نوشته‌ها

بحران گردشگری و انتقاد از ۳ وزارتخانه

فعالان گردشگری با انتقاد از عملکرد وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در دوران کرونا، سیاست وزارتخانه‌های امور خارجه و بهداشت را در محدود کردن ویزای ایران به چالش کشیدند و از رها کردن نیروهای متخصص گردشگری به حال خود گله کردند.

کوچ بزرگ متخصصان گردشگری، وام‌های حمایتی که به بدهکاری کلان گردشگری تبدیل شده، دخالت‌های بخش دولتی در امور بخش خصوصی، واگذاری مسؤولیت نمایشگاه‌های خارجی با دستور حاکمیتی، ماجرای مقاومت بدنه وزارت خارجه با لغو ویزای ایران برای عمان و بی‌توجهی به گردشگری از جمله مباحث و دغدغه‌هایی بود که فعالان گردشگری در گفت‌وگویی حدودا پنج‌ساعته در کلاب‌هاوس، با حضور تعدادی از رؤسای تشکل‌های خصوصی به بحث گذاشتند. در این گفت‌وگوی چالشی، مدیرعامل کانون جهانگردی و اتومبیلرانی به نوعی تنها مدیر دولتی حاضر بود که خود نیز نسبت به بی‌توجهی‌های حاکمیت به موضوع گردشگری انتقاد کرد.

امیدوارم یک رفت و روب اساسی انجام دهیم

حرمت‌الله رفیعی ـ رییس هیأت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران ـ در این گفت‌وگو که با موضوع «کوچ شغلی متخصصان گردشگری» برگزار شد، تخمینی گفت: مجموع نیروی انسانی که مستقیم در گردشگری شاغل است احتمالا به بیش از ۱۲۰ هزار نفر برسد که اکنون نیمی از آن‌ها از صنعت گردشگری خارج شده‌اند. ما بیشتر از ۵۰ درصد نیروی شاغل مستقیم و غیرمستقیم در این صنعت را از دست داده‌ایم که بازگرداندن آن‌ها سخت خواهد بود. تقاضای ما این است که اجازه دهند بخش خصوصی کار کند. تشکل‌های خصوصی هم باید توجه کنند تا ید واحد نشوند نمی‌توانند کاری را از پیش ببرند.

او ادامه داد: گردشگری لطمه بزرگی خورده، در همه دنیا از آن حمایت شده است، ولی اینجا پای این صنعت را گرفته‌ایم و کشان‌کشان می‌بریم که زخم دیگری به آن وارد شود.

رفیعی همچنین از ورود و نفوذ بخش‌های غیرمرتبط به حوزه گردشگری انتقاد کرد و با اشاره به توافق وزارت امور خارجه و وزارت بهداشت برای برخورد انحصاری در صدرو ویزای ایران و محدود کردن آن فقط به بیماران خارجی، اظهار کرد: صدور ویزای توریستی بیشتر از یک سال است که متوقف شده و درحال حاضر ویزا فقط برای شرکت‌های تسهیل‌گر وزارت بهداشت صادر می‌شود. بررسی کنید افرادی که ویزای درمانی ایران را درخواست کرده‌اند، برای چه به ایران آمده‌اند. امیدوارم روزی در محکمه‌ای پاسخگو باشند.

آیا همه آن دغدغه‌هایی که وزارت بهداشت برای بیمار خارجی دارد و از قبل تا بعد از سفر، وضعیت او را رصد می‌کند، برای بیمار ایرانی هم دارد؟ 

وی اضافه کرد: به بهانه نام‌های مختلفی که روی گردشگری گذاشته‌اند، همه دستگاه‌ها وارد این حوزه شده‌اند؛ از وزارت ورزش گرفته تا بهداشت. هر گردشگری که به ایران می‌آید قطعا برای سلامت روان خود سفر کرده، پس یعنی کار آن را باید وزارت بهداشت انجام دهد!؟ این دخالت‌ها مخل درآمد اقتصادی گردشگری و معضلی برای ما شده است.

او با اشاره به اظهارات رییس اداره گردشگری سلامت وزارت بهداشت در همایش دانشگاه امام صادق درباره فرایند جذب بیمار خارجی، اظهار کرد: آیا همه آن دغدغه‌هایی که وزارت بهداشت برای بیمار خارجی دارد و از قبل تا بعد از سفر، وضعیت او را رصد می‌کند، برای بیمار ایرانی هم دارد؟

رفیعی مدعی شد: شواهد و گزارش‌ها نشان می‌دهد این وزارتخانه بیشتر دنبال کسب‌وکار و منافع مادی خود است.

او عملکرد معاونت گردشگری در دوران کرونا را نیز به نقد کشید و بیان کرد: به نظرم این معاونت دغدغه‌ای برای کار ندارد و اتفاقا دنبال آینده کاری خود با پایان عمر دولت است. متاسفانه در این دوران سخت، به اندازه ارزنی به گردشگری کمک نشده است. چه حمایتی کردند؟ چه وامی دادند؟ همه بدهکارتر شده‌اند. از اول هم گفته بودم که این وام عده‌ای سودجو را پروار می‌کند. قبول داریم که متولی توان حمایت ندارد. به هر حال، باید این یکی دو ماه را صبر کنیم و امیدواریم جاروی خوبی دستمان باشد تا بعد یک رفت و روب اساسی انجام دهیم.

او سپس با این شعر که «گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من/ آنچه البته به جایی نرسد فریاد است»، گفت: ما نباید از دولت خواهش کنیم که به گردشگری کمک کند، بخش خصوصی باید دستور بدهد، با استدعا کار پیش نمی‌رود. تا بخش خصوصی به این نتجیه نرسد که ولی نعمت گردشگری است، وضع تغییر نمی‌کند و همه وزارتخانه‌ها برای ما تصمیم می‌گیرند.

بیمه راهنمایان گردشگری

بی‌توجهی حاکمیت به گردشگری 

حسین اربابی ـ مدیرعامل کانون جهان‌گردی و اتومبیل‌رانی ـ که جزو مجموعه‌های اقماری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به شمار می‌آید، در دفاع از عملکرد این وزارتخانه در دوران کرونا با بیان این‌که هر کاری از دست این وزیر میراث فرهنگی و گردشگری برآمده انجام داده است، مشکل را متوجه بی‌توجهی حاکمیت به صنعت گردشگری دانست و با ذکر یک مثال گفت: زمانی که می‌خواستیم ویزای ایران را برای عمان لغو کنیم، به شدت با بدنه وزارت امور خارجه درگیر بودیم، چون اعتقادی به این کار نداشت و عاقبت آقای ظریف و مونسان پشت درهای بسته، تفاهم‌نامه لغو ویزای ایران برای عمان را امضا کردند.

او ادامه داد: تجربه ما نشان می‌دهد در مجموعه حاکمیتی هیچ اولویتی برای گردشگری وجود ندارد. همه می‌دانند کسب و کار گردشگری خراب است، اما آیا سازمان تامین اجتماعی از حق بیمه کارمندان می‌گذرد؟ وقتی گفته می‌شود تعطیل کنید آیا دولت حاضر است درآمد بخش تعطیل گردشگری را تامین کند؟ واقعیت این است که اهمیتی ندارد. زمانی در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی متوجه شدیم همه دستگاه‌ها از صندوق توسعه ملی برداشت می‌کنند، ما هم گزارشی در حوزه خود تهیه کردیم و گفتیم اگر یک میلیارد یورو در این صنعت تزریق شود بسیاری از مشکلات را می‌توان حل کرد، اما آن درخواست ما در پیچ و خم آب و برق و نان گم شد. وقتی برنامه ششم توسعه را آماده کردند، هیچ اثری از گردشگری نبود، با کمک یکسری دلسوز صنعت گردشگری، چند ماده به این سند اضافه شد.

زمانی که می‌خواستیم ویزای ایران را برای عمان لغو کنیم، به شدت با بدنه وزارت امور خارجه درگیر بودیم، چون اعتقادی به این کار نداشت و عاقبت آقای ظریف و مونسان پشت درهای بسته، تفاهم‌نامه لغو ویزای ایران برای عمان را امضا کردند

اربابی نقد ظریفی هم به بخش خصوصی کرد و افزود: این بخش تنها است. وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، دولت است، یک گردشگر هم وارد نکرده. ما حلقه مفقوده داریم، با این حال فکر می‌کنیم سیاست‌مان عالی بوده است. این حلقه مفقوده در ارتباط با بخش خصوصی است. اعتقادم بر این است که سیستم معیوب است و بخش خصوصی از آنچه هست باید قوی‌تر شود تا بر دولت غالب شود. بخش خصوصی گردشگری باید رشد کند.

رفیعی ـ رییس هیأت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران ـ در ادامه این اظهارات که با واکنش تند فعالان بخش خصوصی حاضر در این گفت‌وگو مواجه شد، گفت: دولت اجازه نمی‌دهد بخش خصوصی بلند شود. همه گرفتاری ما از این است. پای ما را گرفته‌اند و اجازه نمی‌دهند بلند شویم. یک جا را درست می‌کنیم، در جای دیگر سنگ می‌اندازند. همین دولت که به بخش خصوصی انتقاد می‌کند چرا بیشتر گردشگر از کشور خارج می‌کند، مگر خودش مجوزهای آژانس‌ها را نداده است؟ خودش ۹۹.۵ درصد آژانس‌ها را خروجی کار کرده و نیم درصد را ورودی کار کرده است، حالا که سه‌هزار آژانس بنا به سیاست غلط بخش دولتی، در گردشگری خروجی فعال شده‌اند، ایراد می‌گیرد. دولت عامل این اتفاق بوده، نه بخش خصوصی.

اربابی هم در پاسخ گفت: اصلا همین پافشاری و مطالبه‌گری بخش خصوصی باعث شده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بخشنامه مربوط به صدور مجوز را اصلاح کند و فرآیند صدور مجوز آژانس را تغییر دهد. وقتی مطالبه از سوی بخش خصوصی قوی باشد، دولت در مقابل مجبور به سر خم کردن است.

رفیعی به این اقدام هم اعتراض کرد و سوال پرسید بخش خصوصی کجای تدوین چنین بخشنامه‌ای بوده است، و در ادامه گفت: زمانی که برنامه گردشگری را به مجلس دادند، این نمایندگان مجلس بودند که به بخش خصوصی خبر دادند. آن برنامه از نظر ما هیچ ارزشی ندارد، وقتی در تدوین آن هیچ نظری از ما گرفته نشده است.

ابراهیم پورفرج ـ رییس هیأت مدیره جامعه تورگردانان ایران ـ نیز در ادامه درباره دخالت دولت در گردشگری، گفت: زمانی برگزاری نمایشگاه‌های خارجی بین کانون جهانگردی و اتومبیلرانی و این جامعه تقسیم مسؤولیت شده بود، اما چرا سال ۹۸ با زور و دستور حاکمیتی همان چند نمایشگاه را از ما گرفتند و به یک شرکت دیگر دادند، نمایشگاه هم برگزار نشد و پول آژانس‌ها را هم بعد از دو سال هنوز برنگردانده‌اند. این همان دخالتی است که پای ما را گرفته.

دیپلماسی گردشگری

بعد از ۴۰ سال چه پیش‌بینی‌هایی برای مدیریت بحران شده؟

سهراب شرفی از اتاق بازرگانی استان فارس نیز گفت: بخش خصوصی به اندازه‌ای که قوانین اجازه داده، سرمایه‌گذاری کرده است. این وزارتخانه است که از ابزار و دانش باید استفاده کند. وزارتخانه‌ای که نمی‌داند چگونه از ابزار موجود استفاده کند، وجودش چه معنایی دارد؟ وزارتخانه باید در بدنه دولت قدرت داشته باشد که جریان را هدایت کند. این وزارتخانه که تازه متولد شده و گرفتار پیچیدگی‌های چند ده ساله نیست، از آن انتظار می‌رود در مجلس با قدرت و شهرت بیشتری حضور پیدا کند و بتواند صنایع دیگر را متقاعد کند که روی گردشگری تاثیر بگذارند.

او استراتژی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را زیر سوال برد و افزود: از زمانی که سازمان به وزارت تبدیل شده هیچ برنامه و استراتژی توسعه‌ای نداشته و تحولی ایجاد نکرده است. اگر ۵۰ درصد آن نگاهی که در ترکیه و مالزی به گردشگری دارند، در ایران وجود داشت وضع ما این‌گونه نبود و این صنعتِ ارزشمند به کما نمی‌رفت.

محمدرضا اکبری ـ کارشناس ارشد و پژوهشگر گردشگری ـ نیز این سوال را پرسید که بعد از گذشت ۴۰ سال چه پیش‌بینی‌هایی برای مدیریت بحران در گردشگری شده است، و در ادامه گفت: با این‌که سند راهبردی توسعه گردشگری اوایل همه‌گیری کرونا تصویب شد، ولی متاسفانه در آن، برنامه‌ای برای مدیریت بحران درنظر گرفته نشده است، چه از جانب بخش خصوصی و دولتی. ما سال‌هاست در حوزه گردشگری کار می‌کنیم و همیشه نقد کرده‌ایم حالا باید راه‌کاری برای خروج از بحران داشته باشیم.

آقای نمکی مسؤول دفاع از گردشگری نیست. این موضوع به ما برمی‌گردد، تا کنون به کجا برنامه داده‌ایم و حقانیت خود را چگونه اثبات کرده‌ایم که اگر مردم سفر بروند به مشکل برنمی‌خوریم

او درباره مطالبه بخش خصوصی برای مذاکره با ستاد ملی کرونا با هدف تغییر سیاست‌ها، اظهار کرد: وظیفه وزیر بهداشت دفاع از بهداشت کشور است، آقای نمکی مسؤول دفاع از گردشگری نیست. این موضوع به ما برمی‌گردد که تا کنون به کجا برنامه داده‌ایم و حقانیت خود را چگونه اثبات کرده‌ایم که اگر مردم سفر بروند به مشکل برنمی‌خوریم. اگر برنامه ‌داشتیم می‌توانستیم آن‌ها را قانع کنیم.

محمدرضا پوینده، مدیرعامل گروه هتل‌های ایرانگردی و جهانگردی متعلق به سازمان تامین اجتماعی نیز درباره تعطیلی و بیکاری گسترده در گردشگری، اظهار کرد: وزارت بهداشت تصویر درستی از گردشگری ندارد، چرا سایر صنایع شاهد تعطیلی‌های گسترده نبودند، چون در سطح حاکمیت و دولت جایگاه تعریف‌شده‌ای دارند که حتی وزارت بهداشت هم نمی‌تواند مانع آن‌ها شود.

او همچنین تبلیغات و بازاریابی گردشگری را نقطه صفر دانست و با طرح این سوال که در دوران کرونا، کدام دستگاه چه بازاریابی‌ای داشته است، گفت: بازاریابی گردشگری به حضور چند نمایشگاه خارجی و شرکت انحصاری ۱۰۰ آژانس واردکننده توریست محدود شده است. گردشگری باید به گفتمان ملی تبدیل شود.

پورفرج، رییس هیأت مدیره جامعه تورگردانان ایران در پاسخ به این اظهارنظر گفت: ما سالی ۱۱ نمایشگاه خارجی می‌رویم که پول آن را خودمان می‌دهیم. دو سال پیش وزیر میراث فرهنگی و گردشگری گفت پول زمین را می‌دهد و ما غرفه را برپا کنیم. وقتی نمایشگاه برگزار شد و هزینه صرف‌شده را مطالبه کردیم، پول را ندادند. بازاریابی گردشگری وسیع‌تر از نمایشگاه است. بعضی از آژانس‌ها سالی ۲۰ سفر می‌روند تا شرکت خارجی را ببینند و گفت‌وگو کنند. نمایشگاه فقط یکی از ابزارهای کار ما است. بخش دولتی این را بداند، نمایشگاه ابزار خوبی برای بازاریابی گردشگری است. آیا در آلمان همه ۲۰۰ کشور که در نمایشگاه شرکت می‌کنند، اشتباه کرده‌اند و فقط ما درست فکر می‌کنیم که حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی را زیر سوال می‌بریم!؟

صنعت گردشگری

خروج ۹۰ درصد راننده‌ها از صنعت گردشگری

حسین بهرامی، مدیر یک شرکت خدمات حمل و نقل توریستی هم با اشاره به موضوع این گفت‌وگو، اظهار کرد: از یک سال پیش، ۹۰ درصد نیروهای شاغل در بخش حمل و نقل گردشگری تغییر حرفه داده‌اند، وامی هم به این بخش تعلق نگرفته است. بیشتر ماشین‌ها هم اقساطی بودند که فقط سه ماه تعویق در پرداخت وام داشتند. این صنف که یادی هم از آن نمی‌شود، با همه زحمتی که برای آموزش راننده‌های ترمینالی آن کشیده بودیم، از بین رفته است.

سهند عقدایی، عضو جامعه تورگردانان نیز با اشاره به دغدغه جهانی برای افزایش حجم تقاضای سفر در سال ۲۰۲۲، گفت: محرومیت مردم از سفر به مدت دو سال، واکسیناسیون و بازگشت به برجام، مجموعه عواملی است که احتمال افزایش تقاضا برای سفر به ایران را در ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۲ مطرح کرده و به تبع آن، این نگرانی وجود دارد که با بی‌برنامگی اتفاقات سال ۹۲ تکرار نشود، که قیمت هتل‌ها با سرازیر شدن گردشگران به ایران، یکباره افزایش چشمگیری پیدا کند و از سوی دیگر، با کمبود زنجیره تأمین خدمات مواجه شویم. باید از حالا فکری برای آینده داشته باشیم.

همچنین علیرضا رییسی ـ عضو جامعه هتلداران اصفهان ـ نگاهی داشت به محدودیت‌هایی که در این استان بر اثر تصمیم‌های سلیقه‌ای اعمال شده است و گفت: با این‌که هتل‌ها در یک سال گذشته پروتکل‌ها را به‌درستی رعایت کردند و حتی کارت ایمنی تهیه شده، ولی متاسفانه اداره بهداشت با سیستم گردشگری جنگ دارد. از طرفی، اقساط وام‌ها که امهال نشد، مشکلات عدیده‌ای را به وجود آورده است. اداره برق هم اگر یک ماه پول نگیرد، سریع برق هتل را قطع می‌کند. حمایت‌ها فقط در حد شعار بوده است.

اقساط وام که امهال نشد، پول برق را هم ندهیم سریع برق را قطع می‌کند. چه حمایتی شده؟ فقط در حد شعار بوده

امیرمسعود لوافان، عضو دیگر جامعه هتلداران اصفهان نیز این سوال را مطرح کرد که بعد از کوچ متخصصان گردشگری چه اتفاقی خواهد افتاد و پروژه‌هایی که در پایه متوقف شده چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد، و در ادامه گفت: وزیری که در آینده می‌آید لطف کند کاری با تشکل‌های خصوصی گردشگری نداشته باشد و اجازه دهد کار کنیم.

او با اشاره به توقف آموزش‌ها به‌ویژه در هتل‌ها همزمان با شیوع ویروس کرونا و کاهش تقاضا برای تحصیل در رشته‌های دانشگاهی گردشگری ادامه داد: واکسن برای گردشگری خیلی مهم است و مشاغل این حوزه باید در اولویت قرار گیرند. چرا کارشناسِ هتل نباید واکسن بزند اما همان نیرو وقتی به کارخانه کنسروسازی می‌رود، واکسن می‌زند. وقتی همکاران ما می‌بینند در این حوزه آینده‌ای نیست، برای خروج از آن تردید نمی‌کنند.

محمدابراهیم لاریجانی ـ مدیرکل اسبق دفتر بازاریابی و تبلیغات گردشگری ـ هم درباره خروج نیروهای متخصص از گردشگری، گفت: شنیده‌ام برخی از نیروها در املاک مسکن مشغول شده‌اند و کسی را که طعم پول املاک را چشیده باشد مگر می‌شود به گردشگری برگرداند؟

او همچنین خواست درباره افرادی که در بخش دولتی مانع فعالیت بخش خصوصی شده‌اند شفاف‌تر صحبت شود و گفت: بخش خصوصی از یک طرف از حمایت‌های دولت تشکر می‌کند و از طرف دیگر آن را عامل نفاق می‌داند. شفاف بگوید آن‌هایی که دست و پای این بخش را بسته‌اند چه کسانی هستند.

فرید جواهرزاده، رییس انجمن علمی طبیعت‌گردی ایران و دکترای اقتصاد گردشگری نیز گفت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در موضوع کرونا بسیار منفعل عمل کرد، اما تشکل‌ها چه کار شایسته‌ای انجام دادند؟ در تشکل‌ها یک‌دستی و یک‌صدایی نداشتیم. چرا وقتی وام حمایتی کرونا را دادند با علم به مشکلات بعد، بنگاه‌ها زیر بار آن تسهیلات رفتند و مقاومت نکردند؟

او درباره پیشنهاد انتخاب وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی توسط بخش خصوصی، بیان کرد: وزیر گردشگری باید از حالت شعاری خارج شود. تا وقتی گردشگری برای دولت دغدغه و اولویت نیست، وزیر چه از بیرون و یا دورن باشد، فرقی نمی‌کند.

عطا فرزام از فعالان گردشگری هم درخواست کرد انتظاری از بخش دولتی نداشته باشند و روی آینده متمرکز شوند، چرا که مذاکرات برجام، تغییراتی را در حجم تقاضای سفر به ایران ایجاد کرده است. او گفت: باید آمادگی پذیرش را پیدا کنیم. جدی فکر کنیم اگر با رشد زیاد گردشگر مواجه شدیم چه کنیم؟ اگر همان اتفاق برجام در سال ۹۲ دوباره تکرار شود چه برنامه‌ای داریم؟

همچنین هومر برقانی، نماینده بازاریابی وازت گردشگری تایلند در ایران پیشنهاد کرد روی ظرفیت گردشگری ایران بیشتر کار شود، در شرایطی که از دولت نمی‌توان انتظار حمایت و کمک داشت، همان‌طور که در چهار دهه اخیر کاری برای این صنعت نکرده است. بخش خصوصی فکری به حال گردشگری کند.

پیشنهاد استفاده از سهمیه ویزای تجاری در شرایط توقف صدور ویزای توریستی برای برگزاری تورهای آشناسازی، خلاء آمار نیروی شاغل در گردشگری که سنجش اثر اقتصادی این صنعت را بی‌اعتبار کرده است، برنامه بخش خصوصی برای واکسیناسیون نیروی انسانی شاغل در این حوزه خارج از برنامه دولت، دستمزد راهنمایان و تلاش برای انتخاب وزیر میراث فرهنگی و گردشگری در کابینه بعدی توسط بخش خصوصی، از دیگر پیشنهادها و مباحثی بود که از سوی دیگر فعالان گردشگری مطرح شد.

منبع: ایسنا

مرتبط:

کاهش تاثیرات کرونا در گردشگری با استفاده از خلاقیت و نوآوری

پرونده‌های ایران روی میز یونسکو

ایران درحالی پرونده‌های «جشن یلدا»، «جشن مهرگان»، «مهارت ساختن و نواختن عود»، «ترکمن‌دوزی»، «نوغان‌داری» و «ابریشم‌ریسی» را برای ثبت در فهرست جهانی به یونسکو فرستاده که حضور جدی رقبا در ثبت انحصاری و فوری بعضی پرونده‌ها همچنان تهدیدی برای میراث ایران است.

محمدحسن طالبیان ـ معاون میراث فرهنگی خبر داد که در اجلاس مجازی کمیته میراث ملموس جهانی که قرار است تیر یا مردادماه امسال برگزار شود، دو پرونده «منظر فرهنگی هورامان» و «راه‌آهن سراسری ایران» مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. علاوه بر این‌ها، پرونده‌های «کاروانسراهای ایرانی» با ۵۶ کاروانسرا از دوره‌های مختلف تاریخی در ۲۴ استان کشور، «دیزمار»، «نقش رستم و نقش رجب» و «کلیسای وانک» به یونسکو ارسال شده که این سه پرونده آخر به صورت الحاقی به پرونده‌های جنگل‌های هیرکانی، تخت جمشید و کلیساهای ارامنه ایران اضافه خواهد شد.

به گفته معاون میراث فرهنگی، در نوروز ۱۴۰۰ سه پرونده «ترکمن‌دوزی» به صورت مشترک با کشور ترکمنستان، «نوغان‌داری و ابریشم‌ریسی» مشترک با کشورهای ترکیه، افغانستان، آذربایجان، ترکمنستان، تاجیکستان و ازبکستان و «جشن یلدا» به‌صورت مشترک با کشور افغانستان برای طرح در اجلاس ۲۰۲۲ به یونسکو فرستاده شده است.

او اضافه کرد: سال گذشته در پانزدهمین اجلاس کمیته میراث جهانی ناملموس از چهار پرونده ارسالی، پرونده‌های «مهارت ساختن و نواختن عود»، به صورت مشترک با کشور سوریه و «جشن مهرگان» به شکل مشترک با تاجیکستان به دلیل اصلاحاتی ریفر شد (ریفر به معنای امکان بررسی پرونده در چرخه‌ بعدی (اجلاس‌های بعدی) است)، این دو پرونده امسال با اصلاحات انجام‌شده و محدودیت‌های اعمال‌شده (هر کشور یک پرونده)  به یونسکو ارسال شد.

به گزارش ایسنا، برخی کارشناسان مطلع از دلایل پذیرفته نشدن پرونده «عود» گفته بودند: تهیه این پرونده با مشارکت سوریه و بدون در نظر گرفتن دیگر کشورهای عربی که عود در آن‌ها رواج دارد، اقدامی خطا بود. این پرونده توسط کسانی تهیه شد که پرونده کمانچه را تهیه کرده بودند. این‌که پرونده کمانچه از نظر کارشناسی، پرونده موفقی بود و در فهرست یونسکو ثبت شد و به همین دلیل هم انتظار می‌رفت که عود نیز در فهرست ناملموس یونسکو جهانی شود.

از سوی دیگر، گفته شده بود پرونده عود را با عجله از روی پرونده کمانچه رونویسی کرده‌اند.

«برنامه ملی برای پاسداری از هنر سنتی خوش‌نویسی در ایران» پرونده دیگری از ایران است که سال گذشته به یونسکو فرستاده شد و به گفته معاون میراث فرهنگی، قرار است آذرماه ۱۴۰۰ در شانزدهمین اجلاس کمیته میراث ناملموس که در سریلانکا برگزار می‌شود، مورد بررسی قرار گیرد.

ایران درحالی چنین پرونده‌ای را به یونسکو پیشنهاد کرده که ۱۷ رقیب جدی در ارتباط با خوش‌نویسی دارد. ۱۶ کشور عربستان سعودی، عراق، اردن، لبنان، فلسطین، یمن، مصر، الجزایر، تونس، مراکش، کویت، امارات، عمان، بحرین، سودان و موریتانی پرونده‌ای با عنوانِ «خوش‌نویسی عربی، دانش، مهارت و شیوه‌ها» (Arabic calligraphy, knowledge, skills and practices)  تدوین کرده و به یونسکو تحویل داده‌اند. از طرفی، ترکیه با ارسال پرونده‌ای به نام «حُسن خط، هنر باستانی خوش‌نویسی اسلامی» به دبیرخانه یونسکو، یکی از مدعیان جدی ثبت خوش‌نویسی به نام خود است.

طالبیان، معاون میراث فرهنگی درباره وضعیت پرونده‌هایی که سال گذشته به یونسکو فرستاده شده است، توضیح داد: برنامه اقدامات پاسدارانه خوب برای ارتقای میزبانی زوار رضوی با هدف ترویج احترام متقابل میان جوامع و گروه‌های مختلف با عنوان «مهمان‌نوازی رضوی» و پرونده‌های «جشن سده» به صورت مشترک با کشور تاجیکستان، و «رباب» مشترک با کشورهای تاجیکستان و ازبکستان از دیگر پرونده‌هایی است که سال گذشته به یونسکو ارسال شده و در بخش رزرو پرونده‌های پیشنهادی این کمیته برای طرح در سال‌های آتی قرار گرفته است.

با این وجود و با توجه به تجربه گذشته در اقدام فوری و انحصاری برخی کشورهای همسایه در ثبت میراث ناملموس از حوزه ایران فرهنگی، و تصاحب برخی مفاخر از جمله نظامی و مولانا به نام خود، بیم آن می‌رود ایران از میدان ثبتِ بعضی آثار ناملموس همچنان جا بماند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

قنات زارچ _میراث جهانی یونسکو

شکستگی بند میزان ، یونسکو را به شوشتر می‌کشاند؟

حرکت کاروانسراها خراسان جنوبی در راه یونسکو

قاچاقچیان، سراغ مجموعه «سلطان بندرآباد» یزد رفتند

به نظر می رسد چند روز از حفاری گذشته باشد. قاچاقچیان سه سنگ قبر را کنده و داخل شان را حفاری کرده اند، تعدای استخوان روی زمین ریخته شده اند و برخی کاشی های قدیمی در اطراف پراکنده اند، نه نگهبانی برای حفاظت وجود دارد و نه هنوز دعوای اوقاف و میراث فرهنگی برای مالکیت مجموعه تاریخی سلطان بندرآباد به نتیجه رسیده است!

ذات الله نیکزاد – عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری – که دهم فروردین در بازدید از این بنا و محوطه تاریخی با گودبرداری در داخل مجموعه سلطان بندرآباد مواجه شده است،  درباره‌ی وضعیت مجموعه تاریخی سلطان بندرآباد یزد و گود کردن با هدف حفاری غیرمجاز وسط بنای این مجموعه این طور آورده است: «در این روزهای نوروزی ١٤٠٠ که همه سرگرم دید و بازدیدهای عید هستند، حفاران غیرمجاز و جویندگان گنج‌های واهی، دست به تخریب یکی از نفیس‌ترین مجموعه‌های تاریخی در یزد زدند.

مجموعه سلطان بندرآباد (Bondar Abad) که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده، در بیرون روستای بندرآباد و جزو شهرستان اشکذر است و بر سر راه میبد به یزد قرار دارد. این مجموعه از مهم‌ترین و گسترده‌ترین آثار مربوط به میراث عرفا در یزد محسوب می‌شود که قدمت آن به سده هشتم و نهم هجری می‌رسد و دارای ارزش‌ها و اعتبار علمی و هنری است. حفاری غیرمجاز اخیر منجر به تخریب نسبتا گسترده در کف گنبدخانه خانقاه شده است و در اثر آن دست کم سه قبر شکافته شده و صورت قبرهای مزین به کاشی‌های نفیس و اصیل سده نهم متلاشی شده است.قبرها در زیر دارای معماری متشکل از دیوار و طاق خشتی کوتاه است که متاسفانه بخش‌هایی از آن از بین رفت.

مجموعه بندر آباد محل زندگی و آموزش و وعظ سرسلسله مشهور عرفای یزد، شیخ تقی‌الدین دادا، بوده و سپس فرزندان و مریدان جانشینش در آن ماوا داشتند. مطابق مندرجات تواریخ یزد، این عرفا صاحب کرامات و مورد احترام مردم و فرمانروایان بودند و به دستگیری مردم بی‌چیز و نیازمند می‌پرداختند.

مجموعه که محصور در حصار و بارو و برج‌های نگهبانی است، از خانقاه، زاویه، صفه‌ها، مسجد یک ایوانی، شبستان، گرمابه، آب انبار، سردر بلند و حیاط‌هایی است. گنبدخانه مدفن شیخ دادا و پسر او شاه محمود بوده است، اما پیکر شیخ را بعدا به محله ای در یزد منتقل کردند که به نام شیخ داد شهرت یافت. اکنون قبر شاه محمود و عرفا و مریدان دیگر که نزدیک بیست تن می‌شوند، با سنگ قبرهای نفیس و کاشیکاری معرق در زیر گنبدخانه قرار دارد.

سلطان بندرآباد

آثار نفیسی مانند سنگ قبرهای حجاری شده و کتیبه‌های سنگی و کاشی دیگر حفاران غیرمجاز و قاچاقچیان عتیقه را به سویی خود می‌کشاند.

هرچند حفاری غیرمجاز و سرقت آثار نفیس از چند دهه پیش در این مجموعه سابقه دارد، اما حفاری و خرابی در روزهای نوروز و بی‌خبری نهادهای مسوول عجیب می‌نماید و مهم‌تر از همه چنین اتفاق نامیمونی در یزد، که مردمانش به حفظ و حمایت از آثار تاریخی شهره عالمند، زنگ خطری است که باید به آن توجه عمیق نشان داد و فکری جدی به حال این مشکل اساسی کرد.

توضیح اینکه نویسنده این سطور به طور اتفاقی و برای انجام بازدید و پاره‌ای پژوهش کوتاه در روز دوشنبه دهم فروردین ۱۴۰۰ به این مجموعه وارد شده بودم که در کمال تحیر و تعجب با صحنه وحشتناک و متاثرکننده  کندوکوب و حفاری مواجه شدم. معلوم بود تازه اتفاق افتاده و شاید یکی دو روزی از این رویداد گذشته است. نگهبان و راهنمایی در مجموعه حضور نداشته و از خاک و خاشاک کف صحن و فضاهای داخلی می‌شد فهمید که از سرکشی و رسیدگی هم مدت‌هاست خبری نیست.

یاد کشمکش میان اوقاف و میراث فرهنگی بر سر مالکیت و بهره برداری مجموعه در دو سال گذشته افتادم. شاید این خرابی و رهاشدگی میوه همان اختلاف تصور شود، اما جوهره و ذات حفاظت از  آثار و بناهای تاریخی وظیفه‌ای قانونی است که مالکیت و بهره‌بردار برنمی دارد. بدیهی است که مخربان نابخرد در این انفعال و بی‌عملی، با وقاحت به جان میراث ارزشمند فرهنگی می‌افتند و تباهشان می‌کنند، بی‌آنکه آب از آب تکان بخورد.»

 

مجموعه سلطان بندرآباد در روستای بُندرآباد، خانقاه شیخ تقی الدین دادامحمد (شیخداد) است که از نظر نقشه ساختمانی و طرز بنا به مسجد شباهت کامل دارد. در جنوب صحن آن صفه ای به طول ۱۱ متر و در جنوب این صفه، گنبدی قرار دارد که با کاشی های فیروزه رنگ شش ضلعی و حواشی معرق پوشیده شده است. در این مجموعه محرابی به چشم می خورد که طرفین آن دو اتاق کوچک با تزئینات کاشی فیروزه ای وجود دارد. در این بقعه آثار و قبور متعددی دیده می شود که محل دفن عده ای از مشایخ سلسله دارائی است.

زمان احداث بنا را قرن هفتم هجری قمری می دانند. در دو طرف محراب آن، دو اتاق کوچک با تزئینات کاشی فیروزه‌ای وجود دارد. در این بقعه آثار و قبور متعددی دیده می‌شود که محل دفن عده‌ای از مشایخ سلسله دارائی است.

خانقاه بندر آباد مثل خیلی از آثار قدیمی یزد سال ها در زیر شن های کویری مدفون شده بود و با تلاش میراث فرهنگی یزد سر از شن های روان بیرون آورد. این مجموعه، از طاق و تویزه‌هایی با خشت و گل بنا شده و شامل خانقاه، مسجد جامع، حسینیه، آب‌انبار، برج حفاظتی و مقبره می‌شود که در حصار و بارو محفوظ است.

این مجموعه که در سال ۱۳۴۶ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است،  علاوه بر مدفن عده ای از مشایخ سلسله دادایی از جمله قبر سلطان محمود فرزند شیخ محمد دادا است، محل دوازده قبر دیگر دربقعه ضلع جنوبی حسینیه است که روی سنگ قبر آنها آیاتی از قرآن با خط ثلث وکوفی همراه با نقوش زیبا حکا کی شده است. همچنین این مجموعه دارای حصاری با ۹ برج حفاظتی است که هم اکنون تنها هفت برج آن باقی است و از مسجد و حسینیه این مجموعه برای برپایی مراسم عزاداری در محرم استفاده می شود.

منبع:ایسنا

مرتبط:

یخچال میبد _یادگارهای یزد

سفری به کویر کاراکال یزد

مسجد جامع یزد _موزه معماری ایران

قله‌های فرهنگی ایران پوشیده از درختان ریشه‌دار هزاران ساله

معاون میراث ‌فرهنگی کشور گفت: قله‌های فرهنگی و قله‌های هویتی ما پوشیده از درختان ریشه‌دار هزاران ساله هستند که اگر فرزندان ما به آن تکیه دهند، می‌توانند در دنیای مدرن ثابت‌قدم بمانند و و سنت‌های ایرانی را نیز زنده نگه دارند.

محمدحسن طالبیان درباره دستاوردهای معاونت میراث‌فرهنگی در طول یک‌سال اخیر عنوان کرد: در چند سال اخیر به‌ویژه در سال گذشته به‌دلیل مسئله کرونا مشکلات زیادی داشتیم، اما در حوزه مرمت، مشارکت مردم خیلی خوب بود، مقداری زیادی از آثار، خانه‌ها و بافت‌های قدیمی توسط سرمایه‌های مردمی مرمت شدند.

وی ادامه داد: این آمار بسیار قابل توجه است. به جز این موارد، در برخی شهرها از جمله یزد بعد از ثبت جهانی تا کنون حدود هزار اثر، اکثرا توسط مردم مرمت شده زیرا صاحبان ارزش‌ها، مردم هستند.

معاون میراث‌فرهنگی کشور اظهار کرد: در حوزه موزه‌ها طی چند سال گذشته بالغ ‌بر ۱۵۰ موزه خصوصی ایجاد شد،‌ به جز سال گذشته که همه گرفتار بودند، اقبال و تنوع بخش خصوصی نسبت به موزه‌ها بی نظیر است.

وی در مورد دیپلماسی فرهنگی و فعالیت‌های بین‌الملل و منطقه‌ا، گفت: به‌رغم مشکلات، مشارکت‌های خوبی داشتیم و چندین پرونده‌های مشترک برای یونسکو فرستادیم. همچنین موضوعات خوبی مانند پرونده اورامانات یا اورامان که در کردستان و کرمانشاه منطقه وسیعی است در فهرست جهانی برای تایید ثبت شد. در این زمینه با مشارکت مردم، مستندسازی و فعالیت‌ها مدیریتی نیز در آن انجام است.

 

طالبیان متذکر شد: اگر بخواهیم گردشگری پایدار داشته باشیم، باید همین مسیر را طی کنیم زیرا میراث‌فرهنگی پیش‌قراول توسعه پایدار است. بعلاوه این اماکن که در فهرست جهانی قرار می‌گیرند، به‌عنوان مقصد جهانی برای گردشگران ثبت می‌شوند و مردم بهتر مراقبت خواهند کرد و قدر ارزش و ثروت فرهنگی خود را خواهند دانست.

وی اضافه کرد: در ماه گذشته پرونده زنجیره‌ای را برای ثبت جهانی فرستادیم،  ۵۶ کاروانسرا که ۲۴ استان در آن شریک هستند، معرفی شدند. ضمن اینکه پرونده‌های زنجیره‌ای باز هستند و می‌توان هرسال ۲۵ درصد به محتویات آن اضافه کرد. چرا که اگر شما  یک اثر از یک استان را در فهرست جهانی قرار دهید،۵۰ درصد به گردشگر جهانی اضافه خواهد شد.

معاون میراث فرهگی در خصوص فعالیت و اقدامات این نهاد در حوزه میراث ‌ناملموس عنوان کرد: به‌رغم این‌که به‌دلیل شرایط کرونا از هر کشور دو پرونده بیشتر نپذیرفتند، اما توانستیم پرونده‌های مشارکتی با کشورهای مختلف آماده کنیم. به‌عنوان مثال دستگاه رباب با ازبکستان و ترکمنستان و نگارگری و مینیاتور با چهار کشور مشترک انجام شد و این مسئله به نشان دادن و معرفی اشتراک‌های فرهنگی بین‌الملل کمک خواهد کرد.

طالبیان در خصوص پرونده در اولویت سال ۲۰۲۱ میلادی گفت: هر پرونده‌ای که به یونسکو ارسال می‌شود دو سال طول می‌کشد تا ثبت شود، اورامانات را فرستادیم که امسال بررسی می‌شود و پرونده کاروانسرا در نوبت سال بعد قرار خواهد گرفت.

وی در توصیف پرونده اورامانات تأکید کرد: این مجموعه ترکیبی از میراث ملموس، میراث ناملموس و طبیعی است. در این رابطه، ما منظر فرهنگی را برای یونسکو فرستادیم که موضوع آن زندگی مردم و تعامل آن با طبیعت است که هم شامل میراث ناملموس که کوچ، سنت‌ها، آداب، رفتار، موسیقی، لباس و زبان  و هم میراث ملموس و طبیعت است، در واقع ترکیبی از همه موضوعات را داریم.

معاون میراث ‌فرهنگی در خصوص موزه‌ها اظهار کرد: به‌رغم این‌که موزه‌ها از لحاظ درآمد آسیب دیدند، اما فرصتی  به‌دست آمد که فعالیت‌های عقب‌مانده مثل وارد کردن خیلی از موضوعات در سامانه  جام انجام شود و باعث شد بعضی از موزه‌ها مثل موزه بوشهر که موزه بی‌نظیری است، افتتاح شود.

وی خاطرنشان کرد: به جز موزه‌ها که مبحث مهمی است، بالغ ‌بر ۱۴۶ پایگاه داریم که کار چندرشته‌ای انجام می‌دهند که شامل پژوهش، معرفی و حفاظت است.

طالبیان بیان کرد: حوزه میراث ‌فرهنگی فقط حوزه معاونت نیست، شامل پژوهشگاه نیز می‌شود که تعداد زیادی پژوهش دارد، شرکت‌هایی هم هستند که برای مرمت و احیا و بهره‌برداری کمک می‌کنند، اما ناگزیر از بیان این مطلب هستم که بگویم دولت باید توجه بیشتری کند و بودجه بیشتری تخصیص دهد، چرا که ما کشوری هستیم با سابقه کهن، هرچه بیشتر تلاش کنیم باز هم تا بحث ایده‌آل فاصله داریم.

چهاردهمین نمایشگاه گردشگری و صنایع‌دستی تهران با شعار سفرهای ایمن و مسئولانه از روز سه‌شنبه پنجم اسفند ۹۹ افتتاح شد و امروز(جمعه) هشتم اسفند ماه پایان می یابد.

منبع:ایرنا

مرتبط:

عقد یک تفاهم نامه در جریان نمایشگاه فناوری و صنایع فرهنگی

شهر رشت یک اتمسفر فرهنگی است/ گردشگران تاریخ رشت را لمس کنند

مقابله با تهدیدات فرهنگی کشور با موشک گردشگری

اکوموزه قلعه صلصال لیسار تالش به بهره‌برداری می‌رسد

معاون میراث‌فرهنگی گیلان از برنامه‌ریزی اداره‌کل میراث‌فرهنگی گیلان برای راه‌اندازی اکوموزه قلعه صلصال لیسار تالش در شش ماهه اول ۱۴۰۰ خبر داد.

ولی جهانی در جمع خبرنگاران با اعلام این خبر اظهار کرد: قلعه باستانی صلصال تالش بر روی کوهی با ارتفاع ۹۰ متر از سطح دریا قرار دارد که با شماره ثبتی ۸۵۸۰ در تاریخ دهم خرداد ماه سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و قدمت آن به دوره سلجوقیان می‌رسد.

معاون میراث‌فرهنگی گیلان افزود: این قلعه باستانی شاهد فراز و نشیب‌های بسیاری در دوران گذشته بوده و بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسی که در سالیان گذشته به انجام رسیده و بر اساس گزارش‌های علمی قدمت آن به دوره‌ی سلجوقیان می‌رسد و این احتمال وجود دارد که در صورت تامین اعتبارات لازم و ادامه کاوش‌های باستان‌شناسی قدمت آن به قرون اولیه اسلامی و فراتر از آن برسد.

جهانی افزود: ساخت این قلعه بر اساس اصول فنی مهندسی بسیار دقیق صورت گرفته و از موقعیت استراتژیکی با توجه به وضعیت طبیعی صخره و محیط اطراف برخوردار است. مصالح این قلعه متشکل از سنگ، ساروج و آجر بوده و استفاده از مصالح سنگ برای پی و آجر بکار رفته در دیوارها نشان از درایت معماران و سازندگان این قلعه باستانی دارد.

وی با اشاره به ظرفیت گردشگری قلعه لیسار و محیط پیرامون آن گفت: قلعه صلصال دومین جاذبه تاریخی در زمینه قلعه‌های گیلان پس از قلعه‌رودخان فومن است که در صورت بهره‌برداری صحیح از آن می‌تواند نقش پررنگی را در جذب گردشگر و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه ایفا کند. خوشبختانه در طی سالیان گذشته معاونت میراث‌فرهنگی گیلان با همکاری شهرداری و شورای اسلامی شهر لیسار و مساعدت‌های فرمانداری شهرستان تالش اقدام به انجام عملیات‌های مرمت اضطراری، احداث راه‌پله جهت دسترسی به قلعه و ترمیم بخش‌های آسیب‌دیده از حفاری‌های غیرمجاز کرده است. همچنین مستندسازی، انجام کاوش‌های باستان‌شناسی و همچنین تهیه ضوابط منطبق با مقررات میراث‌فرهنگی برای این قلعه از دیگر اقدامات انجام شده در راستای حفاظت و نگهداری از این قلعه باستانی بوده است.

معاون میراث‌فرهنگی گیلان، راه‌اندازی اکوموزه در قلعه باستانی صلصال را گامی بزرگ در حفظ ارزش‌های ملموس و ناملموس منطقه باستانی لیسار و مروج فرهنگ مردم منطقه دانست و گفت: ایجاد اکوموزه صلصال علاوه‌بر اینکه موجبات آشنایی گردشگران با آداب، تاریخ، رسومات و زبان محلی مردم منطقه را فراهم می‌آورد موجب رشد گردش اقتصادی، جذب سرمایه و ایجاد اشتغال پایدار برای مردم محلی منطقه می‌شود که این مهم از اولویت‌های اصلی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان در توانمندسازی جوامع محلی بوده است لذا امیدواریم با همکاری همه‌ دستگاه‌های ذی‌ربط مانند شهرداری شهر لیسار، اداره آب منطقه‌ای گیلان، فرمانداری تالش و کلیه نهادهای مرتبط شاهد راه‌اندازی این اکوموزه در ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۰ باشیم.

منبع:ایسنا

مرتبط:

دریاچه سراگاه تالش _مکانی برای آرامش

با قلعه لیسار تالش آشنا شوید

غار آویشو در ماسال، از شگفت انگیزترین غارهای ایران

موزه قلعه “فلک‌الافلاک” خرم‌آباد ایمن‌سازی شد

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان گفت: فصل نخست بهسازی و ایمن‌سازی موزه قلعه تاریخی‌ “فلک‌الافلاک” خرم‌آباد به پایان رسید.

به گزارش از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان سید امین قاسمی روز سه‌شنبه بیان کرد: معاونت میراث‌فرهنگی این اداره‌کل در راستای ایمن‌سازی و بهسازی الکتریکال ( برقی) موزه قلعه ‌فلک‌الافلاک در سال ۹۷ مبادرت به تهیه این طرح کارشناسی کرد و پس از پایان یافتن طرح مذکور توسط اداره‌کل موزه‌های کشور تائید و آماده اجرا شده است.

وی با اشاره به رایزنی‌های صورت‌گرفته و تامین اعتبار پروژه مذکور در سال‌جاری افزود: اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان در راستای اجرای فاز اول ایمن‌سازی برق قلعه فلک‌الافلاک، قرارداد پنج  میلیارد ریالی با پیمانکار منعقد کرده است.

قاسمی اظهار داشت: قرارداد مربوطه به‌صورت مرحله به مرحله و طبق شرح خدمات ارائه شده، انجام گرفته است که تاکنون فصل اول این پروژه ( ایمن سازی موزه) به پایان رسیده است.

قلعه باستانی فلک‌الافلاک یکی از شاخص‌ترین آثار تاریخی ایران و جهان، یک بنای عظیم آجری مربوط به دوره ساسانی که بر روی تپه‌ای باستانی در مرکز شهر خرم‌آباد میزبان دوستداران میراث فرهنگی است.

زیبایی و معماری شگفت‌انگیز قلعه فلک الافلاک موجب شده است این بنای تاریخی و باستانی لرستان از سوی بسیاری از کارشناسان به‌عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری دنیا لقب گیرد.

این بنای کم‌نظیر مربوط به دوره ساسانی و به شماره ۸۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منبع:ایرنا

مرتبط:

فلک‌الافلاک _چشم‌گیرترین اثر تاریخی خرم آباد

خرم آباد نخستین سکونت‌گاه بشر در ایران

کیو _دریاچه‌ای طبیعی در دل خرم‌آباد

موزه منطقه‌ای فارس با اعتبارات ملی تکمیل خواهد شد

معاون توسعه مدیریت وزارت میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی گفت: اعتبارات مناسبی به پروژه‌های تأثیرگذار استان فارس تخصیص یافته و از جمله آن‌ها، موزه منطقه‌ای فارس است که با اعتبارات ملی تکمیل خواهد شد.

روابط‌ عمومی اداره کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان فارس، در گزارش روز شنبه این نهاد فرهنگی از قول محمد خیاطیان بیان کرد: شاهد پیشرفت خوبی در پروژه‌های فارس بوده‌ایم و موزه منطقه‌ای فارس از پروژه‌های عظیمی است که نشان‌دهنده برنامه‌ریزی مطلوب در این زمینه است.

وی با اشاره به تامین نیاز کشور در موزه منطقه‌ای و مخازن امن آن، اظهار داشت: در سال ۱۳۹۹ یک ردیف خاص اعتبارات ملی این وزارتخانه باعنوان اعتبار موزه منطقه‌ای فارس دیده‌شده است که می‌کوشیم این تخصیص به‌موقع نیز انجام شود و امیدواریم با اهتمامی که تاکنون در این زمیه صورت گرفته و با اختصاص این اعتبار، در اسرع وقت این موزه به اتمام و بهره‌برداری برسد.

معاون توسعه مدیریت وزارت میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی افزود: بعد از افتتاح موزه منطقه‌ای فارس و باغ‌ موزه مشاهیر، شاهد بزرگ‌ترین موزه امن کشور در استان فارس خواهیم بود که الگوی مناسبی برای سایر استان‌هاست.

خیاطیان، در باره مجموعه فرهنگی تاریخی سعدیه نیز گفت: این مرکز که به همت بخش خصوصی در دست احداث است، با توجه ‌به پیشرفت فیزیکی صددرصدی آن در کوتاه‌ترین زمان و تا پایان سال ۹۹ به‌ صورت رسمی افتتاح خواهد شد.

وی ادامه داد: باید از توان ‌بخش خصوصی در کنار وزارت میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی بیش از بیش استفاده کنیم و سایر استان‌ها با الگوبرداری از استان فارس و با کمک بخش خصوصی به نتایج مطلوبی برسند.

منبع:ایرنا

مرتبط:

آرامگاه شاه شجاع در شیراز

باغ موزه شیراز؛ توسعه یا تخریب

خانه فروغ الملک شیراز

صدور مجوز تخریب خانه پدری “احمد محمود” از سوی شهرداری بدون استعلام از میراث

معاون میراث فرهنگی مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان گفت: واقع شدن خانه پدری احمد محمود در محدوده بافت تاریخی اهواز مشمول قوانین و مقررات و ضوابط حاکم بر بافت‌های تاریخی بود اما بدون هماهنگی و اخذ استعلام از اداره کل میراث فرهنگی، مجوز تخریب آن از سوی شهرداری صادر شد.

احمدرضا حسینی‌بروجنی اظهار کرد: میراث فرهنگی در زمینه حفظ و نگهداری این بنا طی مذاکرات و مکاتبات متعدد با معاونت فرهنگی شهرداری و مالکان پیشنهاد و تغییر کاربری آن به عنوان خانه مشاهیر و یا خانه فرهنگ را داده بود که متاسفانه به دلیل کج‌سلیقگی، این امر محقق نشد و خانه پدری احمد محمود، این نویسنده همیشه زنده، تخریب شد.

وی بیان کرد: به رغم اینکه این خانه فاقد ویژگی‌های تاریخی و معماری بوده ولی میراث فرهنگی به واسطه جایگاه احمد محمود و تاثیرگذاری این نویسنده بر ادبیات معاصر درصدد حفظ و نگهداری این مکان رویداد برآمد.

حسینی‌بروجنی خاطرنشان کرد: واقع شدن این ملک در محدوده بافت تاریخی اهواز مشمول قوانین و مقررات و ضوابط حاکم بر بافت‌های تاریخی بود اما بدون هماهنگی و اخذ استعلام از اداره کل میراث فرهنگی مجوز تخریب آن از سوی شهرداری صادر شد. این در حالی است که مجوز تخریب بدون اخذ استعلام از اداره کل میراث فرهنگی، خلاف قوانین و مقرارت حاکم بر بافت‌های تاریخی بوده و حق و حقوق میراث فرهنگی در این زمینه محفوظ است.

به گفته معاون میراث فرهنگی مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان، خانه پدری احمد اعطا معروف به احمد محمود، نویسنده چیره‌دست معاصر، واقع در بافت تاریخی اهواز از بناهای ساخته شده در دوره پهلوی بود.

منبع:ایسنا

مرتبط:

آخرین بازمانده مختاباد های قدیم در میراث ملی ماندگار شد

قنات زارچ _میراث جهانی یونسکو

تا اصلاح قوانین موجود، «خروج آثار ثبتی از فهرست میراث ملی» را متوقف کنید

خانه لطفعلی‌زاده ؛ فرزندخوانده یا فرزند رانده؟

سه سال پیش وقتی علی‌اصغر مونسان رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بود دستور ثبت خانه «لطفعلی‌زاده» را به استاندار کرمان داد، اما حالا از جایگاه وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که ریاست کمیته تشخیص نفایس را به عهده دارد، حکم به غیرنفیس بودن این خانه داده و فروش آن را نیز بدون مانع دانسته است.

کمیته تشخیص نفایس شنبه ۱۸ بهمن‌ماه به ریاست وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تشکیل شد. پس از آن‌که ۱۷ اثر از استان خراسان رضوی مورد بررسی قرار گرفت و «میل خسروجرد» و «مصلی سبزوار» نفیس تشخیص داده شد، پرونده خانه «لطفعلی‌زاده» از کرمان هم مورد بررسی قرار گرفت. این خانه در اختیار وزارت راه و شهرسازی است که برای فروش آن از وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی درباره نفیس بودن آن استعلام گرفته شده، در نهایت اعضای این کمیته به غیرنفیس بودن این خانه رأی دادند و فروش آن را به استناد قانون تشکیل صندوق توسعه از طریق این موسسه بدون مانع دانستند.

این درحالی است که مهرماه سال ۹۶ علی‌اصغر مونسان که آن موقع رییس سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری بود در نامه‌ای به استاندار کرمان، مراتب ثبت ملی اثر فرهنگی‌ تاریخی «خانه لطفعلی‌زاده» را ابلاغ کرد. در همان نامه آمده که «اثر مذکور تحت حفاظت و نظارت این سازمان است و هرگونه دخل و تصرف یا اقدام عملیاتی که منجر به تخریب یا تغییر هویت آن شود برابر مواد ۵۵۸ لغایت ۵۶۹ از کتاب پنجم قانون مجازات‌های اسلامی، تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده، جرم محسوب می‌شود و مرتکب مشمول مجازات‌های قانونی خواهد شد و مرمت و بازسازی اثر صرفا با تایید و نظارت این سازمان ممکن خواهد بود.»

مستندات دقیقی درباره خانه لطفعلی‌زاده کرمان در دسترس نیست اما منصور خواجه‌پور، عضو هیات علمی دانشکده هنر دانشگاه شهید باهنر کرمان گفته که این خانه از دوران قاجار به جای مانده و شاهدی از روابط اجتماعی و فرهنگی و حتی سیاسی آن دوران است. اما حالا آسیب‌های کالبدی جدی دیده و ترک‌های شدید و فرسایش‌های عمیقی در این خانه اتفاق افتاده است.

سید مصطفی آیت‌الهی‌موسوی ـ معاون امور عمرانی استاندار کرمان ـ مردادماه ۹۹ در جلسه گروه کاری میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی این استان نسبت به مرمت این خانه انتقاد شدیدی کرد. او از عبارت «کاهلی برخی دستگاه‌ها و نهادها» در شرح وضعیت مرمت این خانه استفاده کرده و گفته بود: متاسفانه شاهدیم در هر دوره سیاست‌های میراث فرهنگی تغییر می‌کند، ‌طوری ‌که در یک دوره فقط به فکر ثبت ملی آثار بودن و در یک دوره فقط روی مرمت بناها تمرکز داشته و دیگر حوزه‌ها را فراموش می‌کردند. لازم است این سیاست‌های مجموعه میراث فرهنگی بازنگری شود.

او اظهار کرده بود: طرح مرمت خانه «لطفعلی‌زاده» باید سه‌ماهه با همکاری بانک رسالت و مشاور این طرح به پایان می‌رسید، اما اکنون حدود هشت ماه از آن مصوبه می‌گذرد و هیچ کاری برای احیای این خانه تاریخی صورت نگرفته است و با توجه به این‌که سند این بنا به نام دولت است،  به دنبال جذب سرمایه‌گذار برای احیای این آثار تاریخی هستیم. در ابتدا مقرر شده بود که بانک رسالت این مجموعه را به موزه خوشنویسی استان تبدیل کند که پس از شهادت حاج قاسم سلیمانی بانک رسالت وظیفه دیگری برعهده گرفت و کار احیای این بنا را لغو کرد؛ لذا باید به‌دنبال جذب سرمایه‌گذار باشیم.

حالا حکم جدید کمیته نفایس نشان می‌دهد وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با نفیس ندانستن این خانه، به شیوه خود راه‌حلی برای عمارت مهجور کرمانی پیدا کرده است.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذرماه ۹۹ در حاشیه دومین جلسه کمیته تشخیص نفایس ملی در توجیه واگذاری برخی بناهای تاریخی، گفته بود: تعداد بناهای تاریخی کشور زیاد بوده، در حالی‌که منابع و بودجه ما بسیار محدود است، بنابراین با این بودجه محدود نمی‌توانیم به این همه مطالبات پاسخ دهیم، به همین دلیل بنابر احکام قانونی این اجازه را پیدا کردیم که بناهای تاریخی را که نفیس و منحصر به‌فرد شناخته نمی‌شوند بتوانیم به سرمایه‌گذاران بیرونی و مردم واگذار کنیم.

او گفته بود: این واگذاری‌ها با تأیید طرح‌های مرمتی در دفتر حفظ و احیای بناها، بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی و با نظارت عالی که معاونت میراث‌فرهنگی اعمال می‌کند، انجام خواهد شد و از منابع خود مردم استفاده می‌کنیم ضمن این‌که در کنار آن جاذبه‌های بسیار خوبی برای حوزه‌های گردشگری و اشتغال برای جوانان ایجاد می‌شود.

مونسان همچنین اظهار کرده بود: برای این‌که واگذاری‌ها سرعت پیدا کند، مقرر شد تا جلسه‌ها به‌صورت هفتگی با حضور من تشکیل شود. با توجه به این‌که بناهای تاریخی بی‌نظیری در کشور وجود دارد، واگذاری آن‌ها هم جلو تخریب بیشتر را می‌گیرد و هم می‌توان زودتر این بناها را به فضاها و اماکن تاریخی و گردشگری کشور تبدیل کرد، ضمن این‌که به زیرساخت‌های گردشگری کشور نیز کمک می‌کند. با واگذاری این بناهای تاریخی توانسته‌ایم چندین برابر بیش از حجم بودجه‌ای که حوزه معاونت میراث‌فرهنگی کشور دارد از منابع بیرونی و مردم استفاده کنیم، انجام این کار موجب شده تا مرمت و حفظ بناهای تاریخی در کشور سرعت پیدا کند.

منبع:ایسنا

سیمرغ گردشگری ایران باز هم شاکی پیدا کرد!

سیمرغ گردشگری به همراه یک شعار که طرح آن را وزارت میراث فرهنگی به عنوان برند گردشگری ایران به جهان معرفی کرده بود، باز هم شاکی خصوصی پیدا کرد.

برند گردشگری ایران مهرماه سال گذشته همزمان با روز جهانی جهانگردی رونمایی شد. همچنین طرح «سیمرغ» فیروزه‌ای با شعار «ایران باشکوه، یک تجربه متفاوت» (Majestic Iran a Different Experience) به عنوان نشان و شعار گردشگری ایران انتخاب شد.

برای طراحی این سیمرغ و شعار مرتبط با آن حدود سه میلیارد تومان خرج شده بود و از بسیاری کارشناسان و پژوهشگران بنا به گفته معاونت گردشگری نظرخواهی صورت گرفت. اما چند وقت پیش حبیب الله متحدین که از کارشناسان قدیمی معاونت گردشگری بوده است در گفتگویی با خبرنگار مهر بیان کرد: چندین سال پیش برای اولین بار سیمرغ گردشگری ایران را طراحی کردم و حتی به رؤسای سازمان میراث فرهنگی نیز آن را ارائه داده و در جریان گذاشتم حالا پس از مدتی می‌بینم بدون اینکه به من بگویند از این طرح با کمی تغییر استفاده کرده و آن را به عنوان برند ثبت کرده‌اند.

او گفت که قصد شکایت از وزارت میراث فرهنگی را دارد. حالا فرد دیگری در گفتگو با خبرنگار مهر بیان می‌کند که کلمه سیمرغ به زبان فارسی و انگلیسی در شاخه فعالیت‌های گردشگری که در مرکز مالکیت معنوی ثبت شده، به نام حسین شهیدی پور و شرکتش ثبت شده است. بنابراین وزارت میراث فرهنگی حق استفاده از نام سیمرغ را برای برند خود نداشته است.

منتها برند گردشگری ایران تنها یک طرح سیمرغ به همراه یک شعار است و دیگر نامی از سیمرغ چه به زبان فارسی و چه لاتین نیامده است. حسین شهیدی پور در این باره به خبرنگار مهر گفت: وزارت میراث فرهنگی در همه جا حتی در رسانه‌ها گفته که برند سیمرغ متعلق به گردشگری است. وقتی شما از این لفظ استفاده می‌کنید باید آن را از قبل در جایی ثبت کرده باشید. الان هم اگر از آنها بپرسید برند گردشگری چیست آیا می‌گویند شعارش این است و طرحش آن است؟ خیر. می‌گویند سیمرغ، برند ایران است.

در گواهی نامه ثبت علامت حسین شهیدی پور آمده: این شرکت سهامی خاص در مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک، کلمه سیمرغ به لاتین و فارسی و تصویری شامل یک کره زمین که یک هواپیما به دور آن می چرخد و خط دوده آن تا نیمی از کره زمین کشیده شده و در سمت راست آن سیمرغ به لاتین و در زیر آن سیمرغ فارسی نوشته شده است. اقدامات این شرکت در حوزه مدیریت هتلداری، صدور چک‌های مسافرتی، ترتیب دادن تورهای مسافرتی، رزرو بلیت، خدمات آموزشی مربوط به دوره‌های گردشگری، امور مربوط به هتلداری و محل‌های اسکان و…. است. این برند در سال ۹۶ ثبت شده و تا سال ۱۴۰۶ نیز اعتبار دارد.

اسلام شمس وکیل پایه یک دادگستری در این باره به خبرنگار مهر گفت: برند تجاری سیمرغ در گردشگری و تمام حوزه‌های آن در سال ۹۶ توسط سازمان مالکیت معنوی ثبت شده است و قرار است با این نام فعالیت کند. اما وزارت میراث فرهنگی، سیمرغ را به نام برند گردشگری اعلام کرده است. این کار خلاف قانون است. اگر وزارت میراث فرهنگی برند سیمرغ را ثبت کرده باشد باید به نحوی اعلام عمومی می‌کرد که اگر کسی اعتراضی دارد آن را مطرح کند ولی این تشریفات نه تنها انجام نشد بلکه از آن رونمایی کردند. حرف ما این است که چرا وقتی برندی ثبت نشده از آن رونمایی می‌شود؟ افرادی که از نام تجاری به هر نحوی سوءاستفاده می‌کنند در بعد داخلی و بین‌المللی محکوم هستند. آقای شهیدی پور نیز قصد دارد در صنعت گردشگری و در فاز اول فعالیت ملی انجام دهد. ولی برای شروع کار نیاز به مجوزهایی داشت که از طرف وزارت میراث فرهنگی حمایت نشد. با این وجود مذاکرات خوبی با منابع خارجی برای جذب سرمایه انجام گرفت. اما حالا با این اقدام وزارت میراث فرهنگی همه برنامه‌های او بهم خورده است.

پیش از این وزارت میراث فرهنگی اعلام کرده بود که برند سیمرغ گردشگری ایران را در سازمان جهانی UNWTO نیز ثبت کرده است. سازمان جهانی گردشگری هم در گزارشی که در وب‌سایت خود منتشر کرد، از به رسمیت شناختن نماد سیمرغ، به‌عنوان برند گردشگری ایران خبر داد. با این اقدامِ UWTO ایران رسماً وارد فهرست کشورهای دارای برند گردشگری شد.

منبع:مهر

مرتبط:

آیا سیمرغ گردشگری ایران کپی است؟

«سیمرغ» گردشگری هم پرواز کرد