چنگوری، اولین شیرینی سنتی استان اردبیل

شیرینی جزو جدایی‌ناپذیر عید، مهمانی و دورهمی‌های ایرانی‌هاست و این علاقه و میل به شیرینی سبب شده در هر شهر و دیار ایران شیرینی‌های محلی خوشمزه‌ای وجود داشته باشد؛ شیرینی‌های سنتی اردبیل از جمله شیرینی‌های سنتی خوشمزه ایران است.

پارتتاما، پیشی، چنگونی (چنگوری)، چخماقی، باقلوای زعفرانی، سه گوش، قطابی، شیرینی کشمشی، راحت‌الحلقوم، مارمالاد، حلوای زعفرانی، باقلوای بادام، میندال یا قرابیه گردو و بیچرنیک از جمله شیرینی‌هایی است که از گذشته در اردبیل پخت می‌شده و امروز می‌توان در قنادی‌های سنتی و یا قدیمی شهر نمونه‌های آن را به شکل محدود مشاهده کرد.

چنگوری از جمله شیرینی‌های سنتی و می‌توان گفت اولین شیرینی خانگی قبل از پیدایش قنادی‌ها و شیرینی‌پزی‌ها در استان اردبیل و به ویژه در شهرستان نمین است که بیشتر برای چهارشنبه‌سوری و ایام عید آماده می‌شد.

اصلی‌ترین مواد اولیه این شیرینی سنتی آرد برنج، شیر محلی و تخم‌مرغ است که سرشار از پروتئین و فیبر است، در اغلب شیرینی‌های سنتی اردبیل، آرد و تخم‌مرغ مواد اصلی به شمار می‌آید و به همین دلیل این گروه از غذاها می‌تواند به عنوان یک میان وعده مقوی کالری بدن را در طول روز تامین کند.

شیرینی‌پزهای سنتی اردبیل قدمتی نزدیک به ۱۰۰سال را برای شیرینی‌های محلی اردبیل تخمین می‌زنند؛ برخی از این شیرینی‌ها از استان‌های دیگر وارد اردبیل شده که نمونه آن شیرینی قرابیه است اما اردبیلی‌ها شیرینی پارتتاما، چنگونی، چخماقی، بیچرنیک، قطابی و باقلوای اردبیلی را جزو شیرینی‌های مختص این استان می‌دانند.

روایت شیرینی‌پز سنتی از نحوه تهیه شیرینی‌های محلی اردبیل

یکی از شیرینی‌پزهای سنتی اردبیل نزدیک به ۶۰ سال در این زمینه فعالیت کرده و به یاد دارد که استادکار وی با بیش از ۲۰ سال سابقه فعالیت جزو اولین شیرینی‌فروش‌های اردبیل محسوب می‌شده است.

یعقوب عظیمی منتظری می‌گوید: «اولین شیرینی‌پز قدیمی اردبیل میرمحمد اطمینان معروف به آقا دایی بود و مسن‌ترها به خوبی وی را به یاد دارند، چرا که نزدیک به ۵۰ سال قبل در بازار اردبیل دکان شیرینی‌فروشی داشت.»

او که فضای سنتی مغازه خود را تغییر نداده معتقد است شیرینی‌هایی که در گذشته پخته می‌شد با رعایت اصول بهداشتی همراه بود و هیچ ضرر و زیانی به همراه نداشت.

عظیمی منتظری اضافه کرد: «در پخت هر نوع شیرینی و غذا رنگ، طعم و ماندگاری سه اصل مهم است که این روزها توجهی به آن نمی‌شود و مشتری فریب ظواهر و رنگ‌های غیرطبیعی غذا و شیرینی را می‌خورد در حالی که آنچه مصرف می‌کند، دشمن سلامتی است.»

او بیان کرد: «در حال حاضر شیرینی‌هایی که پخت و در بازار مصرف می‌شود حداکثر تا یک هفته تازگی دارد اما در گذشته شیرینی‌هایی پخت می‌کردیم که تا یک ماه ماندگاری داشت.»

این شیرینی‌پز قدیمی با یادآوری پخت شیرینی از یک ماه مانده به عید می‌گوید: «شیرینی‌های قرابیه و پارتتاما که در حال حاضر پخت می‌شود دو روز دیگر سفت می‌شود که دلیل اصلی آن ایراد کیفی خمیر پخت است، شیرینی‌پز از مواد خمیر کم می‌کند و با تزئین ظاهر شیرینی با بادام و پسته به قیمت گزافی آن را به مشتری می‌فروشد اما کیفیت پخت شیرینی موضوعی است که بسیاری از کارشناسان تغذیه عقیده دارند این روزها با رنگ‌ها و طعم‌دهنده‌های مصنوعی زیر سوال رفته و به جای خاصیت بخشی به غذایی چاق‌کننده و زمینه‌ساز بیماری‌های مختلف تبدیل شده است.»

عظیمی منتظری در پاسخ به این سئوال که برای پخت کیفی در گذشته از چه موادی استفاده می‌شد که امروز نمی‌شود، افزود: «روغن دنبه و کره به جای روغن نباتی، پودر قند که با آسیاب سنگی قند سابیده می‌شد، آرد کیفی، تخم‌مرغ طبیعی و افزودنی‌های رنگی طبیعی شامل کاکائو، زعفران و آرد نخود از جمله موادی بود که در انواع خمیر استفاده می‌شد.»

او ادامه داد: «در گذشته سرشیر به جای خامه فعلی برای شیرینی استفاده می‌شد و بی‌توجهی به کیفیت موجب شده بیماری‌های مختلفی در ادامه مصرف آن ایجاد شود، هر قدر رنگ استفاده شده در غذا غیرطبیعی‌تر باشد می‌تواند دلیلی بر خطرناک بودن و رعایت نکردن بهداشت آن قلمداد شود.»

این شیرینی‌پز در بیان علل‌عدم استفاده از مواد غذایی سالم مانند روغن و شکر و آرد سالم اضافه کرد: «بدون شک توجه به ظواهر نه تنها در همه مشاغل بلکه در شیرینی‌فروشی هم وارد شده و فروشنده مجبور است برای جلب مشتری در برخی مواقع کیفیت را در اولویت‌های بعدی قرار دهد. اگر در گذشته‌ای نه چندان دور شهروندان اردبیلی می‌توانستند از یک ماه مانده به عید شیرینی خود را تهیه و نسبت به ماندگاری آن مطمئن باشند در حال حاضر اشخاص تاریخ سفارش خود را برای مصرف همان روز محدود می‌کنند و مهمانی‌های اردبیل آراسته به شیرینی‌هایی است که به جای شیرین کردن کام مهمانان، تهدیدی برای سلامتی آن‌ها شده است.»

شیرینی‌های سنتی اردبیل، ازجمله منابع بکر و غنی هستند که شناسایی و گسترش آن‌ها می‌تواند گامی در مسیر حفظ هویت ملی و قومی این منطقه باشد و تشویق جوانان و کودکان به مصرف این گونه شیرینی‌ها علاوه بر تضمین سلامت جسمی‌شان، باعث احیا و رونق آن خواهد بود ک از جمله این شیرینی‌ها چنگوری است.

ثبت ملی چنگوری برای حفاظت و معرفی آن

چنگوری از جمله شیرینی‌های سنتی و می‌توان گفت اولین شیرینی خانگی قبل از پیدایش قنادی‌ها و شیرینی‌پزی‌ها در استان اردبیل و به ویژه در شهرستان نمین بوده که خوشبختانه همچنان در مراسم چهارشنبه‌سوری و ایام عید و سیزده بدر توسط برخی خانواده‌ها تهیه می‌شود ولی امروزه تهیه این شیرینی خانگی همچون سابق زیاد رایج و متداول نیست.

آموزش پخت این شیرینی ازمبادی مختلف از جمله راهکارهایی است که می‌تواند زمینه برای احیای آن را فراهم آورد که مراحل پخت شیرینی سنتی چنگوری به این شرح است که در یک کاسه دو عدد تخم‌مرغ محلی را شکسته و با همزن دستی یا قاشق خوب هم می‌زنند و سپس آرد را کم کم به تخم‌مرغ‌ها اضافه کرده و خوب مخلوط کرده و زعفران کوبیده شده را به مواد اضافه کرده و هم می‌زنند تا مواد خوب رنگ بگیرد.

در این مرحله زردچوبه را اضافه کرده و مواد را هم می‌زنند، آرد برنج را به حدی اضافه می‌کنند که مواد غلیظ شود و در مرحله آخر شیر را کم کم اضافه کرده و خوب مخلوط می‌کنند، غلظت مواد باید به حدی باشد که وقتی با ملاقه داخل تابه می‌ریزبم حالت کشسانی داشته باشد و بریده بریده نشود.

پس از آن تابه مسی را روی حرارت کم قرار داده و مقداری کره داخل آن می‌ریزند تا آب شود، با ملاقه مواد را به آرامی در وسط تابه ریخته و منتظر می‌مانند تا خودش را بگیرد و یک طرف آن سرخ شود و پس از آنکه روی شیرینی به شکل حباب‌های ریز شد آن را بر گردانده تا طرف دیگر آن هم سرخ شود و به این ترتیب، یکی یکی شیرینی‌ها را پخته و روی آن‌ها شکر پاشیده و در بشقابی قرار می‌دهند.

این شیرینی سنتی و قدیمی کاملا خانگی بوده و در منازل تهیه می‌شد و مهمترین مزیت شیرینی‌های خانگی، عدم نیاز به وسایل پیشرفته و مکان و جای خاص است و نیز شیرینی‌های خانگی نسبت به شیرینی‌های قنادی عطر و طعم متفاوت‌تری دارد که این مزیت و برتری را هرگز نمی‌توان نادیده گرفت.

یک نکته مهم دیگر برای درست کردن شیرینی‌های خانگی، مدت زمان ماندگاریشان به دلیل‌عدم وجود مواد افزودنی و نگهدارنده است، در شیرینی‌های صنعتی به خاطر زمانی که صرف تولید، بسته‌بندی و عرضه محصول به بازار می‌شود، تولیدکنندگان ناچار هستند که در محصولات خود از مواد نگهدارنده استفاده کنند اما در شیرینی‌های خانگی به دلیل این‌که بلافاصله پس از درست شدن به دست سفارش‌دهنده می‌رسد و زمان چندانی صرف نمی‌شود دیگر نیازی به استفاده از مواد نگهدارنده در آن‌ها نیست.

علاوه بر وسواسی که شیرینی پزهای خانگی در کارشان دارند، حجم کاریشان نیز نسبت به قنادی‌های صنعتی کمتر است از این رو مواد اولیه خیلی تازه‌تر و به روزتری را تهیه می‌کنند و مواد خشکی که استفاده می‌کنند نیز از آلودگی‌های انبارهای صنعتی به دور هستند نیز رعایت بهداشت نیز درپخت خانگی بیشتر ازصنعتی مد نظر قرار می‌گیرد.

با توجه به اینکه نسل جوان با مهارت پخت شیرینی سنتی از جمله چنگوری آشنایی کافی ندارند این امر می‌تواند منجر به فراموشی این خوراکی‌های سنتی شده و به فرهنگ بومی آسیب بزند که در راستای جلوگیری از این مهم امسال شاهد ثبت مهارت پخت چنگوری در زمره میراث ناملموس ملی بودیم.

منبع: میراث آریا

بیشترین خدمات‌گیرندگان «گردشگری سلامت» چه کسانی هستند؟

رییس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت گفت: بیشترین موارد خدمات‌گیرنده در زمینه گردشگری سلامت در حوزه زنان و زایمان هستند، زیرا در این تخصص از جایگاه خوبی در سطح دنیا برخوردار هستیم.

 دکتر حبیب ملک‌پور رییس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در کنفرانس ملی مدیریت گردشگری و خدمات سلامت بین‌الملل، اظهار کرد: گردشگری سلامت حوزه گسترده‌ای است که باید از این ظرفیت حداکثر استفاده شود، در این خصوص باید از ظرفیت وزارتخانه‌های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، امور خارجه و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نهایت استفاده را کرد.

وی ادامه داد: همچنین باید این سه حوزه در کنار هم قرار بگیرند و نرم‌افزار ویژه جذب و پذیرش ورود و خروج، هتلینگ و درمان گردشگر سلامت ایجاد شود و در این مسیر باید سیکل معیوبی که باعث عدم ایجاد روند برون‌سازمانی مطلوب شده است برطرف شود.

رییس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت با بیان اینکه ما در ارائه خدمات بهداشتی و درمانی به گردشگران ایرانی و غیرایرانی حوزه سلامت به دنبال رضایت‌مندی حداکثری بیماران هستیم، خاطرنشان کرد: می‌خواهیم بیمار با خاطره‌ای خوش از اینجا برود و پس از بازگشت به زادگاهش معرف حضور دیگر گردشگران حوزه سلامت باشد. گرچه وضعیت خوبی در حوزه گردشگری سلامت نداریم، اما وجود برخی موارد می‌تواند موجب رونق بخشی شده و در این حوزه اثرگذار باشند؛ همچنین در خصوص نوع خدمات ارائه شده هم باید بگوییم که بیشترین موارد خدمات‌گیرنده در زمینه گردشگری سلامت در حوزه زنان و زایمان هستند، زیرا در این تخصص در سطح دنیا از جایگاه خوبی برخوردار هستیم و به همین جهت میل و رغبت گردشگران سلامت جهت انجام زایمان‌هایشان در ایران بالا است.

وی با اشاره به اینکه خدمات گردشگری سلامت در بیمارستان‌ها در محل ویژه بیماران بین‌الملل ارائه می‌شود، بیان کرد: دانشگاه علوم پزشکی مشهد در رتبه چهارم کشور در بحث جذب گردشگر سلامت در میان دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور بوده است.

رییس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت تأکید کرد: نقطه قوت کشور ما در امنیت بالا، جاذبه‌های گردشگری بالا در حوزه‌های مختلف همچون سلامت، ارائه خدمات گردشگری با پایین‌ترین نرخ ارزی ممکن دنیا، داشتن پزشکان نخبه و مراکز درمانی خوب بوده اما در سوی مخالف در موضوعاتی همچون بازاریابی، آگاهی کشورهای هدف از امکانات، همگرایی، روابط برون سازمانی، حضور در رویدادهای بین‌المللی، زیرساخت‌های الکترونیکی جامع و مناسب گردشگری سلامت، اتفاق نظر جهت انتخاب بهترین گزینه، تعریف درست در خصوص افزایش جذب اعتبارات از طریق گردشگران سلامت، بضاعت، نظارت، برخورد مناسب با دلالان حوزه سلامت، آموزش درست و به‌روز و داشتن نظام مشترک و یکنواخت قیمت‌گذاری ضعیف هستیم.

به گزارش وبدا، ملک پور با اشاره به اینکه معتقدیم که بیمارستان‌ها خودشان باید با تبلیغ درست تسهیل‌گر در امر جذب گردشگر سلامت باشند و اینکه از دیگران انتظار انجام این کار را داشته باشند ضعف است، تصریح کرد: در ۲ سال اخیر تمامی موارد بازنگری شده و تا آنجایی که می‌توانیم مسیرهای پیشرفت و توسعه را در همه عرصه‌ها از جمله گردشگری سلامت فراهم می‌کنیم و اعلام می‌کنیم در کنار تمامی اولویت‌هایی که داریم، خط قرمزهایی هم لحاظ شده و در رأس همه چیز باید آبروی نظام سلامت کشور حفظ و در مسیر بالندگی این عرصه بیش از پیش تلاش شود.

منبع: ایسنا

مرتبط:

برگ برنده گردشگری سلامت ایران در دبی؟!

ریزش پول ترکیه سفر ایرانی‌ها را ۱۰۰درصد افزایش داد

رییس هیأت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران می‌گوید: کاهش ارزش لیر، مسافران ترکیه را تا ۱۰۰درصد افزایش داد.

حرمت‌الله رفیعی در ارزیابی وضعیت کلی سفرهای ترکیه در چندماه اخیر با ریزشی شدن واحد پولی این کشور، به ایسنا گفت: زمانی که ارزش لیرِ ترکیه کاهش پیدا کرد، به یک‌باره مسافران این مقصد زیاد شد، ‌مخصوصا شهر «وان» که هتل‌های آن در مقطعی اتاق خالی نداشت. وان شهر خرید است و بیشتر مسافران این مقصد انگیزه خرید دارند. طبیعی است با این حجم تبلیغ درباره کاهش ارزش لیر، مسافران این مسیر افزایش پیدا کند.

او افزود: بقیه مسیرهای ترکیه هم شلوغ شد و رشد بالایی را در سفر به این کشور تجربه کردیم. البته پاییز و زمستان فصل سفرهای تفریحی به ترکیه نیست و این کشور از گذشته، بیشتر مقصد خرید ایرانی‌ها بوده است، ‌بنابراین وقتی ارزش لیر پایین آمد، با تبلیغاتی هم که شد مسافران این مسیر رشد کرد. البته پس از مدتی، با اجرای سیاست دولت این کشور برای تقویت لیر، حجم این سفرها به روال عادی برگشت.

رفیعی این نکته را یادآور شد که کاهش ارزش لیر، هیچ تاثیری در کم شدن هزینه‌های سفر به ترکیه نداشته و قیمت خدمات مسافرتی، یا تغییر نکرده یا گران نشده، یعنی ارزانی به دنبال کاهش ارزش لیر اتفاق نیافتاده است که عامل افزایش سفرها شود. طبیعتا وقتی هم در مقصدی گردشگری رشد می‌کند و تقاضا افزایش می‌یابد، قیمت‌ها افزایشی می‌شود نه کاهشی.

آژانس‌هایی که در این مسیر کار می‌کنند نیز با تایید این اظهارات، این نکته را اضافه کردند که با ریزش لیر، تورم این کشور بیشتر شده، بنابراین قیمت‌ها پایین نیامده، چه بسا بعضی کالاها گران‌تر و نرخ‌ها بی‌ثبات شده است.

مدیر داخلی یکی از آژانس‌های مسافرتی در تهران هم به ایسنا گفت: اگرچه در هفته‌های اول، همزمان با کاهش ارزش لیر، تعداد مسافران این مقصد زیاد شد، اما در چند وقت گذشته، با بالا آمدن ارزش واحد پولی این کشور روند سفر به ترکیه به روال قبل برگشته است.

او مسیر کیش را درحال حاضر شلوغ‌تر و پرتقاضاتر از ترکیه دانست و اضافه کرد: آن حجم مسافری که کیش دارد استانبول از ایران به خود ندیده است. از همین حالا ۹۰ درصد ظرفیت بهترین هتل‌های کیش که قیمت بالایی هم دارند برای بهمن‌ماه تکمیل شده‌ است.

ارزش لیر ـ واحد پولی ترکیه ـ پس از اجرای سیاست‌های تازه اقتصادی رجب طیب اردوغان ـ رییس‌جمهور ـ در راستای کاهش نرخ بهره سقوط کرد. لیر این کشور در دو ماه گذشته حدود ۴۸ درصد ارزش خود را از دست داد و همین عاملی شد برای سرازیر شدن گردشگران کشورهای هم‌مرز به ترکیه که بیشتر به انگیزه “خرید ارزان” صورت می‌گیرد. هرچند کاهش لیر و افزایش نرخ تورم در ترکیه نه تنها قیمت کالا را در این کشور ناپایدار کرده که در کاهش هزینه خدمات سفر مثل هتل، خوراک و حمل و نقل و تفریحات، اثری نداشته است.

درحال حاضر پایه قیمت کوتاه‌ترین و ارزان‌ترین سفر از ایران به ترکیه حدود پنج میلیون تومان است که شامل هزینه بلیت رفت و برگشت و سه شب اقامت در یک هتل معمولی برای یک نفر می‌شود.

بنا بر آمارهای وزارت فرهنگ و گردشگری این کشور، ایران پس از روسیه، بلغارستان و آلمان، چهارمین کشوری است که در ماه گذشته بیشترین تعداد مسافر را به ترکیه فرستاده است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

قانون جدید سفر به ترکیه

چاتالجا، میزبان یونانی‌زبان‌های ترکیه

آشنایی با گونه‌های مختلف قهوه

قهوه گونه‌های مختلفی دارد که هر کدام دارای زیرگونه‌هایی هستند. این زیرگونه‌ها شاخصه‌های عطری و طعمی متفاوتی داشته که خود را از سایرین متمایز می‌سازند. معمولا فقط دو گونه عربیکا و روبوستا جهت مصارف تجاری پرورش پیدا می‌کند. البته گونه دیگری به نام لیبریکا نیز وجود دارد که سهم بسیار پایینی در تولید قهوه دارد.

قهوه برگرفته از نام لاتین Coffea عضوی از خانواده روناسیان بوده که شامل بیش از ۶۰۰ گونه درخت و بوته‌های گرمسیری از جمله گاردنیا است. از آنجا که این گیاه تا ارتفاع نسبتا زیادی رشد می‌کند، بهتر است که با عنوان درخت در نظر گرفته شود. این درخت که دارای تنه عمودی و سه شاخه است، دارای درختچه‌های کوچکی هستند تا به درختانی به ارتفاع حدود ۱۰ متر برسند.

قهوه یک گیاه گرمسیری است که بین مدار راس‌السرطان و راس‌الجدی بر روی کمربند قهوه گسترده شده است. گونه‌های قهوه روبوستا و عربیکا در صورت هرس نشدن می‌توانند تا ارتفاع ۱۰ متر نیز رشد کنند اما کشورهای تولیدکننده، ارتفاع آن را در حدی نگه می‌دارند که برداشت آسان‌تر انجام شود.

قهوه جهت کشت نیاز به آب‌وهوای خاصی دارد. دما، بارندگی، نور خورشید، باد و خاک عناصر مهمی جهت کشت قهوه هستند. همچنین گیاهان قهوه بسته به گونه و زیرگونه‌شان برخی در سایه و برخی به صورت مستقیم زیر نور خورشید رشد می‌کنند.

آشنایی با گونه‌های مختلف قهوه

بدترین دشمن قهوه سرما است. سرما به شدت بر توانایی درختان جهت تولید گل‌هایی که آغاز چرخه توسعه قهوه هستند، آسیب می‌رساند. ارتفاع سطح زیر کشت و شرایط باد و باران در بروز سرما تاثیر می‌گذارد. بیشترین خطر سرمازدگی در مناطق در حال رشد جنوبی برزیل است. نمونه بارز آن دو یخ‌بندان ویرانگر در اواسط دهه ۱۹۹۰ بود که باعث خسارت‌هایی شد که قیمت قهوه ۳ برابر شود.

درختان قهوه زندگی خود را از گلخانه آغاز می‌کنند، جایی که بذرها قبل از فصل در گلدان‌های کوچک کاشته می‌شوند و معمولا ۶ تا هشت هفته طول می‌کشد تا جوانه بزنند، سپس ۶ الی ۱۲ ماه برای رشد در گلدان‌های خود قرار می‌گیرند. پس از این، درختان جوان در مزرعه کاشته شده تا بلوغ خود را آغاز کنند و برای تولید حدود سه تا چهار سال زمان نیاز دارند. طول عمر یک درخت قهوه به نحوه مراقبت و توجه زیاد در طول زندگی آن بستگی دارد.

سه تا چهار سال پس از کاشت قهوه، گل‌ها به صورت خوشه‌هایی در محورهای برگ‌های قهوه رشد پیدا می‌کنند. میوه فقط در بافت جدید تولید می‌شود. گیاه قهوه عربیکا گردافشان است، در حالیکه گیاه قهوه روبوستا به گردافشانی متقابل وابسته است. حدود ۶ تا هشت هفته پس از بارور شدن هر گل قهوه، تقسیم سلولی اتفاق می‌افتاد و میوه قهوه به مدت یک دوره وابسته به آب‌وهوا به شکل سرسنجاق باقی می‌ماند. میوه قهوه نیز در حدود ۳۰ تا ۳۵ هفته پس از گلدهی، رنگ خود را از سبز به قهوه تغییر می‌دهد، البته رنگ میوه قهوه در برخی از زیرگونه‌های متغیر است.

گیاه قهوه یکی از منابع مهم تولید اکسیژن در جهان

برگ‌های بیضی شکل قهوه، براق، مومی و به رنگ سبز تیر هستند. گیاه قهوه تبدیل به یک منبع اکسیژن در اکثر نقاط جهان شده است. هر هکتار قهوه، روزانه به اندازه تقریبا نصف اکسیژن تولیدی یک هکتار جنگل بارانی اکسیژن تولید می‌کند.

قهوه گونه‌های مختلفی دارد که هر کدام دارای زیرگونه‌هایی هستند. معمولا فقط ۲ گونه عربیکا و روبوستا جهت مصارف تجاری پرورش پیدا می‌کند. البته گونه دیگری به نام لیبریکا نیز وجود دارد که سهم بسیار پایینی در تولید قهوه دارد.

گونه عربیکا

گونه عربیکا، بوته‌ای همیشه سبز با برگی بیضی‌ شکل و سبز تیره بوده که می‌تواند تا ۶ متر ارتفاع داشته باشد. اسیدیته پیچیده و ترکیبات طعمی موجود در گونه‌های عربیکا به این معنی است که تنوع زیادی در عطر و طعم آن وجود دارد. قهوه عربیکا به طور کلی شیرین‌تر است و دارای یادداشت‌های عطری و طعمی از میوه‌ها، گل‌ها، شکلات و آجیل هستند. همچنین از قهوه روبوستا گران‌تر هستند و این گرانی به دلیل نیاز به شرایط خاص کشت مانند آب و هوا و ارتفاع جهت رشد آن‌ها است. دانه‌های قهوه عربیکا معمولا بیضی ‌شکل و دارای خوشه مرکزی مشخص و بزرگتر از دانه‌های روبوستا هستند. درختان عربیکا حدود ۵۰ سال میوه خواهند داشت، اگرچه بعد از ۳۰ سال عملکردشان کاهش می‌یابد.

آشنایی با گونه‌های مختلف قهوه

گونه روبوستا

گونه روبوستا بیشتر در ویتنام، غرب آفریقا، اندونزی و سایر بخش‌های جنوب شرقی آسیا رشد می‌کند. روبوستا دارای مقادیر اسدیدیته پایین‌تری نسبت به قهوه عربیکا هستند. به این معنی که به طور کلی شیرینی کمتری در آن‌ها وجود دارد. روبوستا برای اولین بار در کنگو کشف شد. درختان روبوستا پس از سه سال اولین محصول خود را تولید می‌کنند و تولیدات آن‌ها ۲۰ تا ۳۰ سال بیشتر ادامه پیدا نمی‌کند.

مراقبت از درختان قهوه روبوستا بسیار راحت است. این درختان در مقابل شرایط آب‌وهوایی و آفات گیاهی بسیار مقاوم بوده و به طور متوسط یک سوم ارزان‌تر از قهوه‌های گونه عربیکا هستند. یکی دیگر از شاخص‌های گونه روبوستا، وجود کافئین بیشتر است. دانه‌های روبوستا به طور کلی کوچک‌تر و دایره‌ای‌تر از دانه‌های عربیکا هستند.

آشنایی با گونه‌های مختلف قهوه

گونه لیبریکا

گونه لیبریکا در ارتفاعات کم و در مالزی و آفریقای غربی پرورش یافته و کمتر از یک درصد بازار تجارت را به خود اختصاص داده‌اند. در فنجان غلیظ و تند است اما طرفداران خاص خود را دارد. گونه لیبریکا در فیلیپین به باراکو معروف است. تعدادی از انواع مختلف در ماداگاسکار و جزایر ماسکارین وجود دارد که فاقد کافئین یا مقدار کمی کافئین دارند.

آشنایی با گونه‌های مختلف قهوه

منبع: ایسنا

سند مالکیت ۹ هکتار زمین کنار تخت‌جمشید منتقل شد

مدیرعامل شرکت مادر تخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی از انتقال سند مالکیت ۹ هکتار زمین در جوار مجموعه جهانی تخت‌جمشید به این شرکت خبر داد.

به نقل از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، خشایار نیکزادفر درباره انتقال این مالکیت، یادآور شد: بر اساس تبصره ۲ ماده ۱ قانون تشکیل سازمان میراث‌فرهنگی و گردشگری مصوب سال ۸۲، مجلس شورای اسلامی، شرکت مادرتخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی وارث تمامی اموال و دارایی‌های سازمان ایرانگردی‌ و جهانگردی سابق است.

او همچنین گفت: این شرکت همچنین عامل تصدی‌گری و بازوی اجرایی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است که در سال‌های گذشته برخی از این اموال در اختیار سایر دستگاه‌ها قرار گرفته بود و واحد املاک و مستغلات شرکت با تلاش‌ فراوان سعی در برگرداندن این اسناد به نام شرکت مادر تخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی داشت که اخیرا مالکیت ۹ هکتار زمین در مرودشت و در جوار تخت‌جمشید به نام شرکت مادرتخصصی ایرانگردی و جهانگردی سند خورده است.

مدیرعامل شرکت مادر تخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی افزود: با جذب سرمایه‌گذار و انجام اقدامات لازم این زمین با لحاظ و رعایت الزامات میراثی تخت جمشید وارد چرخه گردشگری کشور می‌شود.

منبع: ایسنا

مرتبط:

بررسی یادگاری‌های نوشته شده بر تخت جمشید

چرا داریوش تخت جمشید را ساخت؟

کاهش شدید سفرهای هوایی بریتانیا در ۲۰۲۱

آمار سفرهای هوایی بین‌المللی بریتانیا در سال ۲۰۲۱ و همزمان با ادامه روند همه‌گیری کرونا در جهان با کاهش شدید همراه بوده است.

به نقل از گاردین، در سال ۲۰۲۱ که همه‌گیری ویروس کرونا برای دومین سال همچنان سفرهای بین‌المللی را مختل کرده، آمار سفرهای بین‌المللی بریتانیایی با ۷۱ درصد کاهش مواجه شده است.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی یک شرکت بررسی آمار پرواز، تا ۲۲ دسامبر، حدود ۴۰۶,۰۰۰ پرواز بین‌المللی در بریتانیا به ثبت رسید، این درحالی است که این آمار در سال ۲۰۱۹ پیش از همه‌گیری ویروس کرونا و اعمال محدودیت‌های سفری حدود ۱.۴ میلیون پرواز بود. سفرهای هوایی داخلی در این کشور نیز در سال جاری میلادی با ۶۰ درصد کاهش همراه بودند.

رونق سفرهای بین‌المللی به دلیل لزوم عمل به مقرراتی همچون انجام آزمایش کرونا و سپری کردن دوران قرنطینه که البته در طول سال دستخوش تغییراتی شدند، سرعت بسیار کمی داشته است.

شرکت هواپیمایی «رایان‌ایر» با به ثمر رساندن بیش از ۱۰۰,۰۰۰ سفر هوایی مرتبط با بریتانیا در سال ۲۰۲۱، بزرگ‌ترین شرکت هواپیمایی بریتانیا محسوب می‌شود.

همچنین مسیر فرودگاه هیترو لندن و فرودگاه بین‌المللی جان اف کندی شلوغ‌ترین مسیر هوایی بریتانیا معرفی شد. این در حالی است که مرزهای ایالات متحده آمریکا در ماه نوامبر به روی مسافران بریتانیایی بازگشایی شد. مسافران اما می‌توانستند از بیست و هشتم جولای از آمریکا به این کشور سفر کنند.

با توجه به افزایش آمار ابتلا به کرونا در سراسر اروپا، ایالات متحده آمریکا و بریتانیا که در پی شیوع سویه «اُمیکرون» ویروس کرونا صورت گرفت، چشم‌انداز برای سفرهای هوایی سال آینده آشکار و مشخص نیست.

در روزهای اخیر هزاران پرواز به دلیل مثبت شدن نتیجه آزمایش کرونا خدمه پرواز و نامساعد بودن وضعیت هوا در ایالات متحده لغو شد. روز چهارشنبه ۲۱۰۰ پرواز دیگر در سطح جهان لغو شد، این درحالی است که روز سه‌شنبه ۳۰۰۰ پرواز لغو شده بود.

به گفته شورای سفر و گردشگری در آغاز سال ۲۰۲۲ یک‌هشتم شغل‌های مرتبط با سفر و گردشگری در این کشور یا به عبارتی حدود ۲۵۰هزار شغل، خالی باقی خواهد ماند، که البته این کمبود نیروی کار می‌تواند تاثیر زیادی در روند احیای اقتصادی بریتانیا در دوران همه‌گیری کرونا داشته باشد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

محدود شدن سفر از بریتانیا به آلمان

ساختمان ۸۰ ساله لاله‌زار از آتش جان سالم به در برد؟!

معاون میراث‌فرهنگی استان تهران پس از آتشی که غروب روز چهارشنبه هشتم دی‌ماه، به جان ساختمان «غریب» یا «کافه آیبتا» در لاله‌زار افتاد، گفت: حریق به این بنای تاریخی آسیب جدی وارد نکرده است.

ساختمان تجاری غریب در سال ۱۳۱۸ خورشیدی در خیابان لاله‌زار بنا شد که سال‌ها بعد (در برخی منابع به سال ۱۳۴۶ اشاره شده است) یکی از اولین کافه‌های این خیابان به نام «آیبتا» که مدیریت آن را خانمی روس با همین نام به عهده داشت، در این ساختمان راه‌اندازی شد. این کافه محل آمد و شد بسیاری از  هنرمندان و روشنفکرانی چون ملک‌الشعرای بهار بود. ساختمان غریب یا کافه آیبتا در ۲۸ اسفندماه سال ۱۳۸۵ به شماره ۱۸۶۷۵ در فهرست آثار ملی ثبت شد.

کمیته خانه‌های تاریخی تهران که آتش‌سوزی در این ساختمان تاریخی واقع در تقاطع خیابان لاله‌زار نو و جمهوری را در ساعت ۱۶:۵۰ تایید کرده بود، اشاره کرده این ساختمان اکنون کاربری انبار و فروش لوازم الکتریکی پیدا کرده است.

با وجود آتش‌سوزی‌ای که دود آن روز گذشته آسمان خیابان لاله‌زار را فراگرفته بود، اما مرتضی ادیب‌زاده ـ معاون میراث‌فرهنگی استان تهران ـ می‌گوید: حریق در بنای تاریخی غریب (کافه آیبتا) که با حضور به‌موقع عوامل امدادی در کمترین زمان ممکن خاموش شد، خوشبختانه آسیب جدی به این بنای تاریخی وارد نکرده است. البته اعلام نظر قطعی در این زمینه نیازمند بازدید و بررسی کارشناسی بنا است.

او که خود پس از آتش‌سوزی در محل حاضر شده بود، اضافه می‌کند: سقف چوبی این بنا به دلیل نزدیکی با کانون اصلی آتش، دچار حریق شد که با حضور تیم‌های آتش‌نشانی، عملیات اطفاء حریق بدون آسیب به سازه این بنای تاریخی انجام شد.

ساختمان ۸۰ ساله لاله‌زار از آتش جان سالم به در برد؟!
نمایی از خیابان لاله‌زار و کافه آیبتا در دهه چهل

معاون میراث‌فرهنگی استان تهران همچنین اظهار می‌کند: اقدامات مرمتی، حفاظتی و ایمن‌سازی در بناهای تاریخی خیابان‌لاله‌زار برای جلوگیری از بروز چنین اتفاقاتی ضروری است و این مهم  نیازمند یک همکاری چندجانبه با مالکین و شهرداری است.

خیابان لاله‌زار که نماد نوگرایی و هنر تهران به شمار می‌آید، در اواخر دوره قاجار در هسته مرکزی شهر تهران بنا شد و زمانی یکی از بهترین خیابان‌های پایتخت بود، اما در دهه‌های اخیر این خیابان با تغییر چهره و تخریب شدید روبه‌رو شده است که بسیاری از ساختمان‌های آن نقص ایمنی هم دارند.

لاله‌زار که هنوز گرد گذشته روی معدود ساختمان‌های آن دیده می‌شود، در فهرست آثار ملی کشور ثبت نشده و خطر تخریب‌های زیرپوستی، آتش‌سوزی و سوانح دیگر آن را تهدید می‌کند. شهرداری تهران در سال‌های گذشته مکرر درباره مرمت و بازسازی ساختمان‌های تاریخی خیابان لاله‌زار وعده‌ داده است و با این‌که ساختمان‌های لاله‌زار بارها و بارها طعمه حریق شده‌اند، اما هنوز برای محافظت، ‌مرمت، نگهداری و ایمن‌سازی این خیابان و ساختمان‌های باقی‌مانده از گذشته هیچ اقدام جدی صورت نگرفته است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

تاریخچه سینماهای لاله‌زار

به دنبال افزایش سفرهای سیاحتی به ایران هستیم

«محمد رامی مرتینی»، وزیر گردشگری سوریه در دیدار با سفیر جمهوری اسلامی ایران در دمشق، با تاکید بر اهمیت و نقش بخش گردشگری در تقویت روابط میان ملت ها، از برنامه های این وزارتخانه به منظور تشویق شهروندان سوری برای سفرهای سیاحتی به ایران خبر داد.

مهدی سبحانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در سوریه، در دیدار با وزیر گردشگری این کشور به بحث و تبادل نظر در رابطه با مسایل مربوط به انواع مختلف گردشگری پرداختند.

در این دیدار، مرتینی با استقبال از گسترش روابط دوجانبه در بخش گردشگری، از تمایل خود به منظور افزایش سفرهای زیارتی و سیاحتی بین دو کشور سخن گفت و افزود: باید مقاصد گردشگری ایران به شکلی روزافزون به شهروندان سوری معرفی شود تا در آینده شاهد افزایش سفر میان ایران و سوریه باشیم، بویژه آنکه می‌دانیم توریسم درمانی در ایران بسیار شاهد رشد و پیشرفت بوده است.

وی با تاکید بر اینکه ایران از جمله کشورهایی است که با سوریه پرواز مستقیم منظم دارد، ادامه داد: مساله پرواز مستقیم یکی از ضرورت های مهم برای توسعه گردشگری است که ایران و سوریه از این امتیاز برخوردارند و ما باید از این ظرفیت برای افزایش سفرهای فیمابین بهره ببریم.

سفیر جمهوری اسلامی ایران در سوریه نیز در این دیدار با تاکید بر ظرفیت های موجود برای از سرگیری سفر زائران ایرانی به سوریه، از آمادگی تهران برای اعزام کاروان به منظور زیارت عتبات مقدسه این کشور خبر داد و ابراز امیدواری کرد که در آینده نزدیک شاهد حضور این زائران در دمشق باشیم.

منبع: ایسنا

سفرنامه صعود به قله سپیدار

تاریخ:  ۲۹/۰۹ /۱۳۷۰

ساعت  ۰۶:۳۰  طبق روال  همیشگی در چهار راه پارامونت جمع شدیم. قرار براین بود که بچه های پتروشیمی نیز با مینی بوس با ما همراه شوند. ساعت  حدود  ۰۶:۴۵   دقیقه بچه های پتروشیمی رسیدند و بلافاصله به سمت فلکه  ولی عصر حرکت کردیم. قرار بود که به سمت جاده جهرم رفته و قله سپیدار را صعود کنیم. هواخیلی خراب بود ولی به سمت جاده جهرم که رفتیم هوا نسیتا” خوب شد و تقریبا” آفتابی بود. پس از گذشتن از دره های اکبرآباد کوار ( ۰۷:۴۵)  در ساعت ۰۸:۰۰ بود که  به پاسگاه ژاندارمری رسیدیم و کمی بعد از آن به سمت اولین جاده خاکی به سمت روستا و درست به سمت کوه سپیدار می رفت حرکت کردیم. علامت مشخص آن نیز کلبه ای در جاده بود.

پس از گذشتن از جاده خاکی که حدود بیست دقیقه به طول انجامید به روستایی رسیدیم که در حدود ۸ سال قبل ما به این منطقه آمده بودیم و به همین علت دفیفا” روستا را بخاطر نداشتیم. ساعت ۰۸:۳۰  بعد از وارد شدن به روستا به سمت چپ حرکت کردیم . روستا روی تپه ای واقع شده بود که در حدود یکی دو کیلومتر حرکت  در روستا و کوچه های تنگ آن به اول تنگی رسیدیم که دیگر ماشین نمی توانست جلوتر برود و به همین خاطر  ماشین را در همان جا گذاشتیم. هوا خوب بود ولی خیلی سرد؛ بعد از کمی پیاده روی در محلی که کمی آفتاب در آنجا بود را برای صبحانه در نظر گرفته و بساط صبحانه را پهن کردیم. در همین میان سرپرست گروه به من گفت که روستا را اشتباه کردیم و به جای اینکه از این جاده می آمدیم باید جلوتر رفته و روستای بالاتر که جاده ای آسفالت تیز داشت می رفتیم.   به هر حال پس از صرف صبحانه که بسیار چسبید به سمت دره ای که به نام دره قناتی معروف بود حرکت کردیم؛ در ابتدای این دره قنات وجود داشت پس از گذشتن از قنات و داخل شدن در دره از روی یال سمت راست به طرف بالا حرکت کردیم. تقریبا” کوه سپیدار سپید پوش بود و پس از یک ساعت راهپیمایی و گذشتن از شیب نسبتا” زیاد، قدم هایمان برف را لمس کردند، در همین جا بود که یکی از افراد گروه پتروشیمی به علت کهولت سن به سمت پائین حرکت کردند. پس از زیاد کردن ارتفاع و رسیدن به ارتفاع  ۲۱۰۰  هوا خراب شد و ابرها قله را گرفتند و به سمت پائین حرکت کردند. مناسب دیدیم که کمی استراحت کرده و منتظر هوای خوب شویم؛ یکی از افراد گروه نیز به علت درد  زانو نمی توانست جلوتر بیاید به همین خاطر در ساعت ۱۱:۴۵ دقیقه پناهگاهی پیدا کرده و بساط چایی را ردیف کردیم؛ ارتفاع منطقه ۲۱۱۰  بود.

در ساعت ۱۲:۱۵ به سمت قله حرکت کردیم ، هوا همانطور خراب بود و شیب هم زیاد؛ پس از وارد شدن به برف های به عمق نیم متر و رسیدن به جایی بسیار زیبا و طبیعت وحشی و درختان ارژنی که به وسیله برف سپید پوش شده بودند وارد یک تنوره ای شدیم که دیواره ای را باید کار می کردیم، در همین حال بود که ناگهان سنگ نسبتا” بزرگی از زیر پای یکی از افراد در رفت و به سمت پائین و افراد زیر آن حرکت کرد، صدای خیلی وحشتناکی در محیط ساکت کوهستانی پیچید و سنگ در فاصله پنج متری من به زمین خورد و من به علت دیدن به موقع سنگ خود را از مسیر سنگ دور کردم؛ ولی دونفر دیگر که جواد و بهرام، در زیر پای من بودند. من دائما” فریاد می زدم که البته به نظر خودم وحشتناک به نظر می آمد ( سنگ، سنگ )  که به علت هشیاری آن دونفر  و داشتن فرصت مناسب پس از برخورد سنگ به زمین به طرف بهرام حرکت و او هم باسرعت زیاد خود را از مسیر سنگ دور کرد. به هرحال به خیر گذشت ولی من بار دیگر فاجعه هایی که در کوه ممکن است اتفاق بیفتد را از بایگانی مغزم بیرون آوردم.

در ساعت ۱۴:۰۰ بود که به ارتفاع ۲۶۵۰ متری رسیدیم ؛ یعنی روی انتهای یال که  بالا  آمده بودیم، هوا نسبتا” به سمت خوبی پیش می رفت. پس از استراحت در ساعت ۱۴:۲۰ به سمت پائین حرکت کردیم.

پائین آمدن به علت بودن برف راحت بود. ساعت ۱۴:۴۵ به پناهگاه رسیدیم و پس از صرف نهار در ساعت ۱۵:۴۵ به سمت پائین حرکت کردیم؛ سرازیری خیلی شدید بود و پی از یکی دوبار زمین خوردن که یکی از آنها باعث شد کتف من آسیب ببیند به پائین و محل شروع صعود رسیدیم. ساعت ۱۶:۲۰ پس از سوار شدن در مینی بوس  به سمت شیراز حرکت کردیم.

افراد شرکت کننده در این برنامه ۷ نفر از گروه و ۵ نفر از پتروشیمی بود.

مرتبط:

سفرنامه قله قلات

سفرنامه دره اناری – منطقه اکبرآباد کوار

قدمت چند هزار ساله سنگ‌نگاره تازه کشف شده مشهد

منطقه هفت حوض یکی از جاذبه‌های طبیعی با مناظر چشم‌نواز در جنوب شرقی مشهد و در فاصله حدود پنج کیلومتری شهر قرار دارد. در این منطقه هفت حوضچه واقع شده و از این رو با نام هفت حوض شناخته می‌شود.

در این منطقه سنگ‌نگاره های مختلفی وجود دارد که اخیرا نمونه‌ای جدید از سنگ‌نگاره‌ها در حین پرنده‌نگری در این منطقه کشف و مشاهده شده است.

با توجه به اهمیت این سنگ‌نگاره‌ها و معرفی آن‌ به مردم و همچنین ارتقای فرهنگ حفاظت و نگهداری از این آثار با مدیر عامل شرکت گردشگری، توسعه و عمران هفت حوض و یک پژوهشگر فعال در این زمینه در خصوص این سنگ‌نگاره‌ها به گفت‌وگو پرداختیم.

مرتضی گواهی، مدیر عامل شرکت گردشگری، توسعه و عمران هفت حوض، در خصوص شرایط و ویژگی‌های منطقه هفت حوض اظهار کرد: منطقه نمونه ملی گردشگری هفت حوض در فاصله حدود پنج کیلومتری از شهر مشهد واقع شده که این منطقه از قدمت زیادی برخوردار است. به علاوه قرارگیری سد طرق در این منطقه و چشم‌انداز زیبای آن در منطقه هفت حوض بستری مناسب برای طبیعت‌گردان و گردشگران را فراهم ساخته است.

وی ادامه داد: در سال ۹۸ با توجه به هفت حوضچه واقع در این منطقه و بکر بودن آن، توسط سازمان میراث فرهنگی به عنوان منطقه ملی گردشگری ثبت شده است. شهرداری مشهد به عنوان متولی این منطقه عمل می‌کند و شرکت گردشگری، توسعه و عمران هفت حوض در حال حاضر به ارائه خدمات، نگهداری و توسعه این منطقه می‌پردازد.

مدیر عامل شرکت گردشگری، توسعه و عمران هفت حوض بیان کرد: همچنین منطقه‌ای که سنگ‌نگاره‌ها در آن قرار گرفته‌اند، دارای قدمت بسیاری است؛ از این رو سازمان میراث‌ فرهنگی به عنوان متولی این امر قدمت و تعداد آن‌ را مورد بررسی قرار می‌دهد.

گواهی خاطرنشان کرد: بر این اساس حفاظت و صیانت از سنگ‌نگاره‌هایی که اخیرا نیز کشف شده‌، در دستور کار قرار گرفته است. در منطقه هفت حوض حفاظت فیزیکی و نگهبانانی حضور دارند تا امنیت شهروندان، اماکن و مناطق دیدنی مانند حوضچه‌ها و سنگ‌نگاره‌ها تأمین شده و مورد تأکید قرار گیرد.

وی عنوان کرد: در حال حاضر منتظر خبر رسمی میراث فرهنگی هستیم تا قدمت این سنگ‌نگاره‌ها مشخص شود تا بتوانیم آن‌ را به مردم و شهروندان معرفی کنیم چرا که با اعلام قدمت و نوع سنگ‌نگاره‌ها موضوع حفاظت و نگهداری از آن‌ها مورد تاکید قرار می‌گیرد.

قدمت ۴۰ هزار ساله سنگ‌نگاره‌های تازه کشف شده مشهد

مدیر عامل شرکت گردشگری، توسعه و عمران هفت حوض اضافه کرد: معاونت گردشگری یکی از زیرمجموعه‌های شرکت گردشگری، توسعه و عمران هفت حوض به شمار می‌رود. در این بخش کارشناسان گردشگری بخش حضور دارند و زمینه‌های مختلف فعالیت می‌کنند. به عبارتی توضیحات باشگاه پرنده‌نگری و موضوع حفاظت از محیط زیست توسط این کارشناسان ارائه می‌شود. توضیحات محافظت و نگهداری از سنگ‌نگاره‌هایی که اخیرا در منطقه هفت حوض کشف‌ شده نیز در دستور کار قرار گرفته است و پس از مشخص شدن قدمت این سنگ‌نگاره ارائه توضیحات حفظ، نگهداری و معرفی این سنگ‌نگاره‌ها توسط این کارشناسان انجام خواهد شد.

احتمال نابودی سنگ‌نگاره‌ها به دلیل تخریب‌های حاشیه جنوبی مشهد

حمید شریعتی، پژوهشگر سنگ‌نگاره‌های منطقه کشف‌رود، اظهار کرد: سنگ‌نگاره‌ها کهن‌ترین آثار تاریخی و هنری جامانده از نسل بشر به شمار می‌رود که ممکن است دارای جنبه‌های رازآلود و ریالیتی(واقعی) باشد. انسان‌ها حدود ۱۰ یا ۱۱ هزار سال پیش گیاهان را اهلی کرده و به تدریج یک‌جانشین شدند؛ در حالی که پیش از آن در حال حرکت در مناطق مختلف بوده‌اند. به عبارتی ممکن است فضاها، اجسام و هر آنچه دیده می‌شده، توسط طراحان این سنگ‌نگاره‌ها کشیده شده باشد و از این طریق فرهنگ گذشته ما قابل بررسی شود.

وی افزود: با توجه به تاریخ نمونه‌های خاصی از این سنگ‌نگاره‌ها در کشورهای دیگر جهان مانند مصر نیز وجود دارد. به عنوان مثال اهرام ثلاثه در مصر قرار دارد که حدود ۲، سه یا ۵۰۰۰ سال قدمت دارد؛ در حالی که ابزاری که در کشف‌رود کشف شده، مربوط به ۸۰۰ هزار سال قبل و زمان پارینه‌سنگی زیرین بوده است که به نوعی بیشترین قدمت را به خود اختصاص داده است.

قدمت ۴۰ هزار ساله سنگ‌نگاره‌های تازه کشف شده مشهد

این پژوهشگر حوزه سنگ‌نگاره‌ها تصریح کرد: سنگ‌نگاره‌ها بیانگر تاریخ کشور و به صورت وسیع‌تر تاریخ جهان است؛ از این رو تمام افراد نسبت به آن‌ مسئول هستند. سنگ‌نگاره‌هایی مانند سنگ‌نگاره‌ کشف شده در مغولستان و استرالیا نیز دیده می‌شود. حدود ۱۳ تا ۱۸ هزار سال پیش آخرین عصر یخبندان بوده و این عصر یخبندان سبب شد که آب اقیانوس‌ها در ۲ نیم‌کره شمالی و جنوبی جمع شده و یخ بزند. این یخ زدن سبب شد مردم بتوانند در سیر مهاجرت خود به استرالیا نیز سفر کنند.

شریعتی ادامه داد: به این ترتیب در شمال غربی استرالیا سنگ‌نگاره‌هایی وجود دارد که قدمت آن‌ حدود ۶۰ هزار سال تخمین زده شده است. همچنین در غرب آمریکا مانند یوتا، کالیفرنیا، آمریکا مرکزی و حتی آمریکای جنوبی سنگ‌نگاره‌های فراوانی وجود دارد.

وی در خصوص قدمت‌سنجی این نگاره‌ها عنوان کرد: قدمت‌سنجی اغلب به ۲ شیوه قدمت‌سنجی قطعی و قدمت‌سنجی نسبی صورت می‌گیرد. ‌قدمت‌سنجی قطعی با دستگاه انجام می‌شود و در قدمت‌سنجی نسبی به عنوان مثال نوع خط و نوع نگاره‌ در کشور دیگری مانند عربستان قدمت‌سنجی می‌شود و با توجه به اینکه نگاره‌ای مشابه آن در کشور یا شهر دیگری مانند هرمزگان وجود داشته، می‌توان قدمت سنگ‌نگاره را به صورت تقریبی محاسبه کرد.

این پژوهشگر حوزه سنگ‌نگاره‌ها تاکید کرد: با توجه به تحریم‌هایی که علیه ایران اعمال می‌شود، نمی‌توان دستگاه‌های قدمت‌شناسی وارد کرد و به تعبیری چنین تکنولوژی قدمت‌سنجی قطعی در دسترس نیست؛ از این رو قدمت‌سنجی نسبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاهش هزینه‌ها، مزیت دیگر شیوه قدمت‌سنجی نسبی محسوب می‌شود. بر این اساس قدمت برخی سنگ‌نگاره‌های بسیار خاص از روش‌هایی غیر از قدمت‌سنجی نسبی محاسبه می‌شود.

شریعتی خاطرنشان کرد: در شهرهای مختلف دیگری مانند اصفهان، آذربایجان، اردبیل، تهران، خراسان بزرگ، کرمان، کرمانشاه، قم، مازندران، همدان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان نیز سنگ‌نگاره‌هایی دیده شده است. با این وجود نباید اینگونه تصور کرد که سنگ‌نگاره‌ها تنها در مشهد وجود دارد. در گذشته مرز میان کشورها به صورت امروزی نبود و اگر خط سیر این سنگ‌نگاره‌ها را در مشهد در نظر بگیریم، مسیر حرکت این افراد یا گروه‌های مختلف طی زمان‌های گوناگون مشخص می‌شود.

قدمت ۴۰ هزار ساله سنگ‌نگاره‌های تازه کشف شده مشهد

وی افزود: حداقل قدمت سنگ‌نگاره‌هایی که در مشهد به صورت نسبی تخمین زده شده، مربوط به حدود چندده هزار سال قبل است که قطعا اگر دستگاه و تکنولوژی قدمت‌سنجی قطعی را در اختیار داشته باشیم، این تخمین قدمت بسیار بالاتر و بهتر خواهد بود.

این پژوهشگر حوزه سنگ‌نگاره‌ها عنوان کرد: مراقبت از این سنگ‌نگاره‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است که یکی از راه‌های نگهداری و محافظت از آن‌ها در ارتباط با فرهنگ‌سازی مردم است و بخش عمده محافظت و نگهداری بر عهده دولت قرار دارد تا سنگ‌نگاره‌ها از این طریق برای نسل‌های آینده نیز به یادگار بماند.

وی ادامه داد: حتی ممکن است سنگ‌نگاره‌ها و آثاری وجود داشته باشد که ما از آن‌ بی‌اطلاع باشیم و ممکن است طی تخریب‌هایی که در حاشیه جنوبی شهر توسط شهرداری اعمال شده، از میان رفته باشد؛ به شکلی که بسیاری از این سنگ‌نگاره‌ها به واسطه پروژه‌هایی کمربند جنوبی مشهد به لاشه سنگ مبدل شده‌ و از بین رفته است. متأسفانه کسی هم پاسخگو نیست. از این رو مشکلات محیط زیستی و مشکلات میراث فرهنگی فراوانی در ایران وجود دارد و عده‌ای با دستگاه‌هایی در کوه‌ها حرکت کرده و غارت می‌کنند که امیدوارم وضعیت مناسب‌تر و بهتری برای مقابله با این وضعیت فراهم شود.

شریعتی در خصوص فردی که موفق به کشف سنگ‌نگاره‌ها شده، خاطرنشان کرد: این سنگ‌نگاره‌ها توسط آقای مهدوی در حین پرنده‌نگری به صورت اتفاقی مشاهده و کشف شده است.

وی افزود: به طور کلی منطقه یا شهری مانند شهر مشهد در دنیا وجود ندارد و وجود سنگ‌نگاره‌های فراوان نسبت به دیگر نقاط بیانگر همین امر است که نشان‌ می‌دهد مشهد مسیر رفت‌وآمد و محل عبور تعداد زیادی از انسان‌هایی بوده که به سفر می‌پرداختند.

قدمت ۴۰ هزار ساله سنگ‌نگاره‌های تازه کشف شده مشهد

علی مهدوی، کاشف یکی از سه سنگ‌نگاره کشف ‌شده در این منطقه نیز اظهار کرد: سه سنگ‌نگاره در این منطقه کشف شده که یکی از آن‌ها توسط من و حین برنامه پرنده‌نگری به صورت اتفاقی مشاهده شد و ۲ سنگ‌نگاره دیگر توسط حمید شریعتی طی پایش‌هایی که داشت، کشف و مشاهده شده است.

منبع: ایسنا