نوشته‌ها

مسجد جامع فریومد

کمتر روستایی را در ایران می توان یافت که هم از جنبه تاریخی و هم از نظر ادبیات دارای اهمیت باشد، اما روستای «فریومد» این ویژگی را داراست. نام فرومد یا فریومد یادآور سربداران و شیخ حسن جوری است که نقش بسزایی در تاریخ مبارزه ایرانیان با مغولان ایفا کرده است. فریومد مبدا حرکت آزادی خواهانه سربداران علیه مغولان بود. ابن یمین فریومدی (معروف و متخلص به ابن یمین) نیز که نامی آشنا در تاریخ ادبی ایران است متعلق به این خطه از ایران کهن است.

یکی از نمادهای تاریخی روستای فرومد «مسجد جامع» آن است؛ بنایی شگفت انگیز که هر بیننده ای را به تحسین وا می دارد. در سفر به این روستا عظمت آن شما را بخود خواهد کشاند.

مسجد جامع فریومد از آثار ارزشمند معماری ایران است که در دوره ایلخانی گسترش یافته و بر تزئینات آن افزوده شده است. این مسجد از دیدگاه معماری دارای اهمیت هنری فراوان است. مسجد جامع فریومد از معدود مساجدی است که گچبری، نقش‌ ها و کاشیکاری‌ های زیبای قرون چهارم تا هفتم هجری در بنای آن بکار رفته و به همین دلیل در زمره آثار تاریخی مهم و کم ‌نظیر ایران درآمده است.

این بنا دارای تزئینات معماری منحصر به فرد گچی و آجری با تلفیق کاشی فیروزه ‌ای است. بنای این مسجد که نخستین بنای تاریخی استان سمنان است، از عجایب هنری ایران است و حدود نهصد سال قدمت دارد. دو ایوان بلند رو به روی هم در دو جهت شمالی و جنوبی ایستاده ‌اند و بر دیوارها، طاق ‌ها و سقف و پیشانی ایوان‌ ها، نقوش اسلیمی، گیاهی و هندسی، آجرکاری ‌ها، گچبری‌ ها، مقرنس ‌ها یا گوشواره‌ ها و کتیبه‌ های قرآنی تحسین هر بیننده‌ای را برمی انگیزد.

مسجد جامع فرومد

ویژگی های معماری مسجد جامع فرومد
گفته می شود مسجد جامع «فریومد» بر روی بقایای یک آتشکده بنا شده است. بنا در مساحتی حدود ۸۲۰ متر مربع با نقشه دو ایوانی ساخته شده و متشکل از دو ایوان شمالی و جنوبی، دو ایوانچه در طرفین ایوان ها، شبستانی در ضلع شرقی ایوان جنوبی و احتمالا شبستانی به قرینه آن در ضلع غربی، دو رشته رواق در طرفین صحن، اتاق گنبد دار چهار گوش در ضلع غربی ایوان شمالی و سردری مزین است. شبستان غربی کاملا ویران شده و در بقایای ویرانه ها آثاری ازتزئینات دیده می ‌شود.

این بنا که به دوره خوارزمشاهیان  و قرن هفتم هجری قمری نیز نسبت داده شده، بررسی کالبد معماری و تزئینات اولیه آن که در زیر لایه‌ای از آجرکاری دوره ایلخانی پوشیده مانده است، تاریخ بنا را به دوره سلجوقی برمی گرداند. با یادآوری آنچه ابوالحسن بیهقی (متوفی سال ۵۶۰ ه.ق) در باب برگزاری نماز آدینه در فریومد بدان اشاره کرده است، و با ذکر این نکته که در هیچ سند دیگری، به وجود مسجد جامع دیگری در فریومد اشاره نشده است ، می توان تصور کرد که بنا در اواسط قرن ششم (دوره سلجوقی) مورد استفاده بوده است. از سوی دیگر ساختار یکپارچه زبره و نما که به تعبیر دکتر پیرنیا از مهمترین ویژگی های معماری دوره سلجوقی است، این فرضیه را تقویت می کند که بنا به احتمال فراوان در دوره سلجوقی ساخته شده است. مشابه چنین نظری را می توان در آرا و افکار صاحب نظرانی چون آندره گدار و دونالد ویلبر نیز یافت.

مسجد جامع فریومد به تبعیت از ساختار عمده آثار معماری ایران، بنایی درون گرا است. درون گرایی مسجد، سبب تعریف صحن میانی به عنوان عنصر اصلی فضاساز شده است، به گونه ‌ای توده بنا با قرارگیری در پیرامون آن شکل گرفته است. ورودی مسجد، در ضلع شمالی بنا قرار دارد و مزین به تزئینات غنی و زیبای آجرکاری، گچبری و کتیبه ‌هایی نیز هست. سردر آن به صورت ایوانی با قوس شکسته است که در حاشیه داخلی آن، دو ستون نمای آجری اجرا شده است. این ستون ‌ها در پایین بر روی سکوی طرفین سر در قرار گرفته و در بالا به سر ستون مکعب شکل پایان می پذیرد. زیبایی این مسجد در تزئینات بسیار زیبا و نغز آن است. در طرفین این ستون نماها نیز تزئینات آجرتراش به شکل هشت ضلعی منتظم دیده میشوند که در فضای خالی داخل شعاع‌ های آنها سفال مهری با نقش گیاهی قرار گرفته و گچبری ‌هایی با نقوش هندسی وجود داشته که بخش اعظم آن فرو ریخته است. دیواره های داخلی سردر با تزئینات گچبری به شکل مربع ‌های کوچک و پوشش طاقی سردر با گچبری و مقرنس تزئین شده است.

مسجد جامع فرومد

در پاکار طاق سردر، کتیبه‌ای سرتاسری به خط نسخ و در زمینه تزئینی گچبری شده است. مضمون این کتیبه آیات قرآنی است که به شدت آسیب دیده است. در انتهای سردر ورودی درگاه کوتاهی به ارتفاع ۱.۵ متر قرار دارد. وضعیت درگاه نشان می دهد که در دوره های متأخرتر، آن را کوچک و کوتاه کرده‌ اند. پس از سردر، دالانی به عرض حدود ۲.۵ و طول ۶ متر قرار دارد که از طریق آن به صحن و شبستان جانبی می‌ توان راه یافت. صحن مسجد به شکل مربع مستطیل، در جنوب و شمال با دو ایوان بزرگ و در غرب و شرق با بقایای رواق ‌های جانبی محدود می گردد. ایوان بزرگ و جنوبی مسجد به عرض ۶.۶۲ و عمق ۱۱.۲۵ متر، از ایوان مقابل بزرگتر و رفیع تر است. درون ایوان جنوبی، محراب قرار دارد، با گچکاری ‌های منقوش به طرح ‌های گوناگون که هنوز رنگ فیروزه ‌ای و آبی لاجوردی آن چشم نواز هستند. سقف ‌های ایوان‌ ها مرمت شده ولی هنوز مقرنس ‌های آنها بازسازی نشده است.

در شرق و غرب صحن بنا، بقایای رواق‌ هایی دیده میشوند که بازهم با نقوش گیاهی و اسلیمی تزیین شده‌ اند و هرجای بنا که توانسته ‌اند نقش زده ‌اند. در دو سمت ایوان ‌های جنوبی و شمالی بر پیشانی ایوانچه‌ ها و پایه ‌های ایوان ‌ها شکل‌ های دوازده وجهی را مشاهده می کنیم که به خورشید می‌ مانند و گویا استادکار زبردست در میان آنها کاشی فیروزه ‌ای نشانده بوده است که اکنون از آنها اثری نیست. در ایوان جنوبی علاوه بر محرابی که در انتهای آن قرار داشته، در رواق دوم شرقی ایوان نیز محرابی دیگر با نقش و نگارهای خاص خود وجود داشته است! چرا دو محراب؟ احتمال می‌ رود به دلیل شرایط آب و هوایی بوده که بتوانند در هر شرایطی بهترین زمینه را برای جمعیت فراهم کنند. در داخل نیم گنبد محراب نقش اسلیمی با ویژگی‌ های ایلخانی نقش بسته است. نقشی قرینه که در مرکز به سرترنج ختم شده است. ابعاد نقش مایه‌ های داخل نیم گنبد به شکل واضحی با سایر موتیف ‌ها متفاوت است و این تفاوت تاکیدی قابل توجه بر مرکزی ‌ترین بخش مسجد، یعنی محراب دارد.

اگرچه بروز زمین لرزه های متعدد در طول تاریخ سبب تخریب بخش‌ هایی از این بنا شده است، اما اقدامات صورت گرفته در دوره ایلخانی، موجب شکل گیری مجدد این بنا شده است.

مسجد جامع فرومد

ویژگیهای منحصر به فرد مسجد جامع فریومد را میتوان در چند جمله خلاصه نمود:

• قدمت چند صد ساله، شاهكاري از معماري ايراني اسلامي
• مسجدي منحصر به فرد با معماري خراساني از نوع دو ايوان
• مسجدي با نقوش اسلیمی، گیاهی و هندسی، آجرکاری ها با تلفیق کاشی فیروزه‌ای، گچبری ها، مقرنس ها، گوشواره ها و کتیبه های قرآنی خاص…
• مسجدي با دو محراب جداگانه
• كانون توجه محققان و باستان شناسان فرانسوي و آمريكايي همچون آندره گدار (۱۸۸۱-۱۹۶۵ م) و دونالد ویلبر آمریکایی به لحاظ ظرافتها و شاهكارهاي معماري
• يادآور تجلي ظهور اسلام در دوره ايلخانيان و خوارزمشاهيان
• نخستین بنای تاریخی استان سمنان.

مسجد جامع فریومد

سایر جاذبه های گردشگری فریومد:
دقیقا در میان روستا در امتداد خیابان اصلی که پیش برویم، به یکباره بنایی یادمانی در برابر چشمانمان ظاهر می شود. بنایی با ویژگی های توامان از سنت و مدرنتیه که شاید تنها یادگار میراث معماری معاصر در منطقه باشد. بر اساس کتیبه ‌ای که در میانه بنا بر روی سنگ نصب شده است، بنا یادمانی است برای ابن یمین فرومدی؛ قطعه سرای نامدار قرن هشتم. این مزار در همسایگی مسجد جامع فریومد است.

مسیر دسترسی:
فریومد در مسیر جاده شاهرود – سبزوار، شمال شرقی عباس آباد و شمال غربی مزینان در دامنه غربی کوه‌ های جغتای (ارتفاعات میندر) جای گرفته است.
فریومد در ناحیه شمال روستای کاهک (بین عباس آباد و داورزن) قرار دارد. از کاهک تا فریومد حدود بیست کیلومتر فاصله است. موقعیت قرارگیری و رسیدن به این بنا در جاده شاهرود به سبزوار و مشهد در روستای فریومد از توابع شهرستان میامی و ۱۰۰ کیلومتری شرق شهر میامی و ۱۶۵ کیلومتری شمال شرقی شاهرود واقع شده است.

امکانات رفاهی:
اگر بتوانید در خانه اهالی باصفای فریومد، شب را به صبح برسانید که فوق العاده است، اما اگر می خواهید شب در هتل اقامت کنید، پیشنهاد ما رفتن به نزدیک ترین شهر بزرگ پیش روی تان، یعنی سبزوار است که از جاده اصلی شاهرود- سبزوار، حدود ۵۴ کیلومتر فاصله دارد.

سوغات و صنایع دستی فرومد:
بنا بر فصلی که به فریومد سفر می کنید، می توانید انار، انگور، انجیر، گردو، توت، شاتوت، فلفل قرمز و گیاهان دارویی چون مرزه و شیرین بیان را از اینجا با خود سوغات ببرید، در اصل فلفل قرمز، کنجد و ادویه سوغات شاخص این روستا هستند. چند سال است که «فریومد» به مرکز کشت فلفل ایران تبدیل شده است. ناگفته نماند که زیلوبافی نیز مهم ترین صنعت دستی فریومد است و می توانید نمونه ای از زیلوهای آن را به یادگار داشته باشید.

 

مرتبط:

سفر به سمنان شهر رئيس‌جمهورها

تکیه ناسار سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

آشنایی با حمام پهنه سمنان

حمام پهنه يکی از آثار قديمی و ارزشمند سمنان است ‌، که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. اين حمام که در گوشه شمال غربی تکيه پهنه سمنان، بين مسجد جامع، مسجد امام خمينی و امامزاده يحيي قرار گرفته، در سال ۸۵۶ هجری قمری، در زمان سلطنت ابوالقاسم بابرخان، پادشاه تيموری و به دستور وزير وي، خواجه غياث‌الدين بهرام سمناني ساخته شده‌است.

این بنا با مساحت تقریبی ۱۰۰۰ متر مربع که در شمال غرب پهنه ساخته شده دارای دوردگاه ورودی زنانه و مردانه می باشد . در ورودی مردانه دارای دو صفه می باشد که از سه طرف کاشیکاریها زیبا آن را احاطه نموده است و مجموعه کاشی کاریهای سر در آن طبق آنچه در گوشه کار درج شده «عمل زین العابدین سمنانی » می باشد. سقف گرمخانه آن را گنبد زیبایی پوشانده است و نورگیرهای متعدد این محل را زیباتر نموده است. همین صحن به محل عرضه و نمایشگاه دائمی آثار باستان شناسی اختصاص دارد که از تپه حصار دامغان و خطیرکوه و تپه خندق سمنان منطقه خرند و… به دست آمده اند.

حمام پهنه

در کل، ساختمان حمام از سه قسمت تشکيل يافته است: قسمت اول رختکن يا سربينه است که به وسيلهٔ يک هشتى کوچک به قسمت دوم و سوم  يعنى گرمخانه و خزانه متصل مى ‌شود. يکى از قسمت‌ هاى جالب توجه اين حمام سردر زيبا و کاشى‌ کارى شدهٔ‌ آن است. با اين که در انجام این کاشى ‌کارى دقت کافی بعمل نیامده است، باز هم از جذابيت قابل توجهى برخوردار است. در طرفين در ورودى که از چوب با گل ميخ ‌هاى آهنى ساخته شده، دو نقش از يک افسر و فرماندهٔ قاجار با شمشير نقش بسته است.

در بالاى در ورودى،  بر هشت قطعه کاشى لاجوردى اشعارى به خط نستعليق خوانا و استادانه نوشته شده است. اين اشعار توسط مرحوم اسدا… منتخب‌السادات، پدر استاد حبيب يغمايى سروده شده است.

در سال ۱۳۱۲ هجري قمري در زمان سلطنت مظفرالدين شاه و به دستور حاج ملا علي حكيم الهي دانشمند معروف، نسبت به تعمير و تجديد بناي این حمام اقدام شد. اين حمام به علت کم توجهى در زمان سلطنت ناصرالدين‌شاه قاجار، ويران و کتيبهٔ آن ربوده شد.

حمام پهنه

bty

هم اکنون اين حمام از موقوفات مسجد جامع بوده و سازمان ميراث فرهنگي استان در سال ۱۳۷۳ پس از باز سازي آن را به عنوان موزه مردم شناسي بازگشايي كرد.  موزه گرمابه پهنه علاوه بر اينكه محلي براي نمايش آثار تاريخي است، داراي بخش هاي ديدني از جمله هشتي ورودي، سربينه(رختكن)، گرمخانه و خزانه هاي آب سرد و گرم است.

اثری جالب توجه در حمام پهنه
در حمام پهنه استخوان ‌هاي مادر و فرزندي كه در شكم دارد،  به خوبي معلوم هستند . این اثر متعلق به ۴۵۰۰ سال قبل است. اين استخوان ‌ها در موزه سمنان (حمام پهنه) نگهداري مي‌ شوند و جالب‌ ترين شيء موزه به حساب مي ‌آيند.

مرتبط:

گردشگری آب در دو سد استان سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

تکیه ناسار سمنان

گردشگری آب در دو سد استان سمنان

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان سمنان گفت: طرح‌های گردشگری آب به منظور بهره‌گیری از ظرفیت پیرامونی سدها و تأسیسات آبی در دو سد این استان اجرا می‌شود.

ایرج حیدریان در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: آب منطقه‌ای استان سمنان برای ارائه طرح‌های گردشگری توسط سرمایه‌گذاران در دو سد مخزنی شهید شاهچراغی دامغان و سد مجن شاهرود و با هدف توسعه این صنعت مبتنی بر طرح‌ها و ایده‌های بخش غیردولتی فراخوان عمومی داده است.

وی اضافه کرد: سرمایه‌گذاران می‌توانند از این فرصت استفاده و از منافع این طرح، که توسعه استان را به همراه دارد، بهره مند شوند .

حیدریان به انعقاد تفاهمنامه‌ بین دو وزارتخانه نیرو و گردشگری اشاره و تصریح کرد: بر اساس این تفاهمنامه مقرر شده همه شرکت های آب منطقه ای‌ که دارای سد هستند طرح‌های خود را برای جذب سرمایه‌گذار آماده کنند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان سمنان با بیان اینکه سرمایه‌گذاری در این زمینه سبب بهره‌مندی از تمام جوانب سدها می‌شود، گفت: اجرایی شدن تفاهمنامه این امکان را فراهم می‌کند تا مردم و گردشگران بتوانند در کنار این منابع از مواهب و جاذبه های طبیعی آن نیز استفاده کنند.

حیدریان از صنعت گردشگری به عنوان یک صنعت پردرآمد نام برد و با اشاره به لزوم استفاده از ظرفیت گردشگری سدهای بزرگ استان تاکید کرد: این امر علاوه بر آنکه رونق گردشگری را به همراه دارد، منجر به توسعه و ایجاد اشتغال برای جوانان دامغان و مجن می‌شود.

وی با اشاره به چشم اندازهای زیبای این دو سد خاطرنشان کرد: سد دامغان با ظرفیت ۲۱ میلیون متر مکعب در ۱۰ کیلومتری شمال شهر دامغان قرار دارد، سد مجن شاهرود نیز از نوع سد تنظیمی- مخزنی است و در ۴۲ کیلومتری شاهرود و ۷٫۵ کیلومتری شهر مجن قرار دارند.

منبع:ایسنا

مرتبط:

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

اقامت ۴۸ هزار گردشگر داخلی و خارجی در سمنان

معاون گردشگری و سرمایه‌گذاری اداره کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان سمنان از اقامت ۴۸ هزار و ۲۸۰ گردشگر داخلی و خارجی طی ۶ ماهه نخست امسال در استان سمنان خبر داد و گفت: نظارت و کنترل بر رعایت پروتکل های بهداشتی در مراکز اقامتی استان در این مدت با حساسیت پیگیری شده است.

محمد طاهریان روز ۱۳ مهر ماه ۱۳۹۹ با اعلام این خبر افزود: ۴۸ هزار و ۱۹۸ گردشگر داخلی و ۸۲ گردشگر خارجی در نیمه نخست امسال و با رعایت پروتکل‌های بهداشتی در  استان سمنان اقامت کردند.

وی از بازدید ۲۵۹ هزار و ۷۵ گردشگر از جاذبه‎های تاریخی و طبیعی و موزه‌ها خبر داد و گفت: با توجه به شیوع کرونا، میزان بازدید کارشناسان این اداره کل از تاسیسات گردشگری استان نیز نسبت به گذشته تشدید شد.

طاهریان بیان کرد: در این مدت ۲ هزار و ۱۹۶ بازدید نظارتی از مراکز اقامتی از جمله هتل‌ها، اقامتگاه‌های بوم گردی و سنتی، رستوران‌ها و سفره‌خانه‌های سنتی، دفاتر خدمات مسافرتی، خانه مسافرها و مراکز تفریحی و گردشگری و مناطق نمونه گردشگری انجام شده است.

معاون گردشگری و سرمایه‌گذاری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان گفت: دو مورد تذکر و سه فقره اخطار به تاسیسات گردشگری استان سمنان ارائه و منجر به تعطیلی یک واحد شد.

او با اشاره به اینکه ۱۵ مورد شکایت از تاسیسات گردشگری استان در این مدت دریافت شد، افزود: در این ۶ ماهه ۲۹ پروانه بهره‌برداری جدید صادر و ۱۹ پروانه در حوزه گردشگری استان نیز تمدید شد.

در استان سمنان، ۹۰ اقامتگاه بوم‎گردی، ۱۵ هتل و مهمان‌سرا، ۱۴ اقامتگاه سنتی، پنج مهمان‌پذیر، پنج مجتمع گردشگری، ۷۹ خانه مسافر، یک هتل آپارتمان، دو مرکز تفریحی سرگرمی، یک اردوگاه، یک متل، ۳۱ دفتر خدمات مسافرتی، ۴۲ رستوران بین راهی، ۱۹ سفره خانه سنتی و سه موسسه آموزش گردشگری فعال است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

راه‌اندازی ۶ اقامتگاه بوم گردی در استان سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

سفر به سمنان شهر رئيس‌جمهورها

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

سفر حدود ۲۰۰۰گردشگر خارجی به سمنان

معاون گردشگری و سرمایه‌گذاری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از اجرایی شدن۱۲ پروژه سرمایه‌گذاری و زیرساخت گردشگری در استان سمنان خبر داد.

محمد طاهریان ۳ مهر ماه با اعلام این خبر اظهار کرد: سه پروژه از این پروژه‌ها مربوط به سرمایه گذاری و ۹ پروژه نیز در حوزه زیرساخت‌های صنعت گردشگری در این استان است.

وی ادامه داد: پروژه‌های سرمایه‌گذاری گردشگری شامل ارائه مجوز ایجاد، اصلاح و تکمیل مجتمع گردشگری گرمسار با صرف  ۲۱۵ میلیارد ریال و اشتغال‌زایی برای ۴۰ نفر، واحد اقامتی و پذیرایی در مجتمع خدماتی و رفاهی میامی با صرف ۴۴ میلیارد ریال و اشتغال‌زایی برای ۲۲ نفر و ساخت هتل سه ستاره میامی با صرف ۳۶۱ میلیارد ریال و اشتغال‌زایی ۶۷ نفر است.

طاهریان گفت:«پروژه‌های زیرساختی نیز شامل قیرپاشی و آسفالت پیغمبران سمنان با صرف یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال، اجرای عملیات خاکی مسیر افتر به آبگرم با صرف ۲۷ میلیارد ریال، برج نوری در زائرسرای بیارجمند و سرخه با صرف یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال، برق‌رسانی به قلعه پنهان بهرام با صرف دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال اعتبار است.

وی اضافه کرد: اجرای کانال زهکش مسیر قصر بهرام با صرف پنج میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال، نصب تابلوی معرفی قصر بهرام با صرف ۹۸۰ میلیون ریال، قیرپاشی و آسفالت مسیر منطقه دشت شاد با صرف اعتبار دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون ریال، موزه بزرگ سمنان با اعتباری ۳۴ میلیارد ریالی و مجتمع گردشگری و فرهنگی سرخه با اعتباری ۴۰۰ میلیارد ریالی از دیگر پروژه‌های در حال ساخت در حوزه صنعت گردشگری در این استان پهناور است.

معاون گردشگری و سرمایه‌گذاری اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از اقامت ۱۵۸ هزار ۲۷۵ گردشگر داخلی و یک هزار و ۹۷۶ گردشگر خارجی از ابتدای مهر ماه سال گذشته تا کنون در این استان خبر داد.

در استان سمنان ۹۰ اقامتگاه بوم‎گردی، ۱۵ هتل و مهمانسرا، ۱۴ اقامتگاه سنتی، پنج مهمانپذیر، پنج مجتمع گردشگری، ۷۹ خانه مسافر، یک هتل آپارتمان، دو مرکز تفریحی سرگرمی، یک اردوگاه، یک متل، ۳۱ دفتر خدمات مسافرتی، ۴۲ رستوران بین راهی، ۱۹ سفره خانه سنتی و سه موسسه آموزش گردشگری فعال است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

تکیه ناسار سمنان

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

سمنان شهری برآمده از هزار توی تاریخ که میراث گرانقدرش دستمایه پیشرفت و توسعه آن است. آبادانی امروز این شهر پشتوانه‌ای به عظمت تاریخ دارد.

بهره‌برداری از میراث تاریخی در تدوین طرح‌های توسعه و اختصاص ردیف‌های اعتباری به پروژه‌هایی که آثار باستانی و میراث ناملموس را به منبع درآمد پایدار تبدیل می‌کند، روشی نو در مدیریت شهری است که نظر به آثار ماندگار و گستره ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن، از سوی مدیران شهری مورد توجه قرار گرفته است.

سمنان، کهن شهری در حاشیه کویر مرکزی ایران است که گنجینه‌ای ارزشمند از میراث گذشته را در بر دارد که از جنبه‌های مختلف حائز اهمیت است؛ اما آثار تاریخی و میراث ناملموس این شهر که سیستم تقسیم آب و باغات از بزرگترین و در عین حال با ارزش‌ترین آن‌هاست، دستمایه پیشرفت و توسعه این شهر قرار گرفته است.

سمنان

بَرجُم‌های پلکانی، نمادی از مدنیت شهری

محمودرضا دارایی، مدیر امور گردشگری شهرداری سمنان می‌گوید: رودخانه سمنان با عبور از حد شرقی کوه موسوم به چُندران و در امتداد جنوبی دامنه این کوه از عرض کمربند شمالی شهر وارد محدوده تاریخی  پارا می‌شود و براساس معاهدات اجتماعی دیرینه برای بهره‌برداری از سوی ساکنان شهر تاریخی سمنان از موضعی به نام بَرجُم توزیع می‌شود.

او می‌افزاید: در حال حاضر آب رودخانه پس از طی مسیری از موضع انتهایی بَرجُم‌های پلکانی در پارا (آب پخش کن) در پنج نهر به نام‌های زاوغان، کوش‌مغان، کدیور، ناسار و اسفنجان و در نهایت جُنبدان سراریز و با توجه به پستی و بلندی طبیعی شهر بر اساس نیروی ثقل زمین و با طی مسیرهای مستقل در شش استخر ذخیره می‌شود.

مدیر امور گردشگری شهرداری سمنان عنوان می‌کند: این شش استخر دارای بدنه‌های ضخیم از خاک رس است که در بالاترین تراز ارتفاعی نسبت به زمین‌های پایین دست خود قرار دارد و به صورت شبانه روزی پر و خالی می‌شود و در ادامه نیز از طریق نهرهای منشعب از هر استخر در هریک از محله‌ها در محدوده تاریخی شهر سمنان برای تأمین آب مورد نیاز توزیع می‌شود.

دارایی خاطرنشان می‌کند: مرزهای ناپیدایی برای تشخیص محله‌ها و ایجاد هویت محلی برای آن‌ها تعیین شده و مسیر حرکت آب در هر محله، دسترسی‌های مورد نیاز را تشکیل داده است.

او می‌گوید: محدوده واقع در حوضه آبریز هر استخر به طور تقریبی نشان دهنده هریک از محله‌های اصلی هم‌نام با اسم‌های استخرهای قدیمی در شهر است، به طوری که شهر تاریخی سمنان منطبق بر محدوده منطقه یک شهرداری سمنان و در مقیاس خرد، هر محله در احاطه باغ‌های وابسته به استخر هم‌نام خود قرار دارند.

مدیر امور گردشگری شهرداری سمنان اظهار می‌کند: زاوغان، کوش‌مغان، کدیور، ناسار و اسفنجان، لتیبار و شاهجویی اسامی تاریخی این شش استخر و کالن محله‌های واقع در حوضه آبریز هریک از این استخرهاست که به ترتیب از غرب تا شرق پهنه شهر را تشکیل داده‌اند و تا نیم قرن پیش استخرهای مذکور محل ذخیره و پخش آب برای تأمین مصارف آبی هر یک از محله‌ها بوده است و امروزه تنها برای مصارف کشاورزی شهری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به گفته دارایی، نظام سنتی تقسیم آب شهر سمنان با شماره ۴۰۰ در تاریخ پنجم دی‌ماه ۱۳۹۰ در ردیف فهرست آثار ناملموس ملی به ثبت رسیده است؛ این شبکه به طور ساختاری بر شکل‌گیری و توسعه نواحی با کاربری مسکونی، کشاورزی و خدماتی در محلات مختلف بافت تاریخی سمنان اثر گذاشته و ارتباط نزدیک میان این شبکه و هویت هریک از این محله‌ها و همچنین قرارگیری عناصر شاخص شهری در طول مسیر تقسیم آب، موجب وحدت شهری در عین کثرت محله‌ای شده است.

او اضافه می‌کند: نظام تقسیم آب با تنظیم تعادل بین ساکنان شهر سمنان و بستر طبیعی آن به طور پیوسته به عنوان یک عامل مولد و پویا در شهر عمل کرده است و این تعادل، هویت شهری سمنان را شکل داده که حاصل آن منظر شهری یکپارچه با طبیعت و منظر فرهنگی شاخص است.

مدیر امور گردشگری شهرداری سمنان می‌گوید: الگوی معماری شهر تاریخی سمنان، بافتی طبیعی است که تشکیل شده از توده‌های پر و خالی “سخت فضاها” در محاصره “بافت سبز” باغ‌های اطراف است که تمرکز بر محله‌ها و خانه‌ها و نیز حضور باغ و باغچه در تلفیق با معماری آن مشهود است، به طوری که تقسیم و تخصیص آب و فرهنگ بهره گیری از آن در طول سالیان برای باغ‌های پیرامون محله و هر یک از باغچه‌های خانگی در جزء و کل ارکان تشکیل دهنده بافت قابل مشاهده است؛ به عنوان مثال پیش بینی زمین با کارکرد باغ در حد غرب مسجد جامع سمنان که شاید در مقایسه با طرح مساجد جامع در دیگر مناطق کشور متفاوت باشد. جانمایی تعدادی از اصلی ترین آب انبارها و حمام‌های عمومی شهر در مسیر نهر ناسار نیز، تأییدی بر نقش بی‌بدیل نظام تقسیم آب و خطوط راهنمای طبیعی حرکت ثقلی آب در جانمایی و استقرار عناصر اصلی تشکیل دهنده شهر است.

دارایی می‌افزاید: عبور انشعابات نهر ناسار که آب را از گذرهای هویت‌ساز به آب انبارهای خانگی و باغ و باغچه‌های خانه‌ها می‌رساند بسیار حائز اهمیت است. شبکه معابر در پایین دست استخرها، ابنیه آبی، مراکز محله‌ای و باغ‌های احاطه کننده محله‌ها، در حین توسعه و ساخت و ساز درون محله‌ای همانند یک بافت طبیعی که متناسب با نیاز و ظرفیت در محیط خود رشد می‌کند، از درون زایش و ترمیم دارد و در طول زمان توسعه پایدار محله در شهر باعث رشد متوازن و متناسب اندام‌های شهر می‌شود.

او اظهار می‌کند: امروزه شیوه نظام سنتی تقسیم آب با قدمتی بیش از هفت قرن با وجود عوامل مردمی، میراث‌دار این میراث ارزشمند است و توسط کشاورزان شهری در پهنه باغ‌های وابسته به هریک از محله‌های زاوغان، کوش‌مغان، کدیور، ناسار و اسفنجان و شاهجویی مورد بهره برداری قرار می‌گیرد.

سمنان

آب، راهنمای گردشگران

مدیر امور گردشگری شهرداری سمنان می‌گوید: اجرای برنامه و پروژه باغ گشت‌های سمنان، اقدامی برای تدوین برنامه و ارائه طرح راهبردی توسعه پایدار گردشگری شهری است؛ با توجه به دایر بودن نظام سنتی تقسیم آب و جریان شبانه روزی آن در محدوده شهر تاریخی سمنان، امکان طراحی مسیرهای هدایت شهروندان و گردشگران به منظور گردش و تفریح در تمامی ایام سال و ساعات شبانه روز مقدور است و امیدواریم با احیا و مرمت باغ راه‌ها، شاهد توسعه گردشگری پایدار در شهر سمنان باشیم با توجه به اینکه وجود عنصر آب به عنوان راهنمای گردشگر، نقش ایفا می‌کند و توالی جاذبه‌های تاریخی و طبیعی هر مسیر را وابسته و پیوسته می‌سازد.

وی بیان می‌کند: از آنجا که هر مسیر منشعب از موضع تقسیم اصلی رودخانه تا استخرها و پس از آن نیز در هر نهر منشعب از هر استخر دارای نام‌های اختصاصی و جاذبه‌های تاریخی و طبیعی و محلی مختص به خود است، استفاده از این عناوین در بیان مشخصات و مختصات مسیرهای گردشگری به غنای بار معنایی وتنوع جذابیت تور آب و باغ گشت سمنان منجر می‌شود، بنابراین چشم‌انداز طرح و نقشه راهبردی توسعه گردشگری پایدار در شهر تاریخی سمنان می‌تواند براساس طرحی مفهومی، تعریف و تدوین شود.

به گفته مدیر امور گردشگری شهرداری سمنان با اجرا و برگزاری تورهای گردشگری با محوریت “آب” در حریم و محدوده شهر ضمن تاکید بر ارزش وجودی این عنصر حیاتی و باغ‌راه‌ها که بوسیله آب با کوه و کوی در ارتباط هستند، می‌توان دیگرجاذبه های موجود در مسیرهای مرتبط را نیز معرفی کرد.

دارایی تاکید می‌کند: باغ گشت‌های شهرداری سمنان که با محوریت پیاده‌روی برگزار می‌شود، با تعریف مبدا و مقصدهای مشخص از بین نقاط دارای جاذبه‌های گردشگری و عبور از میان کوچه باغ‌ها و همچنین معابر شهر، امکان گذران اوقات فراغت و تفریح به صورت عملی در بافت تاریخی و طبیعی را برای شهروندان و گردشگران فراهم می‌کند؛ این تورها که با دعوت از شهروندان برگزار می‌شود، در فرآیندی مشارکتی ضمن جلب توجه شهروندان به وجود ارزش‌های موجود در ابنیه تاریخی و مناظر طبیعی پراکنده و در ارتباط با امتداد مسیرهای هویت‌مند، امکان توسعه گردشگری شهری و تدوین برنامه و طرح راهبردی در این زمینه را فراهم می‌کند.

وی می‌گوید: بی شک تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز و تجهیز امکانات لازم برای پذیرش، نگهداشت یا افزایش ماندگاری گردشگران از پیش نیازها و پشتیبان تحقق این نوع برنامه‌ریزی شهری است.

سمنان

باغ‌راه‌ها، سنگ بنای توسعه گردشگری شهری

مجید نظری، رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای شهر سمنان با اشاره به نظام کهن تقسیم آب در این شهر، تاکید می‌کند: شهرداری سمنان از اواخر سال ۱۳۹۴ به صورت پایلوت طرح بررسی و ایجاد باغ‌راه معابر و کوچه باغ میان محله منتهی به استخر زاوغان را در دستور کار قرار داد و در حال حاضر عملیات اجرایی و زیرساختی احداث پنج باغ راه توسط شهرداری انجام شده است و ششمین باغ راه نیز در آینده ایجاد خواهد شد.

او می‌گوید: از مهم‌ترین باغ راه‌هایی که احداث آن در دستور کار شهرداری سمنان قرار گرفته است، محور منتهی به استخر کدیور است که به باغ راه “نی کیژه” در آن احداث می‌شود و در حال حاضر عملیات کف سازی، بدنه سازی، نصب تیرهای برق چوبی و تجهیز امکانات رفاهی و ایمنی آن در دست انجام است.

رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای شهر سمنان عنوان می‌کند: در طرح جامع شهری، محدوده شهر سمنان دو هزار و ۵۹۴ هکتار برآورد شده است که حدود ۵.۵۳ هکتار از این میزان باغات است که بیشتر آن در محلات ثلاث و منطقه جهادیه قرار دارد.

نظری با بیان اینکه در احیا و بازآفرینی باغ راه‌ها دو رویکرد جدید وجود دارد، خاطرنشان می‌کند: با توجه به اینکه متأسفانه در طرح جامع شهری سمنان بسیاری از باغات در شرایط فعلی به صورت بایر دیده می‌شود و لکه‌های بسیار ناخوشایندی در محدوده شهری قابل رؤیت است، مشاور طرح با توجه به حساسیت کاربری باغات این لکه‌ها را به صورت سبز در طرح‌های جامع و تفصیلی نشان می‌دهد و تغییر کاربری خط قرمز مدیریت شهری است که مهم‌ترین مشکل آن‌ها کمبود آب و مدیریت نادرست منابع آبی است.

او مشکل دیگری که در زمینه احیای باغات هست را وجود معضلاتی در زمینه مسائل حقوقی اعم از توارث می‌داند و ادامه می‌دهد: این مشکلات باعث شده برخی اراضی شهری به صورت بایر رها شود؛ البته احیای مجدد باغات توسط شهرداری با مشکلاتی مانند کمبود منابع آبی نیز مواجه است به همین دلیل با اجرای سنگفرش در باغ راه‌ها، شرایط لازم برای مدیریت منابع آب فراهم شده است، پس از این طرح‌های گردشگری نیز در این مناطق اجرا می‌شود.

رئیس کمیسیون عمران و شهرسازی شورای شهر سمنان با بیان اینکه احیای باِغات قطعاً در بهبود روحیه شهرنشینان تأثیرگذار است، همکاری دستگاه‌های اجرایی در این زمینه را بسیار مهم می‌داند و تاکید می‌کند: اگر احیا و بازآفرینی باغات با هدف جذب گردشگر باشد باید زیرساخت‌ها نیز به صورت کامل فراهم شود تا بهره‌برداران و شهروندان و گردشگران بتوانند به خوبی از آن استفاده کنند و صرفاً بدنه سازی و کف سازی در این زمینه مناسب نیست؛ تأمین امنیت، نورپردازی و ارائه خدمات زیربنایی مانند تأسیس سرویس بهداشتی و استراحتگاه بسیار ضروری است.

مرتبط:

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

عمارت باغ امیر سمنان

تکیه ناسار سمنان

مراسم تعزیه‌خوانی از مناسک‌ ماه‌های محرم و صفر است که در اکثر شهرهای ایران در تکایا برگزار می‌شود و شیفتگان زیادی را به سمت خود می‌کشاند. تکیه‌ها در دیگر روزهای سال به محلی برای خرید و فروش تبدیل می‌شوند و در این میان تکیه ناسار سمنان نیز به عنوان یکی از جاذبه‌های مذهبی این شهر مورد توجه قرار می‌گیرد. معمولا تکیه‌ها را به گونه‌ای می‌ساختند که فضای وسیعی داشته باشد و جمعیت زیادی بتوانند برای تماشای مراسم تعزیه در آنجا جمع شوند و در آنجا دور هم گرد آیند

تکیه ناسار سمنان مربوط به دوره قاجار است و در راسته بازار سمنان واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۸۱ با شمار ثبت ۵۸۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

تکیه ناسار سمنان
این بنا از موقوفات میرزاآقا فامیلی در سال ۱۲۹۱ هجری شمسی است. مغازه‌های پیرامون تکیه‌ نیز وقفی است و به بازاریان اجاره داده می‌شود.

شکل تکیه ناسار مستطیل است و یکی از مهم‌ترین فضای تقسیم مسیرهای ارتباط با راسته شمالی بازار است و هم‌جوار یک مسجد، آب‌انبار ناسار، وتیمچه ناسار است که همگی در ضلع جنوبی آن قرار دارند. حمام ناسار نیز در نزدیکی این بنا واقع شده.
تکیه دارای چهار ورودی و خروجی است که دوتای آنها در امتداد راسته بازار و و دو ورودی دیگر از شرق و غرب هستند. ورودی اصلی تکیه در ضلع شرقی واقع شده و رو‌به‌روی شاه‌نشین قرار دارد. دورتادور طبقه اول راهرویی وجود دارد که دسترسی به آن از ضلع‌های مختلف متفاوت است و جهت استقرار زنان و کودکان بوده است. طبقه پائین تکیه را چندین مغازه تشکیل می‌دهد و در طبقه بالای آن ایوانهایی برای تماشای مراسم تعزیه وجود دارد.
سقف آن مانند دیگر تکایای قدیم با چادر پوشانده می‌شده و در سال ۱۳۰۶ تبدیل به سقفی شیروانی شده که یک شیروانی بزرگ و قرمز رنگ با پنجره های مشبک سبز بر روی آن ساخته شده است. تکیه ناسار از نظر فرم و شکل ظاهر بسیار شبیه به تکیه پهنه سمنان است، به جز آنکه در چند سال اخیر در وسط آن حوضی بزرگ ساخته شده است.

تکیه ناسار سمنان

زیباترین قسمت تکیه، ضلع شرقی آن است که دارای دو ستون آجری بلند و حجره‌هایی با درهای چوبی زیبا و کاشی‌کاری هفت‌رنگ و سقف قاب‌بندی است. این حسینیه در دوره اخیر تغییر کاربری داده است.

از ویژگی‌ها و تزئینات معماری بنا می‌توان به آجرکاری دیوارها، گل‌ها فلزی ناودان‌ها، رنگ و تزئینات سنگی حوض مرکز تکیه، شباک‌ها و تزئینات چوبی طبقه اول و کاشی‌های معقلی به رنگ‌ای لاجوردی، زرد، سیاه و سفید در ورودی شرقی اشاره کرد.

مرتبط:

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

کاروانسرای میاندشت میامی

به دلیل قرارکیری سمنان در کنار یکی از شاهراه های اصلی ایران (مسیر ری – مشهد) کاروانسراهای متعددی در این استان به چشم می خورد. مجموعه کاروانسرای میاندشت در شهرستان میامی نیز یکی از این آثار تاریخی است که اکنون کاربری گذشته ی خود را باز پس گرفته و به مرکزی اقامتی تبدیل شده است.

کاروانسرای میاندشت با قدمتی ۴۰۰ ساله بعنوان بزرگ ترین مجموعه کاروانسرای ایران، در فاصله ۱۲۰ کیلومتری شهرستان شاهرود قرار دارد.

مجموعه کاروانسراهای میاندشت از سه کاروانسرای متصل به هم تشکیل شده است. یکی از این سه کاروانسرا در دوران شاه عباس اول ساخته شده و دو کاروانسرای دیگر در دوران قاجار احداث شده است که در آن زمان پذیرای ۲ هزار مسافر بوده است.

کاروانسرای میاندشت میامی

این مجموعه دارای ۳ آب انبار، حمام، چاپارخانه و تلگراف خانه بوده که در مجاورت قلعه قدیمی میاندشت شکل گرفته و هم اکنون بقایایی از برج و بارو و دیوارهای داخلی آن بر جای مانده است.

کاروانسرای میاندشت در گذشته رونق بسیاری را به چشم دیده است و عبور جاده ابریشم از کنار آن، این رونق را در گذشته تضمین می‌کرده است اما با این که در دوران قاجار، جاده ابریشم اهمیت سابق را نداشت،  افزایش تعداد مسافران و زائران مشهد باعث شد که دولت قاجار کاروانسرای میاندشت را گسترش دهد. در ابتدا کاروانسرای دوران قاجار در سمت شرق کاروانسرای صفوی ساخته شد. اما پس از مدت کوتاهی فضای بین این دو کاروانسرا نیز خود به یک کاروانسرای بزرگ دیگری تبدیل شد.

کاروانسرای میاندشت در طول تاریخ میزبان افراد مشهور و سرشناس بزرگی بوده است بوده است که در سفرنامه هایشان به این موضوع اشاره کرده اند. هنری رنه دالمانی، تاریخ‌ نگار و هنرشناس فرانسوی، نیز در این کاروانسرا اقامت داشته و آن را بزرگ ‌ترین کاروانسرای مسیر تهران به مشهد معرفی کرده و نوشته است : در این کاروانسرا، مانند شهر، دکان های قصابی، نانوایی و سراجی وجود دارد. مؤلف کتاب مطلع الشمس در توصیف این سه کاروانسرا چنین می نویسد: در این مجموعه و بیرون آن، بیست هزار نفر می توانند اقامت کنند که البته به نظر اغراق‌آمیز می ‌آید.

کاروانسرای میاندشت میامی

کاروانسرای قاجاری در شرق مجموعه واقع شده و چهار ایوانی و  دارای شاه نشین و سردر ورودی است و  در وسط این کاروانسرا بارانداز قرار دارد که برای نمایش، فروش کالا و تخلیه بار مورد استفاده قرار می گرفته است.

کاروانسرای میانی رابط بین کاروانسرای صفوی و قاجاری ست که در پیرامون آن، رواق ها، حجره ها و ایوان قرار گرفته  از آجرکاری متنوع برای پوشش طاق ها استفاده شده است.

امروزه با فراهم کردن تمامی امکانات رفاهی برای مسافران و دارا بودن ۱۵ اتاق ۲ تخته، حداکثر ظرفیت پذیرش ۲۰۰ گردشگر را دارد. لازم به ذکر است در اتاق ها علاوه بر تخت، سرویس کف خواب نیز برای ۳ نفر وجود دارد. سرویس بهداشتی در اتاق های این کاروانسرا به منظور حفظ معماری سنتی تعبیه نشده و توالت و حمام بصورت عمومی و در زیر زمین مجموعه قرار دارد.

کاروانسرای میاندشت در میانه‌ی راه تهران به مشهد واقع شده است و می‌تواند گزینه خوبی برای استراحت مسافران در این مسیر طولانی باشد. فاصله این مجموعه تاریخی از شهر مشهد نیز حدود چهارصد کیلومتر است. علاوه بر لذت بردن از  بازدید قسمت های مختلف کاروانسرا  در طول روز ، در شب نیز می‌ توانید تجربه ی بی نظیری را تجربه کنید، لذت دیدن آسمانی پرستاره در میان کویر.

مرتبط:

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

عمارت باغ امیر سمنان

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

راه‌اندازی ۶ اقامتگاه بوم گردی در استان سمنان

سرپرست معاونت گردشگری، سرمایه‌گذاری و تامین منابع اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان گفت: مجور فعالیت ۶ اقامتگاه بوم گردی و سفره خانه سنتی در این استان صادر شد.

محمد طاهریان ۲۸ تیر ماه با اعلام این خبر اظهار کرد: مجوز فعالیت سه اقامتگاه بوم گردی ، یک اقامتگاه سنتی  و ۲ سفره خانه سنتی از ابتدای سالجاری تا کنون در این استان صادر شده است.

وی با اشاره به صدور مجوز اقامتگاه سنتی “سرای بانو” در درجزین گفت: اقامتگاه‌های بوم‌گردی شامل اقامتگاه “خانه شیرین” در روستای ابراهیم آباد سفلی میامی، “سلطان میدان” در روستای میغان شاهرود و “عمارت دژگلی” در روستای بیابانک سرخه مجوز فعالیت دریافت کردند.

طاهریان افزود: دو سفره خانه سنتی نیز شامل سفره خانه سنتی “آقاجان بزرگ” در روستای قاطول گرمسار و “آب انبار پاچنار” در سمنان مجوز فعالیت دریافت کردند.

سرپرست معاونت گردشگری و سرمایه‌گذاری و تامین منابع اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان گفت: از ابتدای سالجاری تا کنون مجوز ۱۰ واحد از تاسیسات گردشگری استان تمدید شد.

او افزود: بر اساس آمار موجود، مجوز فعالیت چهار رستوران بین راهی، سه واحد سفره خانه سنتی و سه واحد بوم گردی تمدید شد.

سرپرست معاونت گردشگری و سرمایه‌گذاری و تامین منابع اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان گفت: در استان سمنان ۱۶ هتل، یک هتل آپارتمان، یک متل، پنج مهمانپذیر، ۸۹ اقامتگاه بوم‌گردی و ۱۳ اقامتگاه سنتی، ۵۷ خانه مسافر، پنج مجتمع گردشگری، سه اردوگاه و مرکز تفریحی سرگرمی گردشگری با ظرفیت پذیرش سه هزار و ۴۸۰ نفر شب، پذیرای گردشگران هستند.

وی یادآوری کرد: در حال حاضر۳۱ دفتر خدمات مسافرتی، ۴۲ رستوران بین راهی و ۱۹ سفره خانه سنتی در استان سمنان فعال هستند.

منبع:ایسنا

مرتبط:

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

عمارت باغ امیر سمنان

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

بین استان سمنان و مازندران منطقه‌ای با طبیعتی بکر و خیره کننده انتظارتان را می‌کشد. دیواری از کوه که مسیر حرکت ابرها را سد می‌کند و به آن دیوار اوپرت گفته می‌شود. منطقه‌ایی ییلاقی برای مردم محلی که دام‌های خود را به چرا ببرند. خانه‌های روستایی، دشت‌های زیبا ،کوه‌های پوشیده شده از علف، چمشه‌های جوشان با آب گوارا که در این منطقه به چشم می خورد از زیبایی های اوپرت می‌باشد. این منطقه را به طور یقین می‌توان مرز بین جنگل و کویر دانست. به دلیل ارتفاع زیاد، ابرهای باران‌زا بیشتر در شمال دامنه متوقف می‌شوند و سمت شمالی دیواره همیشه پوشیده شده از گیاهان تازه بوده ولی سمت جنوبی به دلیل بارش کمتر بیشتر به سمت زردی می‌رود.

اوپرت سمنان

دره اوپرت کجاست؟

اوپرت در جنوبی‌ترین نقطه مازندران و شمالی‌ترین نقطه سمنان واقع شده. اینجا روستایی‌ست به همین اسم که جزو مازندران به حساب می‌آید، اما دامداران مناطق شمالی سمنان هم اینجا را به عنوان ییلاق خود انتخاب می‌کنند و دام‌هایش را در دشت‌های برای چرا رها می‌کنند.

اوپرت، در حقیقت مرز بین مازندران و سمنان به حساب می‌آید، برای همین هم هست که هم در این منطقه جنگل می‌بینیم و هم دشت، هم بیابان و هم کویر.

راه اصلی رسیدن به این منطقه، شهمیرزاد است. از شهمیرزاد که خارج شدیم باید به سمت فولاد محله و ساری حرکت کنیم و از میانه راه به سمت منطقه حفاظت‌شده پرور، مسیرمان را ادامه ‌دهیم. تابلوی خروجی پرور را در سمت چپمان خواهیم دید. وارد خروجی می‌شویم و روستاهای کولیم، کاور و ملاده را که پشت سر گذاشتیم تا به سرخده برسیم. در سمت راستمان یک خروجی هست که ما را به اوپرت می‌رساند.

انتخاب دیگری هم برای رفتن به اوپرت هست. می‌توان از شهمیرزاد یا از جاده فیروزکوه به سمت روستای چاشم رفت و بعد از چاشم به سمت اوپرت حرکت کرد.

اگر از تهران بخواهیم به سمت ییلاق اوپرت برویم، مسیر جاده فیروزکوه و خطیرکوه را انتخاب کنیم؛ مسیری که هم کوتاه‌تر است و هم قشنگ‌تر. مسیر جاده فیروزکوه به اوپرت یکی از زیباترین‌ مسیرهای ایران محسوب می‌شود. گردنه کدوک، راه‌آهن شمال، پل ورسک و غار اسپهبد خورشید در مسیرمان قرار دارند.

ییلاق اوپرت خط الراس دیواره اوپرت و ادامه خط الراس شمال شرقی قله خیرو نرو است که دیواره شمالی آن مرز بین جنگل‌ های هیرکانی در شمال و دشت کوهستانی در جنوب است. در قسمت شمالی آن منطقه دودانگه مازندران و روستاهای سنگده و میانا در بین جنگل‌های هیرکانی دیده می‌شود.

اوپرت سمنان

چرا باید اوپرت را ببینیم؟

اوپرت، جایی‌ست مثل استخرگاه، با دشت‌‍های وسیع و خانه‌های روستایی که شیروانی‌ رنگی‌شان از دور معلوم‌اند. از آنجایی که این ییلاق جزو منطقه حفاظت‌شده پرور است، تنوع جانوری و گیاهی زیادی هم دارد. جز گوسفندها و گاوها که در دامنه دشت‌ها می‌چرند، اسب‌های وحشی هم کامل‌کننده تصویری‌ست که پیش رویمان می‌بینیم.

در این منطقه جاذبه‌های دیگر هم برای دیدن هست.  در نزدیکی روستای فینسک، آبشار فینسک را پیدا می‌کنیم. فینسک در مسیر شهمیرزاد به فولاد محله قرار گرفته و با یک راه فرعی به طول ۱۵ کیلومتر، از جاده اصلی منشعب می‌شود.‌ راه فرعی برای ورود به منطقه هم وجود دارد که دسترسی‌اش در کیلومتر ۵۵ جاده شهمیرزاد به ساری و از سه راهی پرور به مسافت حدود ۱۲ کیلومتر است.

منطقه سنگده به جنگل راش معروف است. آبشار اوبن در دل این جنگل‌ها و پایین دست جاده قرار دارد. برای رسیدن به آبشارها ابتدا باید به سنگده برسیم، در جاده فیروزکوه در پل سفید، به سمت شرق از جاده خارج شویم و تا سنگده راه را ادامه بدهیم.

بهترین فصل سفر

بهار و تابستان بهترین وقت رفتن به این منطقه است، اگرچه در پاییز هم تماشای درخت‌های رنگارنگ زیبایی‌های خاص خودش را دارد. تابستان اگر خوش‌شانس باشیم می‌توانیم سیاه چادر عشایر را هم ببینیم و از آنها سرشیر و خامه تازه بخریم.

مکان‌های سکونتی منطقه

معمولا افرادی که به این منطقه سفر می‌کنند برای اقامت در چادر برنامه‌ریزی کرده‌اند؛ چرا که در فصل تابستان اقامت شبانه زیر چادر تجربه‌ای شگفت‌انگیز را برای مسافران رقم خواهد زد. اما مسافران می‌توانند در روستا نیز اقامت کنند. در روستا خانه‌هایی وجود دارند که اتاق‌هایی به مسافران اجاره می‌دهند، در روستا می‌توانید از محصولات محلی طبیعی هم استفاده کنید.

دسترسی به اوپرت

برای عزیمت به این منطقه دو راه وجود دارد؛ یا از شهمیرزاد یا از جاده‌ی فیروزکوه. اگر مسیر شهمیرزاد را انتخاب کردید باید از شهمیرزاد که خارج شدید به سمت فولاد محله و ساری حرکت کنید و از میانه‌ی راه به سمت منطقه‌ی حفاظت‌شده پرور، مسیرتان را ادامه ‌دهید. سپس وارد مسیر پرور شوید و از روستاهای کولیم، کاور و ملاده بگذرید تا به سرخده برسید. پس از آن از خروجی راست به سمت روستای اوپرت حرکت کنید.

اگر از تهران قصد سفر به اوپرت را داشته باشید می‌توانید مسیر جاده‌ی فیروزکوه را انتخاب کنید. در این سفر باید ابتدا به خود را به روستای چاشم برسانید و سپس از آنجا به سمت اوپرت حرکت کنید. در طی این مسیر که یکی از زیباترین جاده‌ها به شمار می‌رود می‌توانید گردنه‌ی گدوک، راه‌آهن شمال، پل ورسک و غار اسپهبد خورشید را ببینید.

مرتبط:

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

عمارت باغ امیر سمنان