نوشته‌ها

افزایش ۶۶۰ درصدی اعزام و پذیرش مسافر خارجی در فرودگاه مشهد

مدیر کل فرودگاه‌های خراسان رضوی از افزایش ۶۶۰ درصدی اعزام و پذیرش مسافر خارجی در فرودگاه بین‌المللی هاشمی‌نژاد مشهد نسبت به ۹ ماه ابتدایی سال گذشته خبر داد.

محمود امانی‌بنی در خصوص میزان جابه‌جایی و پذیرش مسافر در فرودگاه هاشمی‌نژاد مشهد در ۹ ماه نخست سال جاری اظهار کرد: فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی‌نژاد مشهد در ۹ ماه نخست ۱۴۰۰ در تمام شاخص‌های آماری مرتبط با عملیات پروازی و جابه‌جایی مسافر نسبت به سال گذشته رشد داشته است.

مدیر کل فرودگاه‌های خراسان رضوی با اشاره به رشد ۶۶۰ درصدی اعزام و پذیرش مسافر خارجی در فرودگاه بین‌المللی مشهد نسبت سال ۹۹ بیان کرد: در ۹ ماهه نخست سال جاری ۴۱۰ هزار و ۱۵۲ مسافر خارجی در فرودگاه بین‌المللی هاشمی‌نژاد اعزام و پذیرش شده‌اند؛ در حالیکه طی ۹ ماهه نخست سال ۹۹ حدود ۵۳ هزار و ۸۶۴ مسافر خارجی اعزام و پذیرش شده بودند.

وی افزود: در ۹ ماه نخست سال جاری در بخش پروازی ۳۴ هزار و ۸۷۸ نشست و برخاست در فرودگاه هاشمی‌نژاد مشهد انجام شده که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته با رشد ۷۴ درصدی مواجه بوده است. در ۹ ماه نخست سال گذشته ۱۹ هزار و ۹۵۸ نشست و برخاست در فرودگاه مشهد انجام شده بود.

امانی‌بنی در خصوص میزان رشد پروازها از ابتدا فرودین تا پایان آذر ماه سال جاری عنوان کرد: نشست و برخاست پروازها در فروردین ماه امسال ۲۹۳ درصد، در اردیبهشت ماه ۱۳۱ درصد، در خرداد ماه ۵۴ درصد، در تیر ماه ۱۱۵ درصد، در مرداد ماه ۵۷ درصد، در شهریور ماه ۱۲ درصد، در مهر ماه ۳۹ درصد، در آبان ماه ۶۴ درصد و در آذر ماه ۹۶ درصد نسبت به وضعیت مشابه سال ۹۹ رشد داشته است.

افزایش ۶۵ درصدی اعزام و پذیرش مسافر در فرودگاه مشهد

مدیر کل فرودگاه‌های خراسان رضوی با اشاره به رشد ۶۵ درصدی اعزام و پذیرش مسافر در فرودگاه مشهد نسبت به سال ۹۹ خاطرنشان کرد: در ۹ ماه ابتدای سال سه میلیون و ۶۸۳ هزار و ۷۷۲ مسافر در فرودگاه بین‌المللی هاشمی‌نژاد اعزام و پذیرش شده‌اند؛ در حالی که طی ۹ ماه نخست سال گذشته ۲ میلیون و ۲۳۰ هزار و ۴۳۹ نفر اعزام و پذیرش شده بودند.

وی در خصوص میزان رشد پذیرش و اعزام مسافر از ابتدای فرودین تا پایان آذر ماه سال جاری تصریح کرد: پذیرش و اعزام مسافر در فروردین ماه ۲۴۴ درصد، در اردیبهشت ماه ۸۰ درصد، در خرداد ماه ۳۵ درصد، در تیر ماه ۸۰ درصد، در مرداد ماه ۱۹ درصد، در مهر ماه ۲۸ درصد، در آبان ماه ۱۵۶ درصد و در آذر ماه ۲۱۵ درصد رشد داشته است. البته این آمار در شهریور ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال پیش ۲۴ درصد کاهش داشته است.

افزایش ۵۰ درصدی ورود مسافر داخلی به مشهد در ۹ ماه ابتدایی سال جاری

امانی‌بنی در مورد میزان رشد اعزام و پذیرش مسافر داخلی در ۹ ماه نخست سال جاری اضافه کرد: در ۹ ماه نخست سال جاری سه میلیون ۲۷۳ هزار و ۶۲۰ مسافر در فرودگاه مشهد اعزام و پذیرش شده‌اند که این رقم نسبت به وضعیت مشابه در سال ۹۹، ۵۱ درصد رشد را نشان می‌دهد. در ۹ ماه نخست سال گذشته ۲ میلیون و ۱۷۶ هزار و ۵۷۵ مسافر در فرودگاه هاشمی‌نژاد مشهد اعزام و پذیرش شده بودند.

وی گفت: افزایش قابل توجه آمار ورود مسافران خارجی به مشهد در سال جاری به این دلیل است که در سال ۹۹ ورود مسافر و گردشگر خارجی به دلیل محدودیت‌های کرونایی ممنوع بود و ورود مسافران خارجی به مشهد به شدت کاهش یافته بود.

مدیر کل فرودگاه‌های خراسان رضوی یادآور شد: فرودگاه بین‌المللی مشهد به عنوان دومین فرودگاه پرتردد ایران پیش از شیوع کرونا، محل اعزام و پذیرش بیش از ۱۰ میلیون مسافر و نشست و برخاست بالغ بر ۷۵ هزار پرواز بوده است.

منبع: ایسنا

هتلداری در مشهد سودده نیست

 مدیرعامل جامعه هتلداران خراسان رضوی ضمن انتقاد از ساخت و ساز بی‌رویه واحدهای اقامتی در مشهد خواستار، توقف صدور مجوز احداث واحدهای اقامتی به خصوص واحدهای دولتی در مشهد شد.

مرجان شاه‌ولایتی در خصوص اشباع‌ هتل‌سازی در مشهد اظهار کرد: با یک حساب سرانگشتی متوجه خواهیم شد تعداد واحدهای اقامتی مشهد در مقایسه با هر یک از استان‌های پر مسافر کشور به شکل معنادار و قابل‌ توجهی بیشتر است. در واقع بیش از ۵۰ درصد کل واحدهای اقامتی کشور در مشهد احداث شده است. سوال اینجاست که آیا بیش از ۵۰ درصد کل مسافران ایران وارد مشهد می‌شوند؟

وی افزود: بنابراین تعادل عرضه و تقاضا سال‌هاست که در مشهد بر هم خورده است. همین موضوع باعث شده ورودی مسافر با تعداد واحدهای اقامتی نامتناسب باشد. این موضوع باعث ایجاد یک رقابت منفی میان واحدهای اقامتی در مشهد شده است. در واقع این واحدها نمی‌توانند واحد خود را به نرخی که باید به مسافر عرضه کنند و مجبور به ارزان‌فروشی می‌شوند.

ارزان‌فروشی واحدهای اقامتی باعث افت کیفیت خدمات آن می‌شود

مدیر عامل جامعه هتلداران خراسان رضوی ادامه داد: ارزان‌فروشی باعث می‌شود سطح کیفیت خدمات افت پیدا کند. موارد گفته شده عوارض و تبعات افزایش بی‌رویه واحدهای اقامتی در مشهد است. متاسفانه بخش زیادی از واحدهای اقامتی، دولتی است. زائرسراها، هتل‌های دولتی و هتل‌های مربوط به نهادهای مختلف و متفاوت با تعداد واحدهای اقامتی در مشهد متعدد است. هتل‌های چهار و پنج ستاره هر روز با ۱۰۰ و ۲۰۰ اتاق احداث می‌شود و از قدیم هم بوده‌ است. این‌ها همه تبدیل به مساله‌ای پیچیده‌ شده و نمی‌توان برای آن کاری انجام داد.

شاه‌ولایتی در خصوص فرایند صدور مجوز احداث واحدهای اقامتی در مشهد یادآور شد: صدور مجوز ساز و کاری مشخص دارد. بخشی از واحدهای اقامتی دولتی و زائرسراها بدون مجوز ساخته می‌شود و چون این اتفاق در ساختار دولتی رخ داده، از سازمان میراث فرهنگی برای بهره‌برداری مجوزی دریافت نمی‌شود. البته اخذ مجوز از سازمان میراث فرهنگی نیز ساز و کارهای خاص خود را دارد.

نبود اجازه قانون‌گذار به سازمان میراث فرهنگی برای مقابله با صدور مجوزهای احداث واحدهای اقامتی

وی تاکید کرد: البته قانون‌گذار به سازمان میراث فرهنگی نیز اجازه نمی‌دهد با مجوزها مقابله کند. اگر کسی درخواست مجوز دهد و منعی از سوی ادارات میراث و محیط زیست نباشد، سازمان میراث فرهنگی مجبور است مجوز مربوطه را صادر کند. متاسفانه بخش زیادی از سرمایه‌گذاران دولتی پشت این قضیه قرار دارند.

مدیر عامل جامعه هتلداران خراسان رضوی اضافه کرد: در برخی موارد نیز سرمایه‌گذار از شهرداری مجوز می‌گیرد، ساختمانی می‌سازد و سپس برای دریافت مجوز سراغ سازمان میراث فرهنگی می‌آید. زمانی که ساختمانی ساخته و سازه‌ای ایجاد شده، فایده‌ای ندارد. سرمایه صرف شده و مجموعه ایجاد شده است. متاسفانه بخش تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری در این شهر دچار مشکل است.

ساخت واحد اقامتی در مشهد اشباع شده است

شاه‌ولایتی بیان کرد: مشخص نیست به چه دلیل سرمایه‌گذاری برای ساخت واحد اقامتی در این شهر ادامه دارد. این در صورتی است که بسیاری از شهرها هنوز نیاز به ساخت واحد اقامتی دارند و سرمایه‌گذاری به صورت درست برای گردشگری در تمام استان‌ها انجام نمی‌شود؛ در حالی که ظرفیت احداث واحدهای اقامتی در مشهد اشباع شده است.

وی گفت: رسانه‌ها باید سرمایه‌گذاری واحدهای اقامتی دولتی را از مدیران‌ متولی این حوزه مطالبه کنند که چرا هنوز در مشهد زائرسرا و هتل ساخته می‌شود. بخشی از بودجه‌های دولتی که صرف ساخت مجموعه‌های اقامتی در مشهد می‌شود، با منع‌های قانونی بهتر است صرف بودجه‌های رفاهی شود و یا اینکه سرمایه‌گذاری در شهرهایی که از داشتن هتل و واحد اقامتی محروم هستند، انجام شود؛ نه در شهری که مملو از هتل‌های چهار و پنج ستاره با ظرفیت‌های خالی است. در شهری که بیش از ۱۰ هتل پنج ستاره وجود دارد، با هزینه‌های سرسام‌آور امروزی ساخت هتل پنج ستاره دیگری سودده نخواهد بود.

مدیر عامل جامعه هتلداران خراسان رضوی عنوان کرد: شهری که یک هتل پنج ستاره داشته باشد، هر قیمتی که خدمات بفرشد، مسافر مجبور است قبول کند اما در شهری که ۱۰ هتل پنج ستاره دارد، هتل‌ها چاره‌ای ندارند جز اینکه با نرخ پایین و با ارائه خدمات با کیفیت بالا با یکدیگر رقابت داشته باشند تا مسافر جذب کنند.

شاه‌ولایتی بیان کرد: در زمان‌های پیک و شلوغی نیز نباید به افزایش درصد اشغال واحدهای اقامتی توجه شود. اگر نگاه کارشناسی به این موضوع شود، مدت‌زمانی که درصد اشغال در هتل‌ها بالا می‌رود، محدود است. همچنین نرخی که هتل‌ها در مشهد با آن فعالیت می‌کنند، نسبت به افزایش هزینه‌ها و متوسط نرخ هتل‌ها در سراسر کشور پایین است. برخی‌ها تصور می‌کنند هتل‌ها نیز پابه‌پای افزایش سایر هزینه‌ها نرخ خود را افزایش داده‌اند؛ در حالی که به هیچ وجه اینگونه نبوده است.

وی ضمن بیان مطالبه خود از دولت تصریح کرد: از علی‌اصغر مونسان، وزیر سابق میراث فرهنگی، طی مکاتباتی درخواست کرده بودیم که مجوزها در خراسان رضوی در حوزه واحدهای اقامتی متوقف شود اما در پاسخ با جمله «به دلیل محدودیت‌های قانونی نمی‌توانیم مقابل مجوز واحدهای اقامتی را بگیریم» رو به رو شدیم.

شاه‌ولایتی ادامه داد: در حال حاضر افزایش سطح آگاهی سرمایه‌گذاران موج ساخت واحدهای اقامتی در مشهد را با کندی رو به‌ رو کرده اما هنوز هم واحدهای اقامتی دولتی ساخت و سازهای خود را انجام می‌دهد. حداقل درخواست ما این است که دولتی‌ها به هیچ عنوان نباید واحد اقامتی جدیدی بسازند و واحدهای اقامتی قدیمی خود را هم مطابق قانون به بخش خصوصی واگذار کنند.

منیع: ایسنا

مرتبط:

چرا زائران سوریه به طور مستقیم از مشهد اعزام نمی‌شوند؟

درک مهمان نوازی خراسانی‌ها با شله مشهدی

سنت طبخ شله مشهدی سال‌های سال است که در مشهد و در ایامی خاص صورت می‌گیرد. شله غذایی سنتی و منحصر به‌فرد است که روش‌های ویژه‌ای برای پخت آن وجود دارد و در حقیقت می‌توان گفت که بر پایه آداب و رسومی خاص تهیه مواد اولیه و پخت آن انجام می‌شود. منحصر به‌فرد بودن این غذا باعث شد که در ابتدای دهه ۹۰ سنت طبخ شله مشهدی در ششمین اجلاس سراسری شورای سیاست‌گذاری ثبت آثار کشور در فهرست میراث معنوی ملی به ثبت برسد.

فرامرز صابرمقدم، کارشناس اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی در گفت‌وگویی در خصوص شهرت شله و ثبت ملی آن اظهار کرد: هنگام تهیه پرونده ثبتی شله مشهدی با آشپزهای خبره‌ای مشورت داشتم و در گفت‌وگو با آن‌ها با جزئیات مواد اولیه و مواد مشترک برای تهیه شله آشنا شدم. گوشت، ماده اصلی این غذا است و مشهدی‌ها بسیار معتقدند که شله باید بسیار پرگوشت باشد. به همین دلیل است که آن‌ها پس از صرف شله و خروج از مجلس بیشتر مرتبط با پرگوشت‌ بودن و به اصطلاح کش‌آمدن آن صحبت می‌کنند.

وی اضافه کرد: دنبه ماده مورد نیاز بعدی این غذا است که نباید زیاد باشد، چرا که ممکن است طعم شله را تحت تاثیر قرار دهد. برای پخت این غذا از برنج نیمه نیز استفاده می‌کنند تا شله حالتی حلیم مانند به خود بگیرد. بلغور، لوبیا سفید، لوبیا چیتی، نخود، ماش، لپه، روغن، رب، پیاز، ریشه جز هندی از دیگر حبوبات مورد نیاز طبخ این غذا هستند. در پخت این غذا همچنین از ادویه‌هایی مانند زنجبیل، دارچین، فلفل، هل سبز، زردچوبه و زعفران برای قیمه کنار شله و نمک استفاده می‌شود.

این پژوهشگر عنوان کرد: برای پخت این غذای مشهور در ابتدا حبوبات به مدت ۱۲ ساعت خیس می‌خورند و پس از آن به همراه گوشت و پیاز خرد شده حرارت می‌بینند تا کاملا پخته شوند. پس از پخت گوشت‌ها را ریش ریش کرده و به همراه حبوبات پخته شده در دیگی بزرگ مرتب هم می‌زنند تا مواد کاملا له شده و به شکل حلیم درآید.

صابرمقدم ادامه داد: همانطور که گفته شد گوشت در پخت شله مشهدی بسیار مهم است، آشپزها از گوشت گوسفند، گاو یا گوساله استفاده می‌کنند و در زمان پخت دائما مواد را با کمچه مخلوط می‌کنند. کَمچِه مربوط به طبخ شله مشهدی است و چُمبِه مربوط به حلیم است. برخی افراد این موضوع را اشتباه کرده و این دو را جابه‌جا ذکر می‌کنند. حرکت کمچه دورانی نیست و از بالا به پایین دیگ صورت می‌گیرد. از آنجا که این کمچه چوبی است که به چوبی دیگر در سر دیگ اتصال دارد باید حتما حرکت عمودی صورت گیرد تا مواد داخل دیگ کاملا مخلوط شوند.

وی گفت: زمانی که این غذا پخته شد بر روی سر دیگ‌ها ذغال آتشی می‌گذارند. قبلا که پخت این غذا به وسیله کنده‌های بزرگ صورت می‌گرفت، مجبور بودند به جای این کار از زغال‌های داغ استفاده کنند اما در حال حاضر با پیشرفت تکنولوژی و قراردادن یک اجاق شعله گاز بر سر دیگ حرارت را در بالا و پایین غذا تنظیم می‌کنند. در زمان سرو غذا روی شله‌ها قیمه ریخته می‌شود که تکمیل‌کننده این غذای منحصر به‌فرد است.

درک مهمان نوازی خراسانی‌ها با شله مشهدی

شله مشهدی، نمونه تکامل‌یافته پخت بلغور است

کارشناس اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در ارتباط با تاریخچه و قدمت این غذا خاطرنشان کرد: برای غذاها و خوراک مانند بناهای تاریخی نمی‌توان قدمت مشخصی درنظر گرفت. برخی از میراث ناملموس مشخص است که از کجا آمده و در چه سیری در حال حرکت است اما آن چیزی که در ارتباط با شله مشهدی متمایز بوده بحث مذهبی بودن شهر مشهد است.

صابرمقدم اضافه کرد: در واقع از آنجا که در شهرهای مذهبی پخت «بلغور» به عنوان نذر مرسوم بود، می‌توان گفت که شله نمونه کامل‌تر و تکامل‌یافته همان بلغور است. این غذا در گذشته برای خیرات در بین مسلمان‌ها و همینطور نذر استفاده می‌شده است. همچنین در برخی از سنت‌ها و آیین‌ها مانند باران‌خواهی یا شکرگذاری برداشت محصول کشاورزی مخصوصا در جنوب خراسان و سیستان مراسم بلغورپزان انجام می‌گرفته است. به همین دلیل می‌توان گفت شله مشهدی تکامل‌یافته همان بلغوری است که امروزه به آن گوشت و مواد دیگر اضافه شده است.

وی عنوان کرد: از آنجایی که می‌دانیم میراث ناملموس در هر دوره‌ای با سیر تکاملی همراه است، شله مشهدی نیز از این موضوع مستثنی نبوده و می‌توان گفت روند پخت و سرو شله امروزی در مشهد از بلغور شروع شده و در زمانی خاص به شله مهشدی تبدیل شده است.

دوره صفویه آغاز پذیرایی مشهدی‌ها از زائران با شله

این پژوهشگر تشریح کرد: از آنجایی که شهر مشهد از قدیم تا به امروز زائرپذیر بوده است همیشه هنگام ورود کاروان‌ها به شهر عده‌ای از زائران و مسافران با غذاهایی همچون شله از آن‌ها پذیرایی می‌کرده‌اند و چون در دوره صفویه ورود کاروان‌ها به این شهر بیشتر از دوره‌های قبل بوده و مشهدی‌ها نیز از دیرباز اعتقاد بسیاری به زائرین امام هشتم(ع) داشتند، می‌توان این دوره را شروع پذیرایی با شله مشهدی در نظر گرفت.

صابرمقدم ادامه داد: همه ما می‌دانیم که فرهنگ‌ها از دور و نزدیک تاثیر می‌پذیرند، به همین دلیل مسافران و زائرانی که با کاروان در زمان‌های قدیم به مشهد سفر می‌کردند بسته به اعتقادات و فرهنگ خود شله مشهدی را تحت تاثیر قرار می‌دادند و این تاثیرات باعث شد تا محتویات این غذا دستخوش تغییر شده و مواد متنوع دیگری به شله اضافه شود.

شله غذایی منحصر به‌فرد در خراسان رضوی

وی گفت: البته باید گفت که رونق اقتصادی به وجود آمده در مشهد به واسطه حضور زائران در این شهر در تغییرات به وجود آمده مخصوصا اضافه کردن گوشت به آن تاثیرگذار بوده است. در نهایت طبق بررسی‌های انجام شده، شله مشهدی در هیچ منطقه دیگری به جزء استان خراسان رضوی پخته نمی‌شود، مگر اینکه در مراسم شهری دیگری از آشپز مشهدی استفاده شود.

درک مهمان نوازی خراسانی‌ها با شله مشهدی

این پژوهشگر در خصوص اعتقادات و آداب و رسوم مرتبط با این غذا تشریح کرد: می‌دانیم که زمانی که بخواهیم میراث ناملموسی را به ثبت برسانیم باید به دنبال آن عنصر و یا عناصر میراثی آن باشیم. عناصر میراثی این غذا همان اعتقادات و باورهایی هستند که  قبل از پخت و حتی بعد از پخت آن انجام می‌شوند. آشپزی که معتقد باشد هنگام پخت شله مخصوصا در زمان محرم و صفر که معنویت خاصی برای پخت این غذا وجود دارد وضو می‌گیرد، چرا که می‌داند این کار یک عمل خاص و معنوی است.  آشپز، کار طبخ را با نام خدا شروع می‌کند و تمام افرادی که در این راه به آشپز کمک می‌کنند برای ریختن هر موادی به داخل دیگ این کار را با ذکر صلوات انجام می‌دهند.

صابرمقدم تصریح کرد: از دیگر اعتقادات بانیان طبخ شله مشهدی، این است که پس از پذیرایی مهمان‌ها  بخشی از شله را بین فقیران و مستمندان توزیع می‌کنند. همچنین افرادی که نذر دارند و یا نذرشان برآورده می‌شود باید همه یا قسمتی از گوشت مورد نیاز سال بعد را نیز تقبل کنند و در پایان صرف غذا بر سر سفره برای بانی پخت شله و اموات او دعای خیر طلب می‌کنند.

نذر شله بیشتر به نام ائمه معصومین صورت می‌گیرد

وی اضافه کرد: نذرها بیشتر به نام ائمه معصومین از جمله حضرت فاطمه(س)، حضرت علی اصغر و امام زمان(عج) صورت می‌گیرد که باید ریشه این موضوع را در عشق شیعیان به سید و سالار شهیدان، امام حسین (ع) در نظرگرفت.  پخت شله مشهدی از گذشته به شکل خودجوش در حال طی‌کردن این مسیر است. بسیار دیده شده که اگر صاحب مجلس مقدار مبلغ مورد نیاز را برای پخت شله نداشته باشد بانیان دیگر وارد عرصه شده و با مشارکت دیگران پخت نذری  شکل می‌گیرد.

این پژوهشگر میراث فرهنگی گفت: مشهدی‌ها معتقدند که اگر فردی برای پخت شله کمچه بزند حاجت‌ها و آرزوهایش برآورده خواهند شد، بنابراین حتی اگر شده به میزانی اندک سعی می‌کنند کمچه بزنند تا آن حاجت و نظرشان بر آورده شود.

درک مهمان نوازی خراسانی‌ها با شله مشهدی

صابرمقدم عنوان کرد: طبخ و سرو شله در مشهد از دیرباز در ایام دهه پایانی صفر، عاشورا و تاسوعا، اربعین و سالروز شهادت امام‌رضا(ع) به عنوان نذری با آداب و رسومی خاص صورت می‌گرفت. همیشه در پخت شله جمعی از خیرین و عاشقان اهل بیت(ع) حضور داشته و دارند و قبل از پهن ‌شدن سفره مرثیه‌خوانی، سینه‌زنی و روزه‌خوانی با حضور عزاداران انجام می‌شود.

شله بیشتر به عنوان نذری محرم و صفر شناخته می‌شود

وی ادامه داد: همچنین باید گفت شله مشهدی بیشتر به عنوان نذری محرم و صفر شناخته می‌شود و دعوتی نیست. پذیرایی با شله مشهدی بیشتر در اماکن عمومی همچون حسینیه‌ها، مساجد و در خانه بانیان صورت می‌گیرد و گواهی بر مهمان‌نوازی مشهدی‌ها و پذیرایی از گروه‌های مختلف اعم از مجاوران و زائران حضرت رضا(ع) است.

این کارشناس میراث فرهنگی اضافه کرد: در ایام عزاداری، صف‌های دریافت نذری با مجموعه ای از قومیت‌ها و لهجه‌های مختلف از بیشتر مناطق ایران برای شرکت در مراسم به مشهد می‌آیند،  شکل می‌گیرد؛ زائران، صرف این غذا را تبرکی برای خود و خانواده می‌دانند.

درک مهمان نوازی خراسانی‌ها با شله مشهدی

زنده‌ نگاه‌داشتن نذری مهم، هدف ثبت ملی شله مشهدی است

صابرمقدم گفت: در نهایت باید بدانیم که هدف ثبت شله مشهدی به عنوان میراث ناملموس معنوی، زنده نگاه‌داشتن نذری مهم و دارای پیشینه در ایام محرم و صفر است که امیدوارم طبخ این غذای منحصر به‌فرد سینه به سینه و به روشی درست منتقل و آموزش داده شود تا عطر و طعم واقعی آن همیشه ماندگار بماند.

منبع: ایسنا

گردشگری مشهد تا سال ۱۴۰۸ چه تغییراتی خواهد کرد؟

عضو پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی گفت: در طرح پژوهشی سناریوهای گردشگری و زیارتی مشهد در افق ۱۴۰۸ که توسط پزوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی انجام شده آینده گردشگری مشهد بررسی شده است.

آرش قهرمان اظهار کرد: طرح سناریوهای گردشگری و زیارتی مشهد در افق ۱۴۰۸ یک طرح پژوهی است که پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی به سفارش معاونت اقتصادی شهرداری مشهد آن را انجام داده است. پژوهش‌های این طرح از سال ۹۸ آغاز شد و در سال ۹۹ به انتها رسید.

وی افزود: این طرح در چند حوزه از جمله اقامت، سوغات و برخی از گونه‌های گردشگری مانند گردشگری سلامت، فرهنگی و تفریحی به تغییرات و نوسانات فضای گردشگری این شهر در ۱۰ سال آینده پرداخته است.

عضو پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی تصریح کرد: الگویی که مورد استفاده قرار گرفته بر اساس یک کار مطالعاتی کارشناس محور بوده است. سناریوهایی که انتخاب شد با نظر کارشناسان روی آینده گردشگری این شهر و با توجه به پیشران‌های تاثیرگذار شناسایی شده و مهم‌ترین اتفاقاتی که احتمال وقوع آن‌ وجود دارد، بررسی شده است.

وی تاکید کرد: بین شهرداری مشهد و اداره‌ کل میراث فرهنگی و پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی همواره همکاری و تفاهم‌نامه‌هایی بر قرار بوده و فعالیت‌های مشترکی انجام شده است. از گذشته روابط پایداری وجود داشته و در صورت اعلام نیاز سازمان‌های مرتبط با گردشگری، پژوهشگران این مرکز پیشنهادات و تحقیقات خود را در اختیار سازمان‌ها قرار داده‌اند.

قهرمان اظهار کرد: رسیدن به حد مطلوب در گردشگری مشهد مستلزم این است که نهادها و سازمان‌هایی از جمله شهرداری، اداره‌ کل میراث فرهنگی، آستان قدس رضوی، اداره‌ کل اوقاف، استانداری و دیگر نهادها پای کار بیایند.

وی بیان کرد: از جایی که توسعه گردشگری مشهد مستلزم توسعه گردشگری خارجی است، وزارت خارجه و دفتر وزارت خارجه در شمال شرق کشور نیز در این حوزه نقش مهمی دارند.

قهرمان با تاکید بر اینکه حوزه گردشگری به نهادها و سازمان‌های زیادی مربوط می‌شود، گفت: زمانی می‌توانیم در این حوزه به نتیجه مطلوبی برسیم و گردشگری به سامان برسد که تمام این نهادها با برنامه‌ریزی واحد و در کنار هم کار را دنبال کنند.

وی بیان کرد: حوزه‌ گردشگری سلامت با توجه به ظرفیت‌های پزشکی مشهد مهم‌ترین سهم در صنعت گردشگری مشهد را دارد؛ در حال حاضر مشهد کانون توجه گردشگران عراقی برای دریافت خدمات سلامت است.

عضو پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی ادامه داد: از برخی نظرها گردشگری این شهر در فضای مخاطره‌آمیزی است. به عنوان مثال گردشگری سلامت که می‌تواند نقطه پیشرفت و توسعه گردشگری در مشهد باشد، پاشنه آشیلی دارد که آن ارتباط بین گردشگران عراقی و شهروندان مشهدی است. اگر فرهنگ میزبانی و اصول پذیرایی از گردشگر خارجی را بین شهروندان ارتقا ندهیم و کیفیتش افزایش نیابد، این حوزه دچار مشکل می‌شود.

وی با بیان اینکه بعضا رفتارها و نگاه نامناسبی به گردشگران عراقی در بین شهروندان وجود دارد، گفت: باید رفتار شهروندان با گردشگران اصلاح شود و نظارتی مستقیم بر رفتار افراد در حوزه سلامت صورت گیرد. اگر مشکلات این حوزه رفع نشود، میزان ارزآوری کشور کاهش خواهد یافت.

قهرمان گفت: یکی دیگر از نیازهای حوزه گردشگری سلامت مناسبات بین‌المللی است. قاعدتا اگر این مناسبات با رکود و چالش همراه باشد، آینده گردشگری مشهد می‌تواند دچار مشکل شود.

وی در خصوص دیگر ظرفیت‌های گردشگری مشهد گفت: گردشگری فرهنگی و ادبی نیز قابلیت توسعه دارد. با توجه به وجود آرامگاه فردوسی و مفاخر ادبی و تاریخی این نوع گردشگری هم می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. برای مثال در پنج سال گذشته در محدوده توس سرمایه‌گذاری‌هایی در حوزه‌هایی چون ساخت سردیس‌، تندیس‌ها و مرمت‌هایی در این منطقه انجام شده است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

جنگل جیغ مشهد؛ از طبیعت تا ترس و وحشت

در سفر به مشهد چه چیزی به عنوان سوغات بخریم؟

در سفر به مشهد چه چیزی به عنوان سوغات بخریم؟

مشهد کلان شهری در شمال شرقی ایران و مرکز استان خراسان رضوی است. سفر مشهد یکی از دوست داشتنی ترین سفر های ما ایرانیان است و به قولی امام رضا باید ما را بطلبد تا توفیق این زیارت نصیب ما شود. سوغات مشهد یکی از واجبات این سفر است. در فرهنگ ما سوغات از شهر مشهد تبرکی از امام رضا است و برای ما بسیار مقدس است.

سوغات های مشهد / خوراکی
۱٫ زعفران

زعفران در واقع گلی است یا گلبرگ های ارغوانی و کلاله ای قرمز رنگ که آن کلاله قرمز رنگ مورد استفاده قرار میگیرد.

زعفران نه تنها در صنایع غذایی کاربرد دارد بلکه در نساجی، رنگ سازی و صنایع چرم هم کاربرد دارد. از خواص این محصول میتوان به ضد سرطان بودن، جوان ساز طبیعی پوست، شادابی و تقویت حافظه و ضد افسردگی اشاره کرد.

زعفران که به طلای سرخ معروف است یکی از گران بها ترین سوغات های مشهد است.

زعفران مرغوب دارای رنگ تیره است و در صورت قرار دادن آن در آب دیر رنگ میدهد. این محصول به شکل های درشت (پوشال)، ریز(سرگل)، دسته ای (دارای ریشه) عرضه میشود.

۲٫ نقل و نبات

نبات خوراکی است که همه ما ایرانی ها با آن آشنا هستند و یکی از خوراکی های محبوب برای شیرین کردن چای و انواع دم نوش ها است.

نبات کریستال های زیبایی است که از تبلور شکر و آب به دست می آید و هم به صورت شاخه ای و چوبی هم به صورت تخته ای عرضه میشود.

امروزه در سطح بازار های مشهد  گونه های متفاوتی از نبات ها عرضه میشود. نبات های زعفرانی، دارچینی، زیره، لیمو، آویشنی، گل محمدی، نعنایی از انواع نبات های چوبی است که در بازار مشهد به فروش میرسد.

نقل هم از دیگر فرآورده های شکر است که مصرف آن در کنار چای رایج است. امروزه نقل در طعم های کاکائویی، نارگیلی، گردویی، هل و گلاب عرضه می شود.

۳٫ زرشک

زرشک در شهر های قاین، روستای کلاته بالا و دیگر روستا های مشهد کشت می شود و فاصله آن تا مرکز خراسان رضوی حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ کیلومتر است. استان خراسان رضوی در تولید زرشک در مقام اول قرار دارد و بعد از آن مازندران با تولید زرشک به خصوص در تنکابن در مقام دوم قرار دارد.

در بسیاری از مغازه های فروش خوراکی در مشهد، زرشک پیدا میشود و اغلب زائران زرشک و زعفران را با هم خریداری میکنند. زرشک در دو نوع اناری و پفکی عرضه میشود.

زرشک خواص درمانی زیادی دارد و در کنار آن یکی از مواد غذایی پر مصرف برای ایرانی ها به ویژه در مهمانی ها است.

۴٫ ادویه هفت قلم

یکی از سوغاتی های محبوب مشهد که برای خانم های خانه دار جذابیت خاصی دارد، ادویه هفت قلم است. این ادویه محبوب بیشتر در آبگوشت، خورشت و دیگر غذاهای ایرانی مصرف میشود.

ادویه هفت قلم مخلوطی از هفت ادویه سماق، گلپر، زنجبیل، فلفل سیاه، دارچین، فلفل قرمز و زرد چویه است. این ادویه با رنگ های مختلف در کنار هم به صورت تفکیک شده قرار دارند و در بسته بندی کارخانه ای هم به همین صورت عرضه میشوند.

از دیگر ادویه های محبوب شهر مشهد میتوان به ادویه پلویی و ادویه ۱۸ رنگ اشاره کرد.

۵٫ خشکبار

یکی از محبوب ترین سوغاتی های مشهد خشکبار است. از کنار مغازه های سوغاتی فروشی های مشهد که بگذرید ظرف های پر از خشکبار وجود دارد که شما را وسوسه میکند به داخل مغازه بروید و خشکبار خریداری کنید.

آلوچه، میوه خشک، نخود و کشمش، گردو و پسته از جمله خشک باری هستند که برخی از زائران آن ها را به عنوان سوغات خریداری میکنند.

برگ های خشک شده زرد آلو و هلو هم از محبوب ترین خشکبار های مشهد است.

۶٫ جیلی بیلی

تا مدت ها جیلی بیلی معنای دقیقی نداشت اما چند سالی است که جیلی بیلی یه عنوان یکی از خوراکی های محبوب مشهد شناخته شده است.

در مشهد شکلات های رنگی با نام جیلی بیلی عرضه میشود که در واقع پاستیل های مخصوص در رنگ های مختلف است.

۷٫ ترشی مشهد

ترشی مشهد یا همان سالاد مشهدی ترکیبی از گوجه فرنگی، گل کلم، هویج، کرفس، سبزیجات معطر و انواع ادویه است. تفاوت این ترشی با ترشی های دیگر در جوشاندن آن گوجه همراه با سرکه است که طعم خاصی را به آن میدهد.

۸٫ آبنبات زنجبیلی

این شکلات خوشمزه از دیرباز در شهر مقدس مشهد تولید و عرضه می شود و به خاطر داشتن زنجبیل از عطر زنجبیل و تندی خاصی برخوردار است.

این آبنبات به شکل ویژه ای به حالت مارپیچ تولید می شود و در بسیاری از مغازه های اطراف حرم قابل تهیه می باشد.

blank

سوغات های مشهد/ صنایع دستی
۱- فیروزه

فیروزه نیشابور از قدیم و در دوران باستان سنگی زینتی بوده که در دربار پادشاهان از آن برای تزئین، ساخت ظروف و به عنوان هدیه استفاده میشده است

امروزه در مشهد به هر بازاری سر بزنید فروشنده های فیروزه یا کارگاه های فیروزه تراشی را مشاهده میکنید.

با توجه به این که سنگ فیروزه بسیار زیبا و پر طرفدار است بهتر است برای اطمینان از اصل بودن این سنگ به فروشندگان قدیمی و معتبر مراجعه کنید.

برای سنگ فیروزه چندین و چند فایده گفته شده است اما مهم ترین آن خاصیت آرامش بخش بودن آن است.

سنگ های فیروزه ای در ترکیب با انواع  صنایع دستی و آثار هنری به بازار عرضه میشوند. اگر به دنبال هدیه ای گران بها هستید ما ظروف مسی فیروزه کوبی شده را به شما پیشنهاد میکنیم.

۲- مهر، سجاده و تسبیح

یکی از سوغاتی های معنوی مشهد که در بازار های اطراف حرم امام رضا و به ویژه در بازار رضا عرضه میگردد مهر، سجاده و تسبیح است که به دلیل فضای معنوی و مذهبی حرم امام رضا، بیشتر زائران مهر، سجاده و تسبیح را به عنوان سوغاتی برای اقوام و خویشاوندان خود خریداری میکنند.

در بازار های مشهد انوع مهر در شکل و ستیز های مختلف عرضه میگردد که این مهر ها از خاک متبرکه حرم رضوی تولید میشود.

تسبیح نیز در تمام ادیان الهی جایگاه ویژه ای دارد. تسبیح ها دارای انوع مختلفی هستند که در اینجا میتوان به تسبیح شاه مقصود، انواع عقیق، فیروزه، دلربا، ام البنین و کهربا اشاره کرد.

همچنین در بازار های اطراف حرم رضوی انواع سجاده و جانماز با قیمت های گوناگون وجود دارد که هر کدام از آنها دارای طرح و نقش های مختلفی است. جنس اغلب سجاده ها از ترمه و مخمل کاشان است.

۳- انگشتر و سنگ های قیمتی

با توجه به مذهبی بودن شهر مشهد به واسطه وجود امام رضا (ع)، سوغات مشهد هم تحت تأثیر این فضای معنوی قرار گرفته است. اکثر زائرانی که به دنبال سوغاتی معنوی هستند بعد از مهر، سجاده و تسبیح به سراغ انگشتر هایی با نگین سنگی میروند.

از انواع این انگشتر ها میتوان به انگشتر هایی با سنگ در نجف، یاقوت، عقیق، زمرد، شرف شمس، حدید نام برد

۴- گلیم و قالی

عشایر منطقه خراسان و شهر های نزدیک مشهد از زمان های قدیم برای پوشاندن زمین، دیواره و سقف چادر گلیم یا قالی میبافتند. امروزه بیشتر گلیم ها جنبه تزئینی دارند و حتی انواع گران قیمت آن را به دیوار خانه ها آویزان میکنند.

امروزه گلیم ها انواع مختلف با طرح های متنوع دارند. در مشهد با همان بافت گلیم انواع کیف هم دوخته میشود.

گلیم افشار، سوماک، ترکمنی از انواع گلیم های مشهور در منطقه خراسان هستند.

۵- دیگ های سنگی یا هرکاره تراشی

هرکاره نام نوعی ظرف سنگی است که با تراشکاری و قلم زنی نوعی سنگ ساخته میشود. ظرف هایی مخصوص پخت و پز دیزی و ظرف های ساییدن مواد غذایی خشک مثل هاون از انواع متداول هستند.

نوع بدون طرح و نقش آن که ارزان تر است و با توجه به سنگی بودن آن غذا با حرارت ملایم پخته میشود.

انواع لعاب کاری شده و قلم کاری شده هم دکوری و زینتی هستند.

۶- ارغوان بافی

از بهم تنیدن تار و پود های ترکه های نازک درخت ارغوان هنر ستنی و بومی ایجاد میشود که به ارغوان بافی معروف است. این هنر دستی با ترکه های ارغوان های طبیعی و خودرو از دره های منطقه مایان طرقبه انجام میشود. برداشت ترکه های ارغوان معمولا در اواسط بهار و تا اواخر پاییز ادامه دارد.

بعد از جمع آوری ترکه ها آن ها را در محیطی خیس و مرطوب می خوابانند و آماده کار می کنند. با بافتن ترکه های ارغوانی بهم سبد ها و اقلام تزئینی به دست می آید.

۷- تابلو های نفیس ویژه

یکی از سوغاتی ها و صنایع دستی نفیس و زیبای مشهد است که مردم جهت تبرک برای دوستان خود آن را هدیه می دهند. تابلو های نفیس از نقره است که در اندازه های مختلف ساخته و عرضه میشوند.

سوغات مشهد

سایر سوغاتی های مشهد
۱- جام چهل کلید

جام چهل کلید یا چهل بسم الله یکی از سوغات های جالب مشهد است. یک جام از جنس برنج که آیه های قرآن بر آن تقش بسته  و چهل کلید کوچک به آن زنجیر شده است. در قدیم برای بخت گشایی و تفال زدن از آن ها استفاده میکردند.

بعد ها یک دست کوچک به نشانه نیایش برای رسیدن به حاجت به آن اضافه شد. این جام با طراحی منحصر به فردی که دارد میتواند یک سوغاتی ایده آل باشد.

۲- خلعت اخرت

خلعت آخرت یا به اصطلاح عامیانه کفن یکی دیگر از سوغات مشهد می باشد که معمولا این نوع سوغاتی در شهرهای مذهبی مثل قم، مشهد، عتبات عالیات و جایگاه های خاص عرضه میگردد.

در فروشگاه های اطراف حرم نیز این محصولات عرضه میشود که دارای دو نوع مردانه و زنانه بوده و بر روی آن با آب زعفران دم کشیده دعای جوشن کبیر کامل، زیارت عاشورا، دعای چهل مؤمن، دعای نور، دعای دوازده امام و چهار قل نوشته شده است.

۳- عبای روحانی و نمازی

عبای نمازی برای هر مسلمانی از ملزومات است و با سوغاتی دادن آن باعث می شوید دوستان و آشنایان شما با عبای متبرکه به بقعه امام رضا (ع) نماز خود را اقامه کنند.

برای خانوم ها چادر نماز و مقنعه متبرکه به بقعه امام رضا (ع) میتواند مناسب باشد.

۴ – عطر

اگر در بازار های مشهد به گشت و گذار بپردازید مغازه های مختلف عطر فروشی را مشاهده میکنید. عطر یکی دیگر از سوغاتی های مشهد است. این سوغاتی با توجه به کیفیتی که دارد با قیمت های گوناگونی عرضه میشود. رایحه های مختلف این عطر ها رایحه ی گل هایی مانند گل یخ، گل مریم، گل نرگس، بهار نارنج و رایحه میوه هاست. البته این سوغات مشهد نمونه ای به نام عطر حرم دارد که جزوه معروف ترین عطر های مشهد است.

سوغات مشهد

سوغاتی های مشهد را از کجا بخریم؟
بازار رضا

بازار رضا از معروف ترین مراکز خرید سوغاتی مشهد است. این بازار که در نزدیکی حرم امام رضا قرار دارد مرکز کسب و کار انوع فروشندگان با انصاف و ارزان فروش است. با کمی گشت و گذار در بازار رضا میتوانید بهترین سوغاتی های مشهد را با ارزان ترین قیمت خریداری کنید.

البته پایین بودن قیمت اجناس به معنای کیفیت پایین آنها نیست بلکه منصف بودن فروشندگان تنوع اجناس در پایین بودن قیمت اجناس تأثیر دارد.

این بازار تنها مرکز خرید سوغاتی نیست و در آن انواع پوشاک و اسباب بازی و …. نیز فروخته می شود.

مرکز خرید فردوسی

این مرکز یکی ار محبوب ترین مراکز برای خرید لوازم خانگی در مشهد است. در عین کیفیت بالای اجناس قیمت اجناس بسیار منصفانه است. در طبقه های مختلف این  مرکز انواع پوشاک زنانه و مردانه در بهترین کیفیت و قیمت فروخته میشود.

مرکز خرید الماس شرق

الماس شرق یکی از معروف ترین مراکز خرید شهر مشهد است. که میتوان اجناس با کیفیتی در انجا پیدا کرد. واحد هایی که در این مرکز خرید قرار دارند اجناس خود را با کیفیت بالا و قیمت پایین به فروش می رسانند.

این مرکز خرید میتواند یکی از بهترین گزینه های شما برای خرید باشد.

بازار سپاد

در نزدیکی مرکز خرید الماس شرق بازار سپاد قرار دارد. این بازار به دلیل عرضه ی کالا های سوغاتی با مقرون به صرفه ترین قیمت یکی از مشهور ترین بازار های مشهد است. این بازار به عنوان یکی از مهم ترین مراکز فروش سوغاتی در مشهد شناخته شده است و محبوبیت بالایی دارد.

منبع: بیتوته

تداعی فرهنگ نوستالژی در موزه های مشهد

هر شیء و اثر به نمایش گذاشته ‌شده در موزه یا نمایشگاه، زبان خالی دارد و با بیننده ارتباط برقرار می‌کند. با تعمق و تفکر می‌توان زبان حال این آثار را دریافت و از دیدگاه‌های مختلف آن را بررسی کرد.

یکی از مهمترین وظایف موزه‌ها برقراری ارتباط فرهنگی بازدیدکنندگان با اشیاء به نمایش‌گذاشته‌ شده در موزه است. در واقع باید کوشید تا همان ارتباط را که میان اثر و خالق آن وجود داشته است، را به نوعی دیگر به بازدیدکنندگان منتقل کرد که این رویکرد امری دور از دسترس نیست.

مشهد همچنین دارای موزه‌های فراوانی است که هر یک تداعی‌گر فضایی خاص و منحصر به‌فرد است و از جمله آن‌ها می‌توان به موزه‌های « آیین‌های پهلوانی»، «پارک‌موزه علوم زمین مشهد» و «موزه نان» اشاره کرد.

موزه آیین‌های پهلوانی

آیین‌های پهلوانی و زورخانه‌ای در سال ۱۳۸۹ به همت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در فهرست میراث فرهنگی معنوی قرار گرفته و ثبت جهانی یونسکو شده است. موزه آیین‌های پهلوانی خراسان رضوی سه سال پیش از ثبت جهانی یونسکو در سال ۱۳۸۶ به همت مرشد «علی‌اکبر قاسمی» معروف به پهلوان رستم، افتتاح شده است.

blank

 

بنای این موزه در مدت دو سال ساخته شد و داخل آن گود زورخانه‌ای باستانی ساخته شده است. بخش اصلی این موزه که اطراف این گود باستانی است، نمایش‌دهنده تصاویر پهلوانان قدیم و معاصر مشهد و ایران است که از جمله آن‌ها می‌توان پهلوان حاجی فخار، حاج حسن لواسانی، پهلوان پنبه، جاوید توسی، رمضان آهنگر، شعبان بی‌مخ و … را نام برد. بسیاری از وسایل ورزشی و کاری این پهلوانان مانند میل‌های ورزشی،کفش، کباده و … در این موزه به نمایش گذاشته شده است.

از بخش‌های دیگر این موزه می‌توان به وسایل ورزشی پهلوان رستم اشاره کرد. پهلوان رستم از سوی سازمان جهانی فنون رزمی، به عنوان مرشد اعظم و پیشکسوت ورزش باستانی ایران معرفی شده است. در بخش جنبی این موزه‌ها آثار شاخص دیگری مانند تنبک جیگی‌جیگی نوازنده دوره‌گرد مشهدی، موتور سیکلت دتر شیخ و … در معرض دید عموم قرار گرفته است. این موزه در بلوار شاهنامه و در نزدیکی آرامگاه فردوسی قرار گرفته است.

پارک‌موزه علوم زمین مشهد

این موزه توسط اداره‌کل زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال‌ شرق و با هدف معرفی و شناساندن زمین و علوم زمین‌شناسی به عموم مردم و به ویژه کودکان و نوجوانان راه‌اندازی شده است. این موزه‌ها با رویکرد آموزشی-فرهنگی فعالیت می‌کند، به طوری که در محیطی فرح‌بخش شامل فضای سبز، آب‌نما و با نورپردازی، بازدیدکنندگان را به جهانی متفاوت از گذشته، حال و آینده زمین می‌برد و نگرشی بدیع از زمین و علوم وابسته به آن را معرفی می‌کند.

پارک‌موزه علوم زمین در زمینی به مساحت ۱۰ هزار مترمربع واقع شده است. محوطه این پارک‌موزه به صورت سه پردیس تخصصی طراحی شده است که این شامل پردیس فیزیک زمین، پردیس زمین‌شناسی و پردیس اکتشاف، معدن‌کاری و زیست‌محیطی می‌شود. در پردیس سوم، یک تونل آموزشی- اکتشافی معدن ذغال‌سنگ نیز قرار دارد.

پارک‌موزه علوم زمین مشهد

 

ساختمان مرکزی این مجتمع نمایش‌دهنده تخصصی انواع سنگ، کانی، فسیل و گوهرسنگ است. همچنین برخی مفاهیم بنیادین و متنوع علوم زمین نظیر زمین گردشگری (ژئوتوریسم) در ایران، مخاطرات طبیعی و جغرافیای دیرینه در این موزه به نمایش درآمده است. در این موزه با همکاری اداره‌کل میراث فرهنگی استان، تالاری به سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی اختصاص یافته است.

پس از انتخاب مشهد به عنوان «شهر جهانی صنایع‌دستی گوهرسنگ‌ها» در سال ۱۳۹۶، اداره‌کل میراث فرهنگی با توجه به موضوعیت این موزه، طراحی این بخش را انجام داده است که آثار و اشیاء گران‌سنگی در آن نگهداری می‌شود.

موزه نان

این موزه در ساختمان اصلی اداری کارخانه گندم‌دشت مشهد قرار دارد که توسط این کارخانه در سال ۱۳۹۱ افتتاح شده و به بهره‌برداری رسیده است. این موزه با هدف معرفی نان از مرحله کاشت، داشت و برداشت گندم و ایجاد فضایی آموزشی برای بازدیدکنندگان و به ویژه دانش‌آموزان طراحی شده است. علاوه بر فضای موزه در حیاط کارخانه نیز به صورت سایت‌موزه، مزرعه‌ای که مراحل کاشت و برداشت گندم را نشان دهد، ایجاد شده است.

در این موزه از ابتدایی‌ترین مرحله آرد کردن گندم که با دست یا دستاس انجام می‌شده است، تا عمل آرد کردن با انرژی آب یا آسیاب و همچنین به‌ کارگیری انرژی باد در آرد کردن یا همان آس‌باد را به شکلی نمایشی- تجسمی به وسیله ماکت به نمایش گذاشته می‌شود. ایجاد و نمایش نانوایی سنتی و نان سنگک از دیگر بخش‌های موزه به شمار می‌رود.

موزه نان مشهد

 

فضای داخلی و معماری موزه از معماری ایرانی الهام گرفته است که این امر نیز به شکلی مناسب ایجاد شده است و فضایی دلنشین ایجاد کرده است. تالاری از این موزه‌ها به معرفی مشاهیر خراسان به صورت تندیس و نقاشی اختصاص یافته است و در داخل کارخانه، فراهم کردن مسیری برای بازدید از خط تولید نان و به عنوان برنامه‌ای جانبی هنگام بازدید از موزه، طراحی شده است که به واسطه آن بازدیدکنندگان می‌توانند به تماشای خط تولید بیش از ۳۰ نوع نان بپردازند.

این موزه در ۱۷ کیلومتری جاده مشهد به قوچان، کارخانه گندم‌دشت مشهد قرار گرفته است.

منبع:

پهلوان، مهرآسا؛ ۱۳۹۸؛ کتاب موزه‌ها و مجموعه‌داران خراسان رضوی؛ انتشارات درج سخن

ایسنا

توسعه گردشگری معنوی مشهد در گرو چه اقداماتی است؟

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی گفت: در شرایطی که بپذیریم گردشگری معنوی می‌تواند به عنوان مزیت رقابتی شهر مشهد به حساب آید، باید این تصویر در ذهن مخاطبین تجلی پیدا کند و مشهد به عنوان پایتخت معنوی ایران و محمل گردشگری معنوی به جهانیان و ایرانیان معرفی شود.

سعید خدیوی در خصوص توسعه گردشگری معنوی در مشهد و الزامات آن، اظهار کرد: به نظر می‌رسد که معنویت، مفهوم گسترده‌ای را در بر می‌گیرد، به طوری که شاید بتوان عمیق‌ترین ادبیات عرفانی را در ادبیات تشیع یافت، بنابراین پتانسیل ایجاد ظرفیت بالای گردشگری در شهر مشهد وجود دارد؛ به این ترتیب توجه به این ادبیات و در نظر داشتن مباحث معنوی، قاعدتاً یکی از الزامات این حوزه خواهد بود.

وی افزود: از گذشته نیز اساتید و بزرگان حوزه عرفان و فلسفه در مشهد حضور داشته‌اند که باید به آن‌ها بها داده شود و مشهد به عنوان شهری که نخبگان بزرگی در زمینه عرفان و معنویت پرورش داده است، معرفی شود؛ این بخش از توسعه گردشگری معنوی نیازمند تلاش و جدیت حوزه‌های علمیه است.

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی ادامه داد: بخش دیگر که مربوط به تصویر ذهنی ایجاد شده از شهر مشهد است، نیازمند توجه به سویه‌ها و یا گونه‌های دیگر گردشگری است که هم‌راستا با گردشگری مذهبی و یا معنوی هستند. یکی از حوزه‌هایی که به راحتی نمی‌توان آن را از حوزه گردشگری معنوی تفکیک کرد، بخش هنری گردشگری فرهنگی است. بنابراین به نظر من بخش دوم توسعه گردشگری معنوی در ارتباط با موضوع توجه به فرهنگ و هنر است. با توجه به این که در امر دینی و قدسی، نگاهی زیبایی‌شناسانه وجود دارد و در واقع یکی از مراحل امر دینی، زیبایی‌شناسی است، مشاهده می‌شود که از گذشته تاکنون هنر در مجموعه مسائل مربوط به زیارت نقش بسزایی داشته است.

خدیوی تصریح کرد: از جمله آن‌ها می‌توان معماری ساختمان‌ها و حرم که همراه با زیباترین و دقیق‌ترین ظرافت‌ها ساخته شده است را نام برد. به علاوه موسیقی نیز بخش جدایی‌ناپذیر امر زیارت بوده است، به طوری که صدای نقاره‌ها، آوای قرآن، آوای اذان و … از جمله آواهایی هستند که به طور جدی نیاز زائران و گردشگران معنوی را تأمین می‌کرده و به بهترین شکل بروز و ظهور می‌یافته است. بو نیز از دیگر ویژگی‌های برندیگ محسوب می‌شود، به طوری که در برخی اماکن مذهبی و زیارتی، مشک و عود دود می‌کنند و یا با توجه به فرهنگ اسلامی بوی خوش گلاب نیز در فضا می‌پیچد، به گونه‌ای که برند عطر مشهدی از موضوع توجه به بوی خوب در امر زیارت، نشأت می‌گیرد.

رزرو-تور-مشهد-خراسان رضوی

رزرو-تور-مشهد

هنر و زیبایی بخش مهمی از زیارت را به خود اختصاص داده است

وی با بیان این که به طور کلی هنر و زیبایی، بخش مهمی از زیارت را به خود اختصاص داده است و تصویر ذهنی مردم از زیارت و امور قدسی، تصویری زیبایی‌شناسانه است، تشریح کرد: هنر کمک زیادی به این موضوع می‌کند؛ در نتیجه لازم است امروزه به این موضوع توجه کنیم؛ چراکه با ورود تکنولوژی به حوزه فرهنگ و همچنین گسترش هنر در دوران مدرن و تسری آن به حوزه‌هایی مانند سینما، تئاتر، موسیقی و … ظرفیتی ایجاد شده است که ما در گردشگری مذهبی و همچنین تقویت برندینگ امر زیارت نیازمند توجه بیشتر به این حوزه هستیم.

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی اضافه کرد: البته منظور از هنر در واقع هنرهایی با نگاه معناگرایانه است، به عنوان مثال جشنواره‌های بزرگی در رابطه با سینمای معناگرایانه در مشهد برگزار کنیم و یا کنسرت‌ها و جشنواره‌های موسیقی معناگرایانه و موسیقی معنوی را در مشهد گسترش دهیم تا با استفاده از آن‌ها بتوانیم تصویر معنویت در ذهن مخاطبان را پررنگ‌تر کنیم؛ بنابراین به نظر می‌رسد که این‌ موارد ضرورت‌های انکارناپذیری هستند.

 

خدیوی عنوان کرد: اقدامات در حوزه معماری و شهرسازی باید به گونه‌ای باشد که بافت پیرامون حرم بعدی زیبایی‌شناختی داشته باشد، به شکلی که مردم از تماشا و دیدن آن لذت بصری ببرند و این زیبایی تنها نباید در صحن و سرای حرم قابل مشاهده باشد؛ در واقع حرم مطهر باید در پیوند با فضای شهری باشد.

وی با اشاره به این که این بافت شهری باید از سایر بافت‌های شهری مشهد و حتی کشور متمایز باشد، بیان کرد: به تعبیری نمی‌توان کپی‌ بافت‌های شهری دیگر را در این مکان ایجاد کرد. البته این موضوع در تخصص من نیست و متخصصان شهرسازی باید نظر دهند؛ اما به طور کلی این بخش نیز باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا حوزه بسیار با اهمیتی است و عدم توجه به آن سبب می‌شود نتوانیم آنطور که لازم است در حوزه برندسازی و ایجاد تصویر مثبت از شهر مشهد، موفق عمل کنیم.

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی اضافه کرد: ابزار سومی که می‌تواند در توسعه امر زیارت اثرگذار و کمک‌کننده باشد، گونه‌های دیگر گردشگری است. به عنوان مثال گردشگری تندرستی و یا سلامت یکی از انواع گردشگری است که از گذشته با موضوع شفا در امر زیارت پیوند داشته است. به عبارتی این گونه گردشگری تمایل دارد که به زیارت نزدیک باشد و می‌تواند تأثیر مثبتی از شهر مشهد ایجاد کند. به علاوه در حوزه درآمدزایی و اقتصادی نیز برای شهر مشهد قابل تأمل و توجه است.

اقامت-مشهد-گردشگری مذهبی-آستان قدس

 

شناسایی گونه‌های گردشگری هم راستا با زیارت در تقویت برندینگ اثرگذار است

خدیوی خاطرنشان کرد: گردشکری تاریخی و گردشگری خرید نیز از گونه‌های دیگر گردشگری هستند که می‌توانند کمک قابل توجهی به امر زیارت کنند؛ خرید سوغات همواره جزء جدایی‌ناپذیر زیارت بوده است، اما امروزه با ورود کالاهای چینی و … دچار مشکلات زیادی شده است. به نظر می‌رسد گردشگری خرید باید مبتنی بر خرید از کارگاه‌هایی باشد که محصولات ایرانی و مورد تقاضای گردشگران مانند کارگاه‌های سنگ‌تراشی، پوشاک و … که سبب توسعه گردشگری خرید می‌شوند را تولید ‌کند، تا بتواد گردشگری زیارتی شهر مشهد را تقویت کند. بنابراین شناسایی گونه‌های گردشگری هم‌راستا با امر زیارت می‌تواند در تقویت برندیگ و ایجاد تصویر ذهنی بهتر از مشهد اثرگذار باشد.

وی درخصوص موانع ایجاد تصویر ذهنی مثبت اظهار کرد: به نظر من مهمترین مانع ایجاد تصویر ذهنی و برندیگ شهر مشهد، اغتشاش معنایی و یا اغتشاش بصری است؛ به این معنی که گونه‌های هم‌راستا یا غیر هم‌راستا با امر زیارت آن هم با مفهوم معنویت را در شهر مشهد بسیار پررنگ کنیم. به نظر من چنانچه مقابله با گونه‌های گردشگری هم‌سو با زیارت و گردشگری معنوی مانند گردشگری فرهنگی ادبی، فرهنگی هنری، سلامت و … را جایگزین تقویت این گونه‌های گردشگری  کنیم، متأسفانه گونه‌های دیگری از گردشگری مانند گردشگری غذا شکل می‌گیرد. گرچه ظهور این نوع از گردشگری تضاد و منافاتی با امر زیارت ایجاد نمی‌کند و حضور این نوع گردشگری تا حدودی خوب است، اما پررنگ شدن آن در نهایت ما را دچار مشکل خواهد کرد.

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی گفت: به تعبیری دیگر جلوگیری از توسعه گونه‌های هم‌راستا با زیارت مانند هنر، موسیقی فاخر، سینمای معناگرا و افزایش حضور گردشگرانی که تقاضای معنویت دارند، سبب شکل‌گیری گونه‌های دیگری از گردشگری می‌شود. افرادی که دغدغه امور معناگرایانه، مذهبی و دینی دارند و تلاش می‌کنند مخاطبینی که تصویر مذهبی از مشهد دارند در این شهر حضور پیدا کنند، باید اجازه دهند و بستری را فراهم کنند که زیبایی‌شناسی که در هنر تجلی پیدا می‌کند در شهر مشهد نیز به حد اعلاء خود برسد.

خدیوی افزود: به طوری که مشهد در بازه‌های تابستان و مناسبت‌های مذهبی، محمل بزرگی از جشنواره‌های هنرهای شنیداری، سینما، هنرهای تجسمی و … باشد که تمام این عوامل به تقویت و پررنگ شدن موضوع معنویت در شهر کمک می‌کنند.

وی ادامه داد: یکی از مشکلات این است که ما برای جلوگیری از جریان اقتصادی تجاری که مبتنی بر سوداگری و توسعه گونه‌های غریب با امر زیارت است، نمی‌توانیم از قوانین سخت و سنگین استفاده کنیم؛ بلکه باید گونه‌های دیگری از گردشگری را تقویت کنیم که مخاطبان معناگرا و معنویت‌گرا به مشهد روی آورند. حضور زائران و گردشگران معنویت‌گرا سبب می‌شود، گونه‌هایی که هم‌راستا با زیارت و امر قدسی نیستند،حداقل اغتشاش بصری ایجاد می‌کنند و یا تصویر نامنظمی از شهر مشهد به وجود می‌آورند، به مرور زمان به حاشیه رانده شده و برند زیارت توسعه یابد؛ چراکه برند در ذهن و ضمیر ناخودآگاه انسان‌ها شکل خواهد گرفت.

مسجد گوهرشاد مشهد-برندینگ

برای ایجاد تصویر ذهنی مثبت از مشهد نیازمند پیوند میان عناصر درگیر با گردشگری هستیم

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خاطرنشان کرد: بنابراین ایجاد تصویر ذهنی مثبت، نیازمند هماهنگی، هم‌پوشانی و پیوندی میان عناصر درگیر با گردشگری است؛ از این رو لازم است انواع مختلف گردشگری و سیاست‌گزاران این حوزه در جهت ایجاد تصویری معنوی و مذهبی از شهر مشهد، با یکدیگر همفکری  داشته باشند و این موضوع زمانی تحقق می‌یابد که تمام نهادهای مرتبط حداقل به اجماع نظری درخصوص موضوع گردشگری معنوی و لزوم توجه به آن در بافت اصلی شهر مشهد دست پیدا کنند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

زیارت، اصلی‌ترین عنصر برندینگ شهر مشهد

تاریخچه گنبد طلایی حرم علی‌ابن‌موسی الرضا(ع)

مشخص‌ترین نماد و نشانه بیرونی حرم مطهر امام رضا علیه‌السلام گنبد طلایی آن است که مجاوران و مسافران با دیدن آن بنای با شکوه، سلام و درودی بر هشتمین امام نثار می‌کنند.

 در یادداشتی در خبرآنلاین به قلم هادی انصاری آمده است: «بنا بر نقل کتب تاریخی، نخستین گنبد بر فراز مزار قدسی حضرت امام رضا علیه‌السلام، به فرمان سلطان سنجر سلجوقی (۵۱۱ ـ ۵۵۲ ق) و به کوشش وزیر وی، شرف‌الدین قمی ساخته شد. در آن هنگام گنبد با کاشی آذین گردیده بود. گنبد آغازین همان است که اینک از داخل حرم مطهر دیده می‌شود و سطح مقعّر و مقرنس آینه کاری آن پیداست. بنا بر این سقف درونی حرم مطهر به حدود هشت قرن پیش بازمی‌گردد.

در دوران شاه طهماسب صفوی، پس از جمع‌آوری خشت‌های کاشی، گنبدی با خشت‌های طلا بر فراز گنبد پیشین بنا شد. این همان گنبدی است که امروزه در نمای بیرونی به چشم می‌آید. در شورش ازبک‌ها، خشت‌های طلای گنبد به چپاول رفت.

در سال ۱۰۰۹ق که شاه عباس صفوی از پایتخت آن روز، اصفهان، پیاده رهسپار مشهد گردید، مدتی در مشهد اقامت گزید و دستور داد که گنبد مطهر، بار دیگر با خشت‌هایی از مس و روکش طلایی پوشیده شود و این کار به دست کمال‌الدین محمود یزدی به تحقق پیوست. بر پایه آن چه در کتیبه گنبد دیده می‌شود، این کار در سال ۱۰۱۰ق آغاز شده و در سال ۱۱۱۶ق به پایان رسیده است. متن کتیبه گنبد که اثر خامه خوشنویس نامدار ایرانی علیرضا عباسی است و با قلم طلایی بر زمینه فیروزه‌ای به خط ثلث نوشته شده، چنین است:

بسم الله الرحمن الرحیم من عظائم توفیقات الله سبحانه ان وفق السلطان الاعظم مولی ملوک العرب و العجم صاحب النسب الطاهر النبوی و الحسب الباهر العلوی تراب اقدام خدام هذه الروضة المنورة الملکوتیة مروّج آثار اجداده المعصومین السلطان ابن السلطان ابوالمظفر شاه عباس الموسوی الصفوی بهادرخان. فاستسعد بالمجیء ماشیاّ علی قدمیه من دارالسلطنة اصفهان الی زیارة هذا الحرم الاشرف و قد تشرّف بزینة هذه القبة من خلّص ماله فی سنة الف و عشر و تمّ فی سنة الف و ستة عشر.

بنابراین، گنبدی که اینک مشاهده می‌شود، همان بنایی است که حدود چهارصد سال از ساخت آن می‌گذرد.

در سال ۱۰۸۴ق و در زمان شاه سلیمان صفوی، به دنبال وقوع زمین‌لرزه، به گنبد مطهر نیز آسیب‌هایی وارد آمد و شماری از خشت‌های طلایی آن از جا کنده شد. وی دستور داد تا گنبد بازسازی شود و کتیبه‌ای بر آن افزوده گردد که این رخداد را حکایت نماید. این کتیبه اکنون به صورت چهار ترنج در اطراف گنبد مطهر دیده می‌شود. متن کتیبه یادشده چنین است:

من میامن منن الله سبحانه الذی زین السماء بزینة الکواکب و رصع هذه القباب العلی بدرر الدراری الثواقب ان استسعد السلطان الاعدل الاعظم و الخاقان الاکرم الافخم اشرف ملوک الارض حسبا و نسبا و اکرمهم خلقا و ادبا مروج مذهب اجداده الائمة المعصومین و محیی مراسم آبائه الطیبین الطاهرین السلطان بن السلطان شاه سلیمان الصفوی الموسوی بهادرخان بتذهیب هذه القبة العرشیة الملکوتیة و تزیینها و تشرّف بتجدیدها و تحسینها اذا تطرق الیه الانکسار و سقطت لبناتها الذهبیة التی کانت تشرق کالشمس فی رابعة النهار بسبب حدوث الزلزلة العظیمة فی هذه البلدة الکریمة فی سنة اربع و ثمانین و الف و کان هذه التجدید الجدید فی سنة ثمانین و الف. کتبه محمدرضا امامی.

انشاء این متن زیبا و ادبی از سوی استاد و فقیه و ادیب برجسته دوران صفوی مرحوم آقا حسین خوانساری (م ١٠٩٨) صورت پذیرفته که در نوشتن متون ادبی در دوران خود، از قدرت گسترده ای برخوردار بوده است.

در سال ۱۳۵۳ شمسی خشت‌های طلایی گنبد که بر اثر گذشت زمان شفافیّت و جلای خود را از دست داده بود، در هنگام نیابت تولیت آستانه رضوی عبدالعظیم ولیان خشت‌های طلایی را از جای خود برداشتند و بار دیگر با آب طلا به روش الکترو پلیتینگ خشت‌ها را در وان‌های اشباع شده به آب طلا قرار داده و دوباره لایه‌ای تا حدود ١٧ میکرون طلا ضخامت دادند. (گفتنی است که هر میلیمتر شامل هزار میکرون است) و در جای خود نصب کردند. ولیان دستور داد هر خشتی که برداشته می‌شود، شماره‌گذاری شود که بتوانند پس از طی لایه‌گذاری طلا و پروژه ترمیم خشت‌ها، دقیقا هر خشت را در جای نخستین خود قرار دهند. کاری که مرحوم ابراهیم زرگرباشی رییس کارگاه طلاکاری گنبد مطهر امیرالمومنین ع در نجف اشرف در سال ١١٥٥ هجری که به دستور نادرشاه افشار صورت گرفت، خود انجام داده و تمامی خشت‌ها علاوه بر شماره‌گذاری و تعیین ردیف قرار گرفتن خشت بر روی گنبد و امضای خود و گاه برخی از استادان آن زمان را قرار داده که این پیش‌بینی، خود کمک فراوانی به در جا قرار دادن هر خشت نمود.

گفتنی است که مساحت گنبد مطهر امام رضا علیه‌السلام حدود ٨٥٠ متر مربع بوده که از دو بخش ساقه و گنبد تشکیل می‌گردد. این گنبد با سیزده هزار و یکصد خشت طلا پوشیده و آذین گردیده شده است.

ابعاد گنبد به این شرح است:

ارتفاع از کف حرم تا زیر سقف گنبد درونی ۸/۱۸ متر

ارتفاع از کف حرم تا بالای گنبد طلای بیرونی ۲۰/۳۱ متر

ارتفاع از اوّل طلاکاری تا تیزه گنبد ۴۰/۱۶ متر

ارتفاع سر طوق گنبد ۵۰/۳ متر

محیط خارجی ۱۰/۴۲ متر

منبع: ایسنا

زیارت، اصلی‌ترین عنصر برندینگ شهر مشهد

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی با اشاره به اهمیت توجه به برندینگ گردشگری و لزوم توجه به معنویت و امر زیارت در حوزه برندینگ شهر مشهد، عوامل و موانع تحقق توسعه برندینگ گردشگری را تشریح کرد.

سعید خدیوی در خصوص تعریف و معنای برندینگ در صنعت گردشگری اظهار کرد: برند، در واقع احساس ایجاد شده در ذهن مخاطب است که می‌تواند در ارتباط با خدمات، محصولات و یا مکان باشد و این احساس شامل مجموعه‌ای قابل لمس و غیرقابل لمس می‌شود.

وی اضافه کرد: در حقیقت این احساس و ویژگی‌های قابل لمس و غیرقابل لمس روانی و اجتماعی وابسته به محصول، شخصیت و ویژگی‌هایی است که خریدار به محصولات نسبت می‌دهد. برندسازی مکان به عنوان مدیریت تصویر مکان تعریف می‌شود، زیرا اماکن اغلب به عنوان تصویری ذهنی در یاد مخاطبان نقش می‌بندد که نیازمند هماهنگی‌های اقتصادی، فرهنگی، تجاری، اجتماعی، دولتی و رقابتی است.

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی درمورد ضرورت و فواید ایجاد برندینگ در حوزه گردشگری و به تعبیری برندسازی در زمینه مکان و مقاصد گردشگری بیان کرد: این موضوع کاملا واضح است هرچه موضوع برندینگ و یا تصویر ذهنی مخاطبان از مقاصد گردشگری کشور، با نیازها، خواسته‌ها و تمایلات گردشگران و مخاطبان همراه و هم‌راستا باشد و تصویر ذهنی مناسبی ایجاد کند، در نهایت سبب افزایش و جذب بیشتر گردشگر می‌شود.

جذب سرمایه‌گذار در برندینگ اهمیت بالاتری نسبت به جذب گردشگر دارد

خدیوی ادامه داد: اما به عقیده من جذب سرمایه‌گذار که جنبه دیگری از برندینگ محسوب می‌شود، از اهمیت بیشتری نسبت به جذب گردشگر برخوردار است؛ به طوری که ما برای جذب سرمایه‌گذار نیز نیازمند برندینگ مکان هستیم. به عبارتی دیگر با وجود این که  جذب گردشگر، موضوع مهمی است و باید مورد توجه قرار گیرد؛ اما نباید معرفی شهر یا مقصد گردشگری به عنوان مکان مناسب برای سرمایه‌گذاری و جذب سرمایه در راستای ایجاد تصویر ذهنی مدنظر، مورد غفلت واقع شود زیرا این موضوع می‌تواند به جذب گردشگر و توسعه برند شهری نیز کمک نماید.

وی عنوان کرد: ضرورت گفته شده به این دلیل است که رابطه‌ دو طرفه علی و معلولی به ویژه در خصوص مکان‌های گردشگری وجود دارد؛ هرچه سرمایه‌گذار بیشتری برای شهرمان جذب کنیم، به تبع آن زیرساخت‌ها و فضاهای گردشگری بیشتری می‌توانیم ایجاد کنیم و در نتیجه گردشگران با الگوهای سفر و تقاضاهای متفاوتی را جذب خواهیم کرد.

مرتبط:

جاذبه‌های تاریخی مشهد

همه چیز درباره مسجد گوهرشاد مشهد

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی افزود: به تعبیری دیگر هرچه سرمایه‌گذار بیشتری جذب کنیم، می‌توانیم کیفیت فضایی بیشتری را در اختیار گردشگران قرار دهیم و از طرفی دیگر هرچه گردشگران افزایش پیدا کنند، سرمایه‌گذاران بیشتری ترغیب می‌شوند که در شهر و منطقه ما سرمایه‌گذاری کنند. هر دو بخش این رابطه مستلزم توجه به برندینگ و ایجاد تصویری مثبت از مکان و مقصد گردشگری است. هرچه این تصویر مثبت هم‌راستا با نیازها و خواسته‌های گردشگران و سرمایه‌گذاران باشد و حفظ سرمایه، حمایت و ایجاد فضای کسب‌وکار برای سرمایه‌گذاران را ایجاد و تبلیغ کنیم، قطعا سرمایه‌گذاری در بخش زیرساخت صورت خواهد گرفت و در نتیجه‌ این سرمایه‌گذاری، توسعه گردشگری اتفاق خواهد افتاد.

خدیوی تصریح کرد: در سمت مقابل نیز توسعه گردشگری و حضور بیشتر گردشگران منجر به سودآوری بیشتر پروژه‌های گردشگری شهری می‌شود و در نتیجه سرمایه‌گذاری در این بخش افزایش پیدا می‌کند. به نظر من این رابطه دو سویه اصلی‌ترین ضرورت برندینگ در زمینه گردشگری است در حالی‌که برندینگ گردشگری در حوزه‌های دیگری نیز اثرگذار خواهد بود و رضایت از زندگی ساکنان شهر را نیز افزایش می‌دهد.

توسعه گردشگری و برندینگ باید مبتنی بر ظرفیت‌های گذشته شهرها صورت گیرد

وی خاطرنشان کرد: به عقیده من شهرها باید مبتنی بر ظرفیت‌هایی که از گذشته داشته‌اند توسعه پیدا کنند؛ به گونه‌ای که این ظرفیت‌ها را حفظ کرده و به جهت ارتقاء و توسعه آن‌ها در جهت تصویر ذهنی ایجاد شده برای مخاطبین حرکت کنند. به عنوان مثال شهر مشهد، شهری زیارتی است که گردشگران برای زیارت به صورت سنتی در این شهر حضور پیدا می‌کرده‌اند و در واقع از دنیای مادی جدا می‌شدند.

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی تشریح کرد: امر زیارت در گذشته به عنوان امری عبادی و با نگاهی وظیفه‌گرایانه در نظر گرفته می‌شده است. در حالی‌که مسافران در دنیای مدرن، نیاز و خواسته دیگری دارند؛ اما این نیازها و خواسته‌ها در راستای همان مفهوم کلی زیارت گنجانده می‌شود. به این معنی که اگر گردشگری مذهبی را به عنوان برند، تقاضا و یا تصویر ذهنی اصلی مخاطبین از شهر مشهد در نظر بگیریم، در نهایت مخاطبین ما انتظار دارند این تصویر براساس نیازهای به روز شده آن‌ها گسترش پیدا کند.

خدیوی گفت: در واقع باید به این نکته توجه کنیم که امروزه چه دیدگاه و نگرشی نسبت به زیارت و به طور کلی موضوع دین‌داری وجود دارد. انتظار مخاطبین ما در دوران مدرن اندکی تفاوت پیدا کرده است، اما این تفاوت نباید به شکافی بزرگ منجر شود. دوران مدرن باعث شده است که نگاه انسان‌ها به دین، نگاهی معناگرایانه و معنویت‌گرایانه باشد و به تبع تقاضای آن‌ها نیز به این سمت سوق پیدا کند، به ویژه در خصوص اماکن زیارتی که گردشگری دینی آن‌ها بر اساس مناسک دینی واجب مانند حج نبوده است. در حقیقت برای زیارت در شهر مشهد و شهرهای زیارتی دیگری مانند مشهد، احساس نیازی وجود داشته که زائران را برای سفر به این مکان‌ها تشویق می‌کرده است.

وی اضافه کرد: به این ترتیب این احساس در دنیای امروز به دلیل فشار ناشی از دنیای مدرن، گسترش پیدا کرده است، به گونه‌ای که فشار سبک زندگی در دوران مدرن که از سرعت زیادی نیز برخوردار است، باعث شده انسان‌ها نیاز به آرامش و رهایی از زندگی روزمره و پیوند با امر قدسی را احساس کنند؛ بنابراین این نیاز و امر قدسی، خواسته، توقع و تصویری از شهر زیارتی را به وجود آورده است.

عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی اظهار کرد: بنابراین امروزه هر چه ما شهر مشهد را با توجه به انتصاب پایتخت معنوی کشور و محل تبلور معنویت، به عنوان یک مقصد معنوی در نظر بگیریم، باید به عناصر معنویت به عنوان مهمترین ویژگی‌ها و تصاویر ذهنی که باید در ذهن مخاطبین شکل گیرد، توجه کنیم. در واقع زیارت، اصلی‌ترین عنصر برندینگ شهر مشهد محسوب می‌شود.

خدیوی افزود: به عقیده من، باید با توجه به فضا و ویژگی‌های دوران مدرن، تصویری که از گذشته درخصوص مشهد در ذهن انسان‌ها بوده و نیازها و خواسته‌هایی که بر این اساس شکل گرفته است را تقویت کنیم. بنابراین لازم است موضوع زیارت را با توجه به مقتضیات زندگی مدرن و به عنوان حقیقت برندینگ در شهرهای زیارتی نظیر مشهد در نظر بگیریم، زیرا مزیت رقابتی شهر مشهد و شهرهایی مانند مشهد در گرو همین یکپارچگی معنایی است.

بزرگترین خانه تاریخی مشهد تخریب شد

با وجود اینکه در سال‌های اخیر این اطمینان داده شده بود که هیچ نگرانی بابت تخریب خانه «کوزه کنانی» وجود ندارد و مرمت و بازسازی این بنا نیز تنها با هماهنگی انجام خواهد گرفت، اما متاسفانه روز گذشته بخشی از بنای این خانه تخریب شده است.

کوزه کنانی که عنوان بزرگترین خانه تاریخی مشهد را یدک می‌کشد و یادگار دوره قاجار است با اینکه قرار بود این بنای تاریخی با توافق میراث و مالکان احیا و بازسازی شود، طی دلایلی نامعلوم تخریب شده و این بنا یکی از ۲ ساختمان خود را از دست داده است. البته طی اخباری که تاکنون منتشر شده مالکان ادعا می‌کنند این اتفاق با توافق میراث رخ داده است.

با اینکه این بنا از فهرست آثار ملی خارج شده بود و تحت قوانین حفاظت و صیانت آثار تاریخی قرار نداشت، اما در طرح تفصیلی ملاک عمل به عنوان کاربری فرهنگی و تاریخی تعیین شده و در همین راستا هر گونه مداخله در این بنا باید با نظر سازمان میراث فرهنگی انجام شود.

در خصوص خانه کوزه کنانی باید گفت که این بنا در حافظه تاریخی مردم مشهد ماندگار شده و به عنوان یک مکان‌‎رویداد برای هویت‌بخشی این شهر از اهمیت بالایی برخوردار است که می‌تواند بسیاری از رویدادهای تاریخی را روایت کند.

اثر تاریخی خانه کوزه کنانی در سال ۱۲۴۷ شمسی مطابق با سال ۱۲۸۸ قمری در دوره قاجار با کاربری مسکونی احداث شده و در سال‌های جنگ جهانی به عنوان کنسول‌گری آمریکا مورد استفاده قرار گرفته است. این بنای ارزشمند فارغ از ارزش‌های فرهنگی و معماری که متعلق به دوره‌ای خاص از سیر تحول معماری شهر مشهد بوده، دارای ویژگی‌های سیاسی و اجتماعی قابل توجه است و نقش مهمی در حفظ هویت و ماندگاری حافظه تاریخی شهر ایفا می‌کند.

خانه کوزه کنانی در کوچه چهارباغ، جنب سجادیه کویتی‌ها و روبه‌روی حسینیه فروشانی‌ها واقع شده و همه ساله مورد بازدید گردشگران داخلی و خارجی و زائران بارگاه منور رضوی قرار می‌گرفته است. همچنین باید گفت که این خانه تاریخی نقش مهمی در حفظ هویت و ماندگاری حافظه تاریخی مشهد مقدس داشته است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

چه خبر از احیاء بازار تاریخی فرش مشهد ؟

جاذبه‌های تاریخی مشهد

انواع سبک های گردشگری در مشهد