نوشته‌ها

میامی _سرزمین کاروانسرا ها

در ادبیات تاریخی واژگان مشابهی برای کاروانسرا وجود دارد که تفکیک آن‌ها از یکدیگر دشوار است. کلماتی مانند ساباط، کاربات، خان، زاویه، خانقاه، ربات و منزلگاه از این دسته‌اند. در دایره المعارف لاروس، کاروانسرا، مهمانخانه و پناهگاهی برای بیتوته مسافران در دسته‌های بزرگ تعریف شده است، آنچه در این میان ساده و روشن به نظر می‌رسد این است که کاروانسرا ساختمانی برای کاروان است. دقت در این واژه آشکار  می‌کند که کاروان از کلمه کاربان ریشه دارد. بدون تردید کاروانسرا واژه اصیل ایرانی است. این کلمه از زبان پهلوی اشکانی مشتق شده است.

ریشه‌شناسی تاریخی کاروانسرا، حاکی از آن است که مفهوم و تعریف اصلی کاروانسرا در بعد تجاری و بازرگانی آن نهفته است، یعنی مکانی که کاروانیان برای تجارت و برای ممانعت از راهزنان و موانع طبیعی در آن رفت‌وآمد داشتند.

گذشته کاروانسراها نشان می‌دهد که پیدایش آن‌ها در ارتباط اقوام و ملت‌ها بوده است. در دوره هخامنشیان، اشکانیان، مغولان، سلجوقیان، عثمانی‌ها و صفویان که تجارت و بازرگانی در جغرافیای سیاسی هر یک از آن‌ها گسترش داشت، کاروانسراها رونق و توسعه یافتند. بنابراین تعریف ساده در مورد کاروانسرا  که توافق اهل‌ فن و دانش باشد، این است که کاروانسرا ساختمانی بزرگ در بیرون شهر و یا درون شهرها بوده که کاروانیان در وهله اول برای اهداف تجاری و بعدها برای مقاصد نظامی، سیاسی، دینی و اجتماعی از آن بهره می‌بردند.

پیشینه کاروانسرا

متون تاریخی ابداع و ایجاد کاروانسراها را  به تمدن ایران اسلامی نسبت می‌دهند. بنابراین با ایرانی بودن واژه کاروانسرا طبیعی است که احداث این بنا حاصل ذوق و ابتکار ایرانیان باشد.

واقعیت این است که بنیاد کاروانسرا به ایران پیش از اسلام برمی‌گردد. شرایط اقلیمی و گستره جغرافیایی سیاسی و نظامی هخامنشیان و از همه مهم‌تر شیفتگی آن‌ها در ارتباط با دیگر ملت‌ها، چاپارخانه‌هایی را به وجود آورد که مقدمه‌ای برای کاروانسرا شدند. بنابراین ایرانی‌ها برای اولین بار در تاریخ جهان سیستم ارتباطی شاهراه‌های اصلی و طولانی را سامان‌دهی کردند. چیزی که امروزه به‌عنوان کاروانسرا نامیده می‌شود در اصل تکامل ایستگاه‌های پستی هخامنشی و منزلگاه‌های تجاری و بازرگانی اشکانیان و ساسانیان در مسیر جاده بین‌المللی ابریشم است.

شهرستان میامی

میامی شرقی‌ترین شهرستان استان سمنان در مسیر تهران به مشهد است. این شهرستان از شمال با استان‌های گلستان و خراسان شمالی، از شرق با استان خراسان رضوی و از غرب با شهرستان شاهرود ارتباط دارد.

با توجه به قرار گرفتن این شهرستان در محور ارتباطی تهران – مشهد اهمیت ارتباطی و ترانزیتی آن از گذشته‌های دور مورد توجه بوده است. وجود هشت کاروانسرا در این شهرستان که عبارت‌اند از  کاروانسرای میامی، سپنج (جهان‌آباد)، میاندشت، عباس‌آباد، الحاک، صدرآباد، محمدآباد پل ابریشم و سنگی شریف‌آباد، خود گواه این مدعاست و این شهرستان را به سرزمین کاروانسراها مبدل کرده است.

میامی

مجموعه کاروانسراهای میاندشت

مجموعه کاروانسراهای میاندشت بزرگ‌ترین مجموعه کاروانسرای ایران شامل سه کاروانسرای صفوی و قاجار، چاپارخانه، کبوترخانه و ده میاندشت است که در ۴۰ کیلومتری شرق میامی در مسیر جاده میامی به مشهد قرار دارند. کاروانسرای غربی مربوط به دوره صفوی و دو کاروانسرای دیگر مربوط به دوره قاجار است.

کاروانسرای عباس‌آباد

در فاصله ۸۰ کیلومتری از مرکز شهرستان میامی، روستای تاریخی و هدف گردشگری عباس‌آباد  واقع ‌شده است. کاروانسرای عباس‌آباد به‌عنوان بزرگ‌ترین تک کاروانسرای شهرستان در دل بافت تاریخی و پلکانی عباس‌آباد یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های این روستاست که در مرکز روستای عباس‌آباد واقع شده است. کاروانسرای عباس‌آباد در دوره صفویه بنا و در دوره قاجار مرمت اساسی شده است.

کاروانسرای میامی

یکی از جاذبه‌های واقع در بافت تاریخی میامی، کاروانسرای میامی از کاروانسراهای زیبای عهد صفوی است.

کاروانسرای صدرآباد

این بنا از جمله کاروانسراهای دوره صفوی است که در محور تهران – مشهد احداث شده است. فرم این کاروانسرا مستطیل شکل و از نوع کاروانسراهای چهار ایوانی است، ورودی کاروانسرا از ضلع شمالی است و یک دالان در ورودی را به حیاط مرکزی متصل می‌کند. حیاط مستطیل شکل کاروانسرا در مرکز واقع شده و اطراف آن اتاق‌ها و شترخوان‌ها قرار دارند. در چهار گوشه کاروانسرا چهار برج وجود دارد و نیز در جداره خارجی دیواره ضلع شمالی ۱۲ رواق برای اسکان موقت تعبیه شده است. ازج تزیینات این بنا آجرکاری‌های سقف دالان ورودی است  او شالوده این بنا از آجر ختایی است.

کاروانسرای الحاک

کاروانسرای الحاک مربوط به دوره صفوی است. به علت ناامن بودن مسیر دسترسی به کاروانسرا در گذشته، فرم کاروانسرا حالت دژ دفاعی و قلعه نظامی داشته  و این بنا دارای هفت برج مراقبت بوده که هم‌اکنون سه برج آن باقی مانده است.

جاری بودن قنات الحاک و نیز درختان انار و بادام اطراف این کاروانسرا در کنار پوشش گیاهی خاص منطقه تفرجگاه مناسبی را برای گردشگران به‌خصوص در فصول پاییز و زمستان ایجاد کرده و مجاورت این بنا با منطقه حفاظت‌شده توران و کویر دوشاخ عباس‌آباد، بر اهمیت گردشگری آن افزوده است.

blank

کاروانسرای محمدآباد پل ابریشم

کاروانسرای محمدآباد پل ابریشم که قدمت آن مربوط به دوره صفویه است  در ۶۰ کیلومتری شمال شرقی میامی روستای محمدآباد واقع شده است.

کاروانسرای  سنگی  شریف آباد-رباط سنگی

این کاروانسرا که مربوط به دوره صفویه است دارای پلانی از نوع دو ایوانی است و مصالح آن در دیوارها از سنگ و گچ و طاق‌ها را با آجر بنا کرده‌اند، ایوان‌ها در ضلع شمالی و جنوبی بنا قرار دارد در چهار گوشه رباط چهار برج مدور وجود دارد، تعداد ۱۴ اتاق برای اسکان مسافران ساخته‌اند و اصطبل کاروانسرا در گوشه شمال غربی و شمال شرقی در طرفین ورودی قرار دارد. این کاروانسرا در ۴۰ کیلومتری  شمال  شرقی  میامی قرار داد.

کاروانسرای جهان‌آباد (سپنج)

در فاصله ۶۰ کیلومتری شمال شرق شهرستان میامی و در روستای بسیار کوچک جهان‌آباد، کاروانسرای تاریخی وجود دارد که مربوط به دوره ایلخانیان است. ایلخانیان برای آسایش کاروان‌ها در مسیر راه‌ها و جاده‌ها، کاروانسراهای بزرگ و زیبایی با توجه به اقلیم هر منطقه می‌ساختند. کاروانسرای جهان‌آباد به‌صورت چهار ایوانی و مستطیل شکل بنا شده است.

* گزارش از احسان ورامینی کارشناس روابط‌عمومی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان

مرتبط:

کاروانسرای رباط شرف _موزه آجرکاری ایران

کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج

کاروانسرای شاه‌ عباسی

تفاهم‌نامه‌ای برای گذرهای فرهنگی سمنان و دامغان

تفاهم‌نامه‌ ایجاد گذرهای فرهنگ و هنر در شهرهای سمنان و دامغان، میان موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، شهرداری سمنان، شهرداری دامغان و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان منعقد شد.

 امین عارف‌نیا ـ مدیرعامل موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر ـ در آیین انعقاد تفاهم‌نامه ایجاد گذرهای فرهنگ و هنر در استان سمنان با اشاره به پیشینه تاریخی شهرهای سمنان و دامغان گفت: تاریخ پر رمز و راز و فرهنگ غنی این شهرها در کنار آثار و مفاخر فرهنگی و هنرهای سنتی، ایجاد مکان‌های خلاق در این شهرها را ضروری می‌کند.

عارف‌نیا با اشاره به ویژگی‌های مکان‌های مورد تفاهم با شهرداری‌های سمنان و دامغان برای ایجاد گذر فرهنگ و هنر افزود: انجام مطالعات پایه، تهیه طرح مفهومی، انجام مطالعات و ارزیابی اقتصادی با هدف کاهش ریسک استقرار کسب و کارهای فرهنگی و هنری در این دو گذر و همچنین اعمال هویت بصری یکپارچه در این گذرها لازم است و باید همزمان با عملیات ساختمانی و اجرای تاسیسات دنبال شوند.

مدیرعامل موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر با اشاره به آسیب‌های کرونا برای کسب و کارهای فرهنگی و هنری، اضافه کرد: وظیفه ما پشتیبانی و مانع‌زدایی از کارآفرینان عرصه فرهنگ و هنر است و امیدوارم با واگذاری فضاها با تنفس از جانب شهرداری هر دو شهر و اعطای تسهیلات کارآفرینی به صاحبان کسب و کارها شاهد شکل‌گیری مکان‌های خلاق و پررونق در سمنان و دامغان باشیم.

عارف‌نیا افزود: استان سمنان در هنرهایی همچون دستباف‌های سنتی، سفالگری، گلیم بافی و همچنین آفرینش آثار فرهنگی دارای پیشینه و تولیدات فاخری است که باید در عرصه‌های ملی و جهانی دیده شوند. در همین راستا گذر فرهنگ و هنر فرصتی برای ارائه مجموعه‌ای از شکوفاترین تولیدات فرهنگی و هنری این شهر خواهد بود.

مدیرعامل موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر با تاکید بر ضرورت اجرای اقدامات مرمتی، عمرانی و فنی مرتبط با ابنیه هردو گذر تا پایان تیر ۱۴۰۰ خاطرنشان کرد: همزمان با عملیات عمرانی، دفتر تسهیل‌گری ایجاد گذرها در شهرهای سمنان و دامغان تشکیل و تمهیدات لازم برای شناسایی صاحبان کسب وکارهای دارای صلاحیت استقرار در گذرها، آموزش، تبلیغات و اطلاع‌رسانی را دنبال خواهند کرد.

عارف نیا در پایان ابراز امیدواری کرد با همکاری طرفین حداکثر تا نیمه مرداد ۱۴۰۰ گذرهای فرهنگ و هنر سمنان و دامغان افتتاح شوند.

در ادامه این نشست، سید محمد ناظم رضوی _ شهردار سمنان _ در سخنانی گفت: بر اساس برنامه‌ریزی که داشته‌ایم پیش‌بینی ما این است که مرمت بنا، محوطه‌سازی و اقدامات تاسیساتی و زیرساختی بنای در نظر گرفته شده برای ایجاد گذر فرهنگ و هنر حداکثر طی سه ماه به سرانجام برسد.

ناظم رضوی با اشاره به ویژگی های بافت تاریخی شهر سمنان گفت: بر اساس تفاهمی که با شورای اسلامی شهر سمنان انجام شده است، امکان توسعه فعالیت‌ها در سایر بناهای میراثی پهنه مذکور امکان‌پذیر است. در همین راستا مجموعه سوابق مرتبط با مطالعات در اختیار دفتر تسهیل گری ایجاد گذر فرهنگ و هنر قرار خواهد گرفت.

فرشید فلاح _ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی سمنان _ نیز با اشاره به نبود یک بازار متمرکز فرهنگی در سمنان، تصریح کرد: با هماهنگی‌های به‌عمل آمده با شهرداری سمنان، گذر فرهنگ و هنر سمنان در بهترین نقطه و در بافت تاریخی شهر ایجاد خواهد شد و خلاء نبود بازار فرهنگ و هنر در شهر سمنان پوشش داده خواهد شد.

او به لزوم بررسی گذرهای فرهنگ و هنر موفق در ایران نیز اشاره کرد و گفت: باید از تجربیات موفق در این حوزه و از مشاورین توانمند برایرسیدن به طراحی مطلوب در این حوزه، بهره ببریم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

سفری به چشمه قلقل دامغان

تجربه سفری کویری از دامغان به یزد ( بخش دوم)

تجربه سفری کویری از دامغان به یزد (بخش اول)

صدور ۲۲ موافقت اصولی در حوزه گردشگری سمنان

سرپرست معاونت گردشگری، سرمایه‌گذاری و تأمین منابع اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از صدور ۲۲ فقره موافقت اصولی در حوزه گردشگری در یک‌سال گذشته و در این استان خبر داد.

محمد طاهریان ۲۳ فروردین‌ماه ۱۴۰۰ با اعلام این خبر گفت: این موافقت‌های اصولی در حوزه سرمایه‌گذاری گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بالغ بر ۲ هزار و ۹۹۳ میلیارد ریال صادر شده که پس از عملیاتی شدن این پروژه‌ها،  زمینه اشتغال ۷۲۸ نفر فراهم می‌شود.

سرپرست معاونت گردشگری، سرمایه‌گذاری و تأمین منابع اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان به صدور چهار مجوز ایجاد، اصلاح و تکمیل پروژه‌های گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری ۳۳۹ میلیارد ریال اشاره کرد و افزود: پس از بهره‌برداری از این پروژه‌ها،  شرایط اشتغال ۱۵۹ نفر فراهم می‌شود.

وی از بررسی ۶ نقشه طرح سرمایه‌گذاری در استان خبر داد و اضافه کرد: بیش از ۱۵۰ درخواست دریافت شده از طریق سامانه صدور موافقت اصولی برای ایجاد تأسیسات گردشگری در زمینه مجتمع گردشگری، سفره‌خانه سنتی، اقامتی و پذیرایی، گردشگری سلامت، مرکز تفریحی و سرگرمی، محیط و پارک طبیعی گردشگری نیز در سال گذشته مورد بررسی قرار گرفته است.

سرپرست معاونت گردشگری، سرمایه‌گذاری و تأمین منابع اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یادآوری کرد: در استان سمنان ۹۰ اقامتگاه بوم‌گردی، ۱۵ هتل و مهمان‌سرا، ۱۴ اقامتگاه سنتی، پنج مهمان‌پذیر، پنج مجتمع گردشگری، ۷۹ خانه مسافر، یک هتل‌آپارتمان، دو مرکز تفریحی‌سرگرمی، یک اردوگاه، یک متل، ۳۱ دفتر خدمات مسافرتی، ۴۲ رستوران بین‌راهی، ۱۹ سفره‌خانه سنتی و سه موسسه آموزش گردشگری فعال است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

جوانمرد قصاب در حمام پهنه سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

اقبال بالای مسافران به اقامتگاه‌های بوم‌گردی در استان سمنان

دبیر ستاد اجرایی خدمات سفر استان سمنان از اقامت حدود ۳ هزار نفر در اقامتگاه‌های بوم‌گردی استان خبر داد و گفت: بیشترین میزان اقامت در تأسیسات گردشگری استان متعلق به اقامتگاه‌های بوم‌گردی است.

مهدی جمال ۸ فروردین‌ماه ۱۴۰۰ با اشاره به اینکه میزان اقامت در تأسیسات گردشگری مجاز استان اعم از هتل و مهمانسرا، هتل آپارتمان، مهمان‌پذیر، اقامتگاه‌های بوم‌گردی، مجتمع‌های گردشگری و اقامتگاه‌های سنتی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل افزایش یافته است، اظهار کرد: بیشترین اقامت تاکنون در اقامتگاه‌های بوم‌گردی صورت گرفته است.

وی با اشاره به اینکه تاکنون هفت هزار و ۳۲۵ نفر مسافر با رعایت پروتکل‌های بهداشتی، توجه به سفر سالم و مسئولانه در تأسیسات گردشگری مجاز استان اقامت داشته‌اند، افزود: یک هزار و ۸۷۲  نفر در هتل‌ها و مهمانسراها، ۱۶۳ نفر در هتل‌آپارتمان‌ها، ۶۱۵ نفر در مهمان‌پذیرها، یک هزار و ۶۸۰ نفر در مجتمع‌های گردشگری و ۱۲۱ نفر در اقامتگاه‌های سنتی اقامت داشتند.

جمال گفت: به‌رغم هیچ‌گونه تبلیغ در راستای سفر به استان، مسافران در استان اقامت کرده و دبیرخانه ستاد اجرایی خدمات سفر استان سمنان براساس شیوه‌نامه ابلاغی ستاد ملی مقابله با کرونا رسالت ذاتی خود را مبنی بر مدیریت سفر مسئولانه انجام می‌دهد تا  هم‌وطنان و مسافران در سلامت کامل بوده و با خاطره خوش استان را ترک کنند.

وی با اشاره به تشدید بازدیدهای نظارتی از مراکز گردشگری استان، گفت: تاکنون ۴۰۶ مورد بازدید نظارتی از تأسیسات گردشگری استان انجام شده است و  ۴۷ هزار و ۳۴ نفر نیز  از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری استان بازدید کرده‌اند.

دبیر ستاد اجرایی خدمات سفر استان سمنان تصریح کرد: برپایی هرگونه کمپ و چادر در استان ممنوع است و در استان تابع مصوبات ستاد ملی مدیریت مقابله با کرونا هستیم و به‌واسطه شیوه‌نامه این ستاد در خصوص سفرهای نوروزی، اقدامات در دستور کار قرار گرفته است.»

وی یادآوری کرد: در استان سمنان ۹۰ اقامتگاه بوم‌گردی، ۱۵ هتل و مهمان‌سرا، ۱۴ اقامتگاه‌سنتی، پنج مهمان‌پذیر، پنج مجتمع گردشگری، ۷۹ خانه مسافر، یک هتل‌آپارتمان، دو مرکز تفریحی‌سرگرمی، یک اردوگاه، یک متل، ۳۱ دفتر خدمات مسافرتی، ۴۲ رستوران بین‌راهی، ۱۹ سفره‌خانه سنتی و سه موسسه آموزش گردشگری فعال است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

جوانمرد قصاب در حمام پهنه سمنان

گردشگری آب در دو سد استان سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

عروس شاه‌عباسی نقاب از چهره برمی‌دارد!

کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان که برای نزدیک به چهل سال به زندان تغییر کاربری نامأنوس داده بود قرار است که در آخرین ماه از آخرین سال این قرن، با برداشتن رسمی آخرین دیوارهای بیازمانده از زندان پیشین، چهره خود را برای همیشه در معرض دید گردشگران و عابران سمنانی قرار دهد.

فرماندار سمنان از آغاز برداشتن دیوارهای بیرونی زندان سابق و نمایان شدن این کاروانسرای تاریخی در ۱۳ رجب خبر داد و گفت: در حال حاضر در داخل مجموعه مشغول کار هستند و دیوارها و ساختمان‌های داخلی که در این مدت به بنا افزوده شده را تخریب می‌کنند.

نادر فخری اظهار کرد: دیوار بلند بیرونی حاشیه خیابان سعدی و قدس همزمان با ولادت حضرت امیرالمونین (ع)در ۱۳ رجب امسال تخریب خواهد شد.

وی با اشاره به قدمت بالای این بنای تاریخی افزود: با برداشتن دیوارها و نمایان شدن کاروانسرای شاه‌عباسی، و در ادامه با مرمت بنا و تبدیل آن به یک مجموعه فرهنگی و گردشگری از سوی شهرداری سمنان فرصت مناسبی برای بهره برداری بهتر از این فضای تاریخی گردشگری بوجود خواهد آمد.

فخری با اشاره به دلایل تاخیر در برداشتن دیوارهای منتهی به خیابان‌های اصلی گفت: با توجه به بحث امنیت بنا و اهمیت جزابیت‌های بصری قرار است که ابتدا دیوارهای داخلی کاملا برداشته شود و در آخر بعد از انجام بخشی از کارهای داخلی، دیوارهای بیرونی نیز برداشته شود که این مهم در هفته اول اسفندماه پیش رو انجام خواهد شد.

فرماندار سمنان با اشاره به طرح شهرداری برای تبدیل خیابان تاریخی امام به پیاده‌راه گفت: از شهرداری سمنان درخواست کردیم که با رضایت مردم و اصناف این طرح اجرایی شود.

حکایت زندانی شدن یکی از کاروانسراهای ۹۹۹گانه شاه عباس
رئیس میراث فرهنگی شهرستان سمنان از کاروانسرای شاه‌عباسی به عنوان یکی از مهمترین بناهای تاریخی سمنان نام برد و گفت: وجود این بنای ارزشمند در کنار چندین بنای تاریخی، مرکز فرهنگی و موزه و…می‌تواند زمینه‌ای فراهم کند که با مرمت و فعال‌سازی آن مجموعه این عناصر با هم گره خورده و زمینه جذب گردشگر را بیش از پیش فراهم کند.

حمیدرضا دوست‌محمدی با بیان اینکه کاروانسرای شاه‌عباسی یکی از ۹۹۹ کاروانسرای ساخته شده به دستور شاه‌عباس در مسیر جاده ابریشم است اظهار کرد: این کاروانسراها با هدف خدمت‌دهی به تجار و رونق تجارت احداث شدند.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان سمنان با بیان اینکه قبل از این کاروانسراها، کاروانسراهایی با بناهای متفاوتی وجود داشته ادامه داد: البته پیش از آن کاروانسراها، رباط‌ها و ساباط‌هایی در مسیر وجود داشته که عمدتا معماری خشتی داشتند که امروزه نیز بقایای تعدادی از آنها در استان سمنان نیز وجود دارد و قلعه عبدل آباد یک نمونه از آنها است.

وی با بیان اینکه کاروانسراهایی پیش از دوره صفویه نیز در کشور و از جمله استان سمنان وجود داشته اضافه کرد: ساخت و قدمت کاروانسرای سنگی آهوان که یکی از کهن‌ترین کاروانسراها کشور و استان است به پیش از دوران صفویه برمی‌گردد.

وی از کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان به عنوان یک اثر تاریخی مهم نام برد و گفت: فرم‌هعا در کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان مثل همه کاروانسراهای شاه‌عباسی کشور هشت ضلعی است اما در معماری این بنا با پلان مربع شاخته شده است.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان سمنان عرصه این بنای تاریخی را حدودا سه هزار و ۷۰۰مترمربع برشمرد و تصریح کرد: عیانی این کاروانسرا بین ۲۲۰۰ تا ۲۵۰۰ متربع بنا دارد .

وی با بیان اینکه کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان یک کاروانسرای چهار ایوانی است افزود: ورودی اصلی بنا در شمال‌غرب واقع شده و کاروانسرا دارای دو شترخوان در ورودی‌های شمالی و جنوبی است که محل نگهداری احشام کاروانی‌ها بوده است.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان سمنان با بیان اینکه کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان حدودا ۲۰ حجره دارد ادامه داد: این حجره‌ها در آن دوران محل اقامت کاروانیان بوده است.

دورهمی شبانه کاروانیان عصر صفوی در شاه نشین ها
وی با اشاره به وجود سه شاه‌نشین در سه ایوان این بنا گفت: یکی از این شاه‌نشین‌ها در ورودی اصلی است و در دو طبقه ساخته شده و معمولا از این بخش در مواقعی استفاده می‌شده که کاروانیان به تفرج شبانه در دور هم پرداخته و تجربیات خود را به یکدیگر انتقال می‌دادند.

دوست‌محمدی با بیان اینکه دو شاه‌نشین کوچک‌تر در دو ایوان دیگر این بنا نیز وجود دارد اظهار کرد: معمولا تجار مشهور در همین شاه‌نشین اصلی سکنی داشته و مابقی در دو شاه‌نشین دیگر اسکان می‌یافته‌اند.

وی از وجود دو اتاق در کنار دو ورودی کاروانسرا خبر داد و خاطرنشان کرد: این اتاق‌ها اتاق مدیریت کاروانسرا و به اصطلاح امروزی بخش اداری آن بودند.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان سمنان با بیان اینکه احتمالا یک سکوی بزرگ در وسط حیاط این کاروانسرا وجود داشته که در حال حاضر نیست ادامه داد: کارکرد این سکو در وسط حیاط کاروانسرا این بوده که کالاها را در میانه آن به نمایش گذاشته و مبادله کالا بین کاروانیان و خریداران و گاه بین خود کاروانی‌ها انجام می‌شده است.

وی با بیان اینکه مبادلات در این دوره گاه پایاپای بوده افزود: گاه کاروان‌های عبوری نیز در این منطقه حضور یافته و تبادلات کالایی خود را انجام می‌دادند و به ادامه سفر می‌پرداختند.

این کارشناس میراث فرهنگی  افزود: در شترخوان کاروانسراها سکوهایی وجود دارد که بارهای شترها را بر روی این سکوها می‌گذاشتند و بعد از انجام معمالات از همان‌جا کالاها را بار شترها می‌کردند.

وی از وجود تعدادی سکو و حجره دیگر در ورودی شمال‌شرقی کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان که به نمای بیرونی بودند خبر داد و گفت: این سکوها معمولا نقش عرضه کالا به ساکنان شهر را داشته‌اند. ضمن اینکه گاه کاروانی‌ها در کاروانسرا اقامت نداشتند و برای ساعاتی در طول مسیر کالاهای خود را بر روی این سکوها عرضه می‌دادند و بعد به ادامه حرکت خود می‌پرداختند.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان سمنان با بیان اینکه کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان در آن دوره کاروانسرایی خارج از شهر بوده افزود: در دوره قاجار در شمالی شهر سمنان همین ارگ فعلی است که پایین‌تر از کاروانسرا بوده و در دوره صفویه نیز این کاروانسرا در زمین‌های بایر واقع شده و یک کاروانسرای میان‌رهی محسوب می‌شده که با توسعه شهر در دوره پهلوی و انقلاب هم‌اکنون در مرکز شهر واقع شده است.

دوست‌محمدی با بیان اینکه در دوره‌هایی تجارت و تبادل پنبه در سمنان رونق بالایی داشته افزود: بلوار فعلی قدس در شهر سمنان که این کاروانسرا امروزه در حاشیه آن واقع شده یکی از مسیرهای جاده ابریشم بوده است. البته مسیرهای دیگری نیز وجود داشته که مسیر منتهی به امامزاده علوی، کوشمغان و بازار علاءالدوله نیز یکی دیگر از آنها بوده است که کاروانی‌ها در این مسیر وارد شهر می‌شدند و بعد از چاپارخانه و دروازه غربی شهر در پیرنجم‌الدین فعلی خارج می‌شدند و به سمت کاروانسرای بعدی که در آهوان بوده طی طریق می‌کردند.

حبس تاریخ و تغییر کاربری غیرقانونی به زندان

وی در ارتباط با تغییر کاربری بنا در اوائل انقلاب اظهار کرد: این بنا تا قبل از سال ۶۳ در اختیار میراث فرهنگی بوده و از آن به عنوان اداره میراث فرهنگی و کارگاه مرمت استفاده می شده است. بعدها به صورت غیرقانونی و احتمالا بر اساس نیازهای آن موقع به زندان تغییر کاربری داده و در این کمتر از چهار دهه به عنوان زندان مرکزی سمنان مورد استفاده قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه این تصرف برخلاف عرف قانون انجام شده اضافه کرد: در این حدودا چهار دهه الحاقاتی به بنا اضافه شده که آن را از اصالت بنا دور کرده است و همه این الحاقات باید برچیده شود.

دوست‌محمدی با بیان اینکه در کاربری بعدی بنا باید شأن بنا حفظ شود خاطرنشان کرد: در ادامه کار قرار است که شهرداری سمنان به عنوان متولی بنا مشاور بگیرد تا اگر الحاقی متناسب با نیاز فرهنگی وجود داشت به کالبد تاریخی و اصالت بنا آسیب وارد نشود.

مستندات مرمت دهه ۵۰ به یاری کاروانسرای مغموم می آید؟

وی به نقش مهم رسانه‌ها و مردم در این مهم پرداخت و گفت: شما رسانه‌ها به عنوان نمایندگان افکار عمومی باید در حوزه مطالبه‌گر باشید ضمن اینکه میراث فرهنگی نیز بر روند بازسازی و مرمت بنا نظارت دارد تا اصالت و کالبد تاریخی بنا زیر سوال نرود.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان سمنان با بیان اینکه میراث فرهنگی و شهرداری تعامل خوبی در این طرح با یکدیگر دارند گفت: خوشبختانه در اواخر دهه ۵۰ این بنا مرمت شده که اسناد و مطالعات آن در اختیار میراث فرهنگی است و همین‌ها می‌تواند به بازگشت اصالت تاریخی به بنا کمک کند.

وی از استفاده از این بنای تاریخی به عنوان زندان به عنوان کاربری نامأنوس نام برد و گفت: در حال حاضر بخشی از اسباب و اثاثیه و الحاقات اضافه شده همچنان وجود دارد و لذا تا این موارد تعیین تکلیف نشود برداشتن دیوارهای بیرونی ممکن است به تاخیر بیفتد.

این کارشناس با بیان اینکه روند حذف الحاقات شروع شده ادامه داد: ابنیه‌ای که در طول چهار دهه به زندان و بنای کاروانسرا اضافه شده باید به تدریج برداشته شود و زیرنظر کارشناسان میراث ، بنا به کالبد تاریخی و اصالت پیشن خود برگردد.

رئیس میراث فرهنگی شهرستان سمنان به موقعیت مناسب این بنای ارزشمند پرداخت و گفت: با توجه به اینکه این بنا امروز در مرکز شهر سمنان واقع شده می‌تواند به عنوان یک مرکز فرهنگی و گردشگری به رونق صنعت گردشگری در شهر تاریخی سمنان کمک زیادی کند.

کش و قوس چند ساله و طعم دوباره آزادی

به هر حال بعد از وعده‌های فراوان و کش و قوس چند ساله اگرچه دیوارهای بلند زندان سمنان همچنان در وسط این شهر پابرجاست و خودنمایی می‌کند و کاروانسرای تاریخی سمنان در پشت این دیوارها از نظر عابران دورمانده است، اما به نظر می‌رسد که شمارش معکوس برای برداشتن این دیوارها شروع شده تا این بنای ارشمند تاریخی و عروس کاروانسراهای شهر سمنان بعد از سال‌ها، چهره خود را به مردمان این شهر نشان دهد.

کاروانسرایی تاریخی که حالا بعد از چهار دهه زندان، به زودی طعم دوباره آزادی را چشیده و بی‌شک با فروریختن دیوارهای بلند زندان پیشین که اخیرا فرآیند برداشتن آنها رسما آغاز شده، دیدن آن برای شهروندان زیر چهل سال و جوان سمنانی، خالی از لطف نخواهد بود چرا که چهره آن حتما برای مردم سمنان تازگی دارد .

بی‌تردید شمار شهروندان سمنانی که خاطره این اثر تاریخی را با خود دارند در این چند دهه با گذر عمر کاهش یافته و از طرفی چشم بسیاری از شهروندان قدیمی و کهنسال سمنانی نیز که خاطره‌ای دور و مبهم از آن را به یاد می آورند، قریب ۴۰ سال است که به جمال این بنای دوران شاه‌عباسی نیفتاده است و قدم زدن بر سنگفرش حیاط کاروانسرا و نشستن بر شترخوان‌ها و شاه‌نشین‌های آن نه تنها برای گردشگران داخلی و خارجی که حتی برای شهروندان سمنانی که هر روز غافل از جذابیت آن از کنار دیوارهای بلند میدان سعدی و بلوار قدس عبور کرده‌اند خالی از لطف نیست.

به هر روی اگرچه دیر اما به نظر می‌رسد به‌زودی عروس شاه‌عباسی نقاب از چهره برمی‌دارد و بعد از این همه سال بار دیگر چهره خود را به مردمان شهر نشان خواهد داد

ای عروس هنر از بخت شکایت منما

حجله حسن بیارای که داماد آمد

کاروانسرای سمنان که در مرکز مرکز استان واقع شده یکی از ۹۹۹ کاروانسرای ساخته شده در دوران شاه عباس صفوی در شهر سمنان است. این بنای ارزشمند که دارای ۴۰۰ سال قدمت است در سال ۱۳۵۲ به ثبت ملی رسیده است.

از این کاروانسرای تاریخی در چهار دهه گذشته به عنوان زندان استفاده می شده و آزادسازی آن یکی از مطالبات مردم این استان بوده که خوشبختانه اخیرا و با آغاز روند تخریب و مرمت دوباره آن، رنگ واقعیت به خود گرفت.

منبع:ایسنا

مرتبط:

اوج زیبایی در کاروانسرای شاه عباسی” قصر بهرام”

سمنان مردمی گردش‌پذیر دارد

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان معتقد است که سمنان از نظر فرهنگی داری مردمی گردش‌پذیر است و همین می‌تواند به رونق صنعت پردرآمد گردشگری در این استان سرعت بیشتری دهد.

مهدی جمال ۲۷ بهمن‌ماه ۱۳۹۹ در دیدار با جواد قارایی تهیه‌کننده و کارگردان این برنامه مستند، اظهار کرد: این استان به دلیل قدمت تاریخی از دیرباز دارای منشور اخلاقی گردشگری بوده و مردمی گردشگر پذیر دارد.

وی با بیان اینکه در استان سمنان به دنبال ایجاد جریان سازنده گردشگری هستیم، به قابلیت‌های گردشگری استان سمنان اشاره و خاطرنشان کرد: هم‌جواری با استان‌های بزرگ، تنوع اقلیمی و صنایع‌دستی متنوع و بی‌نظیر، برخورداری از کویر و جنگل و تعدد آثار تاریخی و کاروانسراها، تنوع محصولات کشاورزی و سوغات و …  از جمله قابلیت‌های استان سمنان است.

مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان با اشاره به اهمیت تولید فیلم‌های مرتبط با گردشگری اظهار کرد: مستند ایران‌گرد نقش مؤثری در معرفی ظرفیت‌های گردشگری به‌ویژه جاذبه‌های کمتر معرفی شده استان دارد.

وی ادامه داد: مستند ایران‌گرد نگاهی متفاوت در معرفی طبیعت بکر و جاذبه‌ها دارد و برای نخستین بار است که استان سمنان میزبان این گروه حرفه‌ای است.

جمال با تأکید بر اینکه این برنامه نقش مؤثری در معرفی استان خواهد داشت، گفت: استان سمنان یکی از مقصدهای زیبای گردشگری است و به‌عنوان مقصدی تازه برای سفر در سطح کشور قابل معرفی است.

مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان با اشاره به اینکه یکی از بهترین راه‌های معرفی استان استفاده از پخش فیلم در شبکه‌های مهم داخلی و بین المللی است، بیان کرد: یکی از برنامه‌های این اداره‌کل معرفی هر چه بیشتر ظرفیت‌های گردشگری استان در سطح ملی است.

تهیه‌کننده و کارگردان برنامه ایران‌گرد نیز با قدردانی از میزبانی خوب اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان و فراهم کردن زمینه حضور عوامل این برنامه در نقاط مختلف استان گفت: «در این مستند، جاذبه‌های بکر و طبیعی استان از جمله منطقه اوپرت، تلخاب، تپه‌های مریخی، چشمه‌علی، کویر مناطق مختلف استان، جنگل‌ها، غارهای نمکی، مناطق حفاظت‌شده، روستاهای هدف و مناطق نمونه گردشگری، قلعه‌بالا، رضاآباد، پارک ملی و زیست‌کره توران و … تصویربرداری شده است.»

جواد قارایی با اشاره به اینکه این برنامه‌ها، نوروز ۱۴۰۰ از شبکه یک سیما پخش می‌شود، افزود: تولید و پخش این برنامه مستند در معرفی جاذبه‌های گردشگری استان سمنان بسیار مؤثر است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

مرمت دالان رحمت‌الهی کدیور سمنان

جوانمرد قصاب در حمام پهنه سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

دیباج باغ‌شهر گردشگری شود

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان بر لزوم معرفی دیباج دامغان به‌عنوان باغ‌شهر گردشگری تاکید کرد.

مهدی جمال ۱۱ بهمن‌ماه در بازدید از بافت تاریخی، مناطق گردشگری و جاذبه‌های دیباج، با حضور رئیس مجمع جهانی تبیین و ترویج تمدن نوین اسلامی ،رئیس اداره دامغان و مسئولان شهر دیباج، اظهار کرد: دیباج، از زیرساخت‌های لازم برای تبدیل به باغ شهر گردشگری برخوردار است.

وی با اشاره به جاذبه‌های دیباج برای گردشگران، خاطرنشان کرد: محورهای تاریخی و بافت با ارزش این شهر و جاذبه‌های طبیعی گردشگری منطقه در جذب گردشگر به دیباج موثر است.

جمال با تأکید بر ضرورت اصلاح فرهنگ پذیرش گردشگر و تقویت جوامع محلی،  اضافه کرد: استان سمنان نیاز به ایجاد جریان گردشگری دارد.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی دامغان نیز گفت: باغ شهر دیباج و جاذبه‌های گردشگری این شهر در صورت جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، فرصتی برای توسعه اقتصادی و اشتغال منطقه است.

مهدی قاسمی افزود: شهر دیباج با توجه به موقعیت آب و هوایی، مکان‌های گردشگری فراوان و قرار گرفتن بین کویر و جنگل، دارای ظرفیت‌های قابل توجه در حوزه گردشگری است.

حجت‌الاسلام حسین قریب بلوک، امام جمعه دیباج نیز گفت: راه نجات و توسعه اقتصادی دیباج، توسعه گردشگری است و از مهم‌ترین مسائل و اولویت‌ها، ایجاد شرایط ماندگاری و اسکان در دیباج است.

سعید دربانیان شهردار دیباج نیز از اعلام آمادگی شهرداری برای توسعه گردشگری، احیا بافت تاریخی، برگزاری جشنواره‌ها و …،گفت: دیباج، دارای بیش از ۱۵ منطقه گردشگری  است و تعدادی از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی و ناملموس این شهر ثبت ملی شده است.

دیباج، شهری زیبا و کوهستانی در ۵۵ کیلومتری شمال شهر دامغان است که در بهار و تابستان سرسبز، خنک و مطبوع و در پاییز و زمستان سرد و عمدتا پوشیده از برف است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

مرمت دالان رحمت‌الهی کدیور سمنان

جوانمرد قصاب در حمام پهنه سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

مرمت دالان رحمت‌الهی کدیور سمنان

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سمنان از آغاز مرمت دالان رحمت‌الهی در بافت تاریخی کدیور شهر سمنان خبر داد.

حمیدرضا دوست‌محمدی ۸ بهمن‌ماه ۱۳۹۹ با اعلام این خبر افزود: این عملیات مرمتی توسط اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سمنان و با مشارکت شهرداری سمنان آغاز شده است.

وی ادامه داد: در این مرحله از عملیات مرمتی، استحکام‌بخشی پی دالان، بدنه‌سازی و اندود داخلی دالان و سبک‌سازی و دوخت و دوزهای بام و ایزوله مجدد بام دالان با کاه‌گل و آجر فرش کف بام انجام می‌شود.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سمنان با اشاره به اینکه خانه تاریخی رحمت‌الهی و دالان جزو بناهای با ارزش بافت تاریخی شهر سمنان محسوب می‌شود، افزود: حفاظت و رفع خطر با رویکرد پاسداشت فرهنگی‌تاریخی در اولویت کاری است.

دوست‌محمدی بیان کرد: ادامه روند رسیدگی به بافت تاریخی توسط متولیان شهری با نگاه حفاظت، مرمت و سامان‌دهی، فضاهای بافت تاریخی را آماده حیات دوباره می‌کند و محدوده بافت تاریخی و مالکان آن همانند همشهریان دیگر از حقوق اولیه خود بهره‌مند می‌شوند.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سمنان تأکید کرد: حفاظت از بافت ارزشمند تاریخی سمنان نیاز به همکاری مسئولان، مردم و سازمان‌های مردم‌نهاد دارد.

بافت تاریخی سمنان با ۳۵۷ هکتار وسعت، از کهن‌ترین و مهم‌ترین بافت‌های تاریخی کشور است و دارای آثاری از دوره ایلخانی تا قاجار است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

جوانمرد قصاب در حمام پهنه سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

داستان‌های جذاب مذهبی در تابلوی نقاشی قهوه‌خانه‌ای موزه گرمابه سمنان

جوانمرد قصاب در حمام پهنه سمنان

کارشناس حفاظت و مرمت آثار تاریخی اداره‌ کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان، معتقد است که انسان ایرانی در همه ادوار تاریخی کوشیده با بهره‌گیری از زبان رسای هنر به نقل و تبلیغ فرهنگ و اعتقادات انسان مسلمان ایرانی بپردازد.

راضیه طاهری، نقاشی قهوه‌خانه‌ای را یکی از هنرهای ریشه‌دار در فرهنگ ایرانی دانسته و اظهار کرد: در نقاشی قهوه‌خانه‌ای و بسیاری از آثار به جا مانده از این ژانر می‌توان عناصر و نمادهای هنر شیعی را دید.

کارشناس حفاظت و مرمت آثار تاریخی اداره‌ کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان در این یادداشت به بازخوانی یکی از پرده‌های نقاشی قهوه‌خانه‌ای که در موزه حمام پهنه سمنان موجود است پرداخه است..

طاهری در این تحلیل  علاوه بر واکاوی مضامین مذهبی و عقیدتی و کنکاش در لایه‌های این پرده،به بهره‌گیری هنرمندان شیعه از این نوع از هنر نقاشی پرداخته که از نظر می‌گذرد:

مذهب به‌عنوان بخشی جدانشدنی از باورهای معنوی انسان، همواره نقش بسزایی را در زندگی او ایفا کرده است. شیعیان نیز در دوره‌های مختلف، هرگاه مجالی برای ظهور یافته‌اند از طریق هنر به بیان و ترویج عقاید خود پرداخته‌اند.

یکی از این هنرها که در آن می‌توان شاهد عناصر و نمادهای هنر شیعی بود نقاشی قهوه‌خانه‌ای است که در آن وقایع و روایات شیعی با زبان رنگ و نقش به تصویر کشیده شده است. در پرده قهوه‌خانه‌ای موزه پهنه سمنان داستان‌های متعددی بر اساس مضامین مذهبی و شیعی وجود دارد که در این قسمت به تحلیل چند داستان می‌پردازیم.

داستان نجات سلطان قیس به دست امام حسین (ع)

در سمت چپ و پایین پرده داستان نجات سلطان قیس به دست امام حسین (ع) در روز عاشورا به تصویر کشیده شده است. سلطان قیس با لباسی سبز با سردوشی‌های طلایی و تاجی بر سر به همراه وزیرش مقابل امام حسین (ع) با پیکری زخمی و خون‌آلود و سوار بر ذوالجناح که تیرهایی بر تنش فرورفته ایستاده است.  در سمت چپ سلطان، شیری بر زمین نشسته و در سمت راست، وزیر سلطان ایستاده و در پشت سر آن‌ها درختان انبوهی مشاهده می‌شود . سلطان قیس، پادشاه یکی از ممالک هندوستان، در روز عاشورا و به هنگام شکار مورد هجوم شیری قرار می‌گیرد و چون این فرد، امام حسین (ع) را به یاری می‌طلبد آن حضرت در بحبوحه جنگ با اشقیا، موقّتا از نبرد دست برمی‌دارد و با بدنی زخمی و تشنه به یاری آمده و او را از گزند شیر نجات می‌دهد و شیر در مقابل، صورت بر قدم حضرت می‌گذارد و گریه می‌کند. سلطان قیس چون حال امام (ع) را می‌بیند،  پیشنهاد یاری در جنگ را می‌دهد و امام حسین (ع)  قبول نمی‌کنند و خاکی به او می‌دهند و می‌فرمایند : «هر وقت این خاک به خون تبدیل شد برای من سوگواری کن.»

بنا بر روایات این حکایت فاقد اعتبار تاریخی است.

داستان جوانمرد قصاب و امام علی (ع)

در سمت چپ و میانه تابلو، داستان جوانمرد قصاب به تصویر درآمده است. حضرت علی (ع) با عبایی قهوه‌ای، دستاری سبز و هاله‌ای نور در دور سر در کنار کنیزکی با چادر مشکی در دکان قصابی ایستاده و در مقابل، جوانمرد قصاب با کلاهی بر سر و چاقویی در دست در حال بریدن دست دیگرش در کنار قنبر غلام سیاه‌پوست امام علی (ع) ایستاده است. در رابطه با شخصیت جوانمرد قصاب روایت‌های متفاوتی ذکر شده است. جوانمرد قصاب نام شخصیتی نیمه‌افسانه‌ای است و آرامگاه او در نزدیکی شهرری است که در پاره‌ای از متون به آن اشاره شده، در این داستان کنیزکی از جوانمرد قصاب گوشت می‌خواهد اما به هر گوشتی که جوانمرد به او می‌دهد راضی نمی‌شود. جوانمرد خشمگین شده و پول او را پس می‌دهد. کنیزک که از ملامت و آزار ارباب خود می‌ترسد، شروع به گریه می‌کند. حضرت علی (ع) در حال گذر از آنجا مشکل کنیز را درمی‌یابد و به جوانمرد می‌گوید که به کنیز گوشت بدهد. جوانمرد که حضرت علی (ع) را نمی‌شناسد امتناع می‌کند. پس از رفتن امام، قنبر، جوانمرد را از شخصیت آن حضرت آگاه می‌کند و جوانمرد از فرط ناراحتی دو چشم خود را با کارد بیرون آورده و دست خود را با ساطور از تن جدا می‌کند و به قنبر می‌گوید که آن را برای عرض ادب و عذرخواهی نزد ایشان ببرد و به اذن امام علی (ع) چشم و دست جوانمرد درمان می‌شود.

داستان شیر فضه در مقابل شهدا و خیمه دارالحرب

در قسمت چپ و بالای تصویر خیمه دارالحرب و شیر فضه به تصویر کشیده شده است. زنی با چادر مشکی و روبنده در کنار بدن‌های بدون سر شهدای کربلا با هاله‌های نور گرد سرشان ایستاده است و در پشت سرش خیمه‌های یاران و اهل بیت امام حسین قرار دارد و تصویر شیری به‌عنوان محافظ و مراقب در کنار شهدا مشاهده می‌شود. فضه دختر یکی از پادشاهان هند بود که بعد از اسارت در جنگ به‌عنوان کنیز به حبشه فرستاده شد و به خدمت حضرت فاطمه (س) درآمد. پس از شهادت امام حسین (ع) در روز عاشورا، فضّه به این محل آمد و از شیری درخواست کرد تا به صحنه واقعه بیاید و جلوی تاختن اسب‌ها بر جسد امام حسین (ع) و یارانش را بگیرد. این مقام در محله باب النجف از محلات شهر مقدس کربلا، در کوچه‌ای به نام شیر فضه واقع است.  بر اساس همین نقل نیز ، در مراسم شبیه‌خوانی و تعزیه کربلا، کسی در پوست شیر می‌رود و در میدان نبرد حاضر می‌شود و پس‌ازآنکه سیدالشهداء شهید می‌شود خود را به بالین پیکر او می‌رساند و می‌گرید و این صحنه، سبب تأثر و گریه تماشاگران تعزیه می‌شود. این داستان اعتبار کافی ندارد و مخالف واقعیات تاریخی است.

خیمه دارالحرب خیمه بزرگی بود که شهدای کربلا را به آن منتقل می‌کردند. در روز عاشورا سپاهیان عمر سعد  پس از به شهادت رساندن امام حسین (ع) و یارانش، بدن آن‌ها را  با اسبانشان لگدکوب کردند و  خیمه‌ها را آتش زدند و اموال آن‌ها را به غارت بردند.

منبع:ایسنا

مرتبط:

آشنایی با حمام پهنه سمنان

داستان‌های جذاب مذهبی در تابلوی نقاشی قهوه‌خانه‌ای موزه گرمابه سمنان

واگذاری بزرگ‎ترین مجموعه کاروانسرای ایران به بخش خصوصی

مدیرعامل صندوق توسعه صنایع‌دستی و فرش دستبافت و احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی از واگذاری میاندشت بزرگ‎ترین مجموعه کاروانسرای ایران به سرمایه‌گذار بخش خصوصی خبر داد.

هادی میرزائی در بازدید از خانه تاریخی طاهریان سمنان اظهار کرد: کاروانسرای میاندشت به عنوان بزرگ‎ترین مجموعه کاروانسرای ایران که سه کاروانسرای از دوره‌های صفوی و قاجار است قبل اجرای طرح های گردشگری، توسط سرمایه‌گذار مرمت خواهد شد.

وی با اشاره به اهمیت این مجموعه بزرگ تاریخی اضافه کرد: کاروانسرای میاندشت میامی در مزایده اخیر به یک سرمایه‌گذار توانمند و متخصص واگذار شده و در روزهای آینده اقدامات مرمتی و حفاظتی مجموعه کاروانسراهای میاندشت آغاز می‌شود.

مدیرعامل صندوق توسعه صنایع‌دستی و فرش دستبافت و احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی همچنین اظهار کرد: کاروانسرای شاه عباسی دامغان نیز هفته آینده به سرمایه‌گذار بخش خصوصی واگذار می‌شود.

وی با قدردانی از سرمایه‌گذار بخش خصوصی در خانه طاهریان سمنان، گفت: سرمایه‌گذاران خوب و فعال استان از علاقمندان به حوزه میراث‌فرهنگی هستند و با راهبری و نظارت هوشمندانه اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان ضمن رعایت چارچوب‌های حفاظتی، مرمت ابنیه را برای بهره‌برداری و باززنده‌سازی به عنوان بخشی از زیرساخت های گردشگری تامین می‌کنند.

میرزائی تاکید کرد: انتظار می‌رود که سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در دوران کرونا زیرساخت‌های مورد نیاز را توسعه دهند تا در دوران پس از کرونا عقب‌ماندگی‎ها در حوزه گردشگری به سرعت جبران شود.

وی خاطرنشان کرد: خانه طاهریان سمنان با مرمت اصولی انجام شده می‌تواند به مرکز مناسبی برای نمایش سبک زندگی ایرانی و تجربه زندگی گذشتگان برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شود.

او افزود: استان سمنان از جمله خطه‌های قدیمی و دارای تاریخ کهن است و مجموعه چشمه‌علی دامغان نیز در ردیف واگذاری‌های بعدی صندوق احیا قرار دارد.

او خواستار اعلام کاربری مناسب برای چشمه‌علی برای واگذاری بر اساس چارچوب‌های میراث‌فرهنگی شد.

معاون سیاسی امنیتی و اجتماعی استاندار سمنان نیز در این بازدید گفت: شهرام ذوالفقاری، سرمایه‌گذار خانه طاهریان و عمارت بادگیر سمنان از برندهای موفق سرمایه‎گذاری است.

حبیب ا… خجسته پور با اشاره به اینکه وجود کاروانسراهای متعدد از ویژگی‌های استان است، افزود: خوشبختانه در سال‌های اخیر اقدامات خوبی توسط میراث‌فرهنگی در زمینه افزایش تعداد اقامتگاه‌های بوم‌گردی انجام شده است.

او با اشاره به اینکه پیش از شیوع کرونا بیش از ۲۰ میلیون‌ مسافر از جاده‌های استان عبور می‌کردند، گفت: مرمت و بازسازی خانه‌های تاریخی در فزایش زمان اقامت مسافران در استان، موثر است.

مدیر کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان نیز گفت: مرمت و حفاظت از بناهای تاریخی از جمله مجموعه تاریخی خرقان و بسطام شاهرود، تپه‌حصار و چشمه‌علی دامغان، بافت تاریخی شهرها و … از جمله برنامه‌های مداوم این اداره کل است.

مهدی جمال افزود: حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و رفع مشکلات سرمایه‌گذاران از اولویت‌های مهم این اداره کل است.

کارونسرای میاندشت در ۴۰ کیلومتری شرق میامی در مسیر جاده میامی به مشهد قرار دارد. میاندشت بزرگ‎ترین مجموعه کاروانسرای ایران شامل سه کاروانسرای صفوی و قاجار است.

کاروانسرای غربی مربوط به دوره صفوی و دو کاروانسرای دیگر مربوط به دوره قاجار است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

رقابت ۹ کاروانسرای یزد بر سر جهانی شدن

کاروانسرای رباط شرف _موزه آجرکاری ایران

کاروانسرای شاه‌ عباسی