستی خبر داد.

به‌ گزارش ایسنا و به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان، امیر ارجمند، گفت: هر ساله با نزدیک شدن به‌ روز جهانی و هفته صنایع‌دستی (۲۰ خردادماه) و اهمیت این روز و به‌ پاس تلاش هنرمندان و فعالان این عرصه برنامه‌های متعدد و متنوعی در دستور کار معاونت صنایع‌دستی استان‌ها قرار می‌گیرد. امسال نیز چون سال‌های گذشته استان زنجان برنامه‌های متعدد در نظر گرفته است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان اضافه کرد: افتتاح موزه صنایع‌دستی در عمارت دارایی، رونمایی از کتاب پژوهشی در ملیله‌سازی زنجان، رونمایی از اثر شاخص علیرضا لطفی‌رضایی، نام‌گذاری کارگاه‌های صنایع‌دستی به نام شهدای نامی زنجان به تعداد دو تابلو، بازدید از ۳۶ کارگاه شاخص در سطح استان به همراه اهدای لوح تقدیر، شروع دوره آموزشی مینای ملیله (باز زنده‌سازی) در راستای برنامه‌های شهر جهانی ملیله، شروع دوره آموزشی جاجیم‌بافی و پرده‌بافی (باز زنده‌سازی) در شهرستان طارم، دیدار با پیشکسوتان صنایع‌دستی و نشست همکاران معاونت صنایع‌دستی با مدیرکل و تقدیر از کارکنان معاونت، از جمله برنامه‌های این هفته است.

وی ادامه داد: حدود ۸۰۰۰ نفر به‌ طور مستقیم در این حوزه فعالیت دارند. همچنین دو نشان جغرافیایی ملی در رشته ملیله‌کاری و چاقوسازی، ثبت جهانی شهر ملیله، هفت نشان بین‌المللی که ۵ اثر در رشته ملیله‌کاری، یک اثر در سازسازی و یک اثر در رشته قلم‌تراش، ۱۷۰ اثر فاخر و ۶۶ اثر نشان ملی در زمینه ملیله، چاقوسازی، چاروق، قلم‌زنی روی مس، انگشترسازی، پلاس‌بافی، بافتنی‌سنتی، نمدمالی، نقاشی لاکی، لاک‌تراشی چوب و سازسازی سنتی و … اخذ شده است.

ارجمند در ادامه بیان کرد: ۲۰ خردادماه هر ساله به‌ عنوان روز جهانی صنایع‌دستی گرامی داشته می‌شود و فرصتی برای توجه به فعالان و دست‌اندرکاران این عرصه است که نمودی از میراث کهن ایرانیان است. هر محصول صنایع‌دستی در حقیقت شناسنامه فرهنگ و هویت ایرانی است و صادرات صنایع‌دستی علاوه بر ارزآوری، در حقیقت صادرات فرهنگ ایرانی و صنایع‌دستی عالی‌ترین حوزه برای برنامه‌ریزی و دست‌یابی به شعار جهش تولید است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

گوور قلعه ، گوردخمه صخره‌ای در ماه‌نشان زنجان

چای چورکی، شیرینی مخصوص زنجانی‌ها در سفره‌های افطار

رونمایی از ۵۰ شی‌ء تاریخی در استان زنجان

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان به مناسبت هفته میراث‌فرهنگی، از رونمایی ۵۰ شی‌ء تاریخی مرمت شده در استان زنجان خبر داد.

به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان، امیر ارجمند اظهار کرد: به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث‌فرهنگی از ۵۰ شی‌ء مرمت‌ شده در موزه ذوالفقاری رونمایی شد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی این استان گفت: ۴ عدد سکه نقره دوره عباسی، یک عدد سکه نقره دوره اشکانی و ۲۰ عدد سکه فلوس دوره صفوی توسط کارشناسان حفاظت و مرمت اشیای تاریخی، مرمت، پاک‌سازی و تثبیت شد.

وی افزود: ۲۵ شی‌ء تاریخی مربوط به عصر آهن شامل کوزه، سبو، پیاله، کاسه، درپوش سفالی، خمره و … است که در کاوش‌ها و حفاری‌ تپه‌­های تاریخی در شهرستان طارم و ایجرود به‌ دست‌ آمده بود.

ارجمند تصریح کرد: مرمت اشیای موزه‌ای در راستای فرهنگ‌سازی نگاه موزه‌ای در جامعه است، آن‌گونه که به اشیای تاریخی فقط به‌ عنوان یک اثر موزه‌ای نگاه نشود و وجوه دیگری نیز در آن دیده شود.

این مسئول خاطرنشان کرد: موزه روایت‌گر گذشته، جایگاه کنونی و مسیر رو به آینده را به جامعه نشان خواهد داد، از این رو مرمت اشیای تاریخی موزه‌ای، ضمن تقویت پتانسیل موزه، اشیاء را از ورطه فراموش‌ شدن و بلااستفاده ماندن مصون نگاه می‌دارد و کاربردی ارزشی‌تر به آن می‌بخشد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

شیرین سو _سفری به کریدور استان همدان و زنجان

بازارچه‌های صنایع‌دستی در بازار تاریخی زنجان

جشنواره ای با طعم شیرینی‌های سنتی در زنجان

چای چورکی، شیرینی مخصوص زنجانی‌ها در سفره‌های افطار

ماه مبارک رمضان علاوه بر سنت‌ها و آیین‌های دینی و معنوی، شیرینی‌ها مخصوصی را بر سفره‌های افطار روزه‌داران می‌آورد بازار پخت نان چایی در زنجان در رمضان رونق می‌گیرد و به هنگام گذر از هر کوی و برزنی مخصوصاً در شهرستان زنجان بوی شیرینی سنتی و مخصوص در ماه مهمانی خدا به مشام می‌رسد. تنوع شیرینی و خوراکی‌های سنتی در استان زنجان، نشات گرفته از آداب و فرهنگ غذایی مردم این سرزمین است. عطر و بوی نان چای نرم، تمام گردشگران را به سمت خود می‌کشاند.

محال است که اهل زنجان باشی و سفره افطارت خالی از شیرینی چای چؤره‌گی باشد هر رهگذری که از کنار مغازه‌های چای چؤره‌گی می‌گذرد قطعاً ایستادن در صف‌های مغازه‌داران را به جان می‌خرد تا سفره افطار را مزین به نانی کند که مخصوص این شهر است نانی که عطر و بوی آن زینت‌بخش سفره‌های این ماه عزیز است. این شیرینی خوشمزه که بیشتر شبیه به نانی شیرین است و شکل خاصی هم دارد. این سوغاتی شیرین که طرفدار بسیاری هم دارد، بیشتر در ماه مبارک رمضان، بیشتر به دلیل تأمین قند خون روزه‌داران در زنجان رایج است.

در زمان‌های قدیم چای چورکی زنجان در تنور تهیه می‌شد و طعم بسیار لذیذی داشت. امروزه با روی کار آمدن انواع فر و شیرینی پزها پخت این نوع شیرینی بسیار ساده‌تر شده است. این شیرینی ظاهری ساده و بیضی‌شکل دارد و روی آن با چند خط موازی و کمی کنجد یا خرفه تزیین‌شده است. یک نوع شیرینی ترد و بیسکویت مانند است و از شیرینی‌های سنتی و معروف زنجان است.

چای چورکی، چورک به زبان ترکی به معنی نان است و درنتیجه چای چورک به معنی نان چایی است که یکی از شیرینی‌های سنتی زنجان است. این شیرینی سنتی زنجان منحصربه‌فرداست و مشابه آن در هیچ کجای کشور طبخ نمی‌شود. این شیرینی نه‌تنها با گذشت زمان در بین مردم کم‌رنگ نشده بلکه استقبال از این نان محلی و شیرینی سنتی و مخصوص زنجان بیشتر از قبل هم شده است. این شیرینی خوشمزه معمولاً به همراه نوشیدنی‌های داغ مثل چای سرو می‌شود. نان چای همچنین دارای خواص بسیاری است و این خواص به دلیل استفاده از مواد اولیه مقوی در پخت آن به وجود آمده‌اند.

آرد، تخم‌مرغ، شیر، بکینگ پودر، شکر، زردچوبه، زعفران، کره، روغن و مایه‌خمیر ازجمله مواد اولیه برای طبخ چای چؤره‌گی به شمار می‌رود. برای تهیه چای چؤره‌گی ابتدا مواد اولیه موردنیاز برای طبخ این نان سنتی را مخلوط کرده و روی آن نایلون کشیده می‌شود تا به مدت یک ساعت برای به عمل آمدن ماه خمیر کنار گذاشته شود. بعد از تهیه خمیر نان، یک چونه از خمیر را برداشته و با وردنه آن را صاف می‌کنیم و سپس خمیر مسطح شده را از وسط با چاقو به چهار قسمت تقسیم می‌کنیم و قطعه‌های حاصله را در سینی چیده و داخل فر قرار می‌دهیم. قرارگیری خمیر مسطح شده به‌وسیله وردنه متناسب با زمان در جای متفاوتی بوده است که در زمان‌های گذشته طبخ آن در تنور بوده و امروز با پیشرفت تکنولوژی امکان تهیه آن در فر برای همگان مهیا شده است. هنوز هم روش‌های پخت سنتی در مغازه‌های چای چؤره‌گی رایج و مرسوم است. زمان پخت چای چورگی هم خیلی کوتاه است و بسیار سریع آماده می‌شود. به هنگام درست کردن این نوع شیرینی، نسبت آرد استفاده‌شده نسبت به بقیه مواد بسیار بیشتر است و علاوه بر این کم شیرین بودن این نوع شیرینی باعث شده است که به‌جای لقب شیرینی از لقب نان چای استفاده شود.

در سفره‌های افطار ماه مهمانی خدا در شهر زیبای زنجان، از هر چه بگذریم نمی‌توانیم از عطر و بوی «چای چؤره‌گی» بگذریم. این شیرینی خوش عطروطعم می‌تواند انتخاب خوبی برای سوغاتی باشد.

شیرینی‌های زنجان با رنگ و عطر عالی که با یک بار چشیدن طعم آن‌ها، هرروز عصر دلتان می‌خواهد با چای عصرانه یکی از این شیرینی‌ها را میل کنید. زنان هنرمند و خوش‌سلیقه‌ی زنجانی برای مراسم و اعیاد، به‌صورت سنتی شیرینی‌های شهر خود را می‌پزند.

چای چورکی از انواع شیرینی‌های خشک محسوب می‌شود که دارای دوام و ماندگاری بالایی است؛ بنابراین به‌عنوان یکی از شیرینیجات مناسب برای اعیاد و مهمانی‌ها شناخته می‌شود. این شیرینی در دمای اتاق قابل نگهداری است؛ اما در صورت بالا بودن دما بهتر است در یخچال و در ظروف در بسته نگهداری شود. به‌طورمعمول این شیرینی اگر در ظروف در بسته نگهداری شود، چهار ماه قابلیت نگهداری خواهد داشت. این شیرینی محبوب امروزه توسط مردم مناطق مختلف شناخته‌شده است و طرفداران زیادی دارد.

شیرینی یکی از خوراکی‌های مورد علاقه مردم ایران است که در هر شهر و منطقه به صورت متنوع تولید می‌شود. شیرینی‌های محلی و سنتی هر منطقه با مواد اولیه مختلف و در نتیجه طعم متفاوتی تولید می‌شوند؛ بر این اساس صدها نوع شیرینی در مناطق مختلف ایران به تولید می‌رسند. شیرینهای محلی هر منطقه علاوه بر مصرف محلی، به عنوان اولین سوغات هر شهر شناخته می‌شوند.

منبع: میراث آریا

مرتبط:

گوور قلعه ، گوردخمه صخره‌ای در ماه‌نشان زنجان

هنر فلز؛ نگاهی نو به صنایع‌دستی منحصر به فرد زنجان

صدور الکترونیکی مجوزهای فعالیت مراکز گردشگری زنجان

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی زنجان، از صدور الکترونیکی همه مجوزها و پروانه‌های فعالیت مراکز گردشگری استان به‌ منظور هوشمندسازی، تسهیل و تسریع دسترسی عموم به خدمات دولتی از ابتدای اردیبهشت‌ماه امسال خبر داد.

به‌ گزارش ایسنا و به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان، امیر ارجمند گفت: برای توسعه دولت الکترونیک و حذف فرآیندهای زائد و وقت‌گیر در صدور مجوزها و پروانه‌های فعالیت مراکز گردشگری، سامانه جامع آمار و اطلاعات، فعالیت خود را از اول اردیبهشت‌ماه آغاز و صدور و تمدید همه مجوزها از طریق این سامانه انجام خواهد شد.

وی افزود: این سامانه ضمن صرفه‌جویی در زمان و تسهیل کار برای متقاضیان، کاهش بروکراسی اداری و توسعه دولت الکترونیک طراحی و راه‌اندازی شده است.

ارجمند تصریح کرد: کارکرد دیگر این سامانه به‌روزرسانی و تسهیل آمارگیری از همه مراکز گردشگری برای مدیریت و برنامه‌ریزی‌های آتی معاونت گردشگری و تشخیص نیاز استان برای تکمیل و توسعه مراکز گردشگری استان است. با توجه به این کارکرد، ضروری است همه متقاضیان صدور و تمدید مجوز، به آدرس اینترنتی www.myst.mcth.ir مراجعه و نسبت به تکمیل درخواست خود اقدام کنند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان خاطرنشان کرد: در این سامانه پس از ثبت‌نام اولیه و با توجه به نیاز متقاضی فرآیند شروع می‌شود و در واقع همه تعاملات وزارتخانه با متقاضیان از زمان ثبت تقاضا برای اخذ مجوز تا صدور مجوز و در صورت نیاز تمدید مجوزهای صادر شده از طریق این سامانه صورت می‌گیرد.

مرتبط:

آسیاب آبی دهشیر علیا، تنها آسیاب آبی فعال زنجان

گوور قلعه ، گوردخمه صخره‌ای در ماه‌نشان زنجان

هنر فلز؛ نگاهی نو به صنایع‌دستی منحصر به فرد زنجان