نوشته‌ها

سمنان و لزوم شکل‌گیری یک نظام تولید مبتنی بر معدن

رئیس سازمان صنعت معدن و تجارت استان سمنان بر ضرورت شکل‌گیری یک نظام تولید مبتنی بر معدن تاکید کرد و گفت: دنیا به موادمعدنی ما نیاز دارد.

علی تشنه‌دل با اشاره به اهمیت موادمعدنی در دنیا اظهار کرد: به دلیل همین نیازی که موادمعدنی وجود داشت، معادن ما در دوران تحریم‌ها کمترین آسیب را دیدند چرا که دنیا به موادمعدنی نیاز دارد.

وی با اشاره به اینکه بخشی از ارز مورد نیاز کشور در دوران فشارهای بین‌المللی از محل معادن تامین شد افزود: معادن و پتروشیمی‌ها ارزآوری خود را حفظ کردند.

رئیس سازمان صنعت معدن و تجارت استان از سمنان به عنوان استانی معدنی نام برد و گفت: استان سمنان از نظر موادمعدنی از غنا و ظرفیت بسیار زیادی برخوردار است و از همین رو شکل‌گیری یک نظام تولید مبتنی بر معدن در این استان ضرورت دارد.

وی با بیان اینکه استان سمنان در این بخش فرصت‌های زیادی از دست داده ادامه داد: با وجود از دست دادن برخی از فرصت‌ها، استان سمنان فرصت‌های بنیادین و راهبردی نیز پیش رو دارد و باید از این فرصت به درستی استفاده شود لذا اگر منطقی و به موقع از این فرصت‌های بنیادی پیش رو استفاده شود می‌توان به توسعه استان بیش از پیش امیدوار بود.
رئیس سازمان صنعت معدن و تجارت استان سمنان با بیان اینکه استان سمنان چه در بخش معدن و صنعت و چه در بخش کشاورزی و گردشگری از پتانسیل قابل توجهی برخوردار است اضافه کرد: استان سمنان در حال حاضر کمترین میزان بیکاری را در سطح کشور دارد و این نقطه قوت خوبی است.
وی با اشاره به ظرفیت های بالای استان سمنان در بخش‌های مختلف صنعتی و تولیدی گفت: استان سمنان جدا از فرصت‌ها با چالش‌های جدی نیز روبرو است که باید برای رفع آنها از هم‌اکنون چاره‌اندیشی شود وگرنه در آینده همه چیز را نابود و اقتصاد استان را با مشکل مواجه می‌شود.

تشنه‌دل از کمبود منابع آبی، آلایندگی و نبود زنجیره تولید به عنوان چالش‌های پیش روی استان در حوزه اقتصاد و توسعه نام برد و افزود: با توجه به ظرفیت بالای معدنی استان، شکل گیری یک نظام جدید تولید مبتنی بر معدن به حل این چالش‌ها نیز کمک می‌کند.

وی با بیان اینکه در گذشته نه تنها در استان که در سطح ملی نیز استراتژی صنعتی و تولیدی نداشتیم خاطرنشان کرد: متاسفانه به دلیل اینکه صنعت با راهبرد زاده نشده، در ادامه به مشکل برخوردیم این معضل در استان‌هایی که با تاخیر و دیرتر به سمت صنعتی شدن رفتند بیشتر وجود دارد.

رئیس سازمان صنعت معدن و تجارت استان سمنان با بیان اینکه فقدان راهبرد در ابتدای شکل گیری صنایع به ایجاد مشکلاتی منتهی شده که بعدتر خود را نشان داده اظهار کرد: به همین دلیل است که امروز می بینیم صنایع فولادی را به مناطقی بردند که یک قطره هم آب برای بخش صنعت ندارد. یکی از دلایلی که امروز در استان با شکل گیری صنایع فولادی مخالفت می شود نیز همین است که امروز ما دارای “راهبرد” هستیم. اگرچه راهبرد باید از ابتدا و قبل از استقرار واحدها وجود می داشت تا با چالش مواجه نشویم.
وی با بیان اینکه وجود راهبرد در صنعت و تولید به ایجاد هارمونی در استان نیز می انجامد گفت: اگر از سند راهبردی در این بخش برخوردار بودیم آن هارمونی متناسب با مزیت‌های منطقه ای استان در تولید و صنعت شکل می گرفت.

منبع: ایسنا

مرتبط:

موزه عمارت باغ امیر سمنان جایی برای خاطره‌بازی سمنانی‌ها

آشنایی با حمام پهنه سمنان

ورود هفت جاذبه طبیعی سمنان به فهرست میراث طبیعی ملی

هفت اثر و جاذبه طبیعی دیگر استان سمنان در شمار فهرست میراث طبیعی ملی قرار گرفت.

در همین راستا، طی نامه‌ای از سوی وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به استاندار سمنان مراتب ثبت این هفت اثر در فهرست میراث طبیعی ملی ابلاغ شد.

به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سمنان، در نامه‌ دکتر علی‌اصغر مونسان به علیرضا آشناگر آمده است:

در اجرای تبصره ماده ۲ قانون تشکیل سازمان میراث‌فرهنگی کشور مصوب دی ماه ۱۳۸۲ و آیین‌نامه اجرایی آن، مصوب چهارم مرداد ۱۳۸۴ به شماره ۲۶۹۷۵/ت ۳۲۹۱۵ه، هیئت محترم وزیران با موضوع ثبت میراث طبیعی ارزشمند کشور در فهرست میراث طبیعی ملی؛ “تنگه ظلمات” واقع در استان سمنان، شهرستان گرمسار، بخش مرکزی، جنوب شرقی پارک ملی کویر پس از تشریفات قانونی لازم به شماره ۸۸۶ در فهرست میراث طبیعی ملی کشور به ثبت رسید، ابلاغ می‌شود.

اثر مذکور ضمن رعایت حقوق مالکانه، تحت نظارت و حمایت این وزارت است و تدوین ظوابط حفاظتی و تعیین عرصه و حریم این اثر بر عهده این وزارت خواهد بود، هرگونه دخل و تصرف یا اقدام و عملیاتی که منجر به تخریب یا تغییر در اصالت اثر شود، ممنوع است.

همچنین دکتر مونسان در ۶ نامه مشابه و جداگانه دیگر ثبت ملی شش اثر طبیعی ملی را به استاندار سمنان ابلاغ کرده است که عناوین آثار و نشانی و مشخصات ثبت ملی آن‌ها عبارت است از:

“درخت گز کهنسال روستای دولت آباد” واقع در شهرستان آرادان، روستای دولت آباد، به شماره ۸۰۷

“درخت چنار کهنسال کاروانسرای میامی” واقع در شهرستان میامی، بخش مرکزی، شهر میامی، بلوار امام رضا (ع)، بعد از کاروانسرای تاریخی میامی،‌ نبش خیابان ولیعصر (عج)، به شماره ۸۸۰

“درخت چنار حسینیه بالا روستای فرومد” واقع در شهرستان میامی، بخش مرکزی، دهستان فرومد، روستای فرومد، حسینیه بالا، روبروی حمام به شماره ۸۸۱

“درخت چنار کهنسال تویه دروار (۲)گ واقع در شهرستان دامغان، کیلومتر ۵۰ جاده دامغان، سمنان، روستای تویه، محله چناران به شماره ۸۸۲

“درخت چنار محله لنگر شهر درجزین” واقع در شهرستان مهدی‌شهر، شهر درجزین، کوچه شهید تبیانیان، جنب هیئت ابوالفضل (ع)، به شماره ۸۸۳

«قله شاهوار» واقع در شهرستان شاهرود، بخش بسطام، سه راهی روستای مجن، روستای تاش، به شماره ۸۸۵

منبع: ایسنا

مرتبط:

آشنایی با حمام پهنه سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

آشنایی با دروازه ارگ سمنان

۶ کاندیدای ثبت در کاروانسراهای راه ابریشم ایران

سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان گفت: ۶ کاروانسرای تاریخی استان سمنان کاندیدای ثبت در پرونده مجموعه کاروانسراهای راه ابریشم ایران هستند.

 حمیدرضا دوست‌محمدی ۲۴ خردادماه با اعلام این خبر اظهار کرد: دو کاروانسرای سنگی و آجری آهوان، کاروانسرای میامی و میان‌دشت، عباس‌آباد و کاروانسرای قصر بهرام در گرمسار ۶ کاروانسرایی هستند که کاندیدای ثبت در مجموعه کاروانسراهای ایران هستند.

وی با اشاره به اینکه ۶ کاروانسرای تاریخی استان سمنان کاندیدای ثبت در پرونده مجموعه کاروانسراهای راه ابریشم ایران برای قرار گرفتن در فهرست یونسکو هستند، از این استان به عنوان دیار کاروانسراهای تاریخی نام برد و ادامه داد: بیش از ۳۰ کاروانسرای تاریخی در استان سمنان وجود دارد.

سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اضافه کرد: کاروانسرای تاریخی میان‌دشت که بزرگترین مجموعه کاروانسرایی در ایران است و در برگیرنده سه کاروانسرا است، کاروانسرای عباس‌آباد و کاروانسرای میامی سه کاروانسرایی هستند که از شهرستان میامی در این پکیج قرار گرفتند. همچنین دو کاروانسرای سنگی و آجری در آهوان سمنان و کاروانسرای قصر بهرام در جنوب گرمسار سه کاروانسرای دیگری هستند که در این لیست قرار گرفتند.

وی با اشاره به تجربه ثبت جهانی مجموعه جنگل‌های هیرکانی و قرار گرفتن جنگل‌های ابر و بخشی از جنگل های شهرستان مهدیشهر در آن تصریح کرد: امیدواریم با ثبت جهانی کاروانسراها برای دومین بار آثاری از این استان در شمار آثار ثبت جهانی قرار بگیرد.

سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان ابراز امیدواری کرد: با ثبت جهانی کاروانسراهای ایران، برای دومین بار آثاری از این استان در شمار آثار ثبت جهانی قرار بگیرد.

وی با اشاره به آغاز مقدمات لازم برای ثبت جهانی کاروانسراهای این استان خاطرنشان کرد: مستند کاروانسراهای تاریخی ایران در استان سمنان در حال تصویربرداری است.

دوست‌محمدی تصریح کرد: این مستند با هدف جریان‌سازی تبلیغاتی و رسانه‌ای برای ثبت جهانی پرونده کاروانسراها در فهرست یونسکو در حال تولید است.

سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان افزود: این گروه مستندساز تا کنون از کاروانسرای تاریخی میان‌دشت میامی که بزرگ‌ترین مجموعه کاروانسرایی در ایران است و دربرگیرنده سه کاروانسرا است، کاروانسرای میامی و کاروانسرای سنگی و آجری آهوان در سمنان تصویربرداری کرده و در روزهای آینده کار مستندسازی کاروانسرای ده‌نمک و قصر بهرام را انجام می‌دهند.

دوست‌محمدی ساخت این مستند را در معرفی آثار شاخص تاریخی در سطح ملی و بین‌المللی موثر دانست و افزود: این مستند به سفارش وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در حال ساخت است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

کاروانسرا کنارگرد نگینی از عصر صفوی

میامی _سرزمین کاروانسرا ها

کاروانسرای باغ شیخ ساوه، در چند قدمی جهانی شدن

صادرات ۳۶ هزار دلاری صنایع دستی سمنان

سرپرست معاونت صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان سمنان از پرداخت حدود ۱۹ میلیارد ریال تسهیلات مشاغل خانگی به هنرمندان صنایع‌دستی استان سمنان خبر داد و گفت: هنرمندان صنایع‌دستی این استان در یک سال اخیر ۳۶ هزار دلار صادرات صنایع‌دستی به خارج از کشور داشتند.

جعفر صفاخواه  ضمن تبریک ۲۰خردادماه روز جهانی صنایع دستی با اشاره به تنوع بالای صنایع دستی در این استان اظهار کرد: معرق، منبت، گره‌چینی و حجم‌های چوبی ، شبکه‌بری‌های حجیم فلزی، دست بافته‌های ابریشمین، نگارگری و تذهیب‌های زرین، گلیم، گلیچ و جاجیم، ظروف سفالی، نمد، پارچه قلمکار و …از جمله صنایع‌دستی استان سمنان و تبلور هنر مردم در این منطقه هستند.

وی از تنوع آب و هوایی به عنوان عاملی موثر در تنوع صنایع دستی استان نام برد و تصریح کرد: هنر و صنایع دستی در این استان به‌واسطه تنوع آب و هوایی و اقلیمی، در هر منطقه استان ویژگی خاص خود را  از نظر نقش، رنگ و کاربرد دارد و این تنوع  بر روی ظروف، دست بافته‌ها و اقلام صنایع‌دستی این استان طی هزاران سال نمود پیدا کرده است.

وی با بیان اینکه سفال، سرامیک، گلیم، قلمکار، منبت، معرق، نمدمالی، دست بافته‌های سنتی و .. از صنایع‌دستی فعال استان سمنان است اضافه کرد: پیشینه صنایع دستی و هنرهای سنتی در این استان به بیش از ۶ هزار سال می‌رسد.

سرپرست معاونت صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گفت: هنر سفال و سرامیک در استان سمنان حدود شش هزار سال قدمت دارد و پیشینه هنر نساجی سنتی، گلیم‌بافی، رودوزی‌های سنتی و منبت چوب در این استان نیز  به حدود  ۲۰۰ تا ۵۰۰ سال قبل برمی‌گردد.

وی، لازمه زنده نگه‌داشتن، احیا و ترویج هنرهای سنتی و صنایع‌دستی در این استان را حمایت از هنرمندان صنایع‌دستی ارزیابی و خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۱۴۵ کارگاه تولید صنایع‌دستی و ۲۳ تعاونی فعال صنایع‌دستی در استان فعالیت دارند.

وی به حمایت‌ها از هنرمدان استان پرداخت و گفت: در این راستا ۱۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون ریال تسهیلات مشاغل خانگی به هنرمندان صنایع‌دستی استان در سال گذشته پرداخت شده است.

صفاخواه با اشاره به اینکه بیش از ۴ هزار و ۵۰۰ هنرمند صنایع‌دستی در این استان مشغول فعالیت هستند، گفت: ۱۲ مجوز مشاغل خانگی در سال گذشته صادر شد.

او با بیان اینکه ۲۰۷ مجوز صنایع‌دستی در سال گذشته صادر شده است، افزود: «استان سمنان دارای ۴۸ رشته فعال صنایع‌دستی است.

سرپرست معاونت صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از صدور ۱۰۹ پروانه تولید انفرادی، ۱۵ پروانه تولید کارگاهی، ۸۳ کارت شناسایی و ۱۷۲ گواهی آموزشی در سال گذشته، در استان سمنان خبر داد و اظهار کرد: ۹۱۷ هنرمند صنایع‌دستی در سال گذشته تحت پوشش بیمه قرار داشتند.

صفاخواه با اشاره به فعالیت ۳ خانه صنایع‌دستی در استان، اضافه کرد: چهار فروشگاه فعال صنایع‌دستی ، ۶ بازارچه موقت و ۲ بازارچه دائمی صنایع‌دستی تا سال گذشته ایجاد شد.»

سرپرست معاونت صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از دریافت ۲ نشان ملی مرغوبیت کالا توسط هنرمندان صنایع‌دستی استان در سال گذشته خبر داد و افزود: هنرمندان استان ۲ میلیارد و ۵۰ میلیون ریال در بازارچه‌های موقت صنایع‌دستی فروش داشتند.

او به برگزاری پنج دوره آموزشی عمومی و تخصصی صنایع‌دستی در سال گذشته اشاره کرد و گفت: صنایع‌دستی استان در سال گذشته مبلغ ۳۶ هزار دلار صادرات داشته است.

سرپرست معاونت صنایع‌دستی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان با تأکید بر اینکه صنایع‌دستی، رمز اقتصاد مقاومتی، پشتیبانی‌ها و مانع‌زدایی‌هاست، تأکید کرد: توسعه و ترویج صنایع‌دستی می‌تواند نقش مهمی در اشتغال‌زایی و رشد اقتصادی استان داشته باشد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

عمارت باغ امیر سمنان

آداب ‌و رسوم ماه مبارک رمضان در سمنان

از دیرباز تاکنون یک یا چند روز مانده به ماه رمضان، مردم استان سمنان به پیشواز این ماه رفته و گرفتن روزه را آغاز می‌کنند. علاوه بر آن با گردگیری، غبارروبی و نظافت منازل و مساجد به استقبال ماه رمضان می‌روند. دعوت از روحانی برای برپایی نماز جماعت و بیان احکام شرعی در طول ماه مبارک رمضان در نقاط روستایی از دیگر آداب مربوط به این ماه است. در برخی شهرها و  روستاهای استان سمنان زنان به مناسبت فرا رسیدن این ماه، به سر و دست و پاهای خود حنا می‌بندند، این آیین همراه با ذکر صلوات و نیایش انجام می‌شود. تهیه مایحتاج مورد نیاز ماه رمضان در نقاط شهری و روستایی از چند روز مانده به آغاز این ماه عزیز مرسوم است. در شهر مجن شستشوی وسایل خانه و مالیدن دوغاب گل قرمز به نمای دیوارهای کاه‌گلی در استقبال از رمضان انجام شده و در دیگر نقاط، تهیه آرد برنج و گندم برای پخت حلوا مورد توجه زنان کدبانو و خانه‌دار است.

آداب سحر و افطار

در گذشته، در شب‌های ماه رمضان و به هنگام سحر افرادی خوش‌صدا بر روی پشت بام خانه خود و یا مسجد رفته و اقدام به خواندن دعا و مناجات  می‌کردند و  گاهاً این افراد در حین گذر از کوچه‌های هر محله با خواندن ادعیه سحرگاهی اقدام به بیدار کردن اهالی در وقت سحر می‌کردند. این کار در اصطلاح محلی، شب خوانی (شو خوانی) گفته می‌شود. امروزه صدای دعا و مناجات از بلندگوی مساجد نقاط شهری و روستایی به گوش می‌رسد. کوبیدن بر روی ظروف مس و طبل از دیگر روش‌های آگاه کردن اهالی در هنگام سحر بوده است. بیدار کردن اهالی یک کوچه، یا محله از سوی فردی از همسایگان نیز متداول است. زدن زنگ خانه و یا کوبیدن دیوار خانه‌هایی که در مجاورت یکدیگر هستند، از جمله روش‌های اعلام هنگام سحر در منطقه است.

در برخی روستاهای استان علاوه بر شب خوانی و پخش مناجات، اهالی از بانگ خروس و یا موقعیت ستارگان آسمان به وقت سحر پی می‌برند. نمونه‌ای از مناجات شو خوان‌ها:

الله تویی، مرد تویی، دانایی، از مورچه‌ای که دم زند در ته چاه

از دم زدن مور آگاه تویی یا الله   یا رب تو گناهان مرا دو نیمه کن در عرصات      نیمی به حسن بخش، نیمی به حسین.

اهالی روستای عشقوان در منطقه خوارتوران مراسم شب خوانی را چووشی (چاوشی)  می‌گویند. هنگام غروب آفتاب و به گوش رسیدن صدای اذان، وقت افطار و باز کردن روزه است. زنان برای تهیه افطار از هنگام ظهر مشغول پخت غذا و تهیه سفره افطاری می‌شوند. مرسوم است که پس از صرف افطار، مردان و زنان، خود را به مسجد محل رسانده و نماز مغرب و عشاء را به جماعت می‌خوانند. در برخی مساجد نیز نماز جماعت قبل از باز کردن روزه اقامه می‌شود. به‌طورکلی حضور افراد در نمازهای جماعت یومیه در ماه مبارک رمضان بیشتر مورد توجه است. مردان و زنان پس از خواندن نماز جماعت ظهر و عصر به تلاوت  قرآن می‌پردازند. قرائت یک جزء از کلام ا.. مجید در هر روز از ایام این ماه مورد توجه اهالی منطقه است. جلسات تلاوت قرآن در طی سی روز ماه مبارک از سوی زنان در خانه‌ها و یا زینبیه بر پا می‌شود.

در برخی نقاط پس از ختم کامل قرآن، هر کس به فراخور وسع مالی خود مقداری نبات، نقل، برنج و یا گلاب به  جلسه آورده و به نیت برکت بین حاضران پخش می‌کند. دعوت از دوستان، اقوام و آشنایان برای صرف افطار از دیگر رسومی است که در این ایام برگزار می‌شود. برخی اهالی شهر دامغان در اولین جمعه ماه مبارک رمضان در خانه‌های خود نماز جعفر طیار می‌خوانند.

خوراک

اهالی استان سمنان در ماه مبارک رمضان برای وعده سحری از غذاهایی چون برنج و خورش و گاهاً ته‌چین و آبگوشت استفاده می‌کنند.آن‌ها به هنگام غروب آفتاب و با شنیدن اذان، روزه خود را با قدری آب گرم، نمک و یا خرما باز کرده، سپس غذای افطاری که شامل کوکو، نان، پنیر، سبزی، سوپ و یا انواع آش است را میل می‌کنند. در برخی نقاط تهیه خوراک‌هایی چون شیر برنج، فرنی، شله‌زرد، حسّو (در شهر شاهرود)، لرزان (شاهرود، دامغان)، آروشه و حلوای آروشه (سمنان و توابع) اقدام می‌شود. در شهرستان دامغان پخت کشمش‌پلو برای اولین شب از ماه مبارک رمضان مرسوم است.

در باور اهالی، حضرت علی (ع) برای افطار نان جو و خرما میل می‌کرده، بر این اساس برخی نیز روزه خود را با نان و خرما افطار می‌کنند. پخت انواع نان به خصوص نان‌های روغنی در طول ماه رمضان مرسوم است. پرداخت هزینه نانوایی‌هاو توزیع نان صلواتی از دیگر آداب حسنه این ایام است.

مراسم شب‌های قدر

اهالی استان در شب‌های قدر (شب‌های ۱۹، ۲۱ و ۲۳ رمضان) پس از صرف افطار در مسجد محل خود حضور یافته و با خواندن قرآن و دعاهای جوشن کبیر، مجیر، افتتاح و ذکر مصیبت به شب‌زنده‌داری اقدام می‌کنند. سخنرانی وعاظ در ارتباط با شهادت حضرت علی (ع) و عزاداری از دیگر مراسم شب‌های قدر است. در برخی از مساجد نقاط شهری و یا روستایی گستردن سفره سحری برای پذیرایی از عزاداران مرسوم است. زنان در شب‌های قدر خرما، انواع نان محلی، شله‌زرد و … بین عزاداران تقسیم می‌کنند. در نقاط مختلف استان سمنان زنان و مردان در لیالی قدر هم‌زمان با خواندن هر بند از دعای جوشن کبیر بر روی ظرفی از قند، نبات، نقل و یا خرما دمیده و خوردن آن را به نیت شفا و تبرک توصیه می‌کنند. همچنین گره زدن بر روی نخ به هنگام خواندن دعای جوشن کبیر پس از قرائت هر بند از دعا از سوی برخی از زنان مرسوم است. نخ صد بند (گره) را برای گشایش کار و بخت‌گشایی دختران در میان قرآن نگه می‌دارند. در شهر شاهرود، زنان هم‌زمان با تلاوت دعای جوشن کبیر ظرفی از آب حاوی زعفران را نزد خود نگه‌داشته و با خواندن هر بند از دعا بر آن می‌دمند تا به‌عنوان تبرک آن را با خود به خانه ببرند. انجام غسل شب احیاء، خواندن نماز صد رکعتی و … از دیگر آداب و اعمال مربوط به شب‌های قدر است. در روستای جزن دامغان نیز در این شب‌ها دسته‌های زنجیرزن از مساجد و حسینیه‌های محل به راه افتاده و با گذر از معابر و کوچه‌ها به زنجیرزنی و عزاداری می‌پردازند.

شهادت حضرت علی (ع)

در شب‌های قدر اهالی نقاط مختلف شهری و روستایی سمنان، اقدام به برپایی مجالس عزاداری می‌کنند. پوشیدن لباس سیاه به نشانه عزا و ماتم در ایام شهادت حضرت علی (ع) امری متداول است.

 بنا بر باوری کهن اهالی نقاط مختلف استان کار کردن در روز ۲۱ ماه رمضان را حرام دانسته و در مجالس عزاداری حضور می‌یابند. در نقاط شهری با فرا رسیدن این مناسبت حرکت دسته‌های سینه‌زنی از اماکن مذهبی و  مساجد آغاز شده و عزاداران  با گذر از معابر و خیابان‌ها چنین می‌گویند:

وای علی کشته شد                         شوهر زهرا چه شد

حرکت این قبیل دسته‌ها غالباً به اماکن مقدس همچون امامزاده، مساجد و یا گلزار شهدا ختم می‌شود.

در روستای کوه زر با فرار رسیدن ۲۱ رمضان برخی اهالی به نیت اموات خود نان فتیر پخته و بین سایرین  تقسیم می‌کنند. اهالی نقاط کویری استان سمنان در روز شهادت حضرت علی (ع) از انجام فعالیت‌های روزمره خودداری کرده و مرسوم است که دامداران شیر دام‌های خود را در این روز به فقرا و نیازمندان داده و یا برای تهیه افطار و پذیرایی از نمازگزاران به مساجد محل می‌دهند.

اقدام اهالی نقاط مختلف برای گستردن سفره افطاری در لیالی قدر بسیار چشمگیر است. تهیه و تقسیم کردن خیرات برای آمرزش اموات نیز در این شب‌ها مورد توجه اهالی منطقه است.

شب ۲۷ ماه رمضان

در باور برخی اهالی، نزول قرآن در این شب انجام شده و بر این اساس برخی تا پاسی از شب به احیاء و شب‌زنده‌داری در مساجد می‌پردازند. زنان سمنانی، گرمساری و دامغانی در این روز برای شادی ناشی از کشته شدن قاتل ملعون امام علی (ع) بر دست و پای خود حنا می‌مالند.

برخی زنان در این روز گوش دختران خود را سوراخ کرده و برای آن‌ها گوشواره می‌خرند. گفتنی است که در شهرهای شاهرود، گرمسار و روستای جزن برخی زنان در بین نماز ظهر و عصر با اندکی پارچه، نخ و سوزن کیسه‌ای کوچک دوخته و سکه‌ای را به نیت تبرک درون آن می‌گذارند، شاهرودی‌ها آن را کیسه ُمراد نامیده و برای برآورده شدن حاجت آن را تا سال دیگر نزد خود نگه می‌دارند. همچنین در شهر شاهرود خوردن کله پاچه در این شب برای افطار مرسوم است. اهالی  بر این باورند که در این شب ابن ملجم قاتل امام علی(ع) کشته شده است.

عید فطر

در آخرین روز از ماه مبارک رمضان، اهالی نقاط مختلف خود را برای فرا رسیدن عید رمضان مهیا می‌کنند. برای این منظور غسل کرده، لباس تمیز یا نو پوشیده و به استقبال عید فطر می‌روند. رؤیت هلال ماه شوال نشانی بر پایان ماه مهمانی خدا است که این امر در گذشته از سوی افراد خبره و مطلع به اطلاع مردم رسانده می‌شد و امروزه از طریق رسانه‌های جمعی اعلام می‌شود.

هنگام افطار آخرین شب از ماه رمضان اعضای هر خانواده  بنا بر قوت غالب فطریه خود را دست‌به‌دست چرخانده و آن را برای افراد مستمند کنار می‌گذارند. در منطقه کویری اگر زکات فطریه، گندم و یا اقلامی دیگر به‌غیر از پول باشد آن را داخل ظرفی ریخته و دست‌به‌دست می‌گردانند. مرسوم است که اعضای خانواده هر یک بر روی  گندم یا برنج دست‌ زده و سپس آن را به فقرا می‌دهند.

در روستای نام نیک در منطقه کالپوش به مناسبت عید فطر فردی که به‌تازگی پدر شده کفش‌های خود را وزن کرده و همان مقدار گندم یا برنج به فقرا می‌دهد.

نماز عید فطر هم‌زمان با طلوع خورشید با ذکر اللهم لبیک در  نقاط شهری و روستایی بر پا می‌شود. صله‌رحم، زیارت اهل قبور و اماکن مقدس و دید و بازدید از جمله آداب این عید فرخنده است. دیگر اینکه اهالی هر محل به دیدن خانواده‌هایی که به ‌تازگی عزیزی را از دست داده‌اند و به‌اصطلاح نوعید دارند می‌روند، عیادت از بیماران و بردن هدیه برای نوعروسان از دیگر آداب این روز است.

در بر خی نقاط نیز تمام خانواده‌های عزادار برای این منظور در مسجد محل گرد هم آمده و اهالی به دیدن آن‌ها می‌روند. مرسوم است که صاحبان  عزا از مهمانان خود با شیر، خرما، نان و میوه پذیرایی می‌کنند.

 مصالحه و آشتی دادن افرادی که کدورتی از یکدیگر به دل دارند از دیگر آداب مرسوم در روز عید فطر است.

* گزارش از حمیدرضا حسنی، کارشناس پژوهش‌های مردم‌شناسی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان

منبع: اسکان

مرتبط:

آشنایی با حمام پهنه سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

تکیه ناسار سمنان

وزیر میراث‌فرهنگی ثبت چهار اثر تاریخی استان سمنان را ابلاغ کرد

علی اصغر مونسان، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در نامه‌هایی مراتب ثبت چهار اثر فرهنگی تاریخی را به استاندار سمنان ابلاغ کرد.

به گزارش ایرنا، روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان روز پنجشنبه اعلام کرد: وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در نامه‌هایی مراتب ثبت چهار اثر فرهنگی تاریخی را به استاندار سمنان ابلاغ کرد.

مونسان در نامه‌هایی به علیرضا آشناگر استاندار، مراتب ثبت چهار اثر فرهنگی تاریخی شامل «قلعه دستکند جوین»، «قلعه روستای حسن‌آباد قهاب»، «یخچال روستای مطلب خان» و«قلعه قاطول گرمسار» را در فهرست آثار ملی ابلاغ کرد.

قلعه دستکند جوین در روستای جوین سرخه، قلعه روستای حسن‌آباد قهاب در روستای حسن‌آباد دامغان، یخچال روستای مطلب‌خان در روستای مطلب‌خان دامغان و قلعه قاطول در روستای قاطول گرمسار واقع است.

بیش از یکهزار و ۸۳۳ اثر تاریخی، فرهنگی، طبیعی و معنوی در این استان تاریخی شناسایی شده که بیش از ٨٠٠ اثر از این تعداد در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

منبع: ایرنا

مرتبط:

آشنایی با حمام پهنه سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

میامی _سرزمین کاروانسرا ها

از گولاچ سرخه‌ای تا سرمه شاهرودی

در استان سمنان تاکنون ۱۱۹ میراث معنوی در فهرست میراث ملی  به ثبت رسیده است، در این گزارش با شماری از میراث معنوی استان که به تازگی در فهرست ملی به ثبت رسیده است، بیشتر آشنا می‌شویم.

شیوه سنتی پخت گولاچ در بیابانک (شهرستان سرخه)

پخت شیرینی گولاچ در روستای بیابانک از توابع شهرستان سرخه رواج فراوانی دارد. این شیرینی سنتی به نوعی برند مواریث معنوی بیابانک به شمار می‌رود. برگزاری همه‌ساله جشنواره گولاچ در ایام نوروز نشان از اهمیت این شیرینی در بین مردم این روستا دارد.

برای پخت این شیرینی از زردچوبه، آرد، آب، شکر، گلاب، تخم‌مرغ، زعفران، روغن کنجد و خمیر ترش استفاده می‌شود.

شیوه سنتی فرآوری پنیر در مغار روستای اروانه

غار طبیعی اروانه در غرب روستا یکی از بزرگ‌ترین غارهای شهرستان بوده که جنس تشکیلات آن شبه کارست است.

در این غار محصولات لبنی دامداران اروانه که دوره ییلاق را در هواخورسو، گردِلش، وِی، پای در تنگه مرز، خِنزی، آشنی و … سپری و همچنین در صورت تمایل دامدارانی که در جبهه غربی افتر و امامزاده عبدالله ییلاق می‌کنند، نگهداری می‌شود. ظرفیت این غار حدود سه هزار جلد محصولات لبنی است که در خشکسالی‌ها تعداد پوست‌های حاوی لبنیات به حداقل کاهش می‌یابد. به دلیل نزدیک بودن سقف غار به سطح زمین هنگام حرکت در غار (به دلیل خطر ریزش) باید به حالت خمیده حرکت کرد. دالان اصلی غار شرقی- غربی است. در طول این دالان، وجود تخته‌سنگ‌های گچ و آهک، سکوهای مناسبی برای قرار دادن پوست‌های لبنیات فراهم کرده است. در حال حاضر به دلیل ریزش‌های غار امکان دسترسی به مناطق انتهایی غار امکان‌پذیر نیست. کاربری این غار سردخانه طبیعی بوده که ورودی آن با حفاظ فلزی که از سوی دهیاری اروانه تعبیه شده مسدود است. ورودی به‌دلیل ارتفاع از بستر اصلی غار کمی مشکل است. بعد از ورود به دهانه غار و طی حدود ۲۰ متر که در برخی نقاط ارتفاع غار به علت ریزش پایین است به دو راهی شرقی و غربی می‌رسیم که قسمت شرقی به علت ریزش مسدود بوده و غار در قسمت غربی ادامه دارد. بعد از ورود به دالان غربی، غار در حدود ۱۰۰ متر ادامه می‌یابد. این غار با چشم‌اندازهای زیبا و نقوش حاصل شده به ترکیبات کارستی و  نمکی علاوه بر کاربری سردخانه و برای نگهداشت مواد با استفاده از خاصیت گندزدایی مورد توجه اهالی منطقه بوده و در دامنه کوهی با لایه‌های گچی قرار دارد. قدمت این غار نیز مربوط به دوران سوم زمین‌شناسی است.

در این پژوهش به شیوه سنتی فرآوری پنیر در مغار روستای اروانه پرداخته می‌شود که شامل سه مرحله تهیه شیر از گوسفند، آماده‌سازی مراحل تهیه پنیر و عمل‌آوری پنیر در مغار روستای اروانه است.

شیوه سنتی فرآوری پنیر در ییلاقات روستای اروانه (هواخورسو، گردِلش، وِی، پای در تنگه مرز، خِنزی، آشنی و …) انجام می‌شود. به دلیل وجود آب طبیعی مناسب و سرد بودن ییلاقات، شیر دام‌ها از کیفیت بالایی برخوردار بوده که قاعدتاً پنیر تولیدی نیز دارای کیفیت بالایی است. در ابتدا گوسفندان را به قسمت بَره (در اصطلاح محلی، محل تجمع گوسفندان قبل از دوشیدن) برده و بعد از عبور از قسمت کیم بَره (در اصطلاح محلی، محل عبور گوسفندان برای دوشیدن) وارد جلو بَره (در اصطلاح محلی، محل دوشیدن گوسفندان) شده و دوشیده می‌شوند.

شیوه سنتی ساخت سرمه شاهرود

سرمه یکی از لوازم آرایشی قدیمی است که از گذشته زنان برای زینت چشم خود از آن بهره می‌بردند. سرمه علاوه بر کاربرد زینتی دارای خواص درمانی فراوانی نیز هست. امروزه با توجه به تنوع انواع لوازم آرایشی مختلف استفاده از سرمه بسیار کم‌رنگ شده است

طرز تهیه سرمه چشم با مغز بادام شیرین

در گذشته استفاده از انواع سرمه برای زیبایی و  تقویت  هر چه بیشتر ابرو و مژه و با هدف بهره بردن از خواص درمانی آن مرسوم بود. انواع سرمه در گذشته  به روش‌های مختلف سنتی تهیه می‌شد اما امروزه جای خواص درمانی آن را مواد شیمیایی  گرفته‌ است که  فقط برای زیبایی چشم و ابرو مورد استفاده قرار می‌گیرد و در برخی موارد با توجه به کیفیت نامطلوب ریزش ابرو و مژه نیز می‌شود.

بهترین سرمه برای چشم سرمه بادام شیرین است. برای این کار ابتدا تعدادی بادام را مغز کرده یک عدد سوزن یا میله باریک را درون مغز بادام فرو برده و روی حرارت نگه می‌دارند وقتی‌که مغز بادام شروع به سوختن کرد، بشقاب چینی روی آن گذاشته، همراه با سوختن بادام دود حاصل به‌مرور بر روی ظرف نقش بسته و سرمه را به وجود می‌آورد.

پس از سوختن مغزها اندکی صبر کرده تا بشقاب چینی خنک شود سپس با چاقو و یا جسمی نوک‌تیز دوده نقش بسته بر روی ظرف را تراشیده و درون سرمه‌دان می‌ریزند. همچنین مقداری پیه بز به دوده افزوده می‌شود تا باعث جمع شدن دوده‌ها و ماندگاری بیشتر سرمه بر چشم شود.

خواص درمانی سرمه

از مهمترین خواص سرمه می‌توان به تقویت چشم، ضد التهاب، رفع سوزش و اشک، تقویت ابرو و پرپشت کردن مژه و ابرو اشاره کرد، از مهم‌ترین خواص سرمه تقویت و جلای بینایی و رفع  چرک و آلودگی از چشم است که افراد بیمار از آن بهره می‌برند.

شیوه سنتی تهیه تلی در شاهرود

تِلی telli یک ماده طبیعی است و خواص آنتی باکتریایی و ضد قارچی دارد. علاوه بر این، تعادل پوست سر را حفظ کرده و مانع به هم خوردن تعادل طبیعی مو می‌شود. یکی از خصوصیات تلی  این است که می‌تواند موها را تغذیه کند. این ماده همانند یک مرطوب‌کننده برای پوست عمل می‌کند. زنانی که بعد از رنگ کردن موهای خود با  خارش پوست سر و یا  خشکی مو مواجه می‌شوند بهتر است از این ماده معجزه‌آسا برای درمان موی سر خود بهره ببرند.

از جمله خواص تلی می‌توان به  حفظ تعادل و تمیز نگاه‌داشتن پوست سر، حفظ تعادل طبیعی اسیدی پوست سر، براق، نرم و انعطاف‌پذیر کردن مو،  تسکین سردرد، ترمیم و تقویت مو و کمک به حفظ سلامت پوست سر اشاره کرد.

مواد لازم برای تهیه تلی عبارت است از گل ختمی سفید، گل زوفا، گل‌گاوزبان، کف دریا، عناب، گل بابونه،  برگ اکالیپتوس،  صمغ درخت زردآلو- که در اصطلاح محلی به آن ” النگور elengur ” می‌گویند-، کتیرا، پوست تازه پسته،  سدر،  قهوه،  کاکائو،  گل رخت شور،  گل‌سفید،  نخود،  لوبیا،  لوبیا چشم‌بلبلی، گندم، لپه، ماش، عدس، هسته آلبالو، سیب درختی، تخم خیار، پوست خیار، تخم خربزه، بادام تلخ و شیرین،  مغز پسته، گردو، ذرت، فندق، روغن نارگیل، روغن‌زیتون، شیر، روغن زرد محلی و  زرده تخم‌مرغ.

* گزارش از هانی رستگاران، پژوهشگر میراث‌فرهنگی و مسئول ثبت آثار و تعیین حریم میراث ملی استان سمنان

مرتبط:

مرمت دالان رحمت‌الهی کدیور سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان

میامی _سرزمین کاروانسرا ها

در ادبیات تاریخی واژگان مشابهی برای کاروانسرا وجود دارد که تفکیک آن‌ها از یکدیگر دشوار است. کلماتی مانند ساباط، کاربات، خان، زاویه، خانقاه، ربات و منزلگاه از این دسته‌اند. در دایره المعارف لاروس، کاروانسرا، مهمانخانه و پناهگاهی برای بیتوته مسافران در دسته‌های بزرگ تعریف شده است، آنچه در این میان ساده و روشن به نظر می‌رسد این است که کاروانسرا ساختمانی برای کاروان است. دقت در این واژه آشکار  می‌کند که کاروان از کلمه کاربان ریشه دارد. بدون تردید کاروانسرا واژه اصیل ایرانی است. این کلمه از زبان پهلوی اشکانی مشتق شده است.

ریشه‌شناسی تاریخی کاروانسرا، حاکی از آن است که مفهوم و تعریف اصلی کاروانسرا در بعد تجاری و بازرگانی آن نهفته است، یعنی مکانی که کاروانیان برای تجارت و برای ممانعت از راهزنان و موانع طبیعی در آن رفت‌وآمد داشتند.

گذشته کاروانسراها نشان می‌دهد که پیدایش آن‌ها در ارتباط اقوام و ملت‌ها بوده است. در دوره هخامنشیان، اشکانیان، مغولان، سلجوقیان، عثمانی‌ها و صفویان که تجارت و بازرگانی در جغرافیای سیاسی هر یک از آن‌ها گسترش داشت، کاروانسراها رونق و توسعه یافتند. بنابراین تعریف ساده در مورد کاروانسرا  که توافق اهل‌ فن و دانش باشد، این است که کاروانسرا ساختمانی بزرگ در بیرون شهر و یا درون شهرها بوده که کاروانیان در وهله اول برای اهداف تجاری و بعدها برای مقاصد نظامی، سیاسی، دینی و اجتماعی از آن بهره می‌بردند.

پیشینه کاروانسرا

متون تاریخی ابداع و ایجاد کاروانسراها را  به تمدن ایران اسلامی نسبت می‌دهند. بنابراین با ایرانی بودن واژه کاروانسرا طبیعی است که احداث این بنا حاصل ذوق و ابتکار ایرانیان باشد.

واقعیت این است که بنیاد کاروانسرا به ایران پیش از اسلام برمی‌گردد. شرایط اقلیمی و گستره جغرافیایی سیاسی و نظامی هخامنشیان و از همه مهم‌تر شیفتگی آن‌ها در ارتباط با دیگر ملت‌ها، چاپارخانه‌هایی را به وجود آورد که مقدمه‌ای برای کاروانسرا شدند. بنابراین ایرانی‌ها برای اولین بار در تاریخ جهان سیستم ارتباطی شاهراه‌های اصلی و طولانی را سامان‌دهی کردند. چیزی که امروزه به‌عنوان کاروانسرا نامیده می‌شود در اصل تکامل ایستگاه‌های پستی هخامنشی و منزلگاه‌های تجاری و بازرگانی اشکانیان و ساسانیان در مسیر جاده بین‌المللی ابریشم است.

شهرستان میامی

میامی شرقی‌ترین شهرستان استان سمنان در مسیر تهران به مشهد است. این شهرستان از شمال با استان‌های گلستان و خراسان شمالی، از شرق با استان خراسان رضوی و از غرب با شهرستان شاهرود ارتباط دارد.

با توجه به قرار گرفتن این شهرستان در محور ارتباطی تهران – مشهد اهمیت ارتباطی و ترانزیتی آن از گذشته‌های دور مورد توجه بوده است. وجود هشت کاروانسرا در این شهرستان که عبارت‌اند از  کاروانسرای میامی، سپنج (جهان‌آباد)، میاندشت، عباس‌آباد، الحاک، صدرآباد، محمدآباد پل ابریشم و سنگی شریف‌آباد، خود گواه این مدعاست و این شهرستان را به سرزمین کاروانسراها مبدل کرده است.

میامی

مجموعه کاروانسراهای میاندشت

مجموعه کاروانسراهای میاندشت بزرگ‌ترین مجموعه کاروانسرای ایران شامل سه کاروانسرای صفوی و قاجار، چاپارخانه، کبوترخانه و ده میاندشت است که در ۴۰ کیلومتری شرق میامی در مسیر جاده میامی به مشهد قرار دارند. کاروانسرای غربی مربوط به دوره صفوی و دو کاروانسرای دیگر مربوط به دوره قاجار است.

کاروانسرای عباس‌آباد

در فاصله ۸۰ کیلومتری از مرکز شهرستان میامی، روستای تاریخی و هدف گردشگری عباس‌آباد  واقع ‌شده است. کاروانسرای عباس‌آباد به‌عنوان بزرگ‌ترین تک کاروانسرای شهرستان در دل بافت تاریخی و پلکانی عباس‌آباد یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های این روستاست که در مرکز روستای عباس‌آباد واقع شده است. کاروانسرای عباس‌آباد در دوره صفویه بنا و در دوره قاجار مرمت اساسی شده است.

کاروانسرای میامی

یکی از جاذبه‌های واقع در بافت تاریخی میامی، کاروانسرای میامی از کاروانسراهای زیبای عهد صفوی است.

کاروانسرای صدرآباد

این بنا از جمله کاروانسراهای دوره صفوی است که در محور تهران – مشهد احداث شده است. فرم این کاروانسرا مستطیل شکل و از نوع کاروانسراهای چهار ایوانی است، ورودی کاروانسرا از ضلع شمالی است و یک دالان در ورودی را به حیاط مرکزی متصل می‌کند. حیاط مستطیل شکل کاروانسرا در مرکز واقع شده و اطراف آن اتاق‌ها و شترخوان‌ها قرار دارند. در چهار گوشه کاروانسرا چهار برج وجود دارد و نیز در جداره خارجی دیواره ضلع شمالی ۱۲ رواق برای اسکان موقت تعبیه شده است. ازج تزیینات این بنا آجرکاری‌های سقف دالان ورودی است  او شالوده این بنا از آجر ختایی است.

کاروانسرای الحاک

کاروانسرای الحاک مربوط به دوره صفوی است. به علت ناامن بودن مسیر دسترسی به کاروانسرا در گذشته، فرم کاروانسرا حالت دژ دفاعی و قلعه نظامی داشته  و این بنا دارای هفت برج مراقبت بوده که هم‌اکنون سه برج آن باقی مانده است.

جاری بودن قنات الحاک و نیز درختان انار و بادام اطراف این کاروانسرا در کنار پوشش گیاهی خاص منطقه تفرجگاه مناسبی را برای گردشگران به‌خصوص در فصول پاییز و زمستان ایجاد کرده و مجاورت این بنا با منطقه حفاظت‌شده توران و کویر دوشاخ عباس‌آباد، بر اهمیت گردشگری آن افزوده است.

blank

کاروانسرای محمدآباد پل ابریشم

کاروانسرای محمدآباد پل ابریشم که قدمت آن مربوط به دوره صفویه است  در ۶۰ کیلومتری شمال شرقی میامی روستای محمدآباد واقع شده است.

کاروانسرای  سنگی  شریف آباد-رباط سنگی

این کاروانسرا که مربوط به دوره صفویه است دارای پلانی از نوع دو ایوانی است و مصالح آن در دیوارها از سنگ و گچ و طاق‌ها را با آجر بنا کرده‌اند، ایوان‌ها در ضلع شمالی و جنوبی بنا قرار دارد در چهار گوشه رباط چهار برج مدور وجود دارد، تعداد ۱۴ اتاق برای اسکان مسافران ساخته‌اند و اصطبل کاروانسرا در گوشه شمال غربی و شمال شرقی در طرفین ورودی قرار دارد. این کاروانسرا در ۴۰ کیلومتری  شمال  شرقی  میامی قرار داد.

کاروانسرای جهان‌آباد (سپنج)

در فاصله ۶۰ کیلومتری شمال شرق شهرستان میامی و در روستای بسیار کوچک جهان‌آباد، کاروانسرای تاریخی وجود دارد که مربوط به دوره ایلخانیان است. ایلخانیان برای آسایش کاروان‌ها در مسیر راه‌ها و جاده‌ها، کاروانسراهای بزرگ و زیبایی با توجه به اقلیم هر منطقه می‌ساختند. کاروانسرای جهان‌آباد به‌صورت چهار ایوانی و مستطیل شکل بنا شده است.

* گزارش از احسان ورامینی کارشناس روابط‌عمومی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان

مرتبط:

کاروانسرای رباط شرف _موزه آجرکاری ایران

کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج

کاروانسرای شاه‌ عباسی

تفاهم‌نامه‌ای برای گذرهای فرهنگی سمنان و دامغان

تفاهم‌نامه‌ ایجاد گذرهای فرهنگ و هنر در شهرهای سمنان و دامغان، میان موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، شهرداری سمنان، شهرداری دامغان و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان منعقد شد.

 امین عارف‌نیا ـ مدیرعامل موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر ـ در آیین انعقاد تفاهم‌نامه ایجاد گذرهای فرهنگ و هنر در استان سمنان با اشاره به پیشینه تاریخی شهرهای سمنان و دامغان گفت: تاریخ پر رمز و راز و فرهنگ غنی این شهرها در کنار آثار و مفاخر فرهنگی و هنرهای سنتی، ایجاد مکان‌های خلاق در این شهرها را ضروری می‌کند.

عارف‌نیا با اشاره به ویژگی‌های مکان‌های مورد تفاهم با شهرداری‌های سمنان و دامغان برای ایجاد گذر فرهنگ و هنر افزود: انجام مطالعات پایه، تهیه طرح مفهومی، انجام مطالعات و ارزیابی اقتصادی با هدف کاهش ریسک استقرار کسب و کارهای فرهنگی و هنری در این دو گذر و همچنین اعمال هویت بصری یکپارچه در این گذرها لازم است و باید همزمان با عملیات ساختمانی و اجرای تاسیسات دنبال شوند.

مدیرعامل موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر با اشاره به آسیب‌های کرونا برای کسب و کارهای فرهنگی و هنری، اضافه کرد: وظیفه ما پشتیبانی و مانع‌زدایی از کارآفرینان عرصه فرهنگ و هنر است و امیدوارم با واگذاری فضاها با تنفس از جانب شهرداری هر دو شهر و اعطای تسهیلات کارآفرینی به صاحبان کسب و کارها شاهد شکل‌گیری مکان‌های خلاق و پررونق در سمنان و دامغان باشیم.

عارف‌نیا افزود: استان سمنان در هنرهایی همچون دستباف‌های سنتی، سفالگری، گلیم بافی و همچنین آفرینش آثار فرهنگی دارای پیشینه و تولیدات فاخری است که باید در عرصه‌های ملی و جهانی دیده شوند. در همین راستا گذر فرهنگ و هنر فرصتی برای ارائه مجموعه‌ای از شکوفاترین تولیدات فرهنگی و هنری این شهر خواهد بود.

مدیرعامل موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر با تاکید بر ضرورت اجرای اقدامات مرمتی، عمرانی و فنی مرتبط با ابنیه هردو گذر تا پایان تیر ۱۴۰۰ خاطرنشان کرد: همزمان با عملیات عمرانی، دفتر تسهیل‌گری ایجاد گذرها در شهرهای سمنان و دامغان تشکیل و تمهیدات لازم برای شناسایی صاحبان کسب وکارهای دارای صلاحیت استقرار در گذرها، آموزش، تبلیغات و اطلاع‌رسانی را دنبال خواهند کرد.

عارف نیا در پایان ابراز امیدواری کرد با همکاری طرفین حداکثر تا نیمه مرداد ۱۴۰۰ گذرهای فرهنگ و هنر سمنان و دامغان افتتاح شوند.

در ادامه این نشست، سید محمد ناظم رضوی _ شهردار سمنان _ در سخنانی گفت: بر اساس برنامه‌ریزی که داشته‌ایم پیش‌بینی ما این است که مرمت بنا، محوطه‌سازی و اقدامات تاسیساتی و زیرساختی بنای در نظر گرفته شده برای ایجاد گذر فرهنگ و هنر حداکثر طی سه ماه به سرانجام برسد.

ناظم رضوی با اشاره به ویژگی های بافت تاریخی شهر سمنان گفت: بر اساس تفاهمی که با شورای اسلامی شهر سمنان انجام شده است، امکان توسعه فعالیت‌ها در سایر بناهای میراثی پهنه مذکور امکان‌پذیر است. در همین راستا مجموعه سوابق مرتبط با مطالعات در اختیار دفتر تسهیل گری ایجاد گذر فرهنگ و هنر قرار خواهد گرفت.

فرشید فلاح _ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی سمنان _ نیز با اشاره به نبود یک بازار متمرکز فرهنگی در سمنان، تصریح کرد: با هماهنگی‌های به‌عمل آمده با شهرداری سمنان، گذر فرهنگ و هنر سمنان در بهترین نقطه و در بافت تاریخی شهر ایجاد خواهد شد و خلاء نبود بازار فرهنگ و هنر در شهر سمنان پوشش داده خواهد شد.

او به لزوم بررسی گذرهای فرهنگ و هنر موفق در ایران نیز اشاره کرد و گفت: باید از تجربیات موفق در این حوزه و از مشاورین توانمند برایرسیدن به طراحی مطلوب در این حوزه، بهره ببریم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

سفری به چشمه قلقل دامغان

تجربه سفری کویری از دامغان به یزد ( بخش دوم)

تجربه سفری کویری از دامغان به یزد (بخش اول)

صدور ۲۲ موافقت اصولی در حوزه گردشگری سمنان

سرپرست معاونت گردشگری، سرمایه‌گذاری و تأمین منابع اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از صدور ۲۲ فقره موافقت اصولی در حوزه گردشگری در یک‌سال گذشته و در این استان خبر داد.

محمد طاهریان ۲۳ فروردین‌ماه ۱۴۰۰ با اعلام این خبر گفت: این موافقت‌های اصولی در حوزه سرمایه‌گذاری گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری بالغ بر ۲ هزار و ۹۹۳ میلیارد ریال صادر شده که پس از عملیاتی شدن این پروژه‌ها،  زمینه اشتغال ۷۲۸ نفر فراهم می‌شود.

سرپرست معاونت گردشگری، سرمایه‌گذاری و تأمین منابع اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان به صدور چهار مجوز ایجاد، اصلاح و تکمیل پروژه‌های گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری ۳۳۹ میلیارد ریال اشاره کرد و افزود: پس از بهره‌برداری از این پروژه‌ها،  شرایط اشتغال ۱۵۹ نفر فراهم می‌شود.

وی از بررسی ۶ نقشه طرح سرمایه‌گذاری در استان خبر داد و اضافه کرد: بیش از ۱۵۰ درخواست دریافت شده از طریق سامانه صدور موافقت اصولی برای ایجاد تأسیسات گردشگری در زمینه مجتمع گردشگری، سفره‌خانه سنتی، اقامتی و پذیرایی، گردشگری سلامت، مرکز تفریحی و سرگرمی، محیط و پارک طبیعی گردشگری نیز در سال گذشته مورد بررسی قرار گرفته است.

سرپرست معاونت گردشگری، سرمایه‌گذاری و تأمین منابع اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یادآوری کرد: در استان سمنان ۹۰ اقامتگاه بوم‌گردی، ۱۵ هتل و مهمان‌سرا، ۱۴ اقامتگاه سنتی، پنج مهمان‌پذیر، پنج مجتمع گردشگری، ۷۹ خانه مسافر، یک هتل‌آپارتمان، دو مرکز تفریحی‌سرگرمی، یک اردوگاه، یک متل، ۳۱ دفتر خدمات مسافرتی، ۴۲ رستوران بین‌راهی، ۱۹ سفره‌خانه سنتی و سه موسسه آموزش گردشگری فعال است.

منبع:ایسنا

مرتبط:

جوانمرد قصاب در حمام پهنه سمنان

میراث هزاره‌ها در شهر سمنان

جادوی زمین و آسمان در اوپرت سمنان