نوشته‌ها

گذر عمر بر دیوارهای این کاروانسرا و تاریخی که فراموش نمی‌شود

کاروانسرا چهل پایه خراسان جنوبی در فهرست میراث ملی ثبت شده و این امر گذرگاهی برای ثبت تاریخ است.

در گذشته به دلیل طولانی بودن مسافت بین راه‌ها مکان‌هایی با عنوان کاروانسرا در میان راه ساخته میشد تا محلی برای استراحت مسافران باشد. در جاده راور به دیهوک در نزدیکی روستای نایبند (۸۰ متری جنوب روستای نایبند و ۸۰ کیلومتری شمال شهر راور استان کرمان) روستایی به نام چهل پایه وجود دارد که کاروانسرای چهل پایه هم جزئی از همین روستا است.

کاروانسرا

این مسیر در گذشته شهرهای جنوبی کشور را به خراسان وصل می کرد؛ از این رو مسافران زیادی که قصد زیارت امام رضا(ع) را داشتند از این جاده گذر می‌کردند. به دلیل عدم امکانات، در امان ماندن از خطر راهزنان و همانطور که گفته شد استراحت میان راه کاروانسرا و اقامتگاه های متعددی از جمله آب‌بید، حوض پنج، چاه کوران، قلعه دختر، و غیره در این جاده تعبیه شده که چهل پایه یکی از آن‌هاست.

بر اساس شواهد گفته شده دو چاه عمیق برای تامین آب مسافران در کاروانسرا و به لحاظ تاریخی قدمت آن مربوط به دوره قاجار است. این روستا در مرکز ایران و کویر لوت واقع شده است و از آثار تاریخی و جاذبه‌های گردشگردی شهرستان طبس در استان خراسان جنوبی به شمار می‌آید. اینجا همان جایی است که روزی مامنی برای زائران خسته و امروز گذرگاهی برای رسیدن به گذشته پر فراز و نشیب این سرزمین است.

کاروانسرا چهل پایه خراسان جنوبی

کاروانسرای چهل پایه و مجموعه بناهای پیرامون آن در شهرستان طبس خراسان جنوبی در فهرست میراث ملی ثبت شد. کاروانسرا و مجموعه آثار واجد ارزش آن شامل، آب انبار، پایاب، برج، کوره آجر پزی است که هر کدام از این آثار در خور پژوهش و مطالعه از منظر معماری و تاریخی هستند. این بنا هزار و ۶۰۰مترمربع مساحت داشته و بر اساس بررسی‌های باستانشناسی و شواهد معماری به دوره قاجاریه تعلق دارد. اجزای اصلی این اثر شامل سردر و هشتی ورودی، حیاط، برج، اصطبل، و تاقنماهای حیاط است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

کاروانسرای رباط شرف _موزه آجرکاری ایران

کاروانسرای شاه‌ عباسی

آشنایی با کاروانسرای ایزدخواست

کاروانسرای شاه‌ عباسی

کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج که از آن به ‌عنوان تنها کاروانسرای درون‌ شهری کشور یاد می ‌شود، بازتابی از تاریخ دوره صفویه بوده و شاهراه ارتباطی شرق به غرب کشور بود. این اثر یادگاری از دوره صفویه است و معماری آن شبیه به دیگر کاروانسراهای این دوره میباشد. مساحت کل بنا ۳۶۰۰ مترمربع و مساحت حیاط مرکزی آن ۹۰۰ مترمربع است. کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج احتمالاً در دوره پادشاهی شاه سلیمان صفوی بین سال‌ های ۱۰۷۸ تا ۱۱۰۹ هجری قمری بنا شده است.

در سه دوره صفویه، افشاریه و زندیه این بنا به عنوان محلی برای استقرار کاروانیان و استراحت مسافران مورد استفاده قرار گرفت. در اوایل دوره قاجار به عنوان پایگاه نظامی و در اواخر این دوره به عنوان اولین مدرسه بزرگ کشاورزی ایران موسوم به مدرسه فلاحت معرفی گردید. بعد از سقوط قاجاریه حدود سال‌ های ۱۳۳۰ هجری قمری از این مکان به ‌جای انبار غله کشاورزی استفاده ‌شده است که بیشترین آسیب به این بنا در این زمان وارد شده است.

کاروانسرای شاه‌ عباسی

در سال ۱۳۸۵ با تشکیل صندوق احیا و بهره برداری اماکن میراث فرهنگی جهت جلوگیری از تخریب این بنای ارزشمند و در راستای حفظ این مجموعه تاریخی تصمیم به واگذاری آن به بخش خصوصی گرفته شد. در سال ۱۳۸۶ با مشارکت و سرمایه گذاری بخش خصوصی مراحل مرمت آن آغاز و سرانجام در سال ۱۳۹۲ با پایان یافتن کلیه مراحل مرمت واحیا، با هزینه ای بالغ بر یکصد میلیارد ریال به بهره برداری رسید.

این کاروانسرا در جاده ابریشم و شاهراه ارتباطی شرق به غرب کشور قرارگرفته و تنها کاروانسرای درون ‌شهری کشور است. این مجموعه دارای دو شاه ‌نشین، ۲۲ حجره برای استراحت مسافرین و پنج بارانداز جهت نگهداری کالاها و استقرار کاروانیان است. ورودی کاروانسرا نیز از ایوان شمالی است. در ساخت این بنا از سنگ، آجر، چوب و کاهگل استفاده شده است، پی آن از سنگ و دیوار آن از آجر و ملات است.

در سال ۱۳۵۳ این بنا توسط وزارت فرهنگ و هنر اثری ملی اعلام شد و بعد از انقلاب اداره میراث فرهنگی شهرستان کرج به این مکان منتقل شد.

کاروانسرای شاه‌ عباسی

قابل ‌توجه است که کاروانسرای تاریخی و گردشگری شاه‌ عباسی با داشتن تالارهای پذیرایی، رستوران، سفره‌ خانه، چایخانه، شربت خانه و قهوه‌ خانه سنتی با ارائه غذاهای اصیل ایرانی و فرنگی در محیطی سنتی همراه با بازارچه صنایع ‌دستی و سوغات محلات مختلف میزبان گردشگران و هموطنان است.

موقعیت مکانی
کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج، در سمت جنوب شرقی میدان توحید و تقاطع خیابان شهدای محراب و قدس، در خیابان قدس یا همان میدان شاه‌ عباسی معروف واقع ‌شده است.

مرتبط:

کرج _ مقصدی جدید برای گردشگری

جاذبه های گردشگری کرج

همه آنچه قبل از رفتن به روستای کندر باید بدانید

آغاز ثبت خطی میراث جهانی ایران

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: ثبت خطی پرونده‌ها مانند ثبت تمام کاروانسراهای کشور را آغاز کردیم، تا همه آثار در قالب یک پرونده به ثبت جهانی برسد.

به نقل از روابط عمومی وزارت میراث فرهنگی، علی‌اصغر مونسان در دیدار با نماینده مردم اردکان در یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی گفت: سالی یک سهمیه برای ثبت جهانی داریم، با توجه به گستردگی آثار، مجبور هستیم تعدادی از پرونده‌ها را به‌شکل مشترک با سایر کشورها ثبت کنیم تا سهمیه باز شود. شروع به ثبت خطی پرونده‌ها مانند ثبت تمام کاروانسراهای کشور کردیم، تا همه در قالب یک پرونده به ثبت جهانی برسد. باید از سهمیه‌های مشترک حداکثر بهره را ببریم.

وی تصریح کرد: با توجه به تعدد آثار تاریخی و ثبت بیش از ۳۴ هزار اثر تاریخی، بودجه میراث‌فرهنگی تنها ۲۰۰ میلیارد تومان است، به این منظور نیاز است تا بودجه این وزارتخانه افزایش پیدا کند.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افزود: در ابتدای دولت دوازدهم، بودجه وزارتخانه ۷۰۰ میلیارد تومان بود اما اکنون به ۱,۴۰۰ میلیارد تومان رسیده است. بودجه دو برابر شده، اما کافی نیست.

تقاضا برای ثبت جهانی اردکان

محمدرضا دشتی اردکانی نماینده مردم اردکان در یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی، گفت: با توجه به اینکه بافت تاریخی اردکان زنده است و بناهای تاریخی بسیاری را در خود جای داده، تقاضا داریم برای ثبت جهانی آن اقدام شود.

وی افزود: طی سه ماهه اخیر با تلاش‌های رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اردکان تعدادی از بناهای ارزشمندی که در حال تخریب بودند، با راه‌اندازی گروه جهادی متشکل از اقشار مختلف با کمترین هزینه حفظ و احیا شدند.

نماینده مردم اردکان در یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی در ادامه به وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی پیشنهاد ثبت جهانی چند کاروانسرای این شهر را داد و تقاضا کرد تا تسهیلات به واحدهای بوم‌گردی و هنرمندان صنایع‌دستی به‌ویژه زنان سرپرست خانوار اختصاص داده شود.

سیدمصطفی فاطمی مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یزد نیز در این نشست درباره طرح پردیسان اردکان گفت: ۱۵ سال است این طرح معطل مانده و به‌دنبال سرمایه‌گذار هستیم. با مشارکت شهرداری‌ها تعداد پرونده‌های ثبتی استان یزد زیاد شده و قرار است در دفتر ثبت آثار چند جلسه برای ثبت ملی این آثار برگزار شود. همچنین برای ثبت جهانی بادگیرهای یزد پرونده تهیه کرده‌ایم.

منبع:ایمنا

مرتبط:

سفر به اردکان _ سیری در کوچه‌های کویر

میان دشت، ثروت خاموش!

کم‌توجهی مسئولان به این اثر ارزشمند و کمبود بودجه می‌تواند به نوعی زنگ خطری برای از دست دادن این مکان توریست‌پذیر شود.

رسیدگی به مکان‌های گردشگری بهترین راه حل برای جذب و توریست‌ها و گردشگران است، اما بی‌توجهی به این مکان‌ها و عدم اطلاع‌رسانی، آفت اصلی این روزهای مکان‌های توریست‌پذیر شده است.

میان دشت، ثروت خاموش!

اگر از طریق راه‌های زمینی و با اتوبوس و سواری بخواهید به مشهد سفر کنید، در ۴۰۰ کیلومتر غربی مشهد و ۴۲ کیلومتر شرقی میامی مکان باستانی زیبایی قرار دارد و دارای ارزش تاریخی که به دوره شاه عباس قاجار برمی‌گردد، روبرو می‌شوید.

کاروانسرای میان دشت نام مکانی تاریخی است که دارای سه کاروانسرای متصل به هم است که یکی از آنها در دوره صفویه و دو تای دیگر آن در دوره شاه عباس قاجار ساخته شده است.

میان دشت، ثروت خاموش!

این اثر تاریخی دارای زیبایی‌های چشمگیری مانند: سه آب انبار، یک حمام، چاپارخانه، تلگراف‌خانه و … است و از امکانات و موقعیت خوبی برخوردار است و می‌توان از آن به عنوان قطب گردشگری شرق کشور نام برد.

این مجموعه ارزشمند تاریخی در ۱۴ شهریور ۱۳۳۶ با شماره ۱۴۳۹ ثبت ملی شد.

میان دشت، ثروت خاموش!

کار مرمت و احیای کلی این مجموعه صورت گرفته و جهت ایجاد فاضی اقامتی، خدماتی و پذیرایی بسیار مستعد است. این مکان همچنین دارای ظرفیت‌هایی از جمله نزدیکی به فرودگاه، شاهرود، رصد آلمان شب کویر و ستاره‌شناسی برای تورهای تخصصی، شترسواری، صحرانوردی، ایجاد اقامت برای رفع خستگی زائران و … می‌باشد.

اما به علت کم‌توجهی مسئولان به این اثر ارزشمند و کمبود بودجه می‌تواند به نوعی زنگ خطری برای از دست دادن این مکان توریست‌پذیر بشود از مهم‎‌ترین این بی‌مسئولی‌ها به ضعف پذیرایی، سرویس‌دهی نامناسب و اطلاع‌رسانی نامطلوب اشاره کرد.

میان دشت، ثروت خاموش!

امید است که هدف سرمایه‌گذاری بر جذب گردشگری خارجی و داخلی به درستی صورت پذیرد و به امکان تاریخی‌مان بیشتر توجه شود و با توجه به نزدیکی ایام نوروز فکری به حال این اثر گردشگر بشود.

منبع:باشگاه خبرنگاران جوان