گردشگری اخلاقی: هر آنچه باید بدانید

گردشگری اخلاقی نوعی فعالیت اقتصادی به شمار می رود که دارای معیار های اخلاقی و اصول رفتاری معین است. در گردشگری اخلاقی ده ماده در غالب کد های اخلاقی تدوین شده است که به صورت بین المللی در سرتاسر جهان قابل اجرا است. هدف غایی گردشگری اخلاقی به آگاه سازی عمومی جوامع و کاهش تخریب محیط زیست طبیعی اختصاص دارد.

مفهوم کلی گردشگری

یکی از مهمترین فعالیت های اقتصادی در سر تا سر جهان، گردشگری به شمار می رود. این فعالیت اقتصادی دارای پیامد های مثبت و منفی متعددی است.

در جوامع کنونی، محدوده ی تفکر انسان مدرن به موقعیت حال اختصاص دارد. نگاه او به زیست گاه حیوانات، نگاهی بی پایه، خودخواهانه، بی اساس و احساسی است که با بی توجهی به تبعات رفتاری سبب انقراض زیستگاه طبیعی در آینده می شود.

در گردشگری قوانین اخلاقی متعددی با هدف افزایش کیفیت فعالیت های تفرجی طراحی شده است که رعایت بوم گردان و اکوتوریست ها را خواستار است.

در سال های اخیر در طی تخریب چشمگیر گردشگران، نوعی صنعت گردشگری اخلاقی راه اندازی شده است که با آشنایی گردشگران با قوانین منطقه ای مانع تداخل آسیب به زیستگاه طبیعی حیوانات و محیط زیست می گردد.

در ادامه مبحث اخلاق، گردشگری اخلاقی، کد ها و قوانین تدوینی در راستای گردشگری اخلاقی را شرح می دهیم.

تسهیلات گردشگری

گردشگری اخلاقی چیست؟

گردشگری اخلاقی با هدف توجه به صنعت گردشگری و تأثیر اخلاقی گردشگران در محیط زیست توسعه یافته است. این گردشگری بر مفاهیم عدالت، احترام استوار و توسعه ی پایدار استوار است.

گردشگری اخلاقی با اکوتوریسم و گردشگری پایدار دارای کاربرد معانی مشابهی است. البته تفاوت هایی جزئی در کانون توجه دو نوع گردشگری اخلاقی و پایدار وجود دارد.

عمده تمرکز گردشگری پایدار و اکوتوریسم بر تأثیرات گردشگری در محیط وسیع و گسترده ی اجتماع است. در حالی که گردشگری اخلاقی همواره در تلاش است تا با محیط زیست طبیعی، کارکنان و جوامع میزبان به شیوه و اصول اخلاقی رفتار گردد.

در بریتانیا، سازمان خیریه ای با عنوان توریسم کنسرن تأسیس شده است که در تلاش است با اعمال فعالیت هایی در صنعت گردشگری قوانین اخلاقی را مطرح سازد. سازمان توریسم کنسرن در زمینه ی استثمار زنان، بهره کشی جنسی کودکان در گردشگری، آسیب های تحمیلی به محیط زیست، بهره گیری نادرست از آب، تعارضات فرهنگی، شرایط کاری و کوچ دهی های اجباری در حال فعالیت است.

در واقع توسعه ی بیش از حد گردشگری بدون در نظر گرفتن اصول پایدار و بی توجهی به محیط طبیعی، سبب شد تا سازمان جهانی گردشگری با عنوان “UNWTO” در راستای کاهش اثرات منفی گردشگری اقداماتی انجام دهد.

نهاد بین المللی گردشگری در سطح جهان از سال ۱۹۹۹ میلادی فعالیت جهانی را آغاز نمود و کد های اخلاق گردشگری را در دستور کار قرار داد. این کد های اخلاقی در خصوص نظم دهی به الگو های رفتاری انسان ها در چارچوب توسعه ی پایدار ایجاد شده است.

بدین ترتیب گردشگری مشمول نوعی قوانین و ضوابط تدوینی است که بی توجهی به آن ها سبب آسیب رساندن به محیط زیست یا حتی تخریب مکان های تاریخی می گردد.

گردشگری ایران

اخلاق شناسی چیست؟

گردشگری اخلاقی شاخه ای کاربردی از اخلاق به شمار می رود. واژه ی اخلاق در اصطلاح فارسی به بررسی مسائل از جانب صحیح و غلط بودن آن ها می پردازد. مطالعه ی این واژه در رشته ی نظری به صورت کاربردی قابل اجرا است.

بالغ بر چهار دهه تحقیقات مبنی بر اخلاق آغاز شده است. در ابتدای مطالعات اخلاق کاری در راستای واکنش به رسوایی های کاری و سوء استفاده از قدرت گسترش پیدا کرد.

به مرور زمان اخلاق کاربردی تمام حوزه های جامعه اعم از محیط زیست، گردشگری، حقوق و پزشکی را پوشش داد.

نظریه ی اخلاق متشکل از دو رویکرد غایت شناسی و اخلاق شناسی است. در غایت شناسی سخن از رفتار نیک است. در رفتار نیک قوانین مخصوص کاربرد ندارد بلکه تمام اصول رفتاری بر اساس نتایج و پیامد نهایی تعبیه می شوند.

در غایت شناسی دو نظریه ی فایده گرایی و لذت گرایی وجود دارد. لذت گرایی به نهایت لذت افراد اختصاص دارد. در حالی که فایده گرایی پیامد مثبت امور را در نظر می گیرد.

اخلاق شناسی نیز در خصوص رفتار مناسب انسان ها دارای قوانینی است که بر خواسته از قرارداد های اجتماعی در جوامع مختلف است.

بدین ترتیب در قوانین موجود در گردشگری بر اساس ضوابط معقولانه و با توجه به زیستگاه حیوانات و گیاهان رو به انقراض اصول اخلاقی مطرح شده است.

صنعت گردشگری

 

قوانین حاکم بر گردشگری اخلاقی

مطرح سازی قوانین اخلاقی در گردشگری به موجب صنعت گسسته ی گردشگری و ذی نفعان فراوان به شدت مشکل آفرین است. در خصوص رفتار های اخلاقی از جانب تور گردان، گردشگران و جوامع محلی اختلاف نظر هایی وجود دارد.

لازم به ذکر است در سال های اخیر به موجب توسعه و تخریب بیش از حد محیط زیست طبیعی توسط گردشگران سبب شده است تا سیاست گذاران گردشگری در سطوح مختلف محلی، ملی و بین المللی در راستای کاهش اثرات منفی گردشگران اقداماتی انجام دهند.

یکی از قوانین موجود در اخلاق گردشگری، کد های اخلاقی هستند. در واقع سازمان جهانی جهانگردی کد های اخلاقی را در ده ماده تدوین کرده است که سرلوحه ی عملکرد کشور های مختلف در صنعت گردشگری می باشد.

• ماده اول: شناخت و احترام متقابل میان مردم و جوامع مختلف

• ماده دوم: گردشگری با هدف شکوفایی فردی و اجتماعی

• ماده سوم: گردشگری به عنوان یکی از عوامل توسعه ی پایدار

• ماده چهارم: جایگاه و نکات ضروری در خصوص بهبود میراث فرهنگی در گردشگری

• ماده پنجم: گردشگری با هدف فعالیتی سودمند برای جوامع محلی و کشور های میزبان

• ماده ششم: اجرای تعهدات گروه های ذی نفع در توسعه ی گردشگری

• ماده هفتم: حقوق گردشگران

• ماده هشتم: آزادی گردشگران در خصوص جا به جایی

• ماده نهم: حقوق کارآفرینان و کارکنان در صنعت گردشگری

• ماده دهم: تدوین و اجرای اصول قوانین اخلاقی جهانی در راستای گردشگری

توجه داشته باشید که علاوه بر ده ماده ی اخلاقی، کد های اخلاقی متعددی در مناطق مختلف جهان تدوین شده است که بر اساس نیاز های منطقه ای کشور ها و با توجه به تمایز های اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی تعبیه شده است.

نکات مربوط به ماده ی اول و چهارم گردشگری اخلاقی

ماده ی اول اصول ده گانه ی سازمان بین المللی به شناخت متقابل جوامع باز می گردد. در واقع تنوع فرهنگی در جوامع مختلف در جامعه ی میزبان و گردشگران نیازمند مسالمت آمیزی و احترام گذاری به آداب و سنن است.

بدین جهت گردشگران موظف هستند قبل از ورود به منطقه ی مورد نظر با قوانین و مقررات اجرایی در کشور های میزبان آشنا شوند.

ماده ی چهارم اصول ده گانه ی سازمان بین المللی گردشگری نیز به تعهد گردشگران نسبت به میراث عمومی اختصاص دارد. مقصود از ماده ی چهارم نگهداری و حفاظت از محیط طبیعی در راستای بهره گیری نسل آینده است. در واقع ماده ی چهارم حاکی از نوعی سیاست و هماهنگی در میراث فرهنگی و اصول معماری دارد.

گردشگری عشایری-گردشگری اخلاقی

اصول هشت گانه ی گردشگری

سازمان جهانی و بین المللی گردشگری بر اساس کد های ده گانه، برای مسافران و گردشگران مسئول نوعی اصول هشت گانه را طراحی کرده است.

در ادامه به معرفی اصول هشت گانه ی گردشگری می پردازیم:

• شناسایی سنن و فرهنگ ملل مختلف

• احترام به حقوق بشر

• سهیم شدن در حفاظت از محیط زیست

• احترام به منابع فرهنگی

• کمک و مشارکت به اقتصاد محلی با خرید صنایع دستی

• کسب اطلاعات در خصوص دسترسی به امکانات ضروری پزشکی

• کسب اطلاعات در راستای مقصد مورد نظر

• آشنایی با قوانین و مقررات اجرایی در کشور مقصد

فواید گردشگری اخلاقی در توسعه ی پایدار گردشگری

گردشگری اخلاقی با تدوین کد های مخصوص اخلاقی سبب نظام مند سازی ساختار گردشگری در جوامع متعدد شده است. کد های اخلاقی با آگاه سازی جامعه ی میزبان و گردشگران از وظایف و تعهدات اخلاقی زمینه ی افزایش کیفیت گردشگری را فراهم می سازد.

مسجد خانم زنجان، ترکیبی از عشق و اصالت هنر ایرانی

بنای مسجد مشتمل بر سردر ورودی با دو مناره کوتاه، صحن، شبستان تابستانی و زمستانی، حجره‌های متعدد و تزیینات کاشی‌کاری و گچ‌بری است. مناره‌های قطور و کوتاه با تزیین آجر کاشی و محرابی زیبا با تزیینات پرکار کاشی معقلی در صحن شبستان ستون‌دار، از ویژگی‌های خاص این بنا است. تزیینات روی ایوان‌ها و مناره‌ها به سبک دوره قاجار و بیش‌تر با استفاده از رنگ‌های زرد، سیاه، فیروزه‌ای و سفید انجام‌شده است. اخیراً بر روی این بنای مهم تاریخی مرمت‌ها و تعمیراتی صورت گرفته است.

در یکی از قدیمی‌ترین کوچه‌های شهر زنجان، در مرکز شهر که هنوز هم‌شکل و شمایل قدیمی خود را حفظ کرده است، یکی از قدیمی‌ترین مساجد شهر قرار دارد که بر طبق کتیبه موجود بر سر آن متعلق به دوران قاجار است و در سال ۱۳۲۳ هجری قمری توسط استاد اسماعیل بنا ساخته‌شده است. مسجد خانم زنجان در غرب سبزه‌میدان واقع بوده و خیابان امام زنجان از جنوب آن می‌گذرد. مسجد جامع زنجان نیز در این خیابان و در شرق سبزه‌میدان قرار دارد و فاصله چندانی با این بنا ندارد.

مسجد رسول‌الله نیز که از مساجد معتبر زنجان است. بافاصله کمی از مسجد خانم در غرب آن قرارگرفته است؛ و یکی از دلایل‌عدم رونق این مسجد قرارگیری‌اش در میان این دو مسجد معتبر شهر است که جماعت را جذب خود می‌کنند.

مسجد خانم زنجان

مسجد خانم زنجان در بافت قدیمی مجاور سبزه‌میدان قرارگرفته است. از راه‌های متعددی امکان دسترسی به آن است. در حالت کلی می‌توان این راه‌ها را به دودسته تقسیم کرد. راه‌هایی که از میدان منشعب می‌شوند و درواقع دسترسی منطقه‌ای را به بنا ممکن می‌سازد. این مسجد فاقد گنبد بوده است و بنای مسجد مشتمل بر سردر ورودی با دو مناره کوتاه، صحن، شبستان تابستانی و زمستانی، حجره‌های متعدد جهت سکونت طلاب علوم دینی و تزئینات کاشی‌کاری و گچ‌بری است. مناره‌های قطور و کوتاه با تزئینات آجر و کاشی و محراب زیبا با تزئینات پرکار کاشی معقلی در صحن شبستان ستون‌دار، از ویژگی‌های خاص این بنا به شمار می‌رود. تزئینات روی ایوان‌ها و مناره‌ها به سبک دوره قاجار و بیشتر با استفاده از رنگ‌های زرد، سیاه، فیروزه‌ای و سفید انجام‌شده است.

ساختمان مسجد خانم در سال ۱۳۲۳ ه. ق. در دوره قاجارِ ساخته‌شده است. این مسجد در خیابان امام، کوچه فخیم الدوله واقع گردیده است. بنای این مسجد بنا بر کتیبه منقوش سر در آن در سال ۱۳۲۳ ه. ق. ساخته‌شده و مؤسس آن جمیله خانم فرزند سید یدالله ذوالمتار بن حسینقلی و همسر رضا قلی خان فخیم الدوله است. بنا را به‌صورت یک مسجد – مدرسه به انضمام یک مدرسه در نزدیکی عمارت خود بنا نمود. شرایط وقف نامه نیز بسیار دقیق و شامل تمام هزینه‌های جاری این مسجد-مدرسه بوده است. به‌موجب وقف نامه موجود آن را در ۲۲ محرم سال ۱۳۲۶ وقف کرد و دختر خود قمر تاش خانم را مولی آن قرارداد. پس از وی پسر او احمدخان منبع الدوله تولیت آن را بر عهده گرفت والان تقی‌خان ذوالفقاری فرزند احمدخان متولی بنا است. وقف نامه مسجد خانم به‌صورت طوماری در ابعاد ۲۲×۷۵ سانتی‌متر که در ۱۱۱ سطر به خط زیبای نسخ و نستعلیق نوشته‌شده است. دورتادور نوشته با جدول و شمسه بالای سند تذهیب‌کاری شده و ۱۴ نفر مهر تائید برسند زده ولی بازخوانی ۱۱ مهر میسر و بقیه مهرها ناخوانا و یا کمرنگ بودند.

جمیله خانم شرایطی برای موقوفه در نظر گرفته بود که اهم آن شروط بیتوته و اقامت در مسجد به‌منظور تحصیل علم است. وی همچنین یک‌دانگ از شش‌دانگ ده سهرین از قراء زنجان رود خمسه را در وقف نامه به‌عنوان قباله این موقوفه معین نموده است؛ و درآمد آن را به ترتیب اولویت برای مخارج زیر مقرر داشته است:

۱- تعمیر و نگهداری مسجد-مدرسه ۲- دادن مواجب امام، طلاب، محصلین، مدرس، خادم، مکبر، متصدی، مباشر، برف‌انداز روشنایی مسجد و جاروب آن. ۳- برگزاری مراسم دهه محرم و شب‌های قدر ماه رمضان ۴- در صورت باقی ماندن در پایان سال پس‌انداز آن جهت خرید ملکی که به‌عنوان رقیه این بنا مورداستفاده قرار گیرد. بند یک دارای بیشترین اولویت است؛ و بندهای سه و چهاردر شرایطی قابل‌اجرایند که پس از به اجرا گذاردن بندهای یک و دو مبالغی مانده باشد. به مجوز بند چهار بعدها مزرعه‌ای بنام نوهیل نیز خریداری‌شده و به رقابت این بنا افزوده‌شده است.

blank

عناصر تشکیل‌دهنده مسجد خانم زنجان

ورودی

فضای ورودی، فضای انتقالی یا حد واسط بین بیرون و درون بناست؛ که به سبب قرارگیری در کنار معبر یا مکان عمومی دیگری به این مکان پیوند می‌خورد. ورودی‌ها از عناصر مختلفی تشکیل می‌شود؛ که تسلسل آن‌ها این مکان را به وجود می‌آورد. ورودی در این بنا فضای خارج را از طریق یک جلوخان و یک هشت با صحن مسجد، مدرسه مرتبط می‌سازد.

جلوخان ورودی

با عقب‌نشینی ورودی نسبت به امتداد معبر اصلی جلوخان کوچکی در محل ورودی بنا ایجادشده است؛ که تضاد آن با جداره یکنواخت شمالی بنا بر تأکید بر این قسمت بنا می‌افزاید و از معدود بخش‌های مسجد است؛ که از تزیینات شبیه به قسمت‌های داخلی استفاده‌شده است.

هشتی

هشتی یا کریاس فضایی است که بلافاصله پس از درگاه قرار می‌گیرد؛ و در مسیر ورود حالت نقطه مکثی دارد. هشتی این بنا به‌صورت هشت‌ضلعی کشیده است که کشیدگی آن در جهت محور شمالی- جنوبی بوده که علاوه برنشان دادن نقطه مکث با کشیدگی این قسمت مسیر حرکت را نیز نشان می‌دهد. سقف این فضا کاربندی شده و با کاشی تزیین‌شده است، هشتی به‌عنوان رابط بیرون را به‌وسیله دو پله به حیاط که سطح آن پایین‌تر است پیوند می‌دهد. درواقع واسط میان حیاط و هشتی در این بنا سطحی است که روزنی به‌عنوان محل عبور در میانه آن وجود دارد؛ که خود در وسط نمای ضلع شمالی حیاط قرارگرفته است. این سطح از طریق تفاوت رنگ کاشی (زردرنگ) نیز در ارتفاع بیشتر این قسمت نسبت به سایر قسمت‌ها خود را نشان می‌دهد.

مسجد خانم در داخل بافت تاریخی شهر زنجان و در ضلع غربی خیابان سبزه‌میدان واقع‌شده و در اردیبهشت ۱۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منبع: میراث آریا

سفر به فضا با بالن‌های فضایی، پیش از تحقق وعده “بزوس” و “برانسون”

یک شرکت که هدفش راه اندازی گردشگری فضایی با بالن‌های فضایی است، ممکن است گردشگران فضایی را قبل از “جف بزوس” و “ریچارد برانسون” به فضا ببرد و همچنین بلیت‌های مقرون به صرفه‌تری را نسبت به دیگر شرکت‌های فضایی خصوصی ارائه دهد.

به نقل از آی‌ای، سفر فضایی دیگر یک رویا نیست، زیرا در حال حاضر با پرداخت ۱۲۵ هزار دلار، هر کسی می‌تواند بلیت سفر به فضا را برای خود رزرو کند. این قرارداد چشم نواز توسط شرکت “اسپیس پرسپکتیو”(Space Perspective) که یک شرکت گردشگری فضایی با هدف ارسال گردشگران با بالن‌های فضایی است، ارائه شده است.

این شرکت یک بالن یا کپسول فضایی به نام “نپتون وان”(Neptune One) را برای انجام پروازهای تجاری فضایی ایجاد کرده است. “نپتون وان” اولین پرواز آزمایشی خود را در ژوئن ۲۰۲۱ انجام داد و این شرکت از همان ماه، رزرو صندلی برای پروازهای فضایی خود را در سال‌های ۲۰۲۴، ۲۰۲۵ و پس از آن آغاز کرد.

“نپتون وان” در طول پروازهای فضایی خود قصد دارد مسافران را حدود ۳۰ کیلومتر از زمین جدا کند. با این حال طبق تعریف مورد پذیرش جهانی، فضا در واقع در ارتفاع ۱۰۰ کیلومتری از سطح زمین شروع می‌شود. بنابراین از نظر فنی، از مسافران سوار بر “نپتون وان” درست مثل “ریچارد برانسون” و “جف بزوس” فقط به عنوان گردشگران فضایی یاد می‌شود و نه به عنوان فضانورد.

سفینه فضایی “نپتون وان” به سه قسمت اصلی تقسیم می‌شود. یک بالن فضایی بزرگ با قطر حدود ۱۰۰ متر که با همان فناوری مورد استفاده ناسا در بالن‌های استراتوسفری کار می‌کند، یک کپسول فضایی تحت فشار که به مسافران اجازه می‌دهد تا ۳۶۰ درجه نمای پانورامای فضا را از داخل آن در اختیار داشته باشند و یک سیستم فرود با چتر نجات پشتیبان برای فرودی ایمن در مواقع اضطراری.

آژانس‌ها و شرکت‌های فضایی در سراسر جهان تاکنون از بالن‌های فضایی برای حمل تلسکوپ‌ها، ربات‌ها و سایر تجهیزات مرتبط با تحقیقات به فضا استفاده کرده‌اند. اما اکنون بالن فضایی پیشرفته “نپتون وان” برای حمل گردشگران فضایی با استفاده از گاز هیدروژن طراحی شده است. گفتنی است که بالن‌های سنتی بر روی زمین از گاز هلیوم استفاده می‌کنند.

بالن‌های فضایی

 

برخلاف موشک‌های سنگین فضایی که توسط شرکت‌های بزرگ هوافضا مانند “اسپیس‌ایکس“، “ویرجین گلکتیک” و “بلو اوریجین” استفاده می‌شود، بالن فضایی “نپتون وان” سبک است و هیچ گونه انتشار گازهای مضر ندارد.

کپسول تحت فشار “نپتون وان” در طول هر پرواز از زیر بالن‌های فضایی آویزان است و قابلیت حمل ۹ گردشگر فضایی شامل هشت مسافر و یک خلبان را در مجموع به مدت شش ساعت دارد و مسافران، دو ساعت از این شش ساعت را در ارتفاع ۳۰ کیلومتری از سطح زمین خواهند گذراند.

در وبسایت این شرکت همچنین ذکر شده است که کپسول “نپتون وان” به غیر از صندلی‌ها برای مسافران، دارای یک بار نوشیدنی، وسایل ارتباطی، پنجره‌های ضد تشعشع، کمدهای شخصی، وای-فای، حمام و سایر امکانات ضروری مورد نیاز گردشگران فضایی در طول پرواز است.

“جین پوینتر” مدیرعامل شرکت “اسپیس پرسپکتیو” می‌گوید که این شرکت متعهد به تغییر دیدگاه مردم نسبت به زمین و فضا است و می‌گوید: ما متعهد هستیم که اساساً نحوه دسترسی مردم به فضا را تغییر دهیم.

با وجود حضور قوی شرکت‌هایی مانند “اسپیس‌ایکس”، “ویرجین گلکتیک” و “بلو اوریجین” به نظر می‌رسد که “اسپیس پرسپکتیو” توانسته در زمینه گردشگری فضایی برجسته شود. چرا که تاکنون همه صندلی‌های پروازهای فضایی “نپتون وان” که قرار است در اوایل سال ۲۰۲۴ انجام شود، رزرو شده است. این شرکت تاکنون در مجموع ۴۵۰ بلیت فروخته است و در حال حاضر فقط برای سال ۲۰۲۵ رزرو می‌پذیرد.

از سوی دیگر اما “ریچارد برانسون” و “جف بزوس” که قبلاً خودشان یک بار به فضا سفر کرده‌اند، هنوز تاریخ پروازهای کاملاً تجاری خود را اعلام نکرده‌اند. “ایلان ماسک” ممکن است در این مسابقه تا حدودی جلوتر باشد، زیرا اخیراً یک ماموریت سه روزه فضایی غیرنظامی موفق را به پایان رسانده است. در طول این پرواز، فضاپیمای “اینسپایریشن ۴”(Inspiration۴) حدود ۵۸۵ کیلومتر از زمین فاصله گرفت که از زمان برنامه فضایی “آپولو” دورترین مسافتی است که یک ماموریت فضایی انسانی طی کرده است.

با این حال، وقتی صحبت از قیمت بلیت می‌شود، به نظر می‌رسد “اسپیس پرسپکتیو” با هزینه ۱۲۵ هزار دلاری برای هر مسافر، مقرون به صرفه‌ترین سفر فضایی را ارائه می‌دهد. این در حالی است که “ویرجین گلکتیک” اخیراً اعلام کرده است که قیمت یک صندلی در موشک فضایی “VSS Unity” چهارصد و پنجاه هزار دلار خواهد بود. شگفت انگیزتر اینکه گفته می‌شود چهار مسافر “اینسپایریشن ۴” هر کدام ۵۵ میلیون دلار برای سفر فضایی فانتزی خود پرداخت کرده‌اند.

اگرچه “بلو اوریجین” هنوز قیمت بلیت خود را برای مشتریانی که منتظر سفر به فضا با وسیله نقلیه فضایی “نیو شپرد”(New Shepard) هستند، اعلام نکرده است، این شرکت در اولین پرواز انسانی خود که در ژوئیه ۲۰۲۱ انجام شد، یک صندلی را به قیمت ۲۸ میلیون دلار به یک فرد ناشناس که بعداً منصرف شد و صندلی او به “الیور دیمن” یک نوجوان هلندی داده شد، فروخت. پدر “دیمن” این صندلی را با قیمتی که فاش نشده است، برای پسرش خریداری کرد.

با این حال، در مقایسه با تجربه پروازهای فضایی شش ساعته که گفته می‌شود با “نپتون وان” ارائه می‌شود، مسافرانی که با “نیو شپرد” سفر می‌کنند تنها می‌توانند ۱۱ دقیقه را در فضا بگذرانند.

بالن‌های فضایی

 

“جین پوینتر” موسس “اسپیس پرسپکتیو” فاش کرد که قصد دارد اولین آزمایش انسانی خود را در سال ۲۰۲۳ انجام دهد و سپس به احتمال زیاد از سال ۲۰۲۴ ماموریت‌های فضایی تجاری خود را شروع کند و از سال ۲۰۳۰ سالانه حدود ۵۰۰ سفر فضایی انجام دهد.

در حال حاضر به نظر می‌رسد “نپتون وان” یک گزینه کارآمد و امیدوار کننده برای سفرهای فضایی زیر مداری است. با این حال، بسیار جالب خواهد بود که ببینیم فناوری بالن‌های فضایی، در میان مجموعه موشک‌های سریع فضایی که توسط شرکت‌های میلیارد دلاری مانند “اسپیس‌ایکس”، “ویرجین گلکتیک” و “بلو اوریجین” در حال توسعه هستند، چقدر محبوبیت و موفقیت کسب می‌کند.

منبع: ایسنا

گردشگران ایرانی چه مقدار برای خدمات گردشگری هزینه می‌کنند؟

عضو هیات علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی گفت: سبک سفر بخش عمده ایرانیان به گونه‌ای است که به جز هزینه بنزین و قدری هزینه اسکان، عملا هزینه مازادی بر گردشگر تحمیل نمی‌کند و در نتیجه فراز و نشیب‌ها و بحران‌های اقتصادی کشور بر این بخش از خدمات گردشگری بی تاثیر یا کم‌تاثیر است.

حامد بخشی در خصوص گردشگری معیشتی اظهار کرد: گردشگری را می‌توان از منظرهای مختلفی مورد بررسی قرار داد. یکی از این منظرها رویکرد اقتصادی به گردشگری است. در واقع یکی از توجیه‌های اصلی برای توسعه و ترویج گردشگری به مقاصد مختلف روستایی و غیر آن، این است که گردشگری موجب ایجاد اشتغال، رونق کسب و کار و بهبود وضعیت اقتصادی ساکنان مقصد گردشگری شود.

وی در پاسخ به این سوال که چگونه می‌توان واقعیت گردشگری داخلی ایران را مورد ارزیابی قرار داد، گفت: از آنجا که گردشگری مستلزم هزینه‌کرد گردشگر است، موجب انتقال منابع مالی از سوی گردشگری به سمت میزبان می‌شود. به طور معمول زنجیره خدمات گردشگری، شامل اقامت، تغذیه، دیدار از جاذبه‌ها، حمل‌ونقل و خرید سوغات است. این زنجیره تقریبا هزینه‌کرد یک گردشگر را در بر می‌گیرد، اما گردشگران داخلی ایران چقدر برای این زنجیره خدماتی هزینه پرداخت می‌کنند؟ به عبارتی چقدر پول از سوی گردشگر به صاحبان بخش‌های مختلف مذکور سرازیر می‌شود؟

عضو هیات علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی خاطرنشان کرد: یافته‌های پیمایش ملی گردشگری ایران که داده‌های آن در سال ۱۳۹۶ گردآوری شده می‌تواند تصویر روشنی در این زمینه را به ما ارائه کند. طبق این یافته‌ها از هر سه گردشگر، یک نفر در منزل اقوام و خویشان خود اقامت می‌کند و ۱۲ درصد نیز در چادر و کمپ‌ها اسکان می‌یابند.

بخشی یادآور شد: در مجموع می‌توان گفت نیمی از گردشگران برای اسکان خود تقریبا هیچ پولی نمی‌پردازند. در بخش حمل‌ونقل نیز قریب به سه‌چهارم معادل ۷۲ درصد سفرهای گردشگری با وسیله نقلیه شخصی گردشگر صورت گرفته است. در نتیجه عمده هزینه حمل‌ونقل سفر مربوط به بنزین و استهلاک خودرو است.

وی ادامه داد: سهم هواپیما و قطار روی هم رفته کمتر از ۱۰ درصد سفرها بوده و حدود یک‌پنجم سفرها نیز با اتوبوس انجام شده است. قریب به سه‌چهارم گردشگران در سفر خود هیچ پولی برای دیدار از جاذبه‌های گردشگری پرداخت نکرده‌اند. همچنین ۷۷ درصد گردشگران در طول سفر خود «هیچ» وعده غذایی را از رستوران‌ها یا سایر مراکز تهیه و فروش غذا خریداری نکرده‌اند و چهار نفر از هر ۵ گردشگر در طول سفر خود هیچ کالایی به عنوان سوغات خریداری نکرده‌ است.

بخشی اضافه کرد: بنابراین می‌بینیم که قریب به سه‌چهارم گردشگران تقریبا هیچ هزینه‌ای بابت دیدار از جاذبه‌ها، حمل‌ونقل، خرید سوغات و نیز وعده‌های غذایی در سفر پرداخت نمی‌کنند، نیمی از آنان نیز هزینه‌ای برای اسکان در سفر نمی‌پردازند. این بدان معنی است که آنچه به عنوان صنعت گردشگری نامیده می‌شود و شامل مراکز رسمی ارائه زنجیره سفر شناخته می‌شود تنها از یک‌چهارم گردشگران منتفع می‌شود.

عضو عیات علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی گفت: در حوزه اسکان خدمات گردشگری نیز علاوه بر نیمی از گردشگران که اسکان رایگان دارند، حدود ۱۵ درصد دیگر از منازل اجاره‌ای، حسینیه، مدارس و… استفاده می‌کنند که مربوط به بخش غیررسمی، اسکان می‌شود. در واقع، هتل‌ها و هتل‌آپارتمان‌ها مجموعا به ۱۳ درصد گردشگران خدمات ارائه می‌دهند. از این‌رو، گردشگری داخلی ایران را می‌توان یک «گردشگری معیشتی» نامید.

وی ادامه داد: در گردشگری معیشتی عملا پولی از گردشگر به میزبان انتقال نمی‌یابد و در نتیجه موجب توسعه اقتصادی مورد انتظار در مقیاس تعداد گردشگران مقصد گردشگری نمی‌شود. سبک سفر بخش عمده ایرانیان به گونه‌ای است که به جز هزینه بنزین و قدری هزینه اسکان، عملا هزینه مازادی بر گردشگر تحمیل نمی‌کند و در نتیجه فراز و نشیب‌ها و بحران‌های اقتصادی کشور بر این بخش از گردشگری بی تاثیر یا کم‌تاثیر است.

منبع: ایسنا

چرا کویرگردی در پاییز را نباید از دست داد

اگر عاشق طبیعت‌گردی هستید باید حتما یک برنامه برای گردش در کویر تدارک ببینید. تجربه کویرگردی به اندازه‌ای دلچسب و زیبا است که مطمئنا بارها علاقمند به تکرار آن خواهید بود. انجام هر گونه سفر منوط به رعایت پروتکل های بهداشتی اعلامی از سوی ستاد ملی مبارزه با کروناست.

 ایران کویرهای بسیار دیدنی و زیبایی دارد که می‌توانید برای امتحان طبیعت‌گردی در کویر یکی از آنها را انتخاب کنید. اگر هنوز تجربه کویرگردی نداشته اید با ما همراه باشید.

شب خوابی در کویر، لذتی بی انتها تا آسمان

حتما شما هم شنیده اید که شب‌های کویر از زیباترین جاذبه‌های طبیعی محسوب می‌شود. در کویر به نظر می‌رسد که آسمان درست بالای سر شما قرار گرفته است و اگر دستتان را دراز کنید می‌توانید ستاره‌ها را لمس کنید.

اگر برنامه شب‌خوابی در کویر را انتخاب کنید لذت دیدن آسمان پر ستاره شب و تماشای کهکشان راه شیری در نزدیک‌ترین فاصله بالای سرتان مطمئنا خاطره‌ای است که هرگز فراموشش نخواهید کرد.

آسمان کویر در شب همانند یک مخمل سیاه پرنگین می‌درخشد و هیچ لذتی در طبیعت‌گردی به اندازه تماشای شب در دل کویر خوشایند نیست. به ویژه اگر به دنبال لحظات رمانتیک و جذاب هستید می‌توانید با گذراندن یک شب زیر آسمان کویر در آرامش و سکوت کویر و تماشای زیبایی‌های آسمان رویایی فراموش نشدنی را به حقیقت پیوند بزنید.

ریگ دم یوز

 کدام کویرها به اطراف تهران نزدیک تر است؟

در اطراف تهران کویرهای بسیار زیبایی وجود دارد که می‌توانید برای تماشای آنها برنامه ریزی کنید. بهترین زمان سفر به کویر پاییز است چرا که هوا در این فصل برای کویرگردی بسیار مطبوع است، نه از گرمای سوزان تابستان خبری هست و نه از سرمای استخوان سوز شب‌های سرد زمستان.

کویر مرنجاب

این کویر اگرچه دارای جاده خاکی است اما یکی از نزدیکترین کویرها به پایتخت محسوب می‌شود. این کویر در نزدیکی شهر کاشان و در حاشیه دریاچه نمک قرار گرفته است.

 

کویر متین آباد

این کویر نیز در نزدیکی تهران قرار گرفته است و می‌توانید برای یک اقامت دلچسب با امکانات رفاهی  مناسب این کویر را برای گردشگری انتخاب کنید. کمپ بسیار مجهزی در این کویر قرار دارد که میزبان مسافران از تهران و اصفهان است.

کویر ابوزیدآباد

کویر ابوزیدآباد

یکی دیگر از جاذبه‌های کویری نزدیک کویر ابوزیدآباد است. این منطقه دارای جاذبه‌های گردشگری بسیاری است و در منطقه کاشان قرار گرفته است. تپه شن‌های روان، قلعه کرشاهی، شهر زیرزمینی اویی و شهر تاریخی نوش آباد از جاذبه‌های گردشگری این منطقه هستند.

کویر مرکزی ایران

این کویر تا بخش‌های جنوبی تهران کشیده شده است و یکی از بزرگترین کویرهای کشور محسوب می شود. این منطقه گردشگری در جنوب شرق تهران قرار دارد و برای دسترسی به آن باید از بیابان‌های ورامین عبور کرد. کویر گرمسار با شب های زیبا و پرستاره دارای امکاناتی چون کاروانسرای بهرام است که محل اقامتی کویرگردان را فراهم کرده است.

گفته می شود که این کاروانسرا توسط بهرام گور ساخته شده است. تهرانی‌ها می‌توانند به راحتی و از بخش مرکزی پیشوا به این منطقه سفر کنند. البته برای ورود به این منطقه نیاز به مجوز سازمان محیط زیست و محیط بانی خواهید داشت.

روستای مصر

کویر مصر، بهترین تجربه کویرگردی در اصفهان

اگر اهل گردشگری به ویژه کویرگردی باشید حتما نام کویر مصر را شنیده‌اید. این منطقه کویری که در منطقه خور و بیابانک اصفهان قرار دارد از جمله مقاصد گردشگری علاقمندان به کویر در سراسر دنیا است.

زیبایی بی‌انتهای کویر را می توانید با سفر به کویر مصر نظاره کنید. تپه های شنی، شترها، لذت آفرود سواری در کویر و… از جمله زیبایی‌های این منطقه محسوب می‌شوند.

 

بهترین زمان سفر به کویر مصر با توجه به آب وهوای گرم و خشک این منطقه فصول سردتر سال است، چرا که در دیگر فصل‌های سال گرمای بیش از اندازه هوا و همچنین خشکی آن آزاردهنده است. بهترین زمان سفر به کویر مصر از اواسط آبان تا اواسط اردیبهشت است. البته امکانات رفاهی خوبی برای گردشگران این منطقه مهیا شده است که لذت سفر به منطقه کویری و تماشای آسمان پر ستاره شب و زندگی کویرنشینان را در تمام طول سال بتوان مشاهده کرد. با این حال اگر می‌خواهید شرایط بهتری از نظر آب و هوا تجربه کنید بهتر است در زمان توصیه شده به این منطقه سفر کنید.

منبع: ایسنا

پوشاک سنتی زنان میناب

تن‌پوش انسان‌ها به‌مقتضای ویژگی‌های اقلیمی، درجه، تمدن و فرهنگ، عقاید مذهبی و آداب‌ورسوم دستخوش دگرگونی‌های بی‌شماری شده است. پوشاک و لباس مانند خوردوخوراک از نیازهای اولیه و ضروری انسان بوده و هست. به‌طوری‌که بشر اولیه از پوست حیوانی که شکار می‌کرده برای خودش تن‌پوش درست می‌کرد و از گوشت آن تغذیه می‌کرد. اینکه انسان در چه زمانی اقدام به پوشیدن لباس نموده، روشن نیست ولی حداقل تا این اندازه می‌توان گفت که از عمر این دستاورد اولیه انسان هزاران و شاید صدها هزار سال گذشته است. در طول این مدت انسان این پوشین خود را به اشکال مختلف بافته و از آن استفاده کرده است.

شهرستان مینابمیناب از شهرستان‌های سرسبز، آباد و بارونق استان هرمزگان است. این شهرستان در شمال خاوری تنگه هرمز و در حاشیه ساحلی دریای عمان و در ۱۱۰ کیلومتری شرق بندرعباس واقع‌شده

و به علت فاصله از دریا ارتفاعش از سطح دریای آزاد ۳۰ متر است. میناب از شمال به شهرستان رودان، از باختر به شهرستان بندرعباس، از خاور به شهرستان جاسک و استان کرمان و از جنوب به شهرستان جاسک و تنگه استراتژیک هرمز محدود است. بخش‌های شمالی و خاوری این شهرستان کوهستانی و بخش مرکزی و باختری آن دشتی است. بخش دشتی آن به درازای حدود ۱۲۰ کیلومتر از بندر تیاب تا نزدیک روستای کرگوشکی نوار کرانه‌ای (کرانه خاوری تنگه هرمز) قرار دارد. آب‌وهوای این شهرستان، مانند دیگر نواحی استان هرمزگان گرم و مرطوب است. رطوبت هوا زیاد و هر چه به کرانه نزدیک‌تر شویم، اثر آن محسوس‌تر است.

پوشاک زنان میناب

شکل پوشاک و تنوع آن‌ها (در کم‌وزیادی یا بلندی و کوتاهی) تابع وضعیت مخصوص منطقه است که مردمش روی حفاظت از گرما و سرما یا توجه به‌اعتدال هوا، وادار به ایجاد آن‌ها می‌شوند.

ساحل‌نشینان جنوب که به بندری‌ها مشهورند براثر آمدورفت عمومی از راه دریا و خشکی غالباً دستخوش تبادل سلیقه دائمی ساحلی شده‌اند و در طی قرون با توجه به انتخاب احسن از دو نوع پوشاک عربی و هندی چیزی کم‌وبیش چاشنی سلیقه بومی خودکرده‌اند و در مقام مقایسه باسلیقه برخوردکنندگان، وضعی مخصوص (توأم باظرافت بومیانه) برای خود به وجود آورده‌اند. ولی این وضع مخصوص و مطلوب، خاص بانوان بندری است زیرا مردان بندری پوشاک خاصی ندارند. تن‌پوش آنان اگر شلواری در منظر بلوچی یا قشقایی، یا نیمه بلوچ و نیمه قشقایی نباشد، قطعاً لنگی است بر میان‌بسته و در موقع لزوم لنگی دیگر بر دوش افکنده یا پارچه‌ای به شکل عمامه در هم، رهاتر بر سر پیچیده و پاپوشی بافته از گیاه است.

پوشاک زنان میناب از تن‌پوش، سرپوش، پاپوش، نوعی ماسک یا نقاب به نام برقع یا به لهجه محلی برکه و زیورآلات تشکیل‌شده است.

الف) تن‌پوش

کندوره (kandure) لباس نسبتاً تنگ تا روی زانو که پایین آن چاک داشته و دور چاک پایین لباس، خوس دوزی شده و دور یقه و دور مچ آن نیز با انواع نوارها تزیین یا گلابتون دوزی شده است.

گون (gavan) نام لباس‌هایی است که از ناحیه کمر چین‌خورده، آستین آن تنگ است و در قسمت جلوی سینه لبه آستین‌ها و لبه دامن خوص دوزی، زری‌دوزی، گلابتون دوزی یا پولک‌دوزی شده است.

جمه (jomme) نام لباس دیگری است که آن نیز از روی کمر چین‌خورده و روی آن خوص دوزی شده و آستین آن گشاد است که معمولاً بلوچ‌های ساکن میناب آن را می‌پوشند. شکل آن شبیه پیراهن بلوچی است؛ به‌صورت لباس‌های گشاد آستین خفاشی است که در قسمت مچ تنگ می‌شود و فقط در قسمت یقه و جلوی سینه و مچ تزیین دارد.

شلوار (تنبان) (tonbân) یک نوع آن از پایین تا بالای مچ پا تنگ است و با زیپ یا دکمه و بندینک بسته می‌شود و روی قسمت تنگ انواع تزئینات از قبیل خوس دوزی، ودویی (vaduyi) گلدوزی با چرخ‌خیاطی، گلابتون دوزی (گلابتون‌ها از پاکستان آورده می‌شود) دارد. از انواع دیگر، شلواری است که پایین آن تنگ نیست و حاشیه‌ای نام دارد و مانند شلوارهای راحتی معمولی دوخته می‌شود و پای ین یا حاشیه آن تور و گلدوزی دارد و معمولاً افراد مسن از آن استفاده می‌کنند و عموماً از جنس نخی یا ابریشمی و بارنگ‌های روشن و شاد است و نقش‌های روی شلوار در ذهن بیننده فضای سرسبز و آبادانی را تداعی می‌کند.

لباس عروس مینابی: در میناب چنین رسم است که عروس در روز عقد لباس سبز می‌پوشد و در جایگاهی که از تشک، مخده و سفره سبز تشکیل‌شده می‌نشیند و این سبزی را نشانه سرسبزی و آبادانی زندگی می‌دانند که برگرفته از نوع معیشت منطقه است که مبتنی بر کشاورزی و باغداری است.

ب) سرپوش

لچک (lačak) مانند کلاه کوچکی است که وسط س ر می‌گذارند و به‌وسیله دو قیطان به زیر چانه‌بند می‌شود. روی آن گلابتون دوزی و خوص دوزی شده است. درگذشته زنان هنگام مراسم مختلف و همچنین عروسی‌ها به سر می‌کردند و بنا به توانایی خانواده از سکه‌های طلا برای تزیین جلوی آن بالای پیشانی استفاده می‌کردند و در قسمت وسط یعنی وسط پیشانی بین دو ابرو جواهری به شکل ماه یا سکه‌ای درشت‌تر از سایر سکه‌ها به کار می‌رفت.

جلویل (جلبیل) (jelvil) (jelbil) نوعی شال به رنگ مشکی و عمدتاً توری است و روی آن را با خوص تزیین می‌کنند. پایین شال را با چپر که نواری است با نخ‌های رنگارنگ، تزیین می‌کنند و به آن گلابتون یا بشکی باریشه‌های بلند می‌دوزند.

blank

لیسی (leysi) شال نخی نرم و از جنس وال است که به رنگ‌های روشن و شاد تهیه و در تابستان از آن استفاده می‌شود. لیسی، شال نسبتاً بزرگی است که زنان هنگام کار یا مهمان‌داری به‌جای چادر از آن استفاده می‌کنند.

ارنی (orni) نوع دیگری از شال است که از حریر سبزرنگ تهیه و گلدوزی و گلابتون دوزی شده است و معمولاً برای سر عروس استفاده می‌شود

چادر نوع دوخت چادر تفاوتی ندارد ولی شیوه سر کردن آن متفاوت است. بدین صورتکِ یک سمت چادر یا به‌اصطلاح دستک چادر ر ا به دور گردن پیچیده یا روی سر می‌برند. دستک دیگر را زیر بغل می‌گذارند تا بدین‌وسیله هر دودست برای انجام امور آزاد باشد. چادرها معمولاً از جنس نخ یا وال است و عموماً از رنگ‌های روشن استفاده می‌شود. افراد سالمند از رنگ‌های تیره استفاده می‌کنند. رنگ چادرها بستگی به موقعیتی دارد که زنان شرکت می‌کنند. مثلاً در مراسم عروسی از رنگ شاد و پارچه نازک‌تر و در عزا از چادرهای نخی مشکی استفاده می‌کنند.

ج) روپوش

زنان میناب برای پوشاندن چهره خود از بیگانه از ماسک یا نقابی به نام برقع «borqe» استفاده می‌کنند. برقع به ضم ب و کسر ق به معنی روبند، نقاب و تکه پارچه‌ای است که زنان با آن چهره خود را می‌پوشانند برقع، پوشش جالب و دیدنی زنان حاشیه شمالی و جنوبی خلیج‌فارس و دریای عمان است. در ساحل استان هرمزگان و خطه ساحلی بلوچستان آن را «برکه» و در حوزه بندرلنگه به نام «بتوله» خوانده می‌شود.

برقع را از جنس پارچه نخی یا ابریشمی درست می‌کنند و روی آن را با نخ‌های ابریشمی و به رنگی که موردنیاز است، سوزن‌دوزی می‌کنند. قسمت روی بینی برقع که «به دار برقع» معروف است به‌اندازه بینی فرد استفاده‌کننده برش می‌خورد و داخل قسمت دار برقع از چوب انتهای خوشه خرما که صاف است استفاده می‌کنند.

رنگ برقع بستگی به سن، موقعیت اجتماعی و وضعیت تأهل فرد استفاده‌کننده دارد. به‌طور مثال رنگ مشکی برای دختران و بیوه‌زن‌ها است که در بعضی موارد دختران دور برقع مشکی خود را بارنگ بنفش تیره کناره دوزی می‌کنند. رنگ قرمز مخصوص زنان متأهل و شوهردار است و برخی از سالمندان نیز از برقع به رنگ قهوه‌ای استفاده می‌کنند. دختران بلوچ ساکن میناب از برقع مشکی با حاشیه‌دوزی قرمز استفاده می‌کنند.

blank

د) پای‌افزار یا پاپوش

کبکاب (kabkâb) نوعی کفش که از جنس چوب است و زنان از آن استفاده می‌کنند. کف آن از چوب و نوار چرمی است که به‌صورت تسمه به روی کفش می‌آید و با میخ وصل می‌شود.

سواس (sovâs) نوعی پای‌افزار است که از لیف خرما یا به لهجه محلی پنگ (انتهای خوشه خرما) استفاده می‌شد. بدین‌صورت که پنگ را با سنگ می‌کوبیدند تا نرم شود سپس کف کفش را می‌بافتند و به‌وسیله بند بافته‌شده از همان پنگ به دور پا بسته می‌شد. درگذشته اهالی معمولی منطقه پابرهنه راه می‌رفتند و اشخاص خاص و ثروتمند از سواس استفاده می‌کردند.

منابع:

– تنهایی، حسین (۱۳۷۷) درآمدی بر مکاتب و نظریه‌های جامعه‌شناسی چ، ، ۲ تهران: انتشارات مرنیز

– عمید، حسن (۱۳۵۹) فرهنگ فارسی عمید، تهران: امیرکبیر

– کاربارینو، مروین (۱۳۷۷) نظریه‌های مردم‌شناسی، ترجمه عبا س محمدی اصل، تهران: انتشارات آوای نور.

– مالینوفسکی، بروتیسلاو (۱۳۷۸) نظریه علمی درباره فرهنگ، ترجمه عبدالحمید زرین قلم، تهران: انتشارات گام نو

– ضیاءپور، جلیل (۱۳۴۶) پوشاک ایل‌ها، چادرنشینان و روستاییان ایران، تهران: وزارت فرهنگ و هنر

* گزارش از محمد همایون سپهر و زهرا شهدادیان

هارمونی جذاب طبیعت در موزه «هورتا» بروکسل

موزه‌ها همواره نمایان‌گر میراث ملت‌ها در طول تاریخ بوده و فرهنگ، تاریخ و هنر را برای نسل بعد بازگو می‌کنند. موزه‌ها همچنین حافظ تاریخ نسل گذشته و فرهنگ ملل و اقوام هستند و تجربه سیر در تاریخ را برای علاقه‌مندان به ارمغان می‌آورند.

بلژیک یکی از قدیمی‌ترین کشورها به شمار می‌رود و بروکسل به عنوان پایتخت این کشور دارای جاذبه‌های گردشگری فراوانی است که همواره بازدیدکنندگان و گردشگران زیادی را مجذوب خود می‌کند. موزه «هورتا» بروکسل یکی از جذاب‌ترین اماکن دیدنی این کشور محسوب می‌شود که با دارا بودن ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود تصویری از هنر نو در ذهن مخاطبین ایجاد می‌کند.

«ویکتور هورتا» یکی از معماران مشهور بلژیک است که بسیاری از ساختمان‌های نمادین این کشور را طراحی کرده است. موزه هورتا بروکسل در گذشته سکونتگاه ویکتور هورتا بوده و بازدید از این موزه، سفر به زمان گذشته را برای بازدیدکنندگان فراهم می‌سازد. در کنار این سفر، سازهای هنر نو و معماری زیبای این موزه، فضایی بسیار جذاب و قابل‌ تحسین ایجاد کرده است.

blank

 

این موزه، به زندگی شخصی و کاری این هنرمند اختصاص داده شده و در آن مبلمان، اثاثیه و لوازم شخصی و آنچه توسط ویکتور هورتا ساخته شده، به نمایش گذاشته شده است. همچنین نمایشگاه‌های مختلفی با موضوعات مربوط به هورتا و هنرش در این موزه برگزار می‌شود.

این موزه در سال‌های ۱۸۸۹ و ۱۹۰۱ ساخته شد و به مدت ۲۰ سال به عنوان اقامت‌گاه خانوادگی هورتا و کارگاه‌های هنری‌اش محسوب می‌شد. زمانی که هورتا به سبک هنر نو گرایش پیدا کرد، خانه‌اش را به دو ملک جدا تقسیم کرده و فروخت. البته مسئولین محلی در سال ۱۹۶۱ این ملک را خریدند و سپس بازسازی آن را آغاز کردند.

موزه هورتا بروکسل در کنار دیگر خانه‌های شهری هورتا، در سال ۲۰۰۱ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. همچنین در سال ۲۰۱۲ موفق به کسب جایزه موزه بلژیک شد و در سال ۲۰۱۴ نیز جاذبه میراث فرهنگی اروپا را به خود اختصاص داد؛ گفتنی است که دریافت چنین جوایزی سبب بیشتر شناخته ‌شدن این موزه و جذب بیش از پیش  بازدیدکنندگان می‌شود.

معماری در دوره هنر نو، به یک هارمونی میان طبیعت و ساخته‌های انسانی تبدیل شد و این سبک از معماری در موزه هورتا به چشم می‌خورد و فضایی به یادماندنی را ایجاد می‌کند و هورتا در بخش‌های مختلف موزه، جلوه‌ای از طبیعت را نمایش می‌دهد.

blank

 

ساختمان این موزه نیز مانند بناهای بروکسل، بلند و باریک است؛ اما هورتا با تکیه بر هنر و تخصص خود، بنایی طراحی کرده است که از نمای بیرونی دو ساختمان مجزا به نظر می‌رسد و این در حالی است که فضای داخلی بنا تنها یک ملک را شامل می‌شود و این امر طراحی و استعداد منحصر به‌فرد هورتا را به نمایش می‌گذارد.

وی برای دستیابی به این ویژگی، این بنا را با طبقاتی جداگانه و توسط پله‌هایی مارپیچ ایجاد کرد. پله‌های اصلی ساختمان که در مرکز ساختمان قرار گرفته‌اند، نمای خاصی به بنا می‌بخشند و به عنوان یک ویژگی برای اتصال اتاق‌های آن به کار می‌روند. این بخش نه ‌تنها یک پلکان کاربردی است بلکه می‌توان آن را به عنوان مرکز اصلی خانه در نظر گرفت که منجر به شکوه ساختار خانه شده و با نرده‌های خاص طلایی تزیین شده‌ است.

در بالاترین نقطه پلکان مرکزی ساختمان همچنین سقفی شیشه‌ای قرار دارد که با طرح شبه باز آن، نوری ملایم ایجاد کرده و بر احساسات بازدیدکنندگان اثرگذار است. این پلکان یکی از جالب‌ترین عناصری است که هورتا آن را طراحی و پیاده‌سازی کرده است و آینه‌های موجود در آن، زیبایی طراحی زیبای هورتا را چندین برابر می‌کند. طراحی و دکوراسیون راه‌پله نمایان‌گر تأثیر هورتا بر جنبش هنر نو است، بر این اساس همه چیز با هم متناسب بوده و در این سبک از معماری، آینه‌های زینتی به عنوان نقاشی‌های معلق نشان داده می‌شود.

blank

 

یونسکو پلکان مرکزی این موزه را این‌گونه توصیف می‌کند، این اثر «نبوغ خلاقانه انسانی است که بارزترین نماد تاثیر سبک هنر نو در هنر و معماری را به نمایش می گذارد». از این رو این طراحی همواره بر مخاطبین خود اثرگذار بوده و آن‌ها را مجذوب هنر نو می‌کند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

موزه ی هرژه; موزه ای برای علاقمندان به تن تن

تداعی فرهنگ نوستالژی در موزه های مشهد

بهشتی کوچک در دل نگارستان گلستان ایران

چشمه‌ساران، آبشارها و جویبارهای متعدد در کنار جنگل‌ها و چشم‌اندازهای زیبای طبیعی سبب شده که سرزمین کهن و تاریخی رامیان در استان گلستان به یکی از مکان‌های دیدنی برای بازدید گردشگران تبدیل شود.

در مورد پیشینه تاریخی رامیان می‌توان گفت که روزگاران پیشین در شمال رامیان اقوامی به نام آرامیان می‌زیستند که بعدها جهت سهولت در تلفظ (آ) از اول آن برداشته ‌شده است. ابنیه، محوطه‌ها و تپه‌های تاریخی و فرهنگی شهرستان ۱۰۵ اثر است و این مهم سبب شده که گردشگران توجه زیادی به رامیان داشته باشند.

مهم‌ترین بناهای تاریخی شامل حمام عروج متعلق به دوره قاجاریه، کاخ شاهی متعلق به دوره پهلوی و قلعه میران متعلق به دوره ساسانی است.

مردم رامیان به زبان ترکی صحبت می‌کنند و گویش دیگر قومیت‌های این شهرستان فارسی، سیستانی، بلوچی و ترکمنی نیز رایج است.

از مهم‌ترین چشم‌اندازهای طبیعی این شهرستان می‌توان به ارتفاعات قلعه میران، گل رامیان، ارتفاعات و روستاهای ییلاقی النگ، پا قلعه، پشمکی، کشکک، ویرو، جوزچال، ملچ آرام، چشمه نیلبرگ، چشمه سیدکلاته، انجیر چشمه، سرگل و آبشارهای پشمکی، شیرآباد و جوزک اشاره کرد.

چشمه گل رامیان

 

چشمه گل رامیان

بی‌شک یکی از کم‌نظیرترین جاذبه‌های کشور چشمه گل رامیان است. این چشمه به‌صورت یک استخر طبیعی و بیضی‌شکل به طول ۹۰ متر و به عرض ۸۰ متر و بر اساس کتب تاریخی به عمق ۴۴ متر و به روایتی ۸۰ متر است که در ارتفاع ۳۲۰ متری از سطح دریا قرار دارد. این چشمه در ۵ کیلومتری جنوب شهرستان رامیان و در ۸۵ کیلومتری مرکز استان قرار دارد. از ۳ طرف به جنگل و از یک‌ طرف به زمین‌های زراعی متصل است و آب چشمه از کف زمین می‌جوشد.

پوشش گیاهی اطراف آن را درختان پهن‌برگ، بلوط، درختچه‌های ولیک پوشانده است و در نزدیکی این مجموعه دلپذیر و بااهمیت، ذخیره‌گاه جنگلی «سرو زربین» واقع‌شده است. رنگ این چشمه به دلیل عمق زیاد سبز تیره بسیار خوش‌رنگ و جالب است.

blank

 

 قلعه میران

قلعه میران، قلعه موران، قلعه ماران یا دژ تاکی، قله‌ای به ارتفاع ۲ هزار و ۴۳۰ متر است که در جنوب غرب شهر رامیان واقع‌شده است. در بالای این قله زمینی مسطح به مساحت ۳ کیلومترمربع قرار دارد که در طول تاریخ پایتخت و مرکز برخی حکومت‌ها بوده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به پایتخت ییلاقی سلسله اشکانیان اشاره کرد.

blank

 

منطقه گردشگری اُلنگ-بادو

جنگل النگ در ارتفاعات ۲ هزار و ۸۰۰ متری شهرستان رامیان گلستان و در مسیر جاده رامیان به شاهرود قرار داشته و این منطقه در نیمی از سال پوشیده از برف است و تابستان‌های فوق‌العاده خنکی دارد.

blank

 

جنگل و چشمه نیلبرگ

یکی دیگر از تفریحگاه‌های رامیان جنگل و چشمه‌های نیلبرگ گلستان که در ۴ کیلومتری جنوب شرقی مرکز شهر رامیان قرار دارد. راه‌های رسیدن به آن پیمودن جاده‌های خاکی است که بیشتر مورداستفاده کشاورزان و وسایل نقلیه کشاورزی است. جنگل درختان انجیلو که بخشی از جنگل‌های تاریخی هیرکانی بوده مکان خوبی برای گذران اوقات فراغت خواهد بود.

جنگل دلند-گلستان

 

 

پارک جنگلی دلند

این پارک در ۱۱ کیلومتری غرب آزادشهر در مسیر تهران ـ مشهد و در شرق دلند واقع‌شده است. بازدیدکنندگان پارک اغلب در فصول بهار و تابستان حضور می‌یابند و اغلب از اهالی منطقه و شهرهای اطراف و زائرین و مسافرین مشهد مقدس هستند.

امکاناتی از قبیل مسیرهای آسفالته، آب‌رسانی و برق‌رسانی، پارک کودک، نمازخانه، سرویس‌های بهداشتی، مناطق کمپینگ و پیک‌نیک، ساختمان نگهبانی، پناهگاه‌های چوبی، مهمانسرا و چاه‌های عمیق و نیمه عمیق در آن دایر شده است.

گلستان

 

روستای پاقلعه

روستای پاقلعه از توابع بخش مرکزی شهرستان رامیان گلستان است و از شمال شرقی به پل آرام، از جنوب و غرب به ارتفاعات قلعه موران و از شمال غربی به منطقه تفریحی جامه شوران محدود می‌شود. ارتفاع روستای کوهستانی پا قلعه، از سطح دریا ۱۸۰ متر است.

شهرستان رامیان با توجه به ویژگی‌های آن می‌تواند به‌عنوان یک پیام‌رسان جدی از فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی در منطقه نقش ایفا کند. باوجود قومیت‌های متعدد شاهد صنایع‌دستی متنوعی در این شهرستان هستیم که می‌توان به ابریشم‌بافی و چادرشب بافی رامیانی، قالی‌بافی و گلیم‌بافی ترکمن، سوزن‌دوزی سیستانی و سوزن‌دوزی بلوچستان اشاره کرد.

منبع: ایسنا

کاروانسرای فرسفج نماد پیوند تاریخ و فرهنگ

کاروانسرای شاه‌عباسی “فرسفج” یکی از ابنیه تاریخی و ارزشمند شهرستان تویسرکان متعلق به دوران صفویه است که در میان طبیعت روح افزای دشت قلقلرود و شهر فرسفج خود نمایی می‌کند.

در دوران حکومت شاه عباس صفوی به‌منظور ایجاد امنیت و ارائه تسهیلات و خدمات رفاهی مرتبط با سفر و توسعه تجارت در بیشتر نقاط کشور جاده‌هایی ساخته شده و در مسیر آنها کاروانسراهایی احداث شده بود.

این کاروانسراها به فاصله یک منزلی یعنی فاصله‌ای که کاروانیان می‌توانستند از صبح تا شامگاه با چهارپایان طی کرده و در کاروانسرای بعدی استراحت کنند، از یکدیگر قرار داشتند. یکی از این کاروانسراها، کاروانسرای شاه‌عباسی “فرسفج” در شهرستان تویسرکان است که در ۲۰ کیلومتری مسیر تویسرکان به کنگاور و در حاشیه این جاده و همچنین در مجاورت شهر فعلی فرسفج واقع شده است.
این کاروانسرا در واقع محل استراحت مسافران و کاروان‌هایی بوده که به قصد تجارت و سیاحت به غرب کشور و زیارت عتبات عالیات به عراق سفر می‌کردند.

در کاروانسرای شاه‌عباسی “فرسفج” امکاناتی برای استقرار چهار پایان و بارهایشان و قسمت‌هایی نیز برای استراحت و خواب کاروانیان اختصاص داده شده بود که پس از پشت سر گذاشتن شب، در صبح روز بعد دوباره به حرکت خود ادامه می‌دادند.

ساختمان این کاروانسرا در فاصله سال‌های ۱۰۰۶ تا ۱۰۳۸ و به سبک معماری دوره صفویه ساخته شده است و مساحت آن حدود ۴۰۰۰ متر مربع است. مهمترین ویژگی کاروانسرای تاریخی فرسفج ، وجود برج و باروهایی در چهار گوشه آن است که بنا به ملاحظات امنیتی احداث شده بودند. این اثر به شماره ۱۹۷۰ مورخه ۶/۲/۱۳۷۶ در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

اثر بخشی کاروانسرای “فرسفج” بر صنعت گردشگری و اقتصاد تویسرکان

مدیر اداره میراث فرهنگی تویسرکان در مورد چگونگی بهره‌گیری از این بنای تاریخی برای رونق دهی بیشتر به صنعت گردشگری تویسرکان، گفت: روشن است که استفاده بهینه از کاروانسرای تاریخی شاه‌عباسی در شهر فرسفج، ظرفیت و جذابیت گردشگری شهرستان تویسرکان را ارتقا می‌دهد و می‌تواند آورده‌های خوب مالی و اقتصادی برای این شهرستان به دنبال داشته باشد.

اسحاق ترکاشوند در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: از آغاز مرمت و بازسازی این کاروانسرا از ۱۲ سال قبل، اعتباری افزون بر ۸۵۰ میلیون تومان هزینه شده است.

وی بیان کرد: کاروانسرای شاه عباسی “فرسفج” با توجه به میل عمومی مردم به اماکن تاریخی و سنتی، قابلیت بهره‌برداری در حوزه‌هایی مانند مهمانپذیر سنتی، سفره‌خانه سنتی و زیر ساخت‌های جنبی رفاهی و ورزشی را دارد.

ترکاشوند افزود: در سال‌های اخیر صحبت‌های اولیه برای حضور سرمایه‌گذار در طرح ساماندهی کاروانسرای فرسفج انجام شده و حتی طرح جامع محوطه‌سازی آن نیز پس از رفع نواقص جزئی از سوی میراث فرهنگی استان تایید و تحویل گرفته شده است.

وی گفت: اکنون زمینه برای بهره‌برداری حداکثری از این ظرفیت تاریخی، فرهنگی و گردشگری شهرستان آماده شده است به شرط آنکه بخش خصوصی ورودی پر رنگ و اثر گذار در این زمینه داشته باشد.

کاروانسرای شاه‌عباسی “فرسفج” در ایام نوروز سال‌های اخیر شاهد برگزاری جشنواره غذاهای محلی و سنتی با حضور چشمگیر و خیره کننده میهمانان و گردشگران نوروزی بود اما در دو سال اخیر شیوع ویروس کرونا مانع برگزاری این مراسم شد.

همچنین در سال‌های اخیر ۱۵ کیلومتر از جاده تویسرکان به کنگاور که در مسیر شهر فرسفج قرار گرفته چهار بانده شده و زیر بار ترافیک رفته و موجب تسهیل در روند عبور و مرور عمومی برای دیدن از این کاروانسرای تاریخی شده و راه دسترسی به آن نیز در بافت داخلی شهر فرسفج سامان دهی شده است.

شهر فرسفج در حالی از این گنجینه تاریخی برخوردار است که پل تاریخی دوران صفویه نیز در آن وجود دارد و از طرف دیگر باغ‌های وسیع و گسترده سیب با جلوه‌گری‌های دلنشین و زیبای طبیعی و طعم شیرین و به یاد ماندنی سیب‌های آن سبب شده تا فرسفج شهر” شکوفه‌های سیب” نام بگیرد.

در این میان نکته روشن آنکه شرایط ساختاری و اعتبارات دولتی عملاً برای تبدیل کاروانسرای تاریخی شاه عباس صفوی به یک مجموعه اقامتی، رفاهی و گردشگری مناسب و پاسخگو نیست و ورود سرمایه گذاران بخش خصوصی می‌تواند تحول بزرگی در این زمینه رقم بزند.

منبع: ایسنا

مرتبط:

میامی _سرزمین کاروانسرا ها

کاروانسرای شاه‌ عباسی کرج

ربع قرن یاد «حافظ»

امسال بیست و پنجمین سالی است که روز بیستم مهرماه، به نام «خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی» ملقب به «لسان‌الغیب» از شاعران شهیر ایرانی می‌گذرد؛ شاعری که نه تنها در ایران بلکه در اقصی‌نقاط جهان شناخته شده است و اشعارش بسیاری از بزرگان دیروز و امروز جهان نظیر نیچه، گوته، امرسون و … را به شگفتی واداشته و وادار به تحسین او کرده است. بیست مهر ۱۴۰۰ شمسی، در واقع ربع قرن از برپایی مراسم بزرگداشت حافظ در شیراز، ایران و شماری از کشورهای جهان می‌گذرد؛ شاعری که از تابناک‌ترین ستارگان آسمان علم و ادب ایران زمین است که تا نام ایران زنده و پابرجاست نام وی نیز جاودان خواهد بود. پیشنهاد نام‌گذاری این روز سال ۱۳۷۵ از سوی کوروش کمالی سروستانی عضو هیئت مؤسس و هیئت مدیره بنیاد فارس‌شناسی، مطرح شد و پس از تصویب و درج این روز در تقویم ملی، بیستم مهرماه سال ۱۳۷۶، اولین مراسم بزرگداشت لسان‌الغیب با حضور مسئولان وقت در حافظیه شیراز و در جوار خواجه اهل راز، برگزار شد.

علاوه بر شخصیت ممتاز حافظ شیرازی، مجموعه حافظیه و مقبره این شاعر بنام، به لحاظ پیشینه و ساختار معماری دارای ویژگی‌های منحصربه‌فرد است.  ۶۵ سال پس از وفات حضرت حافظ و در زمان حکمرانی میرزا ابوالقاسم گورکانی، اولین مقبره بر فراز قبر حافظ به شکل یک عمارت گنبدی بنا و مقابل آن هم حوضی بزرگ احداث شد که آب آن را رکن‌آباد تامین می‌کرد. این بنا در اوایل قرن یازدهم هجری و زمان سلطنت شاه عباس و پس از آن در دوران نادر شاه افشار مرمت و تعمیر شد؛  اما کریم‌خان زند اولین کسی بود که دستور داد بر روی قبر حافظ، سنگی مرمرین قرار دهند. روی این سنگ، دو بیت از غزل‌های حافظ توسط حاجی‌آقاسی بیک‌افشار، نستعلیق‌نویس آذربایجانی به این مضمون « بر سر تربت ما چون گذری همت خواه که زیارتگه رندان جهان خواهد بود» حکاکی شده است. آن‌چه که امروز به عنوان آرامگاه حافظ در شیراز وجود دارد، بنای ساخته شده در سال ۱۳۱۴ شمسی است. در آن سال علی‌اصغر حکمت، وزیر فرهنگ وقت با همکاری علی ریاضی، رییس فرهنگ استان فارس و با نظارت علی سامی، محقق، باستان‌شناس و استاد دانشگاه، طرحی را که آندره گدار، ایران‌شناس و معمار فرانسوی پیشنهاد کرده بود، روی آرامگاه حافظ پیاده کردند. در ساخت این آرامگاه از معماری دوره‌ی زندیه الهام گرفته شده است.

منبع: ایسنا

مرتبط:

دیدنی های زیبا و چشم نواز آرامگاه سعدی

فارس نگین گردشگری ایران زمین