نوشته‌ها

صنایع دستی فاخر فارس شناسنامه‌دار می‌شود

معاون صنایع ‌دستی و هنرهای سنتی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان فارس اعلام کرد که تولیدات فاخر هنری صنعتگران صنایع دستی در فارس، شناسنامه‌دار می‌شود.

حیدرعلی زاهدیان نژاد یکشنبه ۱۸ مهر به خبرنگاران گفت: وجود شهرهای جهانی منبت آباده و صنایع‌ دستی شیراز و همچنین شهر ملی دست بافته‌های داری فیروزآباد جایگاه استان فارس را در تولید و ارائه صنایع‌دستی ویژه کرده است.

او ادامه داد: از هفته آینده طرح شناسنامه‌دار کردن محصولات فاخر صنایع‌ دستی استان با همکاری اتحادیه تعاونی‌های صنایع‌ دستی شروع خواهد شد.

رئیس اتحادیه تعاونی‌های صنایع‌دستی فارس نیز بیان کرد: این طرح با همکاری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی فارس و برای نخستین بار در کشور با همکاری دوجانبه بین اداره‌کل و اتحادیه اجرا می‌ شود.

حسین همتی افزود: با توجه به نیاز صنعتگران و هنرمندان صنایع ‌دستی برای ثبت آثار و برند محصولات خود در زمینه‌های مختلف طرح شناسنامه‌دار شدن محصولات فاخر در دستور کار قرار گرفت.

رئیس اتحادیه تعاونی‌های صنایع ‌دستی فارس گفت: اتحادیه تعاونی‌های صنایع ‌دستی استان اقدام به شناسنامه‌دار کردن آثار فاخر هنرمندان استان به دو زبان فارسی و انگلیسی کرده که البته این شناسنامه جدای از شناساندن اصالت هنر تولیدشده است.

همتی اضافه کرد: شناسنامه‌دار کردن محصولات فاخر صنایع‌دستی می‌تواند تأثیر به سزایی در صادرات و فروش آثار هنرمندان داشته باشد.

او خاطرنشان کرد: تمام آثار فاخر در همه رشته‌های صنایع‌ دستی شناسنامه‌دار خواهند شد و هر هنرمند می‌تواند سالانه تا ۵ اثر فاخر را برای شناسنامه‌دار شدن به اتحادیه تعاونی‌های صنایع‌ دستی استان معرفی کند.

همتی گفت: اولویت درفروش و حضور در نمایشگاه‌های ملی و بین‌المللی همچنین اولویت در راستای صادرات و حفظ مالکیت طرح و اثر برای هنرمند را ازجمله مزیت‌های شناسنامه‌دار کردن محصولات عنوان کرد.

منبع: ایسنا 

طرز تهیه اُماچو و چنگمال جزو ۹ اثر فهرست آثار ملی

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمان از ثبت ۹ اثر ناملموس این استان در فهرست آثار ملی کشور خبر داد.

“فریدون فعالی” امروز ۱۲ مهرماه با اعلام این خبر اظهار کرد: آیین سنتی تیرگان زرتشتیان کرمان، بازی قلعه قوسا رابر، اسفندقه، جیرفت و بافت، مهارت پخت گندم شیر (بلغور شیر) کرمان، مهارت تهیه شیرینی محلی خاخل کرمان و رابر، مهارت پخت اوماچو هنگو (آش هنگو) کرمان، بردسیر، زرند و …، مهارت تهیه شیرینی محلی چنگمال کرمان، سیرجان، بردسیر و …، آیین عقیقه، آیین سنتی شب شیشه و مهارت تهیه سرکه محلی کرمان در جلسه شورای ملی ثبت آثار واجد ارزش شناخته شدند.

وی افزود: هرساله پرونده‌هایی برای ثبت آثار ناملموس مناطق مختلف استان کرمان تهیه و برای بررسی و ثبت در فهرست آثار ملی به وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ارسال می‌شود.

فعالی خاطرنشان کرد: امسال سهمیه استان کرمان برای ثبت آثار شش اثر بوده که توانستیم با همکاری واحد مردم‌شناسی اداره کل میراث فرهنگی، ۹ اثر واجد شرایط را ثبت ملی کنیم.

آش اوماج(اُماچو) که با نام شولی نیز معروف است، از پرطرفدارترین آش‌های کرمان به حساب می‌آید. این آش، غذایی مقوی و کم‌هزینه است که با سرد شدن هوا و افزایش آنفلوآنزا و سرماخوردگی، می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی کمک بسزایی کند. در واقع این سنت‌ دیرینه کرمانی‌ها است که با تهیه و مصرف این آش در هوای سرد در حفظ سلامتی خود می‌کوشند. آش اوماج کرمان از گروه‌های مختلف غذایی تشکیل شده و از آنجا که مواد ساده و مغذی دارد، هضم آن آسان است.

چنگمال نیز یکی از میان وعده های خوشمزه ایست که در کرمان تهیه می شود و در واقع از دسرهای سنتی این استان است.این خوراک از خرما، نان سنتی و روغن حیوانی تشکیل شده است.مهمترین ماده این غذا خرما است.

منبع: ایسنا

ضرغامی صنایع دستی را از مارپیچ سکوت خارج کند

حجت الله مرادخانی، کارشناس صنایع دستی و مدرس دانشگاه در یادداشتی با تبیین شرایط صنایع دستی در دولت دوازدهم، درخواست‌های خود را در این حوزه مطرح کرد.

مرادخانی در یادداشتی که اختصاصی در اختیار ایسنا قرار داده است، درباره وضعیت حال حاضر صنایع دستی و انتظارات متصور از دولت سیزدهم، این چنین نوشته است:

صنایع دستی و هنرهای سنتی ویترینی فاخر از فرهنگ و هنر ایران است که در بسیاری از موزه های معتبر دنیا، نمایانگر و معرف حس زیبایی دوستی و خلاقیت انسان ایرانی است. عرصه ای ارزشمند که در کنار ویژگی های ناب هنری، دارای قابلیت های اقتصادی و اجتماعی بارزی برای رشد و توسعه جامعه است. این ویژگی ها چیزی نیست که امروز به واسطه رسانه های مختلف و شبکه های اجتماعی شناخته شده باشند، بلکه در متن خاطرات سیاحان و جهانگردانی که در اعصار گذشته به ایران سفر کرده اند، نیز می توان به وضوح رد آن را یافت. با این وجود این عرصه در سال های اخیر از دوران اوج خود دور شده و با رکودی محسوس روبرو شده است. رکودی که در کنار مشکلات بین المللی پیش آمده برای کشور، ناشی از بی توجهی متولیان اجرایی آن در سال های اخیر بوده است. به گونه ای که به مرور جایگاه این هنر صنعت اصیل، در ساختار اجرایی متولی آن یعنی وزارت میراث فرهنگی در مسیری نزولی قرار گرفته است. برای نمونه از ابتدای شکل گیری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در سال ۱۳۹۸ و در پی تغییرات ساختاری این وزارتخانه، اسم صنایع دستی از وسط به انتهای نام این وزارتخانه جدیدالتاسیس منتقل شد، بی آنکه وزیر یا دیگر مدیران توضیحی نسبت به این کار ارائه دهند یا دلیلی برای این اقدام بیاورند. به عبارت دیگر بنابر دلایلی نامعلوم نام صنایع دستی بعد از ۱۳ سال از وسط به انتهای اسم این مجموعه منتقل شد. تغییری که شاید ناشی از تغییر پارادایم مدیریتی حاکم بر این وزارتخانه در دولت دوازدهم و کاهش اهمیت این معاونت میدانی و حساس نزد مدیران ارشد آن بود.

این مدرس دانشگاه در ادامه این یادداشت درباره چالش‌های مختلفی که فعالان حوزه فرهنگی با آن رو به رو بوده‌اند، نوشته است:

از طرف دیگر در چند سال اخیر هنرمندان و فعالان صنایع دستی با چالش های مختلفی نظیر مشکل بیمه و دریافت تسهیلات بانکی، کمبود و افزایش قیمت مواد اولیه تولید، افزایش قیمت حامل های انرژی، رکود صادرات، کم رنگ بودن در فضای رسانه ای و در دوسال اخیر بحران کرونا و لغو تمام نمایشگاه های و رویدادهای خرده فروشی صنایع دستی در سراسر کشور روبرو شده اند. چالش‌هایی که از یک سو برنامه و راهبرد عملیاتی برای برون رفت از آنها نبود و از سوی دیگر به گونه ای در سکوت خبری قرار گرفت و همنشینی این دو، توجه نهادهای بالادستی را از این حوزه دور کرد. وضعیتی پیچیده که روند فعالیت فعالان صنایع دستی و در کل حیات این هنر صنعت کهن را با مسائل جدی روبرو ساخته است.

از منظر علم ارتباطات شاید این وضعیت را به کمک مفهوم «مارپیچ سکوت» بهتر بتوان تحلیل کرد. نظریه گرداب یا مارپیچ سکوت توسط خانم الیزابت نوئل نئومان در دهه ۸۰ میلادی ارائه شد. این تئوری می‌گوید بر اساس قدرت رسانه‌ای، یک سازمان یا نهاد می‌تواند عقاید یا نظرات مخالف یا منتقد خود را مأیوس کند و شرایطی فراهم آورد تا در مارپیچ سکوت، از یاد بروند و به فراموشی سپرده شوند. نئومان معتقد است که باید همه پیام‌ها را در یک مجموعه و با هم مورد بررسی قرار داد و نه به صورت مجزا و منفک، تا به تحلیل درستی دست پیدا کرد. به عبارت دیگر این نظریه در تلاش است تا سکوت گروهی را توضیح دهد که احساس می‌کنند نظر و عقیده آنها از نظر تعدادی در اقلیت باشد، هرچند که ممکن است در واقعیت این مسئله درست نباشد.

وی در ادامه یادداشت خود اضافه کرده است:

بر این مبنا به نظر می‌رسد در دولت دوازدهم، مدیران وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی با نادیده انگاشتن نقدها نسبت به وضعیت روز صنایع دستی و بی توجهی آنها به چالش های مختلف صنایع دستی، تلاش کردند تا کلیدواژه‌های مربوط این مطالبات را به گفتمان خود وارد نکرده و از موضع گیری واضح و شفاف نسبت به آن خودداری کنند؛ این در حالی است که در روزهای پایانی وزارت علی اصغر مونسان در نشستی با معاون مدیران صنایع دستی، در یکی از معدود صحبت هایش درباره صنایع دستی، حتی مدعی رعایت عدالت درباره صنایع دستی شد. در حالی که هیچ مصداقی برای این عدالت مورد ادعا مطرح نشد.

در نتیجه شکل گیری چنین رویکردی؛ از یک سو صنایع دستی و مطالبات هنرمندان وارد مارپیچ سکوت شد و از سوی دیگر تلاش شد تا کنشگران و فعالان صنایع دستی از طرح مباحث و انتقادات خود ناامید شوند. این وضعیت مارپیچ سکوت به ویژه در چند سال اخیر و در ارتباط با چالش ها و مسائل مربوط به هنرمندان صنایع دستی و منافع صنفی آنها، به گونه ای محسوس دیده می شد. اینکه در دو سال اخیر و در مواجهه با بحران کرونا، چرا اقدام کارآمدی برای رفع مشکل فروش و زنجیره تامین مواد اولیه و تبلیغات صنایع دستی صورت نگرفت و پاسخی مدون و توجیهی مشخص هم برای آن ارائه نشد. در واقع اتخاذ چنین رویه ای را می توان به تلاش مدیران صنایع دستی در دولت دوازدهم برای سوق دادن صنایع دستی و مطالباتش به مارپیچ سکوت تلقی کرد تا از این رهگذر بتوانند به تثبیت مواضع خود بپردازد. سازوکاری که در تعارض با وظایف و مسئولیت‌های سازمانی و ساختاری این وزارتخانه بود. اما در مقابل معاونت صنایع دستی از هر فرصتی برای اعلام آمارها و ارقام مختلف صادرات و فروش تعداد شهرهای جهانی و نشان های ملی و… سعی در برجسته کردن آنها و موفق جلوه دادن برنامه ها و مواضع خود نزد افکار عمومی داشت.

این مدرس دانشگاه در آخر درباره انتظارت خود از دولت سیزدهم در این زمینه نوشت:

«حال با آغاز فعالیت دولت سیزدهم و حضور عزت الله ضرغامی به عنوان وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، انتظار می رود با توجه به سوابق مدیریتی و فنی وی، زمینه های مناسب برای خروج صنایع دستی از مارپیچ سکوت فراهم آید. ضرغامی در کنار مدیریت ۱۰ ساله خود در سازمان صدا و سیما، در دو دهه اخیر اغلب فعالیت هایش در عرصه فرهنگ بوده و می توان امیدوار باشیم تا از رهگذر این تجارب و نفوذ بالای ایشان در ساختار سیاسی و اجرایی کشور بستر مساعدی برای فعالیت محسوس تر صنایع دستی و فعالانش مهیا شود و افکار عمومی جامعه بیشتر اهمیت این هنر صنعت اصیل ایرانی بشناسند و با آن ارتباط اثربخش تری برقرار کنند. ضرغامی از یک سو به کمک تجارب رسانه ای کلان خود و از سوی دیگر با شناخت واقع بینانه از فرصت ها و تهدیدات امروز صنایع دستی، خواهد توانست گامی هایی موثر برای احیا و حرکت صنایع دستی در سطح کلان فراهم آورد. تحقق این مهم البته منوط به بررسی میدانی و شناخت مسائل و چالش های صنایع دستی و نیز ارتباط سازنده با کارشناسان و فعالان بخش خصوصی صنایع دستی خواهد بود؛ که امیدواریم با شکل گیری تعاملی سازنده و دوسویه، بستری استوار برای این حرکت جمعی و خروج صنایع دستی از مارپیچ سکوت فراهم آید.»

منبع: ایسنا

مرتبط:

زمزمه بازگشایی موزه صنایع دستی معاصر ایران

از تفریح تا صنایع دستی؛ گردشگری کجای ماجراست؟

تاروپود زرینِ هنر در مجموعه بافته‌های سنتی خراسان شمالی

صنایع‌دستی بومی استان خراسان شمالی در ۸ گروه و ۴۲ رشته قابل تقسیم‌بندی است. گروه‌هایی که انواع این صنایع‌دستی در آن می‌گنجد شامل گروه‌های دست‌بافته‌های داری و غیر داری، نساجی سنتی، پوشاک سنتی، رودوزی‌های سنتی، صنایع فلزی و… است.

استان خراسان شمالی، با داشتن اقوام و فرهنگ‌های مختلف، مجموعه‌ای غنی و متنوع از انواع دست‌بافته‌های سنتی را در خود ذخیره دارد که هم ازنظر طرح و نقش و هم ازنظر تکنیک بافت قابل‌توجه است. در ادامه گزارش تعدادی از آن‌ها به‌طور مختصر معرفی می‌شود.

نساجی سنتی (پارچه‌بافی) 

در گذشته این هنر درصد بالایی از مواد اولیه موردنیاز تولید لباس و پوشاک را در استان تأمین می‌کرده است. در حال حاضر نیز بخشی از این منسوجات نظیر چادرشب، حوله، چوخه، پارچه‌های ابریشمی و… در سطح استان بافته می‌شود.

چادرشب بافی

چادرشب پارچه‌ای است دستبافت، رنگارنگ و چهارخانه که امروزه بافندگان روستای رویین اسفراین  خراسان شمالی به‌عنوان دهکده نساجی سنتی کشور در تولید و عرضه این محصول نقش بسزایی دارند. این پارچه در موارد گوناگونی چون روتختی، رومیزی، پرده و آویز، رومبلی و… مورداستفاده قرار می‌گیرد.

این هنر صنعت در شهرستان‌های اسفراین و گرمه تولید می‌شود.

ابریشم‌بافی

ابریشم به‌واسطه نرمی، شفافیت، ظرافت و استحکام فوق‌العاده که دارا است یکی از مهم‌ترین و گران‌بهاترین الیاف نساجی بشمار می‌رود. نحوه بافت کاملاً شبیه پارچه‌بافی سنتی است و مصارف آن در دوختن لباس، روسری، دستمال و لبه یقه، سرآستین و پیش‌سینه لباس‌های محلی فاخر و… است.

در منطقه راز و جرگلان، بجنورد، ابریشم‌بافی از قدمت زیادی برخوردار است. نقوش این نوع بافته غالباً به‌صورت هندسی و برجسته بر روی کار نمایان است. صنعتگران شهرستان‌های بجنورد، اسفراین و گرمه تولیدکننده ابریشم استان هستند.

حوله بافی

نوعی فرآورده نساجی سنتی خراسان شمالی است که در ابعاد کوچک عرضه می‌شود. تاروپود آن تماماً از نخ پنبه‌ای بوده و جاذب رطوبت است. اسفراین، بجنورد، گرمه، جاجرم، شهرستان‌های فعال در این رشته هستند.

سیاه چادر بافی

دست بافته‌ای بسیار ساده با موی بز برای تولید چادر عشایری خراسان شمالی که با توجه به خاصیت موی بز محافظ بسیار خوبی در برابر سرما و رطوبت است. مانه سملقان، شیروان، اسفراین از مهم‌ترین مراکز تولید این محصول در سطح استان است.

کیسه بافی

دست بافته‌ای که از پشم بهاره و دست‌ریس با ظرافت زیاد تهیه شده و در استحمام مورداستفاده قرار می‌گیرد. صنعتگران منطقه مانه وسملقان، شیروان، تولیدکننده این هنر صنعت هستند.

شال‌بافی

نوعی دست‌بافته چهارگوش بسیار ظریف است که دارای تارهای یکرنگ بوده و نقوش، توسط پودهای رنگی پدیدار می‌گردند. در این بافت سر آزاد پودها در پشت پارچه دیده می‌شوند. شهرستان‌های جاجرم، گرمه تولیدکننده این محصول هستند.

چوخه بافی

چوخه را نوعی تن‌پوش پشمی معنی می‌کنند. چوخه به‌عنوان جلیقه چوپانی، لباس کشتی (پالتوی چوخ)، پا تابه، کت‌وشلوار و… بکار می‌رود و به علت نوع آب‌وهوای سرد و شرایط اقلیمی، مردان چوخه را به‌عنوان البسه در زمستان استفاده می‌کردند. به علت استحکام بسیار خوب این پارچه در برابر کشش و ازآنجاکه در مبارزه کشتی هیچ پارچه‌ای مانند چوخه دوام نمی‌آورد پوشیدن این لباس به‌عنوان یکی از قوانین کشتی محلی این خطه محسوب شده و نام این مبارزه به کشتی با چوخه شهرت یافته است. شیروان، اسفراین ازجمله شهرهای خراسان شمالی هستند که به تولید این محصول می‌پردازند.

نوار بافی

بافتن نواری باریک و بلند از جنس نخ، پشم و ابریشم دست‌بافت است که در منطقه رویین اسفراین و راز و جرگلان با طرح‌های متفاوت بافته می‌شود و به مصارف تزئینی لباس می‌رسد این نوارها به‌وسیله کارت‌های چهارگوش بافته می‌شوند. اسفراین و جاجرم از مهم‌ترین مراکز تولید این محصول است.

پی تاوه (گزی بافی) 

دست بافته‌ای با عرض ۱۵ سانتی‌متر با تاروپود پشمی ظریف که قسمتی از آن با نخ الوان رودوزی شده باشد که برای بستن به ساق پا در نواحی سردسیر خراسان شمالی استفاده می‌شود. جاجرم، شیروان تولیدکنندگان این هنر صنعت هستند.

پوشاک سنتی

پوشاک در خراسان شمالی به دلیل تعدد اقوام از گوناگون خاصی برخوردار است. وجود اقوامی چون تات، ترکمن، ترک، کرمانج با پوشش‌های متفاوت زیبایی‌های خاصی را به وجود آورده است. در این خصوص پوشش ترکمن و کرمانج به دلیل استقبال مردمان این اقوام هنوز هم مورداستفاده قرار می‌گیرد. این پوشش‌ها در هریک از طوایف این اقوام نیز متفاوت است.

چاروق دوزی

چاروق عبارت است از پاپوش یا پای‌افزاری که از قدیم‌الایام مورداستفاده بوده و با اشکال مختلف تهیه و ساخته‌شده و از جنس چرم بوده است.

از ابزار کار موردنیاز این صنعت خراسان شمالی دست می‌توان به گزن، تسمه کش، مشته، قالب چوبی، درفش و از مواد اولیه موردنیاز جهت ساخت چاروق می‌توان به چرم، نخ ابریشم اشاره کرد. چاروق از محصولات تولیدی شهرستان‌های بجنورد و جاجرم است.

جوراب‌بافی

جوراب بافته‌شده از پشم به لحاظ حجیم بودن و حبس کردن گرما در ساختار جوراب در فصول سرما بهترین گزینه برای محافظت از سرمای گزنده در مناطق کوهستانی استان است.

جوراب با پنج میل چوبی به طول بیست سانتی‌متر بافته می‌شود که همیشه چهار میل به شکل مربع در جوراب است و پنجمین میل به ترتیب اضلاع جوراب را طی کرده و در هردو وزن مقداری به‌اندازه جوراب می‌افزاید. پنجه جوراب از ابتدا یکرنگ و بدون نقش و ساده بافته می‌شود و پاشنه جوراب در آخرین مرحله یعنی بعد از اتمام کامل جوراب بافته می‌شود.

طرح‌ها و نقش‌های جوراب بسیار متنوع و الهام گرفته از طبیعت و فرهنگ منطقه است. این هنر در تمام شهرستان‌های استان تولید می‌شود.

کلاه بافی

جنس نخ مورداستفاده در این نوع کلاه، کرکی است که از بز تهیه می‌شود و با وسیله‌ای به نام دیلکون، هم‌زمان با بافت ریسیده می‌شود. بافت آن تنها با ۵ میل ساده انجام‌شده و نیاز به دستگاه خاصی ندارد. رنگ کلاه، خودرنگ و اغلب به رنگ‌های سفید، کرم، قهوه‌ای و مشکی دیده می‌شود و هیچ‌گونه رنگرزی روی آن صورت نمی‌گیرد.

از ویژگی‌های مهم این کلاه عایق بودن آن در برابر سرما و گرماست. به همین دلیل اهالی منطقه در دو فصل زمستان و تابستان این کلاه را به سردارند.

این هنر خراسان شمالی صنعت به شماره ۱۰۸ در فهرست آثار ملی ثبت‌شده کشور قرار گرفته است. گرمه، جاجرم، فاروج، بجنورد، شیروان ازجمله مراکز مهم تولید این هنر هستند.

عروسک بافی

هنری است که در آن با استفاده از میل و قلاب بافتنی، عروسک‌های متنوع و رنگارنگی بافته و درون آن را با پنبه یا پشم پر می‌کنند. سپس الحاقاتی مانند کلاه و دامن را به آن می‌افزایند. صنعتگران شهرستان‌های بجنورد، شیروان در تولید این محصول فعال هستند.

قلاب‌بافی

بافت انواع محصولات خراسان شمالی از قبیل لباس، کلاه، دستکش و انواع رومیزی، عروسک‌های بافتنی و… توسط قلاب میله‌ای با نوک خمیده و با استفاده از الیاف طبیعی را قلاب‌بافی می‌گویند. این هنر در تمام شهرستان‌های استان تولید می‌شود.

منبع: میراث آریا

صنایع‌دستی نخیلاتی و حصیری میناب

حصیربافان بیشتر در منطقه بشاگرد، و روستاهای بهمنی، محمودی، چلو و دیگر روستاهای اطراف مستقرند. شیوه کار این هنرمندان به این صورت است که ابتدا  شاخه‌های جوان و زائد درخت خرما را هرس کرده و پس از تبدیل به نوارهای باریک، مدتی آن‌ها را در آفتاب قرار می‌دهند تا خشک و زردرنگ شود، سپس این رشته‌ها را در آب می‌گذارند تا خوب نرم و انعطاف‌پذیر شود، محصولی که به دست می‌آید درواقع ماده اولیه واصلی تولید، ساخت و بافت انواع فرآورده‌های حصیری را تشکیل می‌دهد.

در اینجا بعضی از صنایع‌دستی نخیلاتی و حصیری شهرستان میناب که در پنجشنبه‌بازار به فروش می‌رسند، معرفی می‌شوند.

گوُزن

گوُزن نوعی بادبزن دستی است که آن را از برگ‌های نازک وسط درخت خرما درست می‌شود و همان‌طور که از اسمش پیداست برای باد زدن در تابستان‌ها از آن استفاده می‌شود. این بادبزن دارای دسته‌ای است که کار دمیدن را آسان می‌کند. برای زیبایی این بادبزن، برگ‌های درخت نخل را جداگانه به هر رنگی درمی‌آورند.

زحمت بافتن بادبزن بیشتر با خانم­هاست و به شکل صفحه مربعی شکل از لبه جلو شروع به بافت می‌شود. طریقه بافت بادبزن مانند تک است و شکل بافت آن به‌صورت هفت و هشت کنار هم قرار می‌گیرند به‌این‌ترتیب که اول پیش (برگ درخت خرما) را شنگ می‌زنند یعنی به رشته‌های باریک درمی‌آورند سپس این رشته‌ها را باهم می‌بافند و برگ‌های رنگی نیز در میانه به‌کاربرده می‌شود.

گوزن دارای اشکال مختلفی است که اغلب از دو گوشه شروع‌شده و در وسط به یک‌شکل لوزی می‌رسد و در آخر هم به گوشه‌ها ختم می‌شود. در قدیم بادبزن موارد استفاده بسیاری داشته است و شاید دلیل آن این بوده که وسایل موردنیاز برای ساخت بادبزن در دسترس آن‌ها بوده است و در زمان گذشته به علت نبودن وسایل خنک‌کننده مردم برای خنک نگه‌داشتن خود این صنایع‌دستی را مورداستفاده قرار می‌دادند که هم نشانه ابتکار و خلاقیت بوده و هم توجه به طبیعت اطراف خود برای ساختن وسایل آسایش بوده است.

هم‌اکنون کاربرد بادبزن نسبت به گذشته کاهش چشمگیری داشته است.

کفست (قفس: مچکی mečaki)

یکی دیگر از صنایع حصیربافی که با استفاده از ساقه نخل درست می‌شود قفس نام دارد. این وسیله تقریباً به شکل بیضی و با استفاده از اسکلت چوبی ساقه نخل به نام پنگ (pang ) از پائین به بالا ساخته می‌شود. برای درست کردن این وسیله پنگ ها را از درخت نخل جدا کرده و سپس هر یک از آن‌ها را نصف کرده و یک شبانه‌روز در آب خیس می‌کنند. سپس در آفتاب قرار می‌دهند تا خشک و آماده بافتن شود. برای این منظور ابتدا یکی دو گُل را می‌بافند سپس بدنه آن‌که ترکه نامیده می‌شود را درست می‌کنند تا قفس چهره خود را نشان دهد. در پایان کار باقیمانده پنگ ها را به‌صورت بند چیلکی می‌پیچند و در کنار در قفس وصل می‌کنند.

برای درب قفس یک محافظی از پنگ به شکل دایره‌ای درست می‌شود تا مرغ‌ها در آن آسوده باشند. در این هنگام قفس موردنظر آماده است و برای فروش به پنجشنبه‌بازار برده می‌شود.

کاربرد قفس به این‌گونه است که شب مرغ‌ها و پرندگان را در آن می‌گذارند تا از دسترس حیوانات گوشت‌خوار در امان باشند. همچنین به‌عنوان وسایل تزئینی در منزل نیز آویزان می‌شود. این وسیله چون تنها از پنگ استفاده می‌شود، فاقد رنگ است ولی دارای شکلی خاص است که معماری مشبک آن چشم‌ها را خیره می‌کند.

blank

 تولک

تولک سبدی است گرد، دسته‌دار و کوچک که از برگ‌های نازک وسط درخت خرما به نام مرو در اندازه‌های مختلف ساخته می‌شود. تولک حالت زنبیل کوچک دارد که دارای دسته‌ای برای گرفتن آن است.

طریقه بافت تولک به این صورت است که اول با استفاده از برگ نخل (پیش piš) نوارهایی به عرض ۵ تا ۷ سانتی‌متر که در اصطلاح مینابی به آن «بل» گفته، آماده می‌شود. این نوارها کنار هم دوخته می‌شوند و به شکل تولک (سبد) درمی‌آیند.

برای بافت بل تولک برگ‌های درخت نخل (پیش) را در مجاورت نور خورشید قرار می‌دهند تاکمی خشک شود، آنگاه برگ‌ها را از شاخه جدا می‌کنند و آن را ریش می‌کنند، (در اصطلاح محلی میال و خوش می‌کنند)، سپس این رشته‌ها را خیس کرده و بل را می‌بافند و حاصل آن نوارهای کم‌عرضی را به وجود می‌آورند. این بل را با بندی از درخت نخل که به آن دوز گفته می‌شود به‌اندازه های مختلف درمی‌آورند.

تولک (سبد) برای جمع‌آوری محصول خرما، چیدن رطب بکار می‌رود. به این صورت که در فصل محصول هرگاه شخصی بخواهد از درخت نخل یا انبه بالا برود این سبد را همراه خود بالابرده و محصول تازه را به‌قدر مصرف درون آن ریخته و به پائین می‌آورد.

تک

تک نوعی زیرانداز  یا فرش است و یکی از مهم‌ترین صنایع‌دستی میناب به شمار می‌رود که از گذشته‌های بسیار دور در این شهر رواج داشته است. این فرش زبر و خشک بوده و از برگ درخت خرما (پیش piš=) ساخته می‌شود.

درگذشته و به دلیل وجود نخلستان‌های وسیع و رویش گیاهانی به نام «داز dāz» و پیزگ«pizg» مردمان شهر میناب به بافت انواع گوناگون محصولات حصیری بسته به نیاز مبادرت ورزیده‌اند. هم‌اینک نیز صنعت حصیربافی (تک) ازجمله رشته‌های فعال و پررونق صنایع‌دستی شهرستان میناب است.

برای ساخت تک (حصیر) ابتدا شاخه‌های جوان و اضافه درخت خرما را در هنگام چیدن میوه قطع کرده و سپس برگ‌های آن را به شکل نوارهای باریک درآورده و در نور مستقیم آفتاب خشک می‌کنند. برگ‌ها پس از خشک شدن به رنگ کرم درمی‌آیند و پس‌ازآن برگ‌ها را در آب قرار داده تا نرم و انعطاف‌پذیر شوند و هنرمند بتواند از آن‌ها در ساخت حصیر بهره گیرد.

بافنده حصیر  پیش‌ها (برگ درخت نخل) را یکی پس از دیگری در لابه‌لای هم قرار می‌دهد؛ از به هم پیوستن پیش‌ها وسیله‌ای فرش مانند به وجود می‌آید.

تک موارد استفاده زیادی دارد ازجمله: به‌عنوان زیرانداز و فرش، روپوش برای خانه‌های کپری (پوششی برای خانه‌هایی که از مصالح حصیری ساخته می‌شوند)

blank

جانمازی

جانمازی، زیرانداز و یا سجاده‌ای است که از گیاهی نرم به نام مور ساخته می‌شود. این گیاه  به‌طور خودرو در کنار جوی آب سبز می‌شود. رنگش سبزرنگ است و گاهی ارتفاعش به  چند متر می‌رسد. گیاه مور بی‌برگ و خار است و ساقه‌ای بسیار نرم  و ظریف دارد.

برای ساخت جانمازی ابتدا مور (گیاه) را از محل جوی آب جدا کرده و بر روی زمین و در مجاورت  نور خورشید قرار می‌دهند تا رنگ آن زرد شود. آنگاه بارنگ‌های مخصوصی که زنان هنرمند مینابی خود آن‌ها را درست می‌کنند مورها را بهرنگ‌های گوناگون درمی‌آورند. مورها را مدتی در آب می‌گذارند تا خیس شود، بعدازاینکه به‌خوبی نرم و آماد ه کار شد، با استفاده از نخ به‌صورت تاروپود  آن‌ها را به هم می‌بافند تا جانمازی و زیراندازی ظریف ساخته شود.

ساخت جانمازی بیشتر در روستاهای بهمنی، تالار (طالار)، محمودی مرکزی، چلو و دیگر روستاهای شهرستان میناب رواج دارد.

سواس

سواس نمونه‌ای دیگر از صنایع‌دستی نخیلاتی میناب و نوعی پاپوش و پای‌افزار بوده که به‌جای کفش استفاده می‌شود. بافتن سواس به تبحر خاصی نیاز است و این سازه را از لیف درخت خرما که آن‌ها سیس (sis) می‌گویند و گیاهی به نام داز ساخته می‌شود.

طریقه ساخت این‌گونه است که‌برگ‌های کوچک پاجوش (دمیل) را جدا کرده و سر آفتاب قرار می‌دهند تا خشک شود و بعد آن را می‌کوبند تا رشته‌رشته و نرم شود. در ادامه سیس و داز را در آب گذاشته تا خیس شود و سپس آن را می‌کوبند. مقداری را برای چله و تار به‌صورت فشرده می‌تابند و مقداری را نیز نیمه تاب و درواقع به‌عنوان پود تهیه می‌کنند. بافت سواس توسط این تاروپود انجام می‌شود. برای محکم کردن سواس به پاها هم از طنابی با همین جنس استفاده می‌شود. در مرحله بعد برگ‌های رشته‌رشته را هم‌سطح کف پا می‌بافند. برای این‌که  برگ‌های بافته‌شده محکم و سفت شوند، در هنگام بافتن هر مقدار که بافته شود با دست فشار می‌دهند تا فشرده و پرس شود؛ این پاپوش هم‌سطح کف پا ساخته می‌شود و لذا هر طرف آن را بندی می‌گذارند و این بندها پشت پا جای می‌گیرد که خیلی محکم و زبر است.

بافتن سواس به تبحر خاصی نیاز دارد. برای ساخت سواس برگ‌های درخت نخل را پس از کوبیدن، خشک و در موقع بافت آن را خیس کرده و شروع به ساخت سواس می‌کنند.

میناب

کپ کاپ

کپ کاپ یا کپکپو نوعی پای‌افزار چوبی است. در حقیقت این نام از آهنگ قدم برداشتن شخص با این دمپایی ایجاد می‌شده است. این سازه نوعی کفش و پاپوش بسیار ساده است که با استفاده از انواع چوب‌های ساج، چوب شاه‌تخته یا تخته شاه، تخته ملیباری، چوب کنار، چوب کهور و … تولید می‌شده است.

برای ساخت این پا افزار تولیدکنندگان در ابتدا با در نظر گرفتن طرح اولیه و اندازه موردنظر فرم اصلی را به‌وسیله اره از چوب مصرفی جدا می‌کردند و سپس به‌وسیله ابزارهای ساده دستی، قسمت‌های پاشنه و رویه آن را فرم می‌دادند. در مرحله‌های بعد به‌وسیله اره‌های ساده بر روی قسمت‌های کفی کپکاپ نقش و نگارهای ظریفی ایجاد می‌کردند و سمت تحتانی را با دو برجستگی در جلو و عقب به‌عنوان پاشنه باقی می‌گذاشتند.

در قسمت رویه کپکاپ نیز یک زائده میخی شکلی که در بین انگشتان پا و شصت قرار می‌گرفته، ایجاد می‌شده که فرد با کمترین انعطاف کفش بتواند راه برود.

درگذشته  ازیک‌طرف بر طبق عادتی که به وجود آمده بود و از طرفی دیگر چون تمامی کوچه‌ها و گذرگاه‌ها شنی و گلی بوده‌اند قسمت تحتانی این دمپایی، کمکی برای بهتر راه رفتن و ایجاد ایستایی بیشتر برای فرد بوده است.

منبع: میراث آریا

زمزمه بازگشایی موزه صنایع دستی معاصر ایران

زمزمه بازگشایی موزه صنایع دستی معاصر ایران که از سال ۱۳۸۹ به نمایش آثار صنایع دستی ایران اختصاص یافت، پس از ۱۳ سال تعطیلی، دوباره به گوش می رسد.

 موزه صنایع دستی ایران تا پیش از سال ۱۳۸۹ موزه خط و کتابت میرعماد و پیش از انقلاب اسلامی نیز کاخ فرزندان محمدرضا پهلوی بوده است.
اطلاع دقیقی درباره تاریخ ساخت بنای این موزه که در یکی از بناهای قدیمی دو طبقه در مجموعه سعدآباد قرار دارد، در دسترس نیست و احتمال می‌رود که به قرن ۱۴ قمری یعنی اوایل حکومت پهلوی اول تعلق داشته باشد.

موزه صنایع دستی پیشتر در دو طبقه به نمایش آثار صنایع دستی ایران می‌پرداخت که طبقه اول آن ۱۹۶ متر مربع زیر بنا و ۳۱۰ متر مربع مساحت دارد. یکی از اقداماتی که در رابطه با این موزه انجام شده و آن را تبدیل به مکان مناسبی به منظور نمایش آثار صنایع دستی کرده است، تغییر طراحی خارجی و مرمت آن است که توسط مهندس فیروزه اطهاری و هومن صدر انجام شده است.

آثار صنایع دستی موجود در این موزه که به نمایش گذاشته شدند به پنج گروه تقسیم می‌شوند که عبارتند از:
– سفال و سرامیک
– شیشه‌گری و رودوزی‌های سنتی ایران
– صنایع هنری چوبی
– آثار فلزی
– آثار نفیسی از نقاشی‌های ایرانی از هنرمندان معاصر

این موزه شامل ۴۰۰ اثر فاخر و نفیس است که حالا پس از ۱۳ سال تعطیلی زمزمه‌هایی مبنی بر بازگشایی دوباره آن شکل گرفته است.

به گفته ویدا توحدی، مدیر کل دفتر آموزش و ترویج معاونت صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از سال ۱۳۷۳ در ساختمان مرکزی سازمان صنایع دستی وقت، واقع در میدان ولیعصر تهران مجموعه‌ای نفیس از بهترین آثار صنایع دستی استادان به نام و صاحب سبک خریداری شده بود که از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۵ به ساختمان ولنجک منتقل شده بود. اما این آثار به دلایلی جمع آوری شده و به علت شرایط نامناسب نگهداری تخریب شدند.

در سال ۱۳۹۹ اما به عزم مسئولان تصمیم گرفته شد تا موزه‌ای برای نمایش این آثار احیاء و بازگشایی شود تا فرصت دیده شدن این آثار بار دیگر مهیا شود.

توحدی با اشاره به این نکته که بازگشایی این موزه علاوه بر افزایش اعتبار صنایع دستی معاصر، کانونی محوری به منظور پژوهش و دریافت الگوی مناسب با زمان کنونی برای دانشجویان و علاقه‌مندان مربوطه نیز خواهد بود، اضافه کرد: «صنایع دستی فلزی استادان حسین علاقه‌مندان، امیر ساعی، محمد دهنوی، علی ساعی و…، صنایع دستی چوبی استادان مهدی طوسی، مهران امیراینانلو، مرحوم شفائی، دوخت‌های سنتی استاد حسن رشتی وفرودی، نگارگری استادان علی کریمی، عباس رستمیان، جعفر فتاحی، مجرد تاکستانی، سفال و سرامیک استادان محمد مهدی قان بیگی، انوشفر، ابوالمعالی و در بخش آبگینه استادان حاج علی بختیاری، جلال شباهنگی، زارع و…بخشی از آثار این موزه به شمار می‌روند.»

با این همه هنوز زمان دقیقی برای بازگشایی موزه صنایع دستی معاصر ایران اعلام نشده و فقط اینگونه عنوان شده که «تمام امور اصلی به انجام رسیده است».

منبع: ایسنا

کاروانسرایی که کارگاه کاربافی شد

سرپرست اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان اردکان از راه‌اندازی کارگاه صنایع‌دستی در کاروانسرای رشتی عقدا با همکاری بخشداری خبر داد.

«محمود ادیبان» با اعلام این خبر اظهار کرد: این کارگاه صنایع‌دستی با هدف توسعه و ترویج هنرهای سنتی، آشنایی و جذب علاقه‌مندان به رشته‌های صنایع‌دستی و ایجاد زمینه مناسب برای اشتغال و کارآفرینی جوانان در رشته‌های کاربافی و گلیم‌بافی ایجاد شده است.

وی افزود: این کارگاه صنایع‌دستی اکنون با دو رشته گلیم‌بافی و کاربافی فعالیت خود را آغاز کرده و امیدوار هستیم در آینده‌ای نزدیک، توسعه و ترویج چنین کارگاه‌هایی در بخش عقدا تداوم داشته باشد.

سرپرست اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان اردکان با بیان این که کاربافی از زیرشاخه‌های نساجی و از صنایع‌دستی قدیمی شهرستان اردکان است، گفت: با وجود اینکه هنر و صنعت مذکور در گذر زمان فراموش شده بود اما درصدد احیای آن برآمدیم.

به گفته وی، این دستباف سنتی به‌عنوان پارچه پوشاکی برای انواع چادر زنانه، چادرشب، روانداز، روتختی، پارچه‌های لباسی، بقچه، سفره، دستمال، حوله، پلاس، کیسه حنا و دیگر موارد کاربرد دارد.

این مسئول تصریح کرد: این دستباف بهترین الیاف برای بافت کار پنبه به شمار می‌رود چرا که دوام و استحکام پارچه‌های پنبه‌ای در مقابل شستشوی مداوم بالاست.

سرپرست اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان اردکان در پایان خاطرنشان کرد: مسئله مهم در بحث صنایع‌دستی به‌روز کردن و پیوند این حوزه با زندگی نوین مردم است، پس محصولات صنایع‌دستی اگر از حالت هنری تزیینی و موزه‌پسند خارج‌ شده و جنبه کاربردی متناسب با نیازمندی‌های جامعه مدرن امروز داشته باشند، میتوانند در بازار جایگاه خود را پیدا کرده و قطعا دارای صرفه اقتصادی خواهند بود.

به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یزد، رباط حاج ابوالقاسم رشتی عقدا که به شماره ۲۲۹۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و از بناهای متعلق به دوران قاجار است که به شکل کاروانسراهای شاه‌عباسی بنا شده و در واقع از نوع کاروانسراهای عصر صفوی است.

منبع: ایسنا

نمایشگاه ملی صنایع‌دستی از ۱ تا ۷ شهریور برگزار می‌شود

مدیرعامل شرکت مادرتخصصی توسعه ایران‌گردی و جهان‌گردی از برنامه‌ریزی‌ها برای برگزاری سی‌وپنجمین نمایشگاه ملی صنایع‌دستی از یک تا هفت شهریور در صورت شرایط مناسب از نظر شیوع ویروس خبر داد.

خشایار نیکزادفر با اعلام این خبر افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده قرار است این نمایشگاه در تاریخ یادشده برگزار شود، اما با توجه به تاکید ستاد ملی مقابله با کرونا در خصوص برگزار نشدن نمایشگاه در شرایط قرمز کرونایی، در صورت تداوم وضعیت قرمز، برگزاری این نمایشگاه به تاریخ دیگری موکول خواهد شد.

مدیرعامل شرکت مادر تخصصی توسعه ایران‌گردی و جهان‌گردی با بیان اینکه، دستورات و مصوبات ستاد ملی مقابله با کرونا باید به صورت دقیق اجرا شود، اضافه کرد: ما پیرو تصمیمات و نظر ستاد ملی مقابله با کرونا هستیم و در صورتی که وضعیت قرمز کرونایی در تاریخ زمان برگزاری نمایشگاه ادامه داشته باشد، نمایشگاه در زمان دیگری برگزار خواهد شد.

او اضافه کرد: با این حال به‌منظور تسریع در فرآیند برگزاری نمایشگاه در شرایط نرمال از نظر شیوع ویروس کرونا، ثبت نام از هنرمندان ۳۱ استان کشور در حال انجام است و چهار سالن برای برگزاری این نمایشگاه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران در نظر گرفته شده است.

نیکزاد فر ادامه داد: سی‌وپنجمین نمایشگاه ملی صنایع‌دستی همزمان با نمایشگاه فرش دستباف برگزار خواهد شد که امید می‌رود برگزاری این دو نمایشگاه در یک بازه زمانی مشترک بتواند به فروش محصولات صنایع‌دستی و فرش دستباف کمک کند.

مدیرعامل شرکت مادر تخصصی توسعه ایران‌گردی و جهان‌گردی، خاطرنشان کرد: آنچه مسلم است در شرایط قرمز کرونایی امکان برگزاری نمایشگاه نداریم، اما چنانچه در زمان برگزاری نمایشگاه (یکم الی هفتم شهریور) وضعیت کرونا نارنجی یا زرد باشد، بازهم پروتکل‌های بهداشتی به‌طور کامل رعایت خواهد شد، به‌گونه‌ای که بازدیدها کنترل شده است، تمام افراد تب‌سنجی می‌شوند و داشتن ماسک و رعایت فاصله اجتماعی از الزامات حضور در این نمایشگاه است.

منبع: مهر

مرتبط:

آغاز جشنواره بین‌المللی صنایع‌دستی ایران

آغازبه‌کار دومین مرکز خصوصی نوآوری و رشد میراث‌فرهنگی

دومین مرکز خصوصی نوآوری و رشد در راستای فعالیت‌های پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری با هدف توسعه زیست‌بوم کارآفرینی در این حوزه آغاز به‌کار کرد.

در ادامه اقدامات مرکز نوآوری پژوهشگاه در خانه تاریخی سرهنگ ایرج به منظور تشویق و علاقه‌مند کردن بخش خصوصی به راه اندازی مراکز نوآوری و رشد در حوزه‌های مرتبط با میراث‌فرهنگی که به افتتاح نخستین مرکز انجامید، فعالیت دومین مرکز خصوصی نوآوری و رشد میراث‌فرهنگی با همکاری موسسه فرهنگی دیبار با عنوان پازل نیز رسما آغاز شد.

نخستین جلسه کمیته مشترک مرکز نوآوری پازل به عنوان دومین مرکز نوآوری و رشد با موضوع میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با حضور علیرضا قلی نژاد پیربازاری معاون فناوری و کاربردی سازی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، حسین تقی زاده انصاری قائم مقام مدیر عامل و رییس هیات مدیره موسسه دیبار و مدیران مرکز نوآوری پازل برگزار و پیرامون فعالیت های آتی مشترک در چارچوب برنامه زمان بندی سالانه بحث و تبادل نظر شد.

هفته پیش نخستین مرکز نوآوری بخش خصوصی در حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با همکاری پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری آغاز به کار کرد. پیرو فعالیت‌های صورت گرفته در خانه تاریخی سرهنگ ایرج به‌ عنوان مرکز نوآوری پژوهشگاه و دستاوردهای به‌ دست‌آمده نخستین مرکز نوآوری بخش خصوصی درحوزه‌های وابسته به میراث‌فرهنگی با عنوان «دنا» افتتاح شد.

مرکز نوآوری دنا که با همکاری پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری شکل گرفته، فضایی برای فعالیت افراد خلاق، جوانان تحصیل کرده، نوآور و متخصص است تا بتوانند ایده‌های خود را در یک فضای کامال دوستانه و خلاق عملی کرده و به رشد فکری برسند.

از آنجا که ایده‌ها و خلاقیت‌های علمی، فرهنگی، هنری و به ویژه هوشمندسازی حوزه گردشگری، با حضور جوانان کمک بزرگی به صنعت گردشگری می‌کند، این مرکز با بررسی نیازهای حوزه گردشگری و میراث‌فرهنگی، به بروزرسانی و خلق نوآوری در بخش گردشگری راه اندازی شده تا با جذب گردشگران بیشتر باعث رشد اقتصادی و معرفی بهتر کشور در این بخش شود.

منبع: ایرنا

مرتبط:

از تفریح تا صنایع دستی؛ گردشگری کجای ماجراست؟

«اما»ی بزرگ مقابل نمایشگاه ملی صنایع دستی

خبرهای رسیده از وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، حاکی از آمادگی برای برگزاری سی‌وپنجمین نمایشگاه ملی صنایع دستی است؛ با این همه، برگزاری این رویداد همچنان با یک «اما»ی بزرگ به نام کرونا همراه است.

 شیوع کرونا باعث شد تا سال گذشته نمایشگاه ملی صنایع‌دستی برگزار نشود، اما عبدالحسین کفیری، مدیرکل دفتر بازاریابی و تجاری‌سازی صنایع‌دستی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چنین عنوان می کند که در نظر دارند سی و پنجمین نمایشگاه ملی صنایع‌دستی را امسال برگزار کنند.

توجه به اهمیت حوزه صنایع‌دستی و حمایت هرچه بیشتر از هنرمندان و فعالان این حوزه علت این تصمیم عنوان شده است.

با این همه برگزاری نمایشگاه منوط به یک تصمیم مهم و آن هم صدور مجوز از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا است. مجوزی که در حال حاضر و با توجه به شرایط فعلی کرونا در کشور، امری غیرممکن به نظر می رسد.

هرچند نماینده وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی رعایت تمامی پروتکل ها به شرط صدور مجوز ستاد ملی مقابله کرونا را وعده داده است و از طرفی پیکر بی جان صنایع دستی در روزهای کرونایی، به گواه کارشناسان و فعالان این حوزه، نیاز به تنفسی دوباره دارد. اما اینکه برگزاری نمایشگاه ملی صنایع دستی در پیک جدید بیماری، می تواند به منزله نفسی دوباره تلقی شود یا همین حیات اندک را هم از عرصه صنایع دستی بگیرد، پرسشی است که در صدور مجوز از سوی ستاد مقابله با کرونا و برگزاری نمایشگاه، می توان نتایج آن را مشاهده کرد.

مدیرکل دفتر بازاریابی و تجاری‌سازی صنایع‌دستی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، اعلام کرده است که «بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، همزمان با برگزاری بیست و نهمین نمایشگاه فرش دستباف، از یکم الی هفتم شهریور امسال، سی‌وپنجمین نمایشگاه ملی صنایع‌دستی نیز در محل دائمی نمایشگاه‌های بین­‌المللی تهران برگزار می شود.»

او اضافه کرده است: «این نمایشگاه با حضور هنرمندان، تولیدکنندگان و فعالان صنایع‌دستی سراسر کشور و با رعایت کامل پروتکل‌های بهداشتی (به شرط صدور مجوز ستاد ملی مقابله کرونا) برگزار می‌شود و در همین راستا سالن‌های شماره ۸ و ۹ مختص شرکت‌­ها و برندهای مطرح صنایع‌دستی و سالن­‌های شماره ۱۱-۱۰ و ۲۵ به‌منظور حضور هنرمندان و تولیدکنندگان استان‌های مختلف کشور در نظر گرفته شده است.»

منبع: ایسنا