نوشته‌ها

درخواست یونسکو برای پاسخ به ۲ ابهام در پرونده ثبت جهانی اورامانات

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه از مکاتبه اخیر یونسکو با وزارت میراث فرهنگی در خصوص پرونده ثبت جهانی اورامانات خبر داد.

امید قادری با اشاره به گذشت حدود سه ماه از سفر ارزیاب یونسکو به منطقه اورامانات، اظهار کرد: خوشبختانه تاکنون هیچ ایرادی از سوی یونسکو در پرونده ثبت جهانی منظر فرهنگی طبیعی اورامانات اعلام نشده و تنها اخیرا دو ابهام در این پرونده برای آنها پیش آمده که طی مکاتبه ای با وزارت میراث فرهنگی خواستار پاسخ روشن و قانع کننده ای برای این ابهامات شده اند.

وی افزود: یکی از ابهاماتی که مطرح شده، مسئله “کوچ نشینی” یا “هه‌وار نشینی” در منطقه اورامانات است که یونسکو آن را جزو آداب و رسوم و فرهنگی دانسته که باید حفظ شود، در این راستا درخواست کرده تا تضمین دهیم و مستندات و راهکارهایی ارائه دهیم که این فرهنگ حفظ می شود.

مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمانشاه بحث چگونگی حفظ فرهنگ سنتی مردم اورامانات را از دیگر ابهامات یونسکو در این پرونده دانست و گفت: باتوجه به اینکه منطقه اورامانات هر ساله میزبان گردشگران بسیار زیادی از داخل و خارج از کشور است، بنابراین این ابهام برای یونسکو بوجود آمده که با وجود ورود این حجم ار گردشگر به اورامانات چگونه فرهنگ مردم این منطقه دچار آسیب نمی شود.

وی خاطرنشان کرد: یونسکو از ما خواسته تا راهکارها و برنامه هایی که برای حفظ فرهنگ مردم این منطقه با این شرایط داریم را بصورت مکتوب به آنها اعلام کنیم.

قادری افزود: جواب ابهامات یونسکو را در روزهای اخیر آماده کرده و  هفته آینده آن را ارسال خواهیم کرد.

وی تاکید کرد: باتوجه به حساسیتی که یونسکو نسبت به حفظ فرهنگ، آداب و رسوم و بافت سنتی مناطق مختلف دارد، بنابراین باید از این پس برای ایجاد هرگونه تغییر در اورامانات احتیاط کنیم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

کتیبه تنگی ور در کوه های اورامان

روستای بلبر اورامان

بازدید هوایی ارزیاب یونسکو از حریم ۳۰۳ هزار هکتاری منظر طبیعی اورامانات

کتیبه تنگی ور در کوه های اورامان

مکان های باستانی منقوش زیادی در کردستان وجود دارند که متاسفانه این آثار تاکنون بصورتی علمی در جریان بررسی قرار نگرفته و به دلایل نامعلومی یا شاید به دلیل کمبود بودجه سازمان میراث فرهنگی ، این یادگارهای ارجمند سرزمین ما تاکنون ناشناخته مانده اند.

درکردستان خوشبختانه از اواسط سال ۱۳۷۷ تا به حال محوطه های فراوانی ،شناسایی شده است که مجموع نقوش آن بالغ بر ۱۰۰۰ نقش است . این تصاویر که بر روی سنگ ها و دیواره غارها در کوههای کردستان کنده کاری شده است عبارتند از :تصویراسب و سوار،  بزکوهی ، گوزن وآهوی جبیر،  سگ،  مار ،گراز ، تصاویر خورشید ، انسان ، اشکال هندسی ، اشکال گیاهی ، و نمادهای نامفهوم. کنده کاری های صخره ای و غاری کردستان در مناطق مختلف هورامان ،سارال ، دهگلان ، دیواندره و بیجار است. پراکندگی محوطه ها نشان می دهد،  در عهد باستان مردمان فراوانی در مکانهای مختلف این سرزمین زندگی می کردند . بررسی های روی نقوش و مطالعه برروی آنها معلوم می کند،  این کنده کاری ها مربوط به دوران مختلف است .

کهن ترین تصاویر در حکاکی ها و کنده کاری های بر روی سنگ کوهها و غارهای کردستان در منطقه اورامان قرار دارد . به نظر می رسد ، کوههای رفیع و دره های باشکوه و زیبای اورامانات مکان مناسبی برای زیست انسان در عصر نو سنگی و ادوار قبل و بعد از آن بوده است . در منطقه اورامان کنده کاری های صخره ای و غاری فراوان وجود دارد که کنده کاری های آنها تراشیده دهانه غار (بردمیر) که به صورت کله گوسفند تراشیده شده است به ابعاد ۱۴۰ سانتیمتر و نقش ۳ بز کوهی و یک سگ که بر روی آن حکاکی شده است مرحله دامداری را نشان می دهد . کنده کاری های سینه (غار تاش ) تصاویر ادوار مختلف را در خود جای داده است .هنوز هم بعد از هزاران سال ، محوطه های پیش از تاریخ و نشانه های انسان و علامت های سنگی و نقوش کنده کاری صخره ای و غاری در قلل و دره های این منطقه مشاهده می شود . منطقه اورامانات یکی از زیستگاه های کهن ایران زمین است .هم اکنون هم در ارتفاعات کوه ها ،  محل های استقرار موقت با اتاقهای سنگ چین مانند از روزگاران کهن به چشم می خورد .دیوار اتاق ها در پناه دیواره کوه با تخته سنگهای بزرگ و نقوش کنده کاری پیش از تاریخ بر صخره هاست که تعدادی از آنها به خاطر استحکام و زیبایی با رنگ کرم پررنگ شده است . غارها و پناهگاه های صخره ای پیش از تاریخ فراوان وجود دارد.

در فاصله ۴۵ کیلومتری شهر کامیاران و در مسیر جاده این شهر به مریوان، روستائی قرار گرفته است که در دل کوه های آن کتیبه ایی تاریخی با قدمت هزاران ساله قرار گرفته است.

کتیبه تنگی ور که بر سنگ های کوه “زینانه” از کوه های “شاهو” کنده کاری شده است، یادگار دوران آشوریان بوده و بنا به قدمتی که دارد مربوط به دوره تاریخی عصر آهن است.
به همراه این کتیبه، نقش برجسته ایی نیز حکاکی شده و آن نقش برجسته انسانی که احتمالاً شخص پادشاه است. این نقش به طول۱۵۰سانتیمتر و پهنای ۳۵سانتیمتر حجاری شده است.
در این نقش برجسته، کلاه پادشاه تقریبا استوانه ای شکل است که نقوش مشخص دارد، پادشاه دارای ریش انبوه و پرپشتی است که می تواند یکی از نمادهای ویژه حاکمان آشور باشد؛موهای این نقش برجسته به صورتی خاص در پشت سر جمع شده که می تواند نشان دهنده حالتی باشد که شاه آماده برپایی یک مراسم خاص است.

طبق آخرین مطالعات انجام شده، کتیبه تنگی ور متعلق به سارگن دوم پادشاه آشور است که پس از ستایش خدایان دولت آشور به شرح پیروزی های خود می پردازد و احتمالا نقش نیم تنه مرد هم متعلق به شخص سارگن دوم می باشد.

اولین بار در سال ۱۳۴۷هجری شمسی این نقش برجسته و کتیبه آن، توسط هیئت باستان شناسی مرکز کشور به سرپرستی “علی اکبر سرفراز”، مورد بررسی قرار گرفت. البته این سنگ نوشته سال ها توسط مردمان این سرزمین شناخته شده بود و بر سر راه کاروان رو قرار داشته و محلی برای دیدار آن توسط مردم محلی بوده است.

می توان تصور کرد که این کتیبه در گذشته حداقل در مسیر چهار راه ارتباطی قرار گرفته و راهی که از جانب شرق و با گذشتن از دشتی وسیع کامیاران – پس از پشت سر گذاشتن کرماشان و کامیاران- به این کتیبه و به کنار رود سیروان می رسید که اکنون جاده اصلی ارتباطی کامیاران با این منطقه است.

بعد از بررسی گروه کارشناسی و باستان شناسی، این کتیبه بعد از گذشت ۲۳سال به شماره ۵۱۱۷به ثبت ملی رسیده است، باید به این امر اشاره داشت که علاوه بر اهمیت این کتیبه از لحاظ تاریخی، منطقه استقرار آن که دره ایی جنگلی و سرسبز می باشد از لحاظ طبیعت گردی بسیار مهم است و آبشارهای طبیعی فراوان “دره تنگی ور” از دیدنی ترین نقاط شهرستان کامیاران است.

اگر به دره تنگی ور نگاهی بیندازیم، متوجه خواهیم شد که درون دره، چشمه های آب دائمی وجود دارند و با داشتن ذخیره غذایی، این دژ می توانست به مدت طولانی در برابر حمله ها مقاومت کند. ابتدای ورود شمال غربی، در سمت راست که دارای شیب کمی در پائین دره است به محله “یهودی ها” شهرت دارد. بالاتر، چشمه های دائمی و پرآب دره از کنار این محل شروع می شوند و به طرف بالاتر ادامه می یابند.
جریان آب از طرف جنوب شرقی، با پشت سر گذاشتن دشت جنوب شرقی و چند تپه باستانی کوچک در طرف راست به ورودی دره، به دره تنگ وارد می شود. در اینجا آب با فشار زیادی در بهار،به آب چشمه های درونی دره می پیوندد و با حجم فراوان از طرف شمال غربی با پشت سر گذاشتن روستای پالنگان در جانب دشتی دیگر با شیب نسبتا زیاد به ” رودخانه سیروان” میریزد و مسیر پرپیچ وخم و طولانی خود را در دره های تنگ زاگرس به سوی بین النهرین در پیش می گیرد.

با گذشت بیش از ۲۷ قرن از حجاری های انجام شده این اثر تاریخی بر اثر ساییدگی، یخبندان و… قسمتهایی از آن صدمه دیده اما هنوز هم قابل رویت است. اگر به کتیبه حجاری شده که در درون طاق نما و در جهت غربی قرار گرفته توجه شود و معنای سنگ نوشته را بررسی نماییم از نظر کارشناسان از سه دیدگاه می توان آن را مورد کاوش قرار داد.

یکی از لحاظ “مدح و ستایش شاه و ارائه خدمات او” و دیگری “گزارش رخدادهای دوران شاه” و در آخر “نفرین بر هرکسی که کتیبه را از بین ببرد”.

کتیبه تنگی ور

کتیبه تنگی ور در ورودی جنوبی بر جانب راست دره و پس از پشت سر نهادن نزدیک به ۲۰۰۰متر، در ارتفاع حدودا ۵۰متری دیوار کنده شده است.این حجاری که کتیبه در آن قرار گرفته،به صورت طاقی است تا کتبیه را از ناملایمات طبیعی محافظت کند.کتیبه بر زمینه نقش برجسته ای از سارگن نوشته شده است.
این نوشته به خط میخی آشوری و شامل ۴۶سطر است. در پای کتیبه و در کنار سطح دره، جریان تند آب سطح دره را پس از گذشت سالیان دراز پائین تر برده است. آثار دو هاون یکی کوچکتر و کم عمق تر و دیگری بزرگ تر و عمیق تر وجود دارد.

با ادامه راه در جانب راست و با فاصله کمی از کتیبه، دیواره دره به ارتفاع حدودا ۵ و طول ۲۰ و عمق ۵ متر کنده شده که به احتمال زیاد به همان دوران مربوط است. این محل در دوران گذشته می توانست پناهگاه مردم فراری از برابر مهاجمان باشد.

روبه روی کتیبه در جانب دیگر دره شکافی وجود دارد که مردمان منطقه به آن”زینانه” به معنی زندان کوچک می گویند و نشانگر مورد استفاده این محل است. در نزدیکی ورودی شمال غربی سنگری از سنگ درست در مقابل معبری سخت قرار دارد که احتمالا برای ورود به دژ از آن استفاده می کرده اند.

هر ساله گردشگران فراوانی از داخل و خارج از کشور برای دیدار از این نقش برجسته و کتیبه آن به این دیار سفر می نمایند و علاوه بر دیدار از این شگفتی باستانی از هوای سالم و طبیعت بسیار زیبای شرق و شمال شرقی شهرستان کامیاران بهره می برند.

نقش برجسته
نقش برجسته در یک تاق نما به ارتفاع ۱۲۰ و پهنای ۱۷۰ و عمق ۳۵ سانتی‌متر در سال ۷۰۶ پیش از میلاد حجاری شده است. درون تاق نما نقش برجسته‌ای از یک انسان به چشم می‌خورد که ۱۵۰ سانتی‌متر طول و ۳۵ سانتی‌متر عرض دارد. این نقش که آن را متعلق به سارگون دوم پادشاه آشور دانسته‌اند، نقش انسانی را به صورت نیم رخ در لباس شاهی نشان می‌دهد که کلاهی استوانه‌ای بر سر و شلاقی در دست دارد. پای راست این نقش در جلو و پای چپش در عقب قرار گرفته و دست راستش به طرف بالا بلند شده است. دست چپ نیز بر روی شکم قرار داده شده است.

کتیبه
کتیبه‌ای به خط میخی و به زبان آشوری باستان در ابعاد ۱۲۰× ۱۲۰ سانتی‌متر شامل ۵۰ سطر در کنار نقش برجسته نقر شده است. در متن کتیبه، پس از ستایش خدایان آشوری مانند خدای آشور، مردوخ، نابو، سین، شمش و ایشتار به شرح پیروزی‌های آشوریان پرداخته شده و در ادامه به نقاط مختلف شهرها، روستاها و مناطقی که در این جنگ تصرف و ویران شده، اشاره می‌شود.

خوانش کتیبه تنگی ور
سنگ‌نبشته اورامان نخستین بار در سال ۱۳۴۷ هجری شمسی توسط هیئت باستان‌شناسی ایرانی به سرپرستی علی اکبر سرفراز مورد بررسی قرار گرفت. سرفراز قدمت کتیبه و نقش برجسته را مربوط به اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول قبل از میلاد و مربوط به امپراتوری آشور دانسته است.
نخستین مقاله به زبان انگلیسی در رابطه با سنگ‌نبشته اورامان با عنوان «کتیبه سارگن دوم، کتیبه تنگی ور» به قلم گرانت فریم استاد آشورشناسی در مجله شرق به چاپ رسید که جامع‌ترین مطالعه را در مورد این کتیبه انجام داده است. این کتیبه و نقش برجسته با دو کتیبه دیگر مربوط به زمان سارگون دوم به نام‌های سنگ استل در قبرس و سنگ استل در نجف آباد کرمانشاه، قابل مقایسه است و موارد مشترک زیادی دارد.

کتیبه تنگی ور

ترجمه ‏ی کتیبه تنگی ور
قسمت‏های نقطه‏ چین که در ترجمه‏ ی کتیبه آورده شده‏ اند،کلماتی‏ هستند که فریم نخوانده است و در برخی موارد،کلمه یا کلماتی میان‏ کروشه قرار گرفته‏اند که ما برای تکمیل شدن جمله آورده ‏ایم:

۱خدای آشور شاه همه…خدایان و همه…خدایان.
۲خط دوم خوانده نشده است.
۳خدای مردوک بزرگ‏تر از همه،او که همه‏ ی مردمان را با غذاها آفرید…
۴خدای نبوکه جانشینی را به وجود آورد[احتمالا به جانشینی‏ خود به عنون نماینده‏ ی خدا روی زمین اشاره دارد].
۵خدای سین،مسلط بر آسمان و جهان مردگان…
۶خدای شمش،صاحب عدالت بر آسمان و جهان مردگان…
۷خدای ایشتار،او که انسان را آفرید و برای جنگ مهیا کرد…
۸خدایان هفت‏گانه که رهبری می‏کنند و خواست شاه را در جبهه ‏ی جنگ برآورده می ‏سازند و پیروزی را برایش فراهم می ‏آورند.
۹خدایان بزرگ،گردانندگان هستی و جهان مردگان،کسانی‏ که حمله می‏ کنند و جنگ‏ها و نزاع ‏ها را معنی می‏ بخشند.
۱۰خدایانی که می‏گردند و پادشاه را برمی‏گزینند؛کسی که‏ فرماندهی را به عنوان فرمانروای مقدس بر عهده دارد.آن‏ها قلمرو را وسعت می‏ دهند و آن پادشاه را از قانونگذاران دیگر برتر می‏کنند.
۱۱سارگن(دوم)،شاه بزرگ،شاه توانا،شاه جهان،شاه‏ آشور،نایب السلطنه‏ ی بابل،شاه سرزمین سومر و اکد و دوستدار خدایان بزرگ.
۱۲قهرمان بزرگ…مرد،فرمانروای دیندار،انسانی حیرت‏آور و شبان‏[خدا].
۱۳خدای آشور،نبو و مردوک،خدایان کمک‏ کننده ‏ی من، پادشاهی را به من بخشیدند و مرا بی‏ همانند و مشهور و با عظمت کردند.
۱۴من همواره به عنوان غنی‏ کننده‏ی«سیپار»،«نیپور»و بابل‏ عمل کرده ‏ام و آسیب‏های غیرقانونی را که توسط مردمانی والاشأن تحمل‏ شده بود که تعداد زیادی از آنان چنین بودند،جبران کردم.
۱۵من معافیت از مالیات را که برای«بالتیل»و«آشور»برداشته‏ شده بود،از نو برقرار کردم.با ملاحظه‏ ی شهر«حران»[بر]دروازه‏ ی‏ مردم‏[آن شهر]،نشان«کیدینو»(اشاره به موقعیت ممتازشان دارد)را نصب کردم.
۱۶من ارتش«هومبانیگاش»(هومبان-نیگاش)عیلامی را پراکنده ساختم.من سرزمین کارالا را ویران کردم؛سرزمین«شوردا»، شهر«کیشه ‏سیم»،شهر«هرهر»[خارخار]سرزمین«مادها»و سرزمین‏ «الی‏پی»را.
۱۷من سرزمین«اورارتو»را ویران کردم.شهر«موسسیر»و سرزمین«ماننا»را تاراج کردم و سرزمین«اندیا»و سرزمین«زیبیریم»را شکست دادم.
۱۸من فرمانروایان سرزمین«حمات»،شهر«کارخمیش»، شهر«کوم‏موهی»و سرزمین«کاممانو»را شکست دادم و بر سرزمین‏ «هایشن»،صاحب منصبانی نشاندم.
۱۹من شهر«اشدود»را غارت کردم.لامانی،شاه آن جا از سلاح‏های من ترسید…به ناحیه‏ای از سرزمین«ملوحا»فرار کرد.در آن جا کاملا مخفیانه شبیه یک دزد زندگی می‏ کرد.
۲۰شپاتکو(شبیتکو)،پادشاه سرزمین ملوحا،قدرت خدایان‏ آشور،نبو و مردوک را که من به همه ‏ی سرزمین‏ها نشان دادم،احساس‏ کرد و…
۲۱اولامانی در یوغ‏ها و دستبندهای آهنین،در بند،به زندان‏ من آورد.
۲۲من همه‏ ی سرزمین‏های«تابالو»،«کاسکو»و«هیلاکو»را از جمعیت خالی کردم و آن‏ها را با اموال و دارایی به نزد میداس،شاه‏ سرزمین«موسکو»تبعید کردم و قلمروی او را کاهش دادم.
۲۳در شهر«راپیه و»پیش قراول ارتش مصر را شکست دادم و پادشاه شهر«هازوتو»،کازه که بندگی مرا نمی‏ پذیرفت،به عنوان‏ غنیمت به حساب آوردم.
۲۴من هفت پادشاه سرزمین«انا»،یک منطقه از سرزمین‏ «لدنانا»که خانه ‏هایش در فاصله…(در میان)دریای غرب واقع شده‏ بود،مطیع کردم.
۲۵من با دستان توانایم،اپل-ایدین(مردوک بالادان)،شاه‏ سرزمین«کلده»را که بر ساحل دریا اقامت داشت و پادشاهی‏اش را برای مقابله با خدایان نیک،بر بابل می‏ گسترانید،شکست دادم.
۲۶همه‏ ی سرزمین«بیت‏ایایکن»…ثابت کردم…
۲۷اهون داری شاه«دیلمون»که در فاصله‏ ی…چند کیلومتری‏ در میان…دریا،مانند یک ماهی جا گرفته بود،توانایی شاهانه ‏ی مرا شنید و هدایای بزرگش را برای من آورد.
۲۸به وسیله ‏ی خدایان بزرگم که جنگ‏ افزارهای مرا قدرت‏ بخشیدند،با قدرت و قوت شدم و همه ‏ی دشمنانم را از بین بردم
۲۹از سرزمین لدنانا که در میان دریای مغرب(مدیترانه)،به‏ دوری مرز مصر و سرزمین موسکو،سرزمین وسیع«آمورو»،تمام‏ سرزمین‏های…
۳۰همه ‏ی سرزمین«گوتیوم»سرزمین مادهای دور(در کنار کوه بیکنی)،سرزمین الی‏پی و سرزمین«راشی»(در مرز عیلام).
۳۱آن‏هایی که در کنار رود دجله زندگی می‏کنند،قبایل«اوتو»، «روبو»،«ختکو»،«لابدودو»،«کمرانو»،«اوبولو»،«رووا»و «لیتااو»…
۳۲آن‏هایی که در کنار رود فرات و دریای«اوکنو»زندگی‏ می‏کنند.قبایل«گامبلو»،«هیندارو»،«پوکودو»،«سونی‏ها»،مردم‏ استپ سرزمین«لادبورو»،به تعداد زیادی که آن جا هستند.
۳۳از شهر«سامونا»به فاصله ‏ی شهرهای«بوب»و«تل‏ه ومبان» که در مرز عیلام هستند…
۳۴سرزمین«کاردونیاش»از ابتدا تا انتها و سرزمین«بیت‏ آموکان»،«بیت‏ایاکین»که در ساحل دریا،به فاصله‏ ی قلمروی‏ «دیلمون»،واقع شده است…
۳۶من همه‏ ی آن‏ها را مطیع کردم و دست‏نشاندگانم را به عنوان‏ دولتمردان حاکم بر آن‏ها گماشتم و قدرت شاهانه ‏ام را بر آن‏ها تحمیل‏ کردم…
۳۷در آن زمان مردم سرزمین کارالا…که…نمی ‏خواستند از هیچ فرمانروایی تبعیت کنند…
۳۸به کوه‏های پرشیب پشت‏ گرم بودند و دست‏نشانده‏ی مرا [بیرون کردند].حکمران همه‏ ی سرزمین…
۳۹….آن‏ها برپا و آماده شدند،برای جنگ…تعداد زیادی از مردمشان برافروخته شدند…
۴۰ اسبان،قاطران…حاضرشان را…برگرداندم و…
۴۱آن‏ها راه‏ها را در سرزمینشان ویران و[معبدها]را مسدود کردند.
۴۲سربازان اندک من،به معبدهای دور از دسترس،شبیه‏ عقاب‏ها[نفوذ کردند].
۴۳….آن‏ها…سربازانشان به کوه‏ها فرار کردند…
۴۴باقی مانده‏ی آن‏ها[اسیر شدند]و به عنوان غرامت به حساب‏ آمدند
۴۵من لوحه ‏ی یادبودی ساختم و روی آن پندارهای خدایان‏ بزرگ را حک کردم.هدف‏های شاهانه‏ام را با فروتنی،برای پادشاهی‏ آسمانی بزرگشان،در مقابل آن‏ها نهادم.
۴۶من همه‏ ی پیروزی‏های خدای آشور،پدر خدایان،بزرگ… را توضیح دادم…
موقعیت مکانی کتیبه تنگی ور
سنگ‌نبشته اورامان بر روی صخره‌ای در دهانه تنگ تنگی ور و بر دیواره کوه زینانه ایجاد شده است. این کوه در حدود ۵۰۰ متری شمال غرب روستای تنگی ور و در در ۴۵ کیلومتری شمال غربی کامیاران قرار دارد.

مرتبط:

روستای بلبر اورامان

معرفی آبشار بل جاذبه کردستان

طبیعت بهاری اورامانات تخت

هنر عکاسی در جهانی‌ کردن اورامانات تاثیرگذار بود

معاون هنری و سینمایی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه، هنر عکاسی را زبان مشترک همه انسان‌ها دانست و گفت: این هنر در روند ثبت جهانی اورامانات هم بسیار مفید و تاثیرگذار بود.

«مهدی ربانی‌نژاد» روز چهارشنبه در نشست با اعضای انجمن عکاسان کرمانشاه در مجتمع فرهنگی هنری شهید آوینی افزود: فقط عکاسان می‌توانند از مناطق بکر و زیبای ما همچون اورامانات که کوهستانی و سخت‌گذر است تصاویری زیبا ثبت و به جهان مخابره کنند.

وی ادامه داد: این تکنولوژی نیاز به زبان، گویش و فرهنگ خاصی ندارد و هر آنچه که وجود دارد را بدون واسطه به همه انسان‌ها منتقل می‌کند کما اینکه در ثبت جهانی اورامانات دیدیم عکاسان چطور توانستند مناظر طبیعی، آداب و رسوم، فرهنگ و غذاهای خود را ثبت و به دنیا نشان دهند.

اورامانات در استان کرمانشاه با حدود ۳۰۰ هزار نفر جمعیت شامل شهرستان‌های روانسر، جوانرود، ثلاث باباجانی و پاوه است که روانسر با ۴۷ هزار نفر جمعیت در ۶۰ کیلومتری شهر کرمانشاه دروازه ورودی و پاوه در ۱۲۰ کیلومتر مرکز استان نیز نقطه پایانی این منطقه زیبا و بکر گردشگری است.

براساس اعلام مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه بخش زیادی از منطقه اورامانات به مساحت ۳۰۳ هزار هکتار در انتظار ثبت جهانی قرار دارد که از مجموع حریم درنظر گرفته شده برای ثبت جهانی اورامانات، ۱۵۰ هزار هکتار آن را مناطق حفاظت شده تشکیل می دهد.

«امید قادری» اظهار داشت که ثبت جهانی منطقه اورامانات بیش از ۷۰۰ روستا را در بر می گیرد و یک هزار و ۱۰۰ محوطه و آثار تاریخی که بیش از ۵۰ مورد آن به ثبت ملی رسیده نیز در این محدوده وجود دارد که از مجموع مناطقی که در اورامانات برای ثبت جهانی آماده شده ۶۰ درصد آن در کرمانشاه و ۴۰ درصد نیز در کردستان قرار دارد.

در هر انجمن هنری به دنبال برندسازی برای کرمانشاه هستیم

معاون هنری و سینمایی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه در ادامه گفت: هر انجمن هنری باید توان و ظرفیت خود را روی چند موضوع متمرکز کند تا در این موارد بتوانیم برای کرمانشاه برندسازی کنیم.

ربانی‌نژاد بر برگزاری جشنواره‌های مختلف عکاسی در کرمانشاه تاکید کرد و افزود: با برگزاری این جشنواره‌ها می‌توانیم ظرفیت‌های گردشگری، فرهنگی و تاریخی کرمانشاه را معرفی و این داشته‌ها را از گذشته به زمان حال منتقل کنیم.

وی تاسیس کتابخانه تخصصی برای انجمن عکاسان کرمانشاه را ضروری دانست و گفت: در نامه‌ای به استاندار و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی حتما برای راه‌اندازی کتابخانه تخصصی اقدامات لازم را انجام می‌دهیم.

در این دیدار اعضای انجمن عکاسی استان کرمانشاه هم هر کدام بخشی از مشکلات و دغدغه‌های انجمن را با مطرح کردند.

حمایت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی از برگزاری جشنواره‌ها و نمایشگاه‌های استانی و ملی عکس، حمایت از برگزاری وبینارهای تخصصی عکاسی با توجه به شیوع کرونا، افزیش اعتبار و امنیت برای عکاسان کرمانشاهی، راه‌اندازی عکاسخانه آنالوگ برای صرفه‌جویی در قیمت‌ها، راه‌اندازی نمایشگاه دائمی عکس کرمانشاه، راه‌اندازی اولین موزه عکس غرب کشور در کرمانشاه، ساخت‌ برنامه‌های کاربردی مرتبط با حوزه عکاسی و ایجاد کتابخانه عمومی و تخصصی در انجمن بخشی از مشکلات و درخواست‌های اعضای انجمن عکاسی کرمانشاه بود که مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه و معاون هنری آنها را شنیدند و برای رفع آنها قول مساعد دادند.

انجمن عکاسی استان کرمانشاه اکنون ۱۵۰ عضو دارد.

منبع:ایرنا

مرتبط:

نمایشگاه اورامانات همزمان با ثبت در گنجینه فرهنگی

بازدید هوایی ارزیاب یونسکو از حریم ۳۰۳ هزار هکتاری منظر طبیعی اورامانات

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه گفت: ارزیاب یونسکو در اولین روز سفر کاری خود به استان کرمانشاه به بازدید هوایی از منظر طبیعی اورامانات می‌پردازد.

امید قادری در جمع خبرنگاران، با اشاره به سفر شب گذشته(اول مهر) ارزیاب یونسکو به کرمانشاه، اظهار کرد: “حسام مهدی” ارزیاب مصری در سفر ۱۰ روزه خود به استان‌های کرمانشاه و کردستان به بازدید هوایی و زمینی از منظر فرهنگی و تاریخی اورامانات می‌پردازد.

وی تصریح کرد: این ارزیاب امروز(چهارشنبه) در اولین روز سفر کاری خود به کرمانشاه با استفاده از بالگرد به مدت پنج تا شش ساعت به بازدید هوایی از منظر طبیعی اورامانات می‌پردازد.

مدیرکل میراث فرهنگی استان یادآورشد: ۳۰۳ هزار هکتار از حریم منظر طبیعی اورامانات که ۶۰ درصد آن در کرمانشاه و ۴۰ درصد در کردستان واقع شده، در این بازدید هوایی مورد رصد ارزیاب یونسکو قرار می‌گیرد و کارشناسان منظر فرهنگی تاریخی اورامانات به سوالات ارزیاب در خصوص موضوعات مختلف این منظر پاسخ خواهند داد.

وی بااشاره به وسعت حریم منظر طبیعی، فرهنگی و تاریخی اورامانات، اظهار کرد: در این حریم مناطق صعب العبور، دره های زیبا، کوه های بلند، پوشش گیاهی متنوع و جنگل‌های انبوه، مناطق حفاظت شده محیط زیست، رودخانه‌های خروشان و… وجود دارد که ارزیاب یونسکو به بازدید از آنها خواهد پرداخت. او همچنین طی دو روز آینده هم بازدیدی زمینی از شش روستای شهرستانهای جوانرود و پاوه خواهد داشت تا به رصد بافت و معماری این روستاها، آداب و رسوم و میراث‌های ناملموس آنها بپردازد.

به گفته این مسئول ارزیاب مصری یونسکو پس از بازدید سه روزه خود از اورامانات کرمانشاه، به کردستان می‌رود و چند روزی را نیز در این استان سفر کاری خود را ادامه خواهد داد.

پرونده منظر فرهنگی تاریخی اورامانات جهت ثبت جهانی شدن به یونسکو ارسال شده و نتیجه این بازدید در ثبت جهانی این منطقه موثر است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

روستای بلبر اورامان

معماری سنتی اورامان _تبلوری از فرهنگ زاگرس

طبیعت بهاری اورامانات تخت

روستای بلبر اورامان

درمیان کوه های سر به فلک کشیده زاگرس بهشتی پنهان با نام بلبر جای گرفته که دارای طبیعتی سرسبز و نسیمی مهربان است که با جاذبه های بکر برای همیشه در ذهن باقی می ماند. بلبر، روستایی از توابع بخش اورامان شهرستان سروآباد در استان کردستان ایران است. این روستا در دهستان شالیار قرار گرفته و از نامهای دیگر آن میتوان به بل (الهه آب‌ ها) اشاره کرد. روستای بلبر اورامان در اورامانات، در میان کوه های سربه فلک کشیده کوهسالان در کنار سیروان، طولانی ترین رودخانه کردستان آرمیده است.

روستای بلبرهمچون دیگر روستاهای هورامان سابقه ای دیرینه دارد. بلبر یک واژه یونانی است که «بل» به معنی” خدای آب ها” است. این روستای زیبا هر سال پذیرای گردشگران بسیار است. می‌ توان از روستای اورامان پیاده به این روستا رفت و از مناظر و طبیعت زیبای آن لذت برد.

به نزدیکی روستای اورامان که می رسیم، تابلویی را می بینیم که بر روی آن نوشته شده است به بهشت گمشده کردستان خوش آمدید. این جمله به راستی وصف حال روستای بلبر کردستان است. به راستی که این روستا همانند بهشتی گمشده در میان کردستان می درخشد و سالانه عده زیادی از گردشگران را به سوی خود جلب می کند.

روستای بلبر اورامان

زیبایی این منطقه با رودخانه زیبای “چم گران”  از شاخه های اصلی رودخانه “سیروان” که از میان روستا می گذرد، به اوج رسیده است. رود چم گران روستای بلبر را به دو قسمت تقسیم می کند. کوه اورامان در جنوب و غرب و کوه کوسالان در شرق آبادی واقع شده است.

این روستا از لحاظ موقعیت جغرافیایی در دره ای با شیب نسبتا ملایم نسبت به مناطق مشابه خود در کردستان، در میانه مسیر” اورامان تخت” به روستای هجیج (هژیژ) قرار گرفته است.  آب و هوای این روستا سرد و نیمه مرطوب است.

تاریخچه پیدایش روستا
نخستین کسانی که به روستای بلبر آمده ‌اند و از پایه گذاران روسـتا محسوب می شوند، دو برادر بوده ‌اند که یکی از آنها فرزندان زیادی داشته است، ولی دیگری از نعمت فرزند بی‌ بهره بوده است، این دو برادر غمخوار هم بودند و در وقت خرمن کوبی از کاه ‌ها و گندم‌ های خود روی خرمن‌ های دیگری گذاشته ‌اند به گونه ‌ای که به کاه ‌کوب مشهور شده ‌اند، هنوز نام آنها بر سر زبان ‌ها است. از نسل این دو برادر طایفه‌ ای هنوز وجود دارد که به نام «کاکوا» شهرت یافته‌ اند.

روستای بلبر اورامان

فرهنگ و اقتصاد روستا
گویش اهالی به زبان هورامی از گویش های زبان کردی است. کار و پیشه بیشتر مردم آن کشاورزی، باغداری و دامداری، پرورش زنبور عسل و گلیم‌ بافی است.

گیاهان و محصولات
سطح زراعی روستا نوزده هکتار و سطح باغات آن نیز بیش از شصت هکتار است. گندم، جو، نخود، عدس، توت، انگور، زردآلو، گردو، هلو و سیب، بلوط، بنه، ارزن، ون، زالزالک، گلابی، آلبالو و انجیر در این روستای زیبا بعمل می آیند. محصول اصلی این روستا انار است.

گل ختمی، گل گاوزبان، گل شقایق، بومادران، شیرین ‌بیان، پونه و گون که کاربرد دارویی و صنعتی دارند نیز به وفور در کوه‌ های سرسبز و طبیعت بکر روستای بلبر رشد می کند.

زیارتگاه روستا
زیارتگاه امام‌ زاده سی ‌عبدالله نیز از جاذبه‌ های مذهبی روستای دلربای بلبر است.

موقعیت مکانی
این روستا در ۷۰ کیلومتری مریوان و ۷ کیلومتری اورامان تخت واقع شده است. این روستا در مرز بین استان کردستان و کرمانشاه در منطقه ارومانات قرار دارد.

روستای بلبر اورامان

مسیر دسترسی و جاذبه های مسیر
این روستا از هم از سمت سنندج، از طریق جاده مریوان به سمت اورامات تخت و هم از سمت کرمانشاه از مسیر پاوه به سمت جوان رود، قابل دسترسی است.

از مسیر سنندج: سنندج به سمت جاده مریوان، حدود ۲۵ کیلومتر مانده به مریوان سمت چپ، مسیری که به سمت منطقه هورامانات میرود را حدود ۱۵ کیلومتر طی کنید. دست چپ جاده ای که به سمت “اورامان تخت” میرود، بعد از اورامان تخت یک جاده بیشتر ندارید که از وسط روستای بلبر می گذرد. اگر همین مسیر را ادامه دهید از روستاهای زیبای دیگری مثل “سلین” و “نوین” و “ناو” هم رد می شوید. بعد از ناو به یک سه راهی میرسید که دست راست به سمت “هجیج” و دست چپ به سمت “پالنگان” می رود که البته قسمتی از مسیر سمت پالنگان ماشین رو نیست. در مسیر روستای “هجیج” شما میتوانید آبشار یا چشمه “بل” را نیز ببینید. اگر همین مسیر را ادامه دهید به یک سه راهی می رسید که سمت چپ به سمت “پاوه” و سمت راست به سمت “نودشه” و “نوسود” می رود.

از مسیر کرمانشاه: از کرمانشاه به سمت “پاوه” بیایید، که بعد از سه راهی جوانرود میتوانید از غار قوری قلعه هم بازدید کنید. بعد از رسیدن به پاوه عکس مسیری را که در بالا نوشته شده را طی کنید و از سفر لذت ببرید.

از سه راهی “هجیج” تا خود “اورامان تخت” جاده کاملا خاکی است.

می توانید از تهران به سمت ساوه و همدان حرکت کرده، بعد به سمت سنندج و روستای بلبر ادامه مسیر دهید.

مرتبط:

کرمانشاه _سرزمینی سرشار از جاذبه‌های گردشگری

وسوسه‌های طبیعت‌گردی در کرمانشاه

تاق بستان _رویای روبه فراموشی کرمانشاه

معماری سنتی اورامان _تبلوری از فرهنگ زاگرس

یک پژوهشگر معماری در کردستان گفت: معماری روستای اورامان در دامنه زاگرس از چهار پارامتر زمان، مکان، فرهنگ و معنا برخوردار است؛ ویژگی معماری سنتی محصول روش سنتی در طراحی و ساخت، دارای الگوهایی با تبلور فرهنگ جامعه است.

اورامانات یکی از مناطق زیبا و دلربای استان کردستان است که به‌سختی کوه‌ها، جنگل‌ها، قله‌های پر برف، دره‌های سرسبز، خانه‌های سنگی و پلکانی مشهور است.
مردم هورامان معتقدند که زمانی این روستا، مرکز حکومت و پایتخت حکام محلی بوده است، کلمه “تخت” به معنی پایتخت بوده و این نشان از عظمت این منطقه در گذشته است.

روستای ژیوار که دارای بافتی پلکانی با معماری خشکه چین است در مسیر جاده هورامان تخت به روستای هجیج قرارگرفته است، رود زیبا و خروشان سیروان به همراه جنگل‌های اطراف بر زیبایی این روستا افزوده است. نمای روستای اورامان به دلیل معماری پلکانی و همچنین به دلیل شکل هرم گونه خانه‌های آن بسیار دیدنی است که قلعه‌ای باستانی در رأس آن قرار دارد.

سنگ‌نگاره‌های باستانی و مناطق ییلاقی که در زبان کردی به آن‌ها “هه‌وار” می‌گویند از دیگر جاذبه‌های روستای ژیوار بوده که هر ساله تعداد زیادی از علاقه‌مندان به گردشگری فرهنگی و دوستداران طبیعت‌گردی را به‌سوی خود جذب می‌کند.

معماری پلکانی و سنگی یکی از نشان‌های منطقه هورامان است که سالیان سال توانسته دوام بیاورد و همچنین مردم در این منطقه سرد و کوهستانی در این خانه‌ها زندگی کرده‌اند اما در چند سال اخیر معماری مدرن و جدید جایگزین برخی از این خانه های محکم و قدیمی شده است.

پرویز اصلانی، پژوهشگر دکتری معماری، با اشاره به فضای معماری پلکانی روستاهای اورامانات، اظهار کرد: هورامان سرزمینی است کوهستانی با توپوگرافی خاص؛ منطقه‌ای که طی صدها سال، فرهنگ و معماری خاص را در دامن خود پرورش داده که این فرهنگ و تمدن حتی از مهد آن یعنی دره رودخانه سیروان پا را فراتر نهاده است.

وی افزود: بافت‌ روستاهای بکر، تاریخی، سلسله قلعه‌های باستانی و معابد مذاهب مختلف تاریخی آن از شاخصه‌های این محدوده فرهنگی-تاریخی، معماری کوهستانی سنگی به شمار می آید.

این پژوهشگر دکتری معماری در کردستان، بیان کرد: در این منطقه، معماری با مصالح سنگی تراش نخورده چنان رشد کرده است که معمارانش نسل به نسل از تکنیک‌های کهن خود در ساخت بناها و با استفاده از مصالح بوم آورد با دیوارهای کاملاً سنگی به‌صورت ساختمان‌های چندین طبقه بدون ملات اجرا کرده‌اند که پس از سال‌ها هنوز پا برجا است.

اصلانی عنوان کرد: شناخت، بررسی، تجزیه‌وتحلیل رفتار اجزای سازه‌ای و مصالح به کار گرفته‌شده در این منطقه می‌تواند راهکار مناسبی جهت احیاء و باز سازی تکنیک‌ روش‌های ساخت سنتی اورامانات برای رسیدن به معماری پایدار منطقه زاگرس با عملکرد بهتر و طول عمر بیشتر باشد.

وی ذکر کرد: معماری روستای اورامان در دامنه زاگرس از چهار پارامتر زمان، مکان، فرهنگ و معنا برخوردار است؛ بنابراین ویژگی معماری سنتی محصول روش سنتی در طراحی و ساخت، دارای الگوهایی است که تبلور فرهنگ جامعه بوده و در طول زمان استمرار یافته و دست‌به‌دست گشته و منتقل‌شده و نهایتاً با امر مقدسی مرتبط شده و گونه‌ای از معماری باارزش و بامعناست.

این پژوهشگر معماری، با اشاره به شکل‌گیری عناصر کالبدی- فضایی معماری پلکانی اورامانات، تصریح کرد: بدنه سخت کوه تراشیده شده و با همان سنگ‌ها، خانه‌ای زیبا، استوار و رفیع ساخته‌شده است.

به گفته اصلانی سنگ‌های به‌دست‌آمده از همان بستر، استادانه و هنرمندانه در دل دیوارها جای گرفته و سطوحی کاملاً صاف و عمودی را شکل داده‌اند؛ رنگ دیوارها همان رنگ کوهستان است.

وی گفت: نمای خانه‌ها آن‌چنان به طبیعت از شیب زمین‌بر سینه صخره‌ها لغزیده و به یکدیگر پیوسته‌اند که گویی پیکر واحدی را تشکیل داده‌اند، پلان این خانه‌ها درنهایت با دقت طراحی‌شده و در بیشتر آن‌ها بدنه کوه آخرین جداره اتاق‌ها را در برگرفته است.

این پژوهشگر معماری در کردستان، یکی از بزرگ‌ترین معایب خانه‌های اورامان را دسترسی سخت و دشوار طبقات دانست و افزود: به دلیل موقعیت خاص زمین و شیب فراوان و کمبود بستر مناسب، بیشتر فضای درون خانه‌ها به عملکردهای اصلی اختصاص‌یافته و پله‌های چوبی و سنگی یا بیرون آمده تیرهای ساختمانی، ارتباط عمومی را برقرار می‌کند و همچنین در بسیاری از خانه‌ها بالکن و تراس نیز به چشم می‌خورد.

اصلانی بیان کرد: در منطقه اورامان، مجموعه خانه‌ها به‌گونه‌ای ساخته‌شده‌اند که راه‌های معدودی برای عبور و مرور وجود دارد و به‌جز یک‌راه اصلی برای ورود به آبادی، راه‌های دیگر محدود و صعب‌العبوراست.

وی عنوان کرد: سراشیبی تند کوه‌های این منطقه موجب شده که بام‌های هر خانه، تراس خانه بالایی باشد و خانه بالایی، خانه پایینی را از خطرات احتمالی حیوانات تحت نظر داشته باشد. مردم منطقه اورامان ساخت خانه‌ها را از کنار رودخانه شروع کرده و به‌طرف بالا ادامه می‌دهند و طبقه پایین را مختص محل نگهداری دام‌ها می‌کنند.

این پژوهشگر ادامه داد: جدال انسان با طبیعت را به حقیقت می‌توان در این منطقه مشاهده کرد، بدنه سخت کوه تراشیده شده و با همان سنگ‌ها، خانه‌ای زیبا، استوار و رفیع ساخته‌شده و سنگ‌های به‌دست‌آمده از همان بستر، استادانه و هنرمندانه در دل دیوارها جای گرفته و سطوحی کاملاً صاف و عمودی را شکل داده‌اند؛ رنگ دیوارها همان رنگ کوهستان بوده و نمای خانه‌ها آن‌چنان به طبیعت از شیب زمین‌بر سینه صخره‌ها لغزیده و به یکدیگر پیوسته‌اند که گویی پیکر واحدی را تشکیل داده‌اند.

اصلانی با اشاره به زلزله‌خیز بودن اورامان، ذکر کرد: در بعضی از بناها اتصالات گوشه دیوارهای سنگی ضعیف بوده به‌طوری‌که باعث ایجاد ترک‌های عمقی و عریضی در این مناطق شده است، در این وضعیت با وارد آمدن نیروهای جانبی، اتصال گسسته شده و موجب فرو ریزی خواهد شد لذا استفاده از چوب برای تحکیم گوشه‌ها بسیار مناسب است.

وی در ادامه سخنان خود افزود: روستاهای منطقه زاگرس با بهره‌مندی از ویژگی‌های طبیعی از الگو و طرح خاصی برخوردارند که با توجه به ویژگی‌های کوهستان شکل‌گرفته است. این سکونتگاه‌ها در جهت بهره‌مندی هر چه‌بهتر از طبیعت دارای ویژگی‌های خاصی در الگو و طرح هستند.

این پژوهشگر، گفت: مطالعات صورت گرفته در این منطقه نشان می‌دهد که عوامل مؤثر بر شکل‌گیری معماری سنتی منطقه اورامانات در دامنه زاگرس دارای ابعاد مختلف کالبدی، زیست‌شناختی(بیولوژیک) و فرهنگی- اجتماعی است.

اصلانی خاطرنشان کرد: چنین تعبیری، روشن می‌سازد که نقش انسان در شکل‌دهی عناصر کالبدی-فضایی به محیط سکونت خود و چگونگی برقرار ساختن ارتباط بین سکونتگاه‌ها با طبیعت و نحوه بهره‌برداری از مواهب طبیعی با سکونتگاه‌ها، مهم‌ترین عامل در شکل‌گیری به معماری پایدار روستاهای پلکانی اورامانات به شمار می‌آید.

وی ذکرکرد: در این راستا با توجه به استفاده از سازه‌های سنگی و مصالح بومی در مناطق روستاهای اورامانات مطالعه و شناخت دقیق این نوع معماری در جهت بهبود روش‌های ساخت سنتی و مقاوم‌سازی بناها و دیوارهای سنگی موجود و احداث سازه‌هایی با رعایت ملاحظات فنی ضروری به نظر می‌رسد.

این پژوهشگر معماری در پایان سخنان خود یادآور شد: از مهم‌ترین اصول فنی رعایت شده جهت رفع برخی از نقاط ضعف این بناها در مقابل بلاهای طبیعی می‌تواند شامل تقویت گوشه‌های بنا با استفاده از چوب، اتصال تیر سقف چوبی به شناژ روی دیوار، تقویت دیوارهای خشکه‌چینی با استفاده از الوار چوبی و یا کلاف و ایجاد و اتصال پی به دیوار باشد.

اورامان

شایان ذکر است؛ تغییر در ساز و ساخت زمانی ارزشمند است که بتواند اصالت خود را حفظ کند متأسفانه (هورامان جدید) این تغییر در ظاهر مدرن شده و نمای سنگی که هماهنگ با طبیعت و هم‌رنگ کوه‌ها و محکم و متناسب با این اقلیم تبدیل به کاشی و سنگ‌های تزئینی و آجر شده است.

به راستی که این تغییر معماری با اقلیم اورامان هماهنگ نیست و می‌توان ‌آن را یک وصله نامتناسب تصور کرد.

درگذشته تمام پنجره‌های چوبی به رنگ آبی و به‌نوعی سازمان‌دهی شده بودند اما اکنون نمای روستا یک‌شکل و یک ریتم نیستند تعدادی تازه‌ساخت و تعداد نیز با همان سبک قدیمی مشاهده می‌شود.

نوع معماری جدید در اورامانات با اقلیم سازگار نیست؛ چراکه این اقلیم به دلیل شدت بارش‌ها و کوهستانی بودن آن، نیازمند معماری محکم هم چون گذشته است لذا باید این ساخت‌وساز در اورامان سازمان‌دهی شود که هماهنگ با نوع معماری بومی و پایدار منطقه باشد.

مرتبط:

طبیعت بهاری اورامانات تخت

«اورامان»؛ هزارماسوله ایران در دل کوهستان

آشنایی با دیدنی های کردستان

کردستان طبیعتی‌ زیبا دارد و جنگل‌ بخشی‌ از زیبایی‌های‌ این استان است‌. جنگل‌های‌ استان کردستان‌ در اطراف‌ شهرهای‌ بانه‌ و مریوان‌ واقع‌ شده‌ است و بعد از جنگل‌های‌ شمال‌ کشور به عنوان‌ دومین جنگل اهمیت‌ فراوان دارد. در حال‌ حاضر جنگل‌های‌ این استان‌ به‌ صورت‌ درختچه‌ و بوته‌های‌ پراکنده‌ درآمده‌ است‌. معروف‌ترین‌ درختان‌ جنگلی‌ این‌ جنگل‌ها بلوط‌، مازو یا دار مازو، گلابی‌، زبان‌ گنجشک‌ (ون‌)، گردو، سیب‌ وحشی‌، پسته‌ وحشی‌ (بنه‌)، زالزالک‌، آلبالو جنگلی‌، بادام‌ تلخ‌، ازگیل‌، داغداغان‌، نارون‌، افرا و درخت‌هایی‌ مانند گز و بید وحشی‌ در کنار رودخانه‌ است.‌در مجموع‌ نواحی‌ جنگلی‌ استان‌ را می‌توان چنین‌ تقسیم‌کرد:

  • جنگل‌های‌ منطقه‌ مریوان‌، که‌ وسعت‌ آن‌ ۱۸۵۰۰۰ هکتار است‌.
  • جنگل‌های‌ منطقه‌ بانه‌، که‌ مساحت‌ آن‌ حدود ۵۰۰۰۰ هکتار تخمین‌ زده‌ می‌شود.
  • جنگل‌های‌ منطقه‌ سقز که‌ مساحت‌ آن‌ حدود ۷۰۰۰ هکتار است.
  • جنگل‌های‌ منطقه‌ سنندج‌ که‌ مساحت‌ آن‌ در حدود ۷۸۰۰۰ هکتار است‌ و بیشتر در غرب‌ کامیاران‌ و جنوب‌ سنندج‌ واقع‌ شده‌اند.
پارک جنگلی “آبیدر”

این‌ پارک‌ در ضلع‌ غربی‌ شهر سنندج‌ کردستان در دامنه‌ کوه‌ آبیدر قرار دارد. آبیدر در فرهنگ‌ منطقه‌ جایگاه‌ ویژه ای‌ دارد و به‌ دلیل‌ پرآب‌ بودن‌ چشمه‌سارها، قنات‌ها و وجود باغ‌های‌ متعدد مانند امانیه‌، امیریه‌ و… چنین‌ نام گذاری شده است.

از زمانی‌ که‌ شهر سنندج‌ شکل گرفت، آب‌ چشمه‌های‌ “آبیدر” به‌ وسیله‌ تنبوشه‌های‌ سفالی‌ به‌ شهر منتقل‌ شد. هنوز هم‌ قنات‌ عمارت‌ خسروآباد، آصف‌، وکیل‌، مشیر و تعدادی‌ از بناها، به‌ نوعی‌ از این‌ کوه‌ سرچشمه‌ می‌گیرند.

در سال‌های‌ اخیر در این‌ کوه‌ پارکی‌ احداث‌ و سکوبندی‌ و جاده‌سازی‌ در آن‌ انجام‌ شده‌ است‌. نقش‌ برجسته‌ای‌ هم‌ در آن‌ ساخته‌ شده‌ که‌ بسیار قابل‌ تامل است‌. این‌ منطقه‌ از مکان‌های‌ زیبای‌ شهر سنندج‌ است‌.

آبیدر

منطقه “اورامان”

یکی‌ از مناطق‌ زیبای‌ استان‌ کردستان‌ منطقه‌ “اورامان”‌ است‌ که‌ در شرق‌ مریوان‌ قرار دارد .این منطقه‌ کوهستان‌های‌ زیبا با پوشش‌ جنگلی دارد‌. رودخانه‌ بزرگ‌ سیروان‌ از این‌ منطقه‌ و دره‌ اورامان‌ عبور می‌کند و به‌ رودخانه‌ دیاله‌ در عراق‌ می‌پیوندد.

یادآوری‌ این‌ موضوع ضروری‌ است‌ که‌ جنگل‌ها و مناطق‌ بسیاری‌ چون‌ جنگل‌های‌ بانه‌، مریوان‌ و همچنین‌ «دره‌ شاهان‌» که‌ درکنار قلعه‌ «قم‌چای‌» واقع‌ شده‌ است،‌ از مراکز مهم‌ طبیعی‌ استان‌ به شمار می‌آیند.

اورامانات تخت

دریاچه “زریوار”

این‌ دریاچه‌ که در سه‌ کیلومتری‌ شمال‌ باختری‌ مریوان‌ کردستان و در ارتفاع‌ ۱۲۸۵ متری‌ از سطح‌ دریا قرار دارد، از زیباترین‌ میراث‌های‌ طبیعی‌ استان‌ کردستان‌ به‌ شمار می‌آید. آب‌ این‌ دریاچه‌ از چشمه‌های‌ جوشان‌ و رودخانه‌های‌ چندی‌ که‌ به‌ آن‌ می‌ریزد، تأمین‌ می‌شود. حجم‌ آب‌ دریاچه‌ از ۵/۲۲ میلیون‌ متر مکعب‌ تا ۵/۴۷ میلیون‌ مترمکعب‌ در طول‌ سال‌ متغیر است‌. طول‌ این دریاچه‌ ۶کیلومتر و عرض‌ آن‌ ۱۷۰۰ تا ۳۰۰۰ متر است‌. مساحت‌ آن‌ حدود ۷۲۰ هکتار است‌.

وجه‌ تسمیه‌ “زریوار” و زریبار که‌ هر دو در منطقه‌ متداول‌ است‌، به‌ واژه‌ «زری‌» که‌ در زبان‌ کردی‌ به‌ معنی‌ دریاچه‌ است‌، باز می‌گردد. پسوند «دار» و «بار» پسوند تشبیهی‌ و زریبار یا زریوار به‌ معنی‌ دریاچه‌وار است‌.

درباره‌ این‌ دریاچه‌ افسانه‌های‌ متعددی‌ وجود دارد که‌ مشهورترین‌ آن ها وجود شهری‌ مدفون‌ در زیر آب‌های‌ دریاچه‌ است‌.

دریاچه زریوار مریوان

آبشار “بل”

در یکی‌ از روستاهای‌ منطقه‌ اورامان کردستان‌ و در مرز استان‌ کرمانشاهان‌، روستایی‌ به‌ نام‌ «بل‌» واقع‌ است‌. در کنار این‌ روستا، در جاده‌ای‌ که‌ به‌ “کوسه‌ هجیج” منتهی‌ می‌شود، آبشاری‌ زیبا وجود دارد که‌ به‌ عقیده‌ کارشناسان‌ آب‌ عالی‌ برای‌ شرب‌ دارد‌. این‌ آب‌ با فشار زیاد و در حجم‌ بسیار از شکاف‌ کوهی‌ بیرون‌ می‌ریزد و عظمت‌ و شکوه‌ طبیعت‌ را جلوه‌گر می‌سازد. این‌ آب‌ در مسیر خود به‌ رودخانه‌ سیروان‌ می‌ریزد.

دیدنی های کردستان

سراب “وینسار”

یکی‌ از چشمه‌های‌ قدیمی‌ شهرستان‌ قروه کردستان، چشمه‌ سراب‌ است‌ که‌ با آب‌ بسیار گوارا و عالی‌ در داخل‌ روستای‌ «وینسار» از دل‌ زمین‌ بیرون‌ می‌آید. در حقیقت‌ روستای‌ وینسار اطراف این‌ چشمه‌ شکل‌ گرفته‌ است‌. این‌ چشمه‌ سال‌های‌ سال‌ است‌ که‌ تأمین‌ کننده‌ آب‌ روستا، هم‌ برای‌ شرب‌ و هم‌ کشاورزی‌ است‌.

اطراف‌ چشمه‌ اصلی‌ سنگ‌ چین‌ شده‌ و قدمت‌ سنگ‌چین‌ آن‌ حدود دو تا سه‌ قرن‌ برآورد شده‌ است‌.

تا حدود سی‌ سال‌ پیش‌ مردم‌ روستا در ماه‌ خرداد مراسم‌ شکرگزاری‌ و قربانی‌ برای‌ «سراب‌»، برگزار می‌کردند. در این‌ مراسم‌ ضمن‌ قربانی‌ کردن‌ گوسفندان،‌ به‌ جشن‌ و شادمانی‌ می‌پرداختند و احترام‌ ویژه‌ای‌ برای‌ این‌ چشمه‌ قایل‌ بودند.

مرتبط:

رودخانه سیروان _طولانی ترین رودخانه کردستان

سارال دیواندره _بهشت کردستان

قلعه زیویه در دیار کردستان

رودخانه سیروان _طولانی ترین رودخانه کردستان

شاید بتوان منطقه اورامان را جذاب‌ترین نقطه گردشگر پذیر استان کردستان برشمرد که دیدنی‌های متفاوتش باعث می‌شود هر گردشگری در سفر به کردستان دوست دارد سری به آن‌ها بزند. اکثر مردم این شهر را با روستای پلکانی اورامان تخت می‌شناسند. هورامان یا اورامان که به دو بخش تخت و بلند تقسیم میشود. مسافران بیشتر به بخش تخت اینجا می‌روند، جایی که سیروان را هم در خودش جای داد. اما برای دیدن رودخانه اول باید خود را به مریوان برسانیم. اما یکی دیگر از دیدنی های اورامان که پیشنهاد می‌کنیم به هیچ وجه از دست ندهید، رود سیروان است.

رودخانه سیروان در اورامان، معروف‌ترین و گردشگرپذیرترین بخش کردستان قرار دارد. این رودخانه‌ در جنوب غربی کردستان جریان دارد و طولانی‌ترین رودخانه این استان به حساب می‌آید  و پنجمین رودخانه پر آب ایران محسوب می‌شود که ۴۴۵ کیلومتر طول دارد و از ارتفاعات اورامان جاریست و در مسیر خود با خلق مناظر بدیع، به یکی از جذاب‌ترین جاهای دیدنی اورامان تبدیل شده است.

رودخانه سیروان

آب‌وهوای معتدل کوهستانی و وجود چشمه‌های فراوان، چراگاه‌هایی سرسبز و باغ‌هایی خرم را در دامنه کوه‌های زیبای اورامان به وجود آورده‌اند. در این ناحیه گونه‌های جانوری و گیاهی متعددی مشاهده می‌شود، از جمله سنجاب ایرانی، درختان وون، تنگز، میلو، شرو، بلوط، پسته وحشی، گردو، توت، گلابی، انجیر، انار و… .

از زیبایی های اورامان زیاد برایتان گفته ایم؛ اما بگذارید این بار از طراوت رودخانه سیروان بگوییم که می توانید در حاشیه آن چند روزی اقامت کنید و سفر طبیعت گردی متفاوتی را تجربه کنید.

بسیاری از کوهنوردان و طبیعت گردان نیز در فضول مختلف سال برای کوهنوردی و طبیعت‌گردی به مناطق خوش آب و هوای اطراف رودخانه سیروان سفر می‌کنند. زیباترین تصاویر را می‌توانید از مناظر بکر رود سیروان در قاب دوربینتان ثبت کنید و با کمپ زدن در آن شبی را در دل طبیعت بی‌نظیرش سپری نمایید.

سیروان بعد از به هم پیوستن آب‌های بخش‌های جنوب‌غربی، غرب و مركز استان مثل قشلاق، گاوه‌ رود و گردلان به وجود می آید و در مسیری طولانی به راه می‌افتد و با مسیر پیچ در پیچ خود، زمین های زیادی را سیرآب می کند. این رود سروآباد و منطقه باستانی اورامان را به دو بخش تقسیم می‌كند و تنها راه ارتباطی مهم بین این دو بخش پل دوآب در حدود ۲۵ كیلومتری شمال غربی پاوه است. در كناره شمالی سیروان مقبره سلطان اسحاق در نزدیكی روستای شیرخان واقع شده است. سیروان بعد از طی مسیری طولانی با رودخانه لیلی تلاقی پیدا كرده و وارد كردستان عراق می‌شود و از آنجا با پیوستن به رودخانه دیاله، وارد رود بزرگ دجله شده و در نهایت به خلیج همیشه آبی فارس می ریزد.

رودخانه سیروان

شاید برایتان جالب باشد که بدانید، سیروان محل تمرین و مسابقات قایقرانان استان است و حتی گاهی به میزبانی مسابقات ملی و بین‌المللی هم انتخاب می شود. با این حساب، اگر اهل قایقرانی باشید می توانید از موج های پرخروش این رودخانه به اندازه کافی لذت ببرید. اما حواستان باشد که رودخانه سیروان به همین اندازه هم برای شنا خطرناک است. به خصوص برای بچه ها و شناگرهای آماتور. خطر غرق شدن در این رودخانه بسیار زیاد است و بارها پیش آمده كه جوانان كرد از اهالی بومی همین منطقه وقتی برای شنا وارد رودخانه شده‌اند، غرق شده اند.

اگر قصد سفر به اورامان و سیروان را دارید، بهترین مسیر فاصله بین روستاهای «اسپریز» تا «هجیج» است كه به دلیل وجود جاده شنی موازی و در راستای رودخانه، دیدنی‌های بسیار زیادی دارد و مطمئنا می‌تواند نظر و رضایت شما را جلب كند.

رودخانه سیروان

جاهای دیدنی در مسیر رود سیروان کجاست؟

بهترین مسیر و چشم‌انداز برای دیدن زیبایی سیروان فاصله بین روستاهای اسپریز تا هجیج است. در اطراف سیروان می‌توان پرندگان کمیاب را دید و البته بستر رودخانه محل زندگی ماهیان مختلف است. فاصله‌ای که گفتیم به دشت‌های سرسبز اطرافش معروف است.

یکی از اصلی‌ترین جاهای تولید گیوه، روستای هجیج از توابع بخش نوسود شهرستان پاوه در کرمانشاه است و اینطور معروف است که اگر یک جفت گیوه مرغوب هجیجی بخریم، کفش‌هایمان دیگر لنگه‌ به لنگه نمی‌شوند چون گیوه لنگه راست و چپ ندارد و در اینجا قشنگ‌ترین گیوه‌ها بافته و دوخته می‌شود.

هجیج، یعنی دره سرسبز و عمیق. خانه‌ها همه از سنگ ساخته شده‌اند و هیچ آجری در ساختشان به کار نرفته. بقعه سید عبدالله یا کوسه هجیج که نسبش به امام موسی کاظم ع می‌رسد،  بیش از ۵ قرن است که اینجاست.

اما جز خرید گیوه و دیدن بقعه باید کارهای دیگری هم در هجیج کرد. به دیدن چراگاه‌های خوش‌منظره «پیاز دول میشا» و «گاول» و‌ آبشار بل در نزدیکی روستا که آب معدنی شفابخش دارد، رفت و از یکی از قدیم‌های ده پرسید که چرا هجیجی‌ها قاب‌های در و پنجره همه خانه‌های روستا را آبی آسمانی می‌کنند؟

مرتبط:طبیعت بهاری اورامانات تخت

 

 

 

طبیعت بهاری اورامانات تخت

«اورامانات تخت» از دهکده‌های تاریخی کشور ایران است که در ناحیه‌ی جنوب‌شرقی شهرستان مریوان، از توابع استان کردستان واقع شده است و پیشینه‌ای نزدیک به ۱۰۰۰ سال دارد.

نام روستای اورامانات تخت از دو بخش «اورا» و «مان» تشکیل شده، که در لغت به معنی «سرزمین اهورا» است. البته در بعضی موارد این نام را «جایگاه خورشید» نیز معنی کرده‌اند.

 لقب هزار ماسوله را به این دهکده داده شده است. به دلیل این که طراحی و نوع ساخت و ساز خانه‌ها در آنجا به سبک روستای ماسوله است.

روستای اوامانات تخت جزو یکی دیگر از زیبا‌ترین مناطق کوهستانی ایران  به‌حساب می‌آید و رودخانه‌های سیروان و لیله که از میان این دهکده می‌گذرند، طراوت و شادابی را به این ناحیه هدیه می‌دهند. این ۲ رودخانه در منطقه‌ای از مرز مشترک کشور ایران و عراق، که به «دروله» معروف است به یکدیگر متصل می‌شوند. همچنین می‌توان از چشمه‌ی «بل» سخن گفت که در نوع خودش بی‌نظیر است.

این دهکده‌ی زیبا علاوه بر کوهستانی بودنش، جنگل‌های بزرگ و سرسبزی دارد و درختانی نظیر بلوط، زالزالک و گلابی وحشی در این جنگل‌ها قد علم کرده و زیبایی این منطقه را ۲ چندان کرده‌اند. به نظر می‌رسد مردم اهالی این منطقه از قدیم تابه‌حال، برای گرم کردن خانه‌ها و طبخ غذا از چوب درخت‌های این جنگل‌ها استفاده می‌کنند.

روستای اورامانات تخت از ۲ قسمت کوچک و بزرگ تشکیل شده است. قسمت کوچک‌ مربوط به شهر حلبچه از توابع کشور عراق است و قسمت بزرگ جزو استان‌های کرمانشاه و کردستان ایران محسوب می‌شود. برخی از مردم روستای اورامانات تخت شهرهایی چون تهران، مریوان، سنندج، حلبچه، جوانرود، کامیاران، روانسر و کرمانشاه را محل سکونت خود قرار داده‌اند. این دهکده‌ی تاریخی در اصل از ۳ قسمت به نام‌های هورامان تخت، ژاورو و لهون تشکیل شده است.

موقعیت جغرافیایی روستای اورامانت تخت

همانطور که پیش‌تر توضیح داده شد، روستای اورامانات تخت در ناحیه‌ی جنوب‌شرقی شهرستان مریوان، از توابع استان کردستان واقع شده است.

اورامانات تخت

تارخچه روستای اورامانات تخت

بر اساس مدارک برجای‌مانده، در نزدیکی دهکده‌های ناو، هجیج و اسپریز، (این دهکده‌ها  جزو اورامانات هستند) مردمانی زندگی کرده‌اند که پیشینه‌ی آن‌ها حدود ۴۰ هزار سال تخمین زده شده است که  در زمان پارینه‌سنگی بوده‌اند و از آن زمان وسایل انسان‌های غارنشین، باقی‌مانده‌ی اجاق و تعدادی استخوان که شبیه به اسکلت بز کوهی است، در غارهای مرو و گیلان پیدا شده است. همچنین استخوان‌های انسان‌های نئاندرتال (گفته می‌شود انسان‌های نئاندرتال درواقع  انسان‌های اولیه بوده‌اند که سرهای بزرگ، قد و هیکل کوتاه  و بینی‌ کوچکی داشته‌اند، ولی به‌شدت نیرومند بوده‌اند)  در غارهای شانیدر  و بیستون کشف شده است که گفته می‌شود قدمت‌شان  به بیش از ۴۰ هزار سال است. به‌مرور زمان به این دهکده انسان‌هایی مهاجرت می‌کنند که بازمانده‌‌ی آن‌ها در غاری به نام کناچه یافت شده است.

جالب است بدانید که محققان در حوالی دهکده‌ی روآر مدارکی از جمله یک گور وسیع از جنس سنگ با سقفی به‌صورت گنبد و تعدادی خانه را پیداکرده‌اند که نشان می‌دهد انسان‌هایی از دوران عصر آهن در این ناحیه زندگی کرده‌اند و پیشینه‌ی آن‌ها را بیش از ۳۰۰۰  هزار سال تخمین زده‌اند. به نظر می‌رسد که از تاریخی‌ترین آثار این منطقه به‌حساب می‌آید و معماری آن به ناحیه‌ی غرب زاگرس مربوط می‌شود. چراکه طراحی و ساخت آن به شکل خشکه چین است و نیز نزدیک روستای تنگی ور کتیبه‌ای یافت شده که گویا  از دوران آشوری‌ها به یادگار مانده است. تصاویری از فرمانروای آشوری‌ها به اسم «سارگون دوم» بر روی این کتیبه حکاکی شده و همچنین سنگ‌نوشته‌ای به خط میخی یافت شده که بعد از ترجمه‌ی آن به‌وسیله‌ی کارشناسان، بر موضوع حمله‌های فرمانروای آشوری‌ها به مناطق اورامان و زاگرس اشاره شده است.

باستان‌شناسان تعدادی پوست حیوانات را در این روستا پیدا کرده‌اند که معتقد هستند قدمت آن‌ها مربوط به دوران اشکانیان و سلوکیان است و به زبان پهلوی و یونانی بر روی آن‌ها حکاکی شده است. تمام این آمار تاریخی در داخل ظرفی بوده‌اند که گفته می‌شود شخصی به نام دکتر سعید کردستانی آن‌ها را به انگلیسی‌ها هدیه می‌دهد و آن‌ها این اشیای با ارزش را در موزه کشورشان نگهداری می‌کنند. به نظر می‌رسد در آن زمان،  مردم اسناد خرید و فروش خود را بر روی پوست حیوانات می‌نوشتند و این پوست‌های کشف‌شده در اصل معامله‌ی خرید و فروش زمین بین دو نفر بوده و اسامی افرادی که در معامله حضور داشته‌اند، به نام شاهد روی آن‌ها نوشته‌شده است. محققان قدمت این پوست را حدود ۱۲۰ سال قبل از تولد حضرت مسیح تخمین زده‌اند.

 معماری روستای اورامانات تخت

نوع طراحی و احداث خانه‌ها در روستای اورامانات تخت به‌گونه‌ای است که از سنگ ساخته شده و به سبک خشکه‌چین است که روی هم به‌صورت پلکانی بناشده‌اند.

باستان‌شناسان بر این باور هستند که روستای اورامانات تخت در گذشته‌های بسیار دور، دهکده‌ای وسیع و معروفی بوده و عواملی چون چشمه‌های خروشان، آب و هوای مناسب، خانه شخصی به اسم پیرشالیار و آرامگاه او و منحصربه‌فرد بودن از نظر طراحی و ساخت و ساز بناها باعث شده است که این دهکده موردتوجه حاکمان قرار بگیرد و مرکز فرمانروایی اورامان انتخاب شود

پوشش مردم روستای اورامانات تخت

مردم این دهکده پوشش زیبایی بر تن می‌کنند. مردها پیراهن می‌پوشند و پارچه‌ای به‌صورت عمامه دور سرخود می‌پیچند و کفش‌هایی به اسم کلاش (کلاش  همان گیوه است) که با  دست ساخته می‌شود، به پا می‌کنند. زن‌ها هم لباس‌هایی بلند می‌پوشند و بر روی دوش خود قبا انداخته و طاس کلاه (طاس کلاه نوعی کلاه است)  بر سر گذاشته و روسری را دور آن می‌پیچند.

مرتبط:

«اورامان»؛ هزارماسوله ایران در دل کوهستان

«اورامان»؛ هزارماسوله ایران در دل کوهستان

روستای «اورامان» با طبیعتی چشم‌نواز، کوه‌های سربه فلک کشیده و لهجه کردی هورامی یکی از مناطق گردشگری کردستان ایران است که هر ساله تعداد زیادی از گردشگران را به خود جذب می‌کند.

روستای اورامان کردستان به عنوان قدیمی‌ترین دهکده جهانی در یونسکو به ثبت رسیده و بخش اورامانات شامل پنج روستای به هم چسبیده در ارتفاعات با نام‌های «کماله»، «رودبر»، «ویسیان»، «اورامان» و «سرپیر» است.

«اورامان» یا «هورامان» از دو بخش «هورا» به معنی اهورا و «مان» به معنی خانه یا جایگاه تشکیل شده است که در نهایت می‌توان نام این روستا را «سرزمین اهورایی» یا «جایگاه اهورا» معنی کرد، البته نام این روستا معنی «سربلند» نیز دارد که از کوه‌های مرتفع اطراف این روستا گرفته شده است.

روستای اورامان در استان کردستان، شهرستان سروآباد واقع شده که از غرب توسط عراق، از شمال توسط کردستان و از جنوب توسط جوان‌رود محدود می‌شود. طبیعت اورامان، کوه‌های آن، رودخانه سیروان که در نزدیکی اورامان جریان دارد و سدهای آن از زیبایی‌های این منطقه به شمار می‌روند.

این روستا در شیب تند دره شرقی و غربی و در دل کوهستان قرار گرفته که همین امر باعث پلکانی ساخته شدن خانه‌ها شده و نام «هزار ماسوله» برای این روستا انتخاب شده است؛ در این روستا سنگ‌ها بدون ملات روی هم قرار گرفته‌ و به صورت خشکه‌چین ساخته شده‌اند، سقف خانه‌ها حیاط خانه‌ دیگری است و خانه‌ها هماهنگ با هارمونی طبیعت تراشیده شده‌اند.

معماری منطقه اورامانات و طبیعت کوهستانی آن بهشتی زمینی را تصویر کرده است؛ این موقعیت، مردمی سخت‌کوش را پرورانده که نمود عینی آن نیز در اعتقادات خالص دینی و تعهد به برگزاری رسومات قدیمی نمایان شده است.

آداب و رسوم، تاریخ کهن و فرهنگ غنی این منطقه زبانزد خاص و عام است و مراسم آیینی، سالانه گردشگران داخلی و خارجی بسیاری را به این منطقه جذب می‌کند. به اعتقاد اهالی روستا، اورامان در ابتدا شهری بزرگ بود که در آن زمان به عنوان تخت یا مرکز حکومت از آن یاد می‌شد.

یکی از مراسمی که گردشگران زیادی را به این منطقه جذب می‌کند، مراسم «پیر شالیار» است، اهالی اورامان در این مراسم با لباس‌های کردی خاصی حاضر می‌شوند و موسیقی‌های عرفانی، نوعی رقص، مراسم خاص پختن آش و… را برگزار می‌کنند.  آنچه در این مراسم نظرها را به خود جلب می‌کند، آداب و رسومی است که در این بزرگداشت به چشم می‌خورد؛ در این آداب و رسوم، ریشه‌هایی از باورهای زرتشتی و باستانی دیده می‌شود که نشان از قدمت تاریخی اورامان و ماندگاری رسوم خاص باستانی این منطقه در اذهان تاریخی مردم دارد.

گفته شده «پیر شالیار» یکی از بزرگان منطقه اورامان بوده که به ترویج اسلام در این منطقه مشغول بوده و مردم برای بزرگداشت وی هر ساله دو مراسم در دو فصل سال برگزار می‌کنند، برخی این مراسم را مربوط به آداب باستانی مردم می‌دانند که بعدها با اعتقادات اسلامی گره خورده است.

مردم روستای اورامان به زبان هورامی یا اورامی که از گویش‌های گورانی است، سخن می‌گویند، گویش گورانی از زیر مجموعه‌ گویش‌های شمال غربی ایران است و این لهجه در سال‌های کهن به عنوان لهجه رسمی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

منبع:

جاذبه‌های گردشگری ایران

مرتبط:

روستای ژیوار ؛ماسوله کردستان