نوشته‌ها

گردشگر به دنبال فرهنگ بومی است

رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان زنجان گفت: گردشگری که وارد کشور می‌شود، به دنبال این است که فرهنگ و ذائقه بومی را دریافت کند.

اویس کیانی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه زنجان، استانی رو به توسعه در حوزه گردشگری است، اظهار کرد: با توجه به حرکت رو به توسعه زنجان در این حوزه، فعالان خصوصی و دولتی باید در حوزه گردشگری توجه بیشتری داشته باشند.

وی، صنعت گردشگری را راهگشای حال‌ حاضر اقتصاد کشور و به تبع آن در استان زنجان دانست و افزود: ۲۴ اثر ثبت‌ شده جهانی در کشور و قریب به ۳ میلیون گردشگر حوزه فرهنگی به کشور، در سال وجود دارد که یکی از این آثار در استان زنجان قرار دارد و دیگری تخت سلیمان آذربایجان غربی است که آسان‌ترین راه دسترسی آن از استان زنجان است.

این فعال حوزه گردشگری ادامه داد: بر اساس آمار، زنجان باید حداقل یک‌بیست‌ و چهارم گردشگران وارد شده به کشور را داشته باشد؛ ولی آنچه که اتفاق افتاده بسیار متفاوت بوده و این مهم نیازمند توجه و بررسی است.

کیانی با تاکید بر لزوم گسترش اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی و هتل‌ها با حمایت وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، تصریح کرد: گردشگری که وارد کشور می‌شود، به دنبال این است که فرهنگ و ذائقه بومی را دریافت کند و در حال حاضر با توجه به کاهش ارزش ریال و افزایش ارزش ارز، زمینه مناسبی به وجود آمده ولی متاسفانه در حوزه گردشگری از تولید محتوای صحیح و هدفمند تا گردشگری شهری و این قبیل موارد تقریبا کاری انجام نشده و برنامه‌ریزی برای مخاطبان استان زنجان انجام نشده است.

وی افزود: افرادی که در شهر زندگی می‌کنند به دنبال هویت شهری خود هستند و اگر هویت تاریخی و نوستالژی زنجانی به جوانان تزریق شود، ما مشاهده خواهیم کرد هر یک شهروند، برای استان خود بازارسازی خواهد کرد و شاهد افزایش عرق بومی خواهیم بود. پس از آن مسافران به خودی خود وارد شهر می‌شوند؛ چراکه گردشگری فرآیندی انسان‌محور است. متاسفانه در زنجان طرح جامع گردشگری نداریم و این سبب شده که بسیاری از سرمایه‌گذاران علاقه‌ای به حضور در این زمینه را ندارند.

کیانی خاطرنشان کرد: زنجان می‌تواند خود را با شهرهای مختلف کشورهای دیگر که هم‌تراز با معیارهای شهری یکدیگر هستند؛ بر اساس آنچه که توسط سازمان جهانی گردشگری ارائه کرده، تطابق دهد و همانگونه که شاهدیم شهرهایی همچون اصفهان می‌تواند با شهری همچون بارسلون مقایسه شود و اگر زنجان بتواند در این مسیر قدم بردارد، قطعا در بحث گردشگری حرفی برای گفتن دارد.

منبع:ایسنا

معبد داش کسن یگانه معبد بوداییان در ایران

معبد داش کسن بنایی صخره ای از نظر نقشه و نقوش تزئینی یکی از با ارزش ترین نمونه های معماری صخره ای در طول تاریخ معماری ایران به شمار می رود.

شاید وقتی نام معبد اژد‌ها را بشنوید ذهن شما را به معابد چین ببرد، ولی اینجا معبدی سنگی است که از سمت شمال به دشت سلطانیه و بنای تاریخی آرامگاه سلطان محمد خدابنده اشرافیت دارد.

برای رسیدن به این مکان با ارزش بایستی از مسیرهای بی نام و نشان گذرکرد ولی همین مسیرها نیزمانع رسیدن علاقمندان و گردشگران به این مکان با ارزش نمی شوند.

معبد داش کسن یگانه معبد بوداییان در ایران
در این مکان می‌توان به طور واضح تاثیر و تاثر هنر متقابل ایران و چین بر یکدیگر را مشاهده کرد.

معبد داش کسن معروف به اژد‌های سنگی

در ابتدای ورود به این مکان دواژدهای سنگی توجه هر بازدید کننده را به خود جلب می کند

داش کسن یا آنچنان که جهانگردان آن رامی شناسند: معبد اژد‌ها بنایی است صخره‌ای در زنجان از نظر نقشه و نقوش تزئینی یکی از با ارزش‌ترین نمونه‌های معمارصخره‌ای در طول تاریخ معماری ایران به شمار می‌رود.

داش کسن در زبان ترکی به معنای« سنگ بر» و «محل سنگ بری» است.

معبد داش کسن یگانه معبد بوداییان در ایران

معبد داش کسن بنای صخره ای بی نظیردر زنجان

“معبد اژدها” در فاصله کمی از شهر قرار دارد و نقش دو اژد‌ها از معروف‌ترین و جذاب‌ترین نقش‌های این محوطه تاریخی است، طول آن پنج متر و ارتفاعش یک‌و‌نیم متر است.

اژد‌ها از قدیم در فرهنگ ایران وجود داشته است، اژد‌های نقش شده بر پیکره صخره‌ای داش کسن که در هنر و اندیشه ایرانی مظهر ظلم، ستم و پلیدی است با نفوذ قوم فاتح همچون محافظ همیشه بیدار که نشان از ارزانی، خیر، برکت، دولت و سلطنت دارد در هنر ایران جای می‌گیرد.

معبد داش‌کسن در دو دوره تاریخی استفاده می‌شده دوره اول زمان ساسانیان بوده است، اما از این دوره چیز زیادی باقی نمانده؛ دوره دوم، زمان فرمانروایی مغول‌ها در ایران، قرن هشتم هجری بوده است. زمانی که ایلخان مغول، ارغون از دنیا رفت، الجای‌خاتون، خواهر سلطان محمد خدابنده تصمیم گرفت به معبد شکلی تازه بدهد. برای همین از هنرمندان چینی دعوت کرد تا معبد را تزیین کنند.

دو اژد‌های عظیم به طول ۵ متر و عرض ۵/۱ متر هر کدام در پیچ و خم‌های سحر آمیز خود اسراری را نهفته دارند و شخصیت محوری معبد، از آن آنهاست، گویی محافظان همیشه بیدار معبدند و درپیچ و خم‌های شگفت انگیز خود رموز نهفته‌ای دارد.

به‌جز دو اژدها، آثار هنری زیبای دیگری هم در این معبد توجه بیننده را به‌خود جلب می‌کند. محراب‌هایی در دو طرف نقش دو اژد‌ها با مقرنس‌های ظریف و زیبا و همین‌طور نقش‌های تزیینی معبد نشان می‌دهند هنرمندانی که این نقش‌ها را به‌وجود آورده‌اند، چه چینی چه ایرانی، در کارشان مهارت زیادی داشته‌اند.

دیگر نقوش تزئینی این معبد، طاقچه‌های بسیار فاخری است که در ضلع شرقی و غربی معبد در کنار نقوش اژد‌ها کنده شده اند. این طاقچه‌ها با مقرنس‌های بسیار زیبایی شکل گرفته که یاد آور استادی هنرمندان سنگ تراش معبد در آن دوره است.

همچنین نقوش اسلیمی که در نوع خود ماهرانه تراشیده شده اند با طرح‌های بسیار متنوع بیانگر فعالیت هنرمندان مسلمان در پدید آوردن این معبد است.
طبق نظر برخی باستان شناسان، قدمت این معبد به قبل از اسلام باز می‌گردد که در زمان ایلخانان نقوشی از جمله اژد‌ها بر آن افزوده شده است.

آثار به جای مانده در محل؛ این احتمال را قوت می‌بخشد که ایلخان بیش از گرایش به دین اسلام، اقدام به ساخت به این معبد نموده است.

معبد داش کسن یگانه معبد بوداییان در ایران

حالا این بنا صدمه‌های زیادی دیده، آن‌قدر که چیزی جز یک صخره و تکه‌هایی از سنگ که در دامنه آن ریخته، دیده نمی‌شود با وجود این هنوز هم به‌خاطر نقشه معماری‌اش و همین‌طور به‌خاطر نقش‌های تزیینی‌اش، جزو ارزشمندترین بنا‌های سنگی ایران محسوب می‌شود.

در کاوش‌های باستان شناسی برای معبد در سال‌های ۸۶ و ۸۷ با انجام پژوهش‌هایی برای تصمیم گیری درست در مورد محافظت و نگه‌داری از بنای سنگی معبد داش‌کسن اقدامات لازم به عمل آمد. این پژوهش‌ها در نهایت نصب محفظه شیشه‌ای پیرامون نقوش سنگی را در پی داشت.

معبد تاریخی داش کسن از سمت شمال به دشت سلطانیه و بنای تاریخی آرامگاه سلطان محمد خدابنده اشراف دارد وراه رسیدن به این معبد چندان مناسب نبوده و از روستای ویر به بعد کاملا خاکی است.

معبد داش کسن آیینه تمام نمای فرهنگ هاست

مدیر کل میراث فرهنگی استان زنجان در گفتگو با خبرنگارگروه استان  باشگاه خبرنگاران جوان از زنجان؛با بیان اینکه داش کسن تنها معبد بوداییان در ایران است گفت :سنگ های مورد نیاز ساخت گنبد سلطانیه از این محل تامین شده است.

وی ادامه داد: بنای داش کسن و نقش و نقوش به کار رفته در این مکان نظیر نقش برجسته اژدها بیانگر این است که ایلخانیان به آیین های خود بسیار پایبند بودند .

رحمتی با اشاره به اینکه کاربری این بنا به سبب اینکه عمرایلخانیان کفاف نداد تا آن را به اتمام برسانند مشخص نیست ولی با این وجود یکی از زیباترین اماکنی است که می توان به وضوح تلفیق هنر شرق و هنر ایرانی و اسلامی را در آن مشاهده کرد.

مدیر کل میراث فرهنگی استان زنجان گفت: در این محل می توان مقرنس ها، محراب ها، و مجموعه نقوش سنتی ایرانی و اسلامی را در کنار اژدها که نمادی از معماری شرق است دید.

معبد داش کسن یگانه معبد بوداییان در ایران
خانم عسگری کارشناس میراث فرهنگی استان زنجان در گفتگو با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از زنجان؛درباره ساخت معبد داش کسن گفت: ساخت این معبد آشتی بین ملت‌ها و آیین‌های گذشته است که در کنار صلح و آرامش در کنار هم می‌زیستند.

عسگریان در پاسخ به آمار بازدید کنندگان از این معبد گفت: با توجه به اینکه در این مکان بلیط فروشی نمی‌شود به همین جهت تعداد دقیق بازدید کنندگان از این معبد مشخص نیست، ولی آنگونه که از شواهد پیداست گردشگرانی که از گنبد سلطانیه بازدید می‌کنند زمانی هر چند کوتاه مهمان این معبد نیز می‌شوند.

منبع:باشگاه خبرنگاران جوان

گنبد سلطانیه شاهکار معماری ایران / سلطانیه مرتفع ترین گنبدهای آجری جهان

بنای تاریخی و ارزشمند سلطانیه در استان زنجان قرار دارد و از شاهکارهای معماری ایران در دوره ایلخانی محسوب می شود.

دیدار آثار و ابنیه تاریخی کشورمان که گوشه‌ای از تاریخ و فرهنگ کشورمان را به نمایش می‌گذارد می‌تواند برای هرایرانی هیجان آور و دل انگیز باشد.

گنبد سلطانیه شاهکارمعماری ایران /سلطانیه از مرتفع ترین گنبدهای آجری جهان
در شهر سلطانیه استان زنجان گنبدی با رنگ فیروزه‌ای خود آنچنان رخ می‌نماید که چشمان هر گردشگری را که پا به این دیار می‌گذارد به سوی خود جلب می‌کند بدون شک این گنبد سر به فلک کشیده در فهرست مرتفع‌ترین گنبد‌های آجری جهان واقع شده و از نظر ارتفاع بعد از کلیسای سانتاماریا و مسجد ایاصوفیه، سومین گنبد مرتفع جهان است.

گنبد سلطانیه شاهکارمعماری ایران /سلطانیه از مرتفع ترین گنبدهای آجری جهان
در ایران، این گنبد بلند‌ترین گنبد آجری بوده و از جمله آثار کشور در فهرست آثار یونسکو قرار دارد.

گنبد در سال‌های ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ میلاد توسط مغولان در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد ساخته شد تا به عنوان آرامگاه ابدی هشتمین ایلخان مغول، سلطان محمد خدابنده یا الجایتو مورد استفاده قرار بگیرد.

هدف سلطان از احداث چنین بنای منحصر به فردی، این بود که پیکر مطهر امام اول شیعیان را در آن به خاک بسپارد، اما در نتیجه مخالفت علمای شیعه موفق به انجام چنین کاری نشد و پس از مرگش این مکان به آرامگاهی برای خودش تبدیل شد.

گنبد سلطانیه شاهکار معماری ایران در دوره ایلخانی

گنبد دارای ارتفاع ۴۸ ٫ ۵ و قطر دهانه ۲۵ ٫ ۵ می‌باشد. این گنبد زیبا، ۸ درب و ۸ ایوان و ۸ منار قرینه دارد گفته می‌شود از ۸ در بهشت (ابواب البر یا در‌های نیکی) الگو گرفته است روی هر یک از این منارها، یک موذن قرار داشت که امروزه در بنا، رد پایی از آن دیده نمی‌شود.

گنبد سلطانیه شاهکارمعماری ایران /سلطانیه از مرتفع ترین گنبدهای آجری جهان
تزیینات و نحوهٔ ساخت این مقبره در واقع نقطهٔ عطفی در معماری آن دوران بوده به این شکل که سبکی جدید را در معماری به‌وجود آورده که از معماری سلجوقی منفک شده‌است.

این گنبد شامل دو دوره تزئینات می‌باشد دور اول تزئینات آجر وکاشی بوده است که به واسطه آجر و کاشی آیاتی از قرآن کریم کتاب آسمانی مسلمانان و ذکر نام خداوند و اسامی پیامبر اسلام و امام اول شیعیان و نام پادشاه نوشته شده است، اما بعد از مدتی به دلیلی نامعلوم پادشاه (سلطان محمد خدابنده) دستور پوشانیدن تزئینات کاشی با اندود گچ را می‌دهد که مانند تزئینات کاشی به واسطه نقاشی روی گچ آیاتی از قرآن کریم کتاب آسمانی مسلمانان و ذکر نام خداوند و اسامی پیامبر اسلام و امام اول شیعیان و نام پادشاه نوشته شده است.

گنبد سلطانیه شاهکارمعماری ایران /سلطانیه از مرتفع ترین گنبدهای آجری جهان
سر طریقه تقسیمات در معماری داخلی و تئوری فضا‌های این بنا تقارن برگرد یک محور است که امتداد آن به طرف قبله متوجه است. قوس این گنبد با دور بسیار تند و کشیده اجرا شده و از نقطه نظر دهانه و ارتفاع و چگونگی ساختمان در تمام ایران بی نظیر است. درگاه‌های ورودی گنبد؛ در روزگار آبادانی رفت و آمد از طریق چهار درگاه کوچک انجام می‌شده است، ورودی‌های بزرگ مورد استفاده مردان و ورودی‌های کوچک که به ایوان‌های کم وسعت طبقه اول منتهی می‌شد به زنان اختصاص داشت و احتمالاً ورودی‌های شرقی و شمال غربی مورد استفاده مردان قرار می‌گرفته است و ورودی جنوبی گنبد به لحاظ الحاق تربت خانه به گنبد، درگاه ورودی بین تربت خانه و گنبد بوده است.

گنبد سلطانیه شاهکارمعماری ایران /سلطانیه از مرتفع ترین گنبدهای آجری جهان
بعد از طبقه همکف، طبقه اول، شامل دهلیز‌های ارتباطی است این طبقه در ارتفاع ۹/۴۰ متری قرار گرفته است و از طریق سه واحد پلکان دسترسی به آن امکان پذیر است.

این راهرو دور تا دور بنا را احاطه کرده و نسبتاً تاریک است که تامین نور و روشنایی آن‌ها بوسیله پنجره‌هایی که در چهار ایوان بزرگ تعبیه شده است صورت می‌گیرد.

در راهرو‌های طبقه اول اتاقک‌هایی وجود دارد که احتمالاً برای بانوان و خانواده‌ی سلطنتی در نظر گرفته شده است تا در مراسم مختلف نظاره گر آداب مراسم فرهنگی خود باشند.

طبقه دوم شامل ایوان‌هایی است که این ایوان‌ها هر یک بوسیله سه قوس تقسیم می‌شود هیچ گونه ارتباطی با داخل گنبد بغیر از راه پله‌هایی که از طبقه همکف بالا می‌آید، ندارد. در ایوان‌های طبقه دوم (رو به بیرون) در هر وجه بنا سقف راهرو‌های مستطیل شکل با تاق‌های ضربی پوشیده شده که دارای سه چشمه تاق، یک چشمه تاق میانی و دو چشمه تاق در اطراف آن است که چشمه تاق میانی بزرگتر و موازی با انحنای تاق متقاطع است.

از طبقه دوم هشت پلکان در داخل جرز‌ها ایجاد شده که به مناره‌ها منتهی می‌شود و این طبقه را به طبقه سوم مرتبط می‌کنند. پله‌ها مدور و چرخشی هستند، هر پله ۹۰ سانتی متر طول و ۳۰ سانتی متر ارتفاع دارد.

ارتفاع طبقه سوم (پشت بام) حدود ۲۷/۸۰ متر است، در این طبقه پا تاق گنبد و پایه‌های هشت ضلعی مناره‌ها قرار گرفته است. ارتفاع ۱/۴۰ و ارتفاع گنبد ۱۹ متر از طبقه سوم است در نمای بیرونی گنبد در هر هشت ضلع آن تاق نما‌هایی وجود دارد که عملکرد سازه‌ای تزیینی دارند.

گنبد سلطانیه شاهکارمعماری ایران /سلطانیه از مرتفع ترین گنبدهای آجری جهان
تربت خانه

دومین فضای مورد بحث آرامگاه اولجایتو، فضای موسوم به تربت خانه می‌باشد. این فضا به شکل مستطیل با طول ضلع ۱۷/۶۰ متر و عرض ۷/۸۰ متر و با ارتفاع ۱۶ متر، محراب مجموعه را در جرز جنوبی در خود جای داده است. بر اساس یافته‌های باستان شناسی این بنا کمی پس از احداث و تکمیل گنبد ساخته و به آن الحاق شده است.

پوشش سقف تربت خانه از سه واحد تاق و تویزه ساخته شده قطر تاق وسطی که بزرگتر است ۹ متر و طاق‌های طرفین ۳ متر قابل اندازه گیری می‌باشد در ارتفاع ۳/۰ متری از کف، درگرداگرد آن کتیبه‌ای در دو قلم ریز به خط کوفی مشجر و قلم درشت به خط ثلث نوشته شده و اطراف کلمات را تزئینات اسلیمی پر نموده است. بین تربت خانه و محوطه زیر گنبد درب بزرگی از مس و طلا قرار داشت که به مرور زمان از بین رفته و یا به غارت برده شده است.

برخی اشاره به این داستان دارند که این فضا جهت انتقال حرمین شریف دو امام بزرگوار حضرت علی (ع) و امام حسین (ع) در نظر گرفته شده است که به دلیل مخالفت علما، این عمل صورت نگرفته است. بدلیل استفاده از تربت آن امامان در مصالح ساخت این فضا به آن تربت خانه گویند.

سردابه

سردابه گنبد سلطانیه در ضلع جنوبی و در زیر تربت خانه واقع شده است و درگاه ورودی آن در ایوان جنوبی به وسیله ۹ پله و عبور از یک پاگرد به طول ۱۶۵ سانتی متر به کف سردابه راه می‌یابد.

گنبد سلطانیه شاهکارمعماری ایران /سلطانیه از مرتفع ترین گنبدهای آجری جهان
اینگونه استنباط می‌شود که سردابه گنبد سلطانیه پیش از سایر بخش‌های آن بنا شده و پیش از اتمام بنای گنبد مورد استفاده قرار گرفته است. تزیینات به کار رفته در سردابه شامل نقش آجر در رج‌های منظم است.

مجموعه بنا با دو تاق مجاور و راهرو کوچک ارتباطی، دارای دو پله با سقف کوتاه، بهترین شیوه ساخت سردابه سازی است. به گواه نوشته جامع التواریخ رشیدی، سلطان اولجایتو پس از انجام تشریفات و مراسم کفن و دفن در سردابه مدفون شد.

مناره ها

در طبقه سوم در زوایای هشت­گانه بنا، هشت مناره ایجاد شده است که به استثنای یک مناره در ضلع شمال شرقی و نیمی از مناره زاویه شمال غربی که بخشی از کاشیکاری آن باقی مانده، بقیه مناره‌ها فروریخته است. این مناره‌ها تو خالی است و به وسیله پلکان چرخشی از بام تا سقف ایوان‌های طبقه سوم و تا نوک مناره راه پیدا می‌کند.

مناره‌ها از نظر فرم، اسکلت و ابعاد یکسان هستند. راهیابی به این مناره‌ها از هشت پلکان ساخته شده در داخل جرز امکان پذیر است و هشت مناره در هشت گوشه این بنا علاوه بر ایفای نقش ایستایی خود در آرایش و ابهت بنا نیز نقش به سزایی دارند.

ساخت ایوان‌های جانبی و وجود هشت مناره در گوشه بام برای جلوگیری از رانش گنبد بزرگ ایجاد شده است.

منبع:باشگاه خبرنگاران جوان

معدن مس بایچه باغ به فهرست آثار ملی پیوست

سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان زنجان عنوان کرد: سایت معدن مس تاریخی بایچه باغ زنجان در فهرست آثار صنعتی کشور به ثبت رسید.

به گزارش ایسنا و به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان، امیر ارجمند گفت: در همایش ملی ثبت در استان خوزستان با ثبت ملی معدن مس بابچه باغ در فهرست میراث صنعتی کشور موافقت شد.

وی ادامه داد: این معدن تاریخی با قدمتی ۱۰۰ ساله در شهرستان ماه‌نشان و در فاصله ۱۲۵ کیلومتری غرب مرکز استان زنجان قرار دارد و در حال حاضر معدنی متروکه به حساب می‌آید.

این مسئول تصریح کرد: یکی از ویژگی‌های این معدن داشتن سینما برای سرگرمی و تفریح پرسنل بوده است. هنگام تجهیز ریل‌گذاری در این معدن صورت گرفته و عملیات معدنی بنا به دلایل نامعلومی در دهه چهل شمسی متوقف شده است.

ارجمند خاطرنشان کرد: سازمان صنعت، معدن و تجارت در نظر دارد از محدوده این معدن علاوه بر استفاده معدنی، به‌عنوان یک جاذبه گردشگری استفاده کند.

منبع:ایسنا

خانه ای تاریخی که مردانی از جنس نمک دارد/ سفر به دنیای پر رمز و راز عمارت ذوالفقاری

معماری اصیل ایرانی همواره به عنوان تجلی هنر هنرمندان محسوب می شود و می توان یکی از نمونه های آن را در «خانه ذوالفقاری» ببینید.

معماری اصیل ایرانی همواره به عنوان تجلی هنر هنرمندانی محسوب می شود که در سراسر سرزمین کهن و پرافتخار ایران به خوبی نمایان است. معماری ایرانی را می‌توان در سازه‌های دستی و بنا‌های تاریخی مشاهده کرد که جلوه‌ دیگری دارد؛ آثاری که آمار فراوانی از آن در تمام کشور وجود دارد.

خانه‌های تاریخی سرشار از هنر ناب ایرانی است. شهر‌های مختلف کشور بنا‌های تاریخی بسیاری را از سال‌ها و قرن‌های دور در خود جای داده اند که می‌توان به شهر زنجان اشاره کرد. شهری در شمال غرب کشور؛مهد ملیله و چاقو.

شهری که گنجینه‌های بی مانندی از روزگاران گذشته را در دل خود جای داده است.

در این شهر تاریخی که در محدوده بازار زنجان قرار گرفته، مهارتی به چشم می‌خورد که یادگاری از دوران قاجار است. زیبایی این بنا در نگاه اول، چشمان هر رهگذری را به خود جلب می‌کند. خانه‌ای که هم عمارتی زیبا محسوب می‌شود و هم موزه‌ای که تماشای آن پلی به روز‌های کهن تاریخ کشورمان ایران است.

خانه ذوالفقاری این روز‌ها گردشگران زیادی را از داخل و خارج از کشور به سمت خود جلب می کند. این بنای تاریخی در قسمت شمالی سبزه میدان و مسجد جامع زنجان در محله‌ای قدیمی به نام دالان آلتی قرار گرفته است. عمارت ذوالفقاری که یکی از آثار گرانبهای زنجان محسوب می‌شود، مساحتی حدود ۱۱۷۶ مترمربع دارد که با اثرپذیری از الگوی معماری غربی با حفظ سنت‌های معماری ایران در ۲ طبقه ساخته شده است.

«عمارت ذوالفقاری»؛ خانه مردان نمکی

این اثر تاریخی از بخش‌های مختلفی مانند حصار، سردر، ورودی، حیاط و بخش‌های مسکونی و اداری تشکیل شده است. گوشه های  این عمارت با آجر، خشت، سنگ و مزین به نقوش رنگارنگ و متنوع هنری است. از دیدنی‌های این خانه تاریخی ساختار و ظاهر سقف‌های آن است که از دوران پهلوی به شکل شیروانی باقی مانده است و از اولین نمونه‌های رایج این نوع ساخت و ساز در زنجان محسوب می شود.

در سال‌های اخیر با اجرای طرح‌های بهبود زیرساخت‌های شهری، خانه ذوالفقاری خسارت‌های زیادی را متحمل شده که می‌توان به از بین رفتن سردر حیاط این بنا اشاره کرد.

خانه ذوالفقاری از بنا‌های داخلی و بیرونی متعددی تشکیل شده است که پس از سال‌ها و از بین رفتن بخش عظیمی از آن، تنها بخش بیرونی آن باقی مانده است که عمارت محمودخان ذوالفقاری نام دارد. در بخش اصلی و مرکزی این بنا، وجود نورگیر زیبایی به نام کلاه فرنگی جلوه‌ای نو و تازه به خانه بخشیده است. از دیگر زیبایی‌های این خانه وجود کاشی‌های برجسته قهوه ای، زرد و قرمز رنگ در ستون‌های بخش ورودی همکف و ایوان‌های طبقه اول است.

«عمارت ذوالفقاری»؛ خانه مردان نمکی

نمای جنوبی این بنا با آجرچینی، لمبه کاری و شیشه‌های رنگارنگ بیشترین زیبایی بصری را به عمارت ذوالفقاری هدیه داده است.

پس از تخریب بخشی از خانه ذوالفقاری، سازمان میراث فرهنگی زنجان در سال ۱۳۷۹ به مرمت و بازسازی این خانه اقدام کرد و در سال ۱۳۸۸ این بنا به عنوان اولین موزه باستان شناسی زنجان تبدیل شد.

آثار تاریخی این موزه به روز‌های قبل از دوره تاریخی و دوره اسلامی بر می‌گردد که متعلق به ۴ تا ۸ هزارسال قبل تاریخ زنجان است.

آثار دوران تاریخی متعلق به ۳ هزار سال پیش یعنی دوران عصرآهن و در بخش اسلامی به قرون ۴ و ۵ هجری قمری تا روز‌های حکومت خاندان قاجار است. همچنین اشیاء سفالی کشف شده در تپه نور سلطانیه و مردان نمکی در خانه موزه ذوالفقاری نگهداری می‌شود.

در سال ۱۳۷۲ در عملیات بهره برداری از معدن نمک، معدن کاران با نیم تنه انسانی با ریش و موی بلند رو به رو شدند. علاوه بر این در سال‌های ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ باز هم در یکی از معادن همدان مردان نمکی پیدا شدند. این مردان نمکی پیدا شده در همدان به دوران حکومت هخامنشیان و ساسانیان بازمی گردد.

خانه تاریخی ذوالفقاری که در خیابان طالقانی زنجان قرار گرفته است، در تاریخ ۲۵ اسفند سال ۱۳۷۵ در فهرست آثارملی ایران به ثبت رسید. این خانه موزه در شش ماه اول سال از ساعت ۹ صبح تا ۷ شب و در شش ماه دوم از ساعت ۸ صبح تا ۵ عصر  روی بازدیدکنندگان و علاقمندان آثار تاریخی باز است. پیشنهاد می‌کنیم سفر به شهر زیبای زنجان و بازدید از این خانه را از دست ندهید.

منبع:باشگاه خبرنگاران جوان

کوه اژد‌ها کجاست؟

کوه اژد‌ها یکی از جاذبه های گردشگری گرمسار است و هرساله مردم زیادی برای بازدید از کوه به این شهرستان سفر می کنند.

اژد‌ها یکی از موجودات افسانه‌ای است که در کهن‌ترین سنت‌های جهان هم نماد ویرانگری بوده و هم آب و آبادانی را یادآوری می کند. جالب است بدانید، برخی از افراد باور دارند که رستم در یکی از کوه‌هایی که در محدوده شهرستان گرمسار قرار گرفته، با اژد‌ها درگیر شده و آن را نابود کرده است بنابراین بر اثر پرت شدن جسد اژد‌ها، نقش آن روی کوه افتاده است البته این باور هیچ پایه علمی و تاریخی ندارد، اما به راستی نقش اژد‌ها چگونه روی کوه اژد‌ها نقش بسته است؟

کوه اژد‌ها که با ارتفاعی بالغ بر ۱۲۶۵ متر در محدوده شهرستان گرمسار قرار گرفته با چین خوردگی منحصر به فرد، یکی از نادرترین شکل‌های زمین‌شناسی در ایران است. این کوه با نوار‌های قرمز، قهوه‌ای و سفیدرنگ به هم تنیده شده تصویری شبیه به اژد‌ها را در معرض دید گردشگران قرار می‌دهد. این نقش در تناوبی از سنگ ماسه، شیل و سنگ جوش ترسیم شده است.

شیل نوعی سنگ رسوبی آواری است که از ترکیب کانی رُس و دیگر کانی‌ها به ویژه کوارتز و کلسیت تشکیل شده است. سنگ‌های رسوبی بر اثر ته‌نشین شدن مواد موجود در آب به وجود می‌آیند. سنگ آواری گونه‌ای از سنگ رسوبی است که اغلب از قطعات شکستهٔ سنگ یا کانی‌ها تشکیل شده است.

سنگ‌جوش یا کُنگِلومرا نیز از قطعات گرد و دانه درشتی تشکیل شده که اختلافش با بِرش در نبود ذرات زاویه‌دار است. بِرش سنگی است که از قطعات شکسته‌شده کانی‌ها یا سنگ‌های سیمانی تشکیل  شده و توسط قطعات ریزخمیره به هم پیوسته‌اند. خمیره، خردترین تودهٔ ماده است که می‌تواند دانه‌های بزرگ را به همراه دانه‌های ریز ماده در خود جای دهد.

نقش اژد‌ها در استان زنجان نیز جاذبه گردشگری ایجاد کرده است. در حاشیه روستای ویر و در حدود ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر تاریخی سلطانیه جاذبه گردشگری وجود دارد که با نام معبد داش کسن شناخته می‌شود. معبد داش کسن، معبدی با طرح اژد‌ها است که تصویری از معابد چینی را در ذهن گردشگران به تصویر می‌کشد. این معبد پس از مرگ ارغونشاه با پشتکار الجای خاتون، خواهر سلطان محمد خدابنده ساخته شد، اما ساخت آن به پایان نرسید.

کوه اژد‌ها کجاست؟

معبد داش کسن، یادگاری از دوره ایلخانیان است البته برخی باستان شناسان باور دارند قدمت این معبد به قبل از اسلام می‌رسد و نقوشی از جمله اژد‌ها در دوره ایلخانان به آن افزوده شده است. معبد داش کسن با دو نقش برجسته اژد‌ها و چند محراب اسلامی تزئین شده است.
منبع:باشگاه خبرنگاران جوان