نوشته‌ها

سنگ‌های قیمتی _تلألؤ نور هنرمندان کویر

استفاده از سنگ (کانی قیمتی) از گذشته به طور سنتی در کشور ما که تاریخی چند هزار ساله دارد، معمول بوده است.

در چند دهه اخیر نگاه خاص و نوینی به سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی شد و گوهر‌تراشی و گوهر‌شناسی و اکتشاف در این زمینه، خیلی مورد توجه اهل فن قرار گرفت.

سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی به سنگ‌هایی از قبیل فیروزه، زمرد، آماتیس، عقیق، فیروزه، گارنت سبز (زمرد) لاجورد، یاقوت، یشم و… اطلاق می‌شود. این سنگ‌ها که در ایران به وفور یافت می‌شود و پس از تراش و نشاندن در رکابی از طلا یا نقره، زیبایی و ارزش افزوده زیادی خواهند یافت. امروزه تراش چنین سنگ‌هایی با دستگاه تراش سنگ برقی انجام می‌شود.

پس از انتخاب نوع سنگ و تراش و فرم دهی آن را پرداخت می‌کنند و برق می‌اندازند تا به عنوان انگشتر، گردنبند، دستبند، گوشواره و.. مورد استفاده قرار گیرد. تحقیقاتی درباره خواص درمانی سنگ‌ها نیز انجام شده که خود باعث رونق این هنر شده است. سنگ خام (به اصطلاح اهل فن زنده) از معدن تهیه می‌شود و پس از در ‌نظر‌ گرفتن الگو یا طرح پیش‌بینی‌شده تراش می‌خورد. تراش و فروش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی و صادرات آن یکی از اقلام صادرات غیرنفتی در ایران به حساب می‌آید.

تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی با ابزار و وسایل مخصوص برای ساخت زیورآلات، ظروف و اشیای تزیینی یکی از رشته‌های صنایع‌دستی را شامل می‌شود.

ابزارهای این رشته عبارتند از دستگاه برش سنگ، دستگاه تراش الماسه، دستگاه پرداخت، سنباده، براق کننده، فِرِز انگشتی، انواع مته الماسه برای ایجاد طرح روی سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی.

شهربابک، شهر سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی

شهرستان شهربابک در استان کرمان از دو حیث در زمینه گردشگری، حائز اهمیت است نخست روستای صخره‌ای میمند که در فهرست میراث‌جهانی به ثبت رسیده است و دوم هنر تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی که در شکل نگین انگشتری بر دست بسیاری از گردشگران ایرانی و خارجی خودنمایی می‌کند.

معادن فیروزه شهربابک در کنار سایر معادن کانی این شهرستان فعال است که متاسفانه طی سال‌های گذشته، فیروزه‌ای که از این معادن استخراج می‌شد کمتر مورد توجه قرار داشت به‌طوریکه سنگ‌های معدن شهربابک بعد از استخراج به صورت رسمی به شهرهایی که مرکز فیروزه تراشی بودند منتقل می‌شدند.

در این شهرستان معدن مستقل فیروزه وجود ندارد و در حین برداشت مس، رگه‌های غنی سنگ فیروزه نیز دیده می‌شود که از نظر ارزش ریالی کم ارزش‌تر از مس است، این سنگ‌ها بعد از برداشت به سمت دستگاه‌های سنگ شکن ارسال می‌شود و در نهایت در این بخش سنگ‌های فیروزه جدا شده (اکثرا به صورت دستی) و در اختیار صنعتگران قرار می‌گیرد.

بخش قابل توجهی از این سنگ‌ها به شهرهای دیگر به عنوان متاع ممنوع المعامله و در نهایت به اسم و برند شهرهای مذهبی کشور به گردشگران فروخته می‌شود. متاسفانه در چند سال اخیر سهم استان کرمان در زمینه صنعت سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی بسیار اندک بوده است و برند سازی، صنعت بسته‌بندی و تجاری سازی به صورت پایه‌ای انجام نشده است.

تعداد هنرمندان رشته تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی استان کرمان حدود ۷۰۰ نفر است که بیشتر هنرمندان این رشته در شهرستان شهربابک فعالیت می‌کنند.

با وجود ثبت و فعالیت بیش از ۴۰ شرکت تعاونی در شهرستان شهربابک این شهرستان قابلیت تبدیل‌شدن به برند ملی با عنوان شهر فیروزه را دارد.

اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمان آمادگی خود را برای انجام مطالعات لازم برای ثبت شهر شهربابک به عنوان شهر ملی سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی اعلام کرده است که چنانچه فرمانداری این شهرستان اعتبار مورد نیاز را تامین کند این موضوع اجرایی خواهد شد.

در حال حاضر صادارات این رشته هنری به صورت چمدانی انجام می‌شود که در صورت سرمایه‌گذاری و تکمیل زنجیره تولید امکان اشتغال برای هزار نفر در رشته فرآوری سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی و زیورالات‌سنتی ایجاد می‌شود.

تسهیلات مناسبی برای حمایت از صنعتگران تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی اختصاص یافته است و جوانان شهربابکی می‌توانند در صورت تمایل درخواست خود را به معاونت صنایع‌دستی استان کرمان ارائه دهند.

مرتبط:

انصاف _خانه‌ای در دل کویر

نایبند _استراحتگاه بهشتی در دل کویر

چاقوسازی راین هنری به اصالت کویر

انصاف _خانه‌ای در دل کویر

در فاصله‌ ۶ کیلومتری از شهر زرند، روستایی با نام نعیم آباد و با سابقه‌ تاریخی قرار دارد. در انتهای غرب روستا، خانه‌ای واقع شده که در بین ساکنان روستا به خانه‌ انصاف شهرت دارد.

این خانه متعلق به مرحوم حاج یدالله متصدی زرندی بوده است که او پس از تصویب قانون خانه‌های انصاف در سال ۱۳۴۴و ابلاغ آن برای اجرا از طرف اهالی روستا به همراه ۴ نفر دیگر از اهالی معتمد روستا به عنوان عضو خانه انصاف نعیم آباد و روستاهای تابعه انتخاب می‌شود، با توجه به داشتن سواد و همچنین به عنوان کارمند اداره ثبت احوال زرند برای چندین دوره تا پایان عمرِ قانون خانه‌های انصاف، او رئیس خانه انصاف نیز بوده است.

از طرفی اگر چه در قانون خانه‌های انصاف، جلسات آن می‌توانست در مکان‌های عمومی مثل مسجد، مدرسه و مکان‌های عمومی دیگر برگزار شود (آنگونه که در بسیاری از جاها معمول بود) ولی مرحوم متصدی قسمتی از خانه خود را به این امر اختصاص می‌دهد و با تجهیز آن به میز و صندلی و ملزومات دیگر نوعی از مرکزیت رسیدگی به دعاوی اهالی را به وجود می‌آورد، به‌طوری که مردم بدون هیچ گونه سر درگمی به راحتی برای طرح دعاوی و رفع اختلافات به این خانه مراجعه می‌کردند و حتی گاهی در ساعات غیر اداری و در مواردی ساعات پایانی روز و نزدیک به نیمه شب، او با صبر و حوصله به رتق و فتق امور می‌پرداخت.

فعالیت در خانه‌های انصاف، افتخاری و مجانی انجام می‌شد و اشراف او به قوانین عرفی، قضایی و قضاوت عادلانه باعث اعتماد مردم و حتی تقدیر مقامات قضایی وقت بوده است.

مرحوم متصدی سال‌ها به عنوان نماینده حقوقی اداره ثبت احوال زرند با حفظ سمت و پس از انقلاب مدتی به عنوان نماینده حقوقی بنیاد شهید شهرستان زرند نیز فعالیت داشته است. همان‌گونه که در ذکر شد به واسطه کارکرد قضایی بنا، این خانه به خانه انصاف شهرت داشته است.

انصاف

در حال حاضر تنها مستندی که می‌توان براساس آن قدمت بنای خانه انصاف نعیم آباد را تعیین کرد، نقل قول‌های صاحب بنا، مرحوم یدالله متصدی زرندی، در زمان حیاتش است، البته سبک معماری و مصالح مورد استفاده در ساخت بنا نیز می‌تواند این امر را تعیین کند.

نام خانه انصاف برگرفته شده از قانون تشکیل خانه‌های انصاف مصوب ۲۲ فروردین ۱۳۴۴مجلس شورای ملی و ۱۸ اردیبهشت ۱۳۴۴ مجلس سنای وقت است که رسیدگی و حل و فصل اختلاف میان ساکنان روستاها بر عهده آنها بود و به نوعی می‌توان آنها را یاری‌رسان سیستم قضایی برای مراجعه کمتر ساکنان روستاها به دادگاه‌های شهر برای طرح دعاوی خود دانست. کارکردی که امروزه  شوراهای حل اختلاف بر عهده دارند.

قدمت این خانه به دوره پهلوی دوم برمی‌گردد که پس از پیگیری‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمان این اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و ثبت نخستین خانه انصاف به شهرستان زرند اختصاص یافت.

 امروز ایوان این خانه به صورت سالنی بزرگ با اتاق‌هایی در دو طرف آن در‌آمده است البته در کنار آن اتاق‌هایی به عنوان مطبخ و انباری نیز وجود دارد، در ساخت این بنا استاد‌کارانی همچون قنبر رحمانی، حسین‌جان رحمانی، اکبر رحمانی و ضیا متصدی نقش داشته‌ا‌ند.

همانند بسیاری از خانه‌های نواحی جنوبی ایران مصالح به‌کار رفته در این بنا خشت خام با گل است به‌طوری‌که سقف‌های گنبدی شکل به فرم گهواره‌ای و گرد بر روی پی‌هایی به قطر ۱متر که روی آن با اتصالات چوب درخت چنار بهم وصل شده‌اند قرار گرفته‌اند. همچنین قوس‌هایی که بر روی درگاه‌ها قرار گرفته‌اند به وسیله گچ و چوب درخت انار درست شده‌اند. از طرفی سالن و ۲ اتاق با گچ سفیدکاری شده و اتاق‌های دیگر با کاهگل اندود شده است به‌ جز یک اتاق، سالن و اتاق‌های دیگر با موزاییک مفروش شده است که هنوز کاملا سالم هستند. حیاط نیز با موزاییک و قسمتی با آجرهای مربع شکل مفروش بوده که به‌ دلیل گذر زمان و عوامل طبیعی دچار فرسایش زیاد شده‌اند.

همه در‌های این خانه از چوب گردو ساخته شده بودند که متاسفانه در سال‌های اخیر تخریب شده است و امروز در‌های آهنی جایگزین آنها شده است.

مرتبط:

نایبند _استراحتگاه بهشتی در دل کویر

چاقوسازی راین هنری به اصالت کویر

عشین _نگین گردشگری کویر مرکزی ایران

سفری هیجان انگیز به کویر ابوزیدآباد

کویر ابوزیدآباد جزئی از شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان است که تاچندی پیش جزو کویرهای ناشناخته ایران به شمار می رفت ولی رفته رفته اسم این کویر هم نظیر کویر مرنجاب٬ کویر ورزنه٬ کویر مصر در گوش دوستداران طبیعت آشنا می نمایید که با پتانسیل بالای که دارد می تواند به زودی بین پربازدیدترین مناطق کویری ایران قرار گیرد.

از زیبایی های این کویر می توان به منطقه ای کوهستانی بکر با حیات وحش و گونه های گیاهی منحصر به فرد آن اشاره کرد که در آن عمق آب به سطح زمین کمتر از نیم متر است، آن هم آبی شیرین و گوارا که نخلستانی را نیز در خود جای داده است. در حاشیه این کویر هم تپه های شنی ادامه دار وجود دارد که به ریگ جنی معروف است و می توان آن را مشابه ریگ جن معروف در کشور برشمرد که مقیاسی کمتر از آن را داراست.

کویر ابوزیدآباد

ولی شاید بکرترین مکان در این منطقه، کویر ناب سیازگه(ریگ سیاه) که در منطقهٔ یخاب قرار دارد باشد. کویری در حدود ۱۰ کیلومتری از مرکز شهر ابوزیدآباد که به سبب نزدیکی زیاد به مرکز شهر، مسافران زیادی را از داخل شهر، روستاهای اطراف، شهرهای دور و نزدیک و حتی کشورهای دیگر به این مکان می آورد. این مکان به دلیل اینکه از دور مقداری سیاه دیده می‌شود به این اسم نام گذاری شده و از ناب‌ترین کویرهای کشور است که تورهای آفرود را از جای جای ایران به سمت خود میکشاند. اوایل بهار، پاییز، بهترین زمان برای دیدن این مکان به دلیل هوای نسبتا خوب هست.

شهر ابوزیدآباد که نزدیک ترین شهر به این کویر می باشد مردمانش به گویش بیذوی صحبت می‌کنند که یکی از گویش‌ها در شاخهٔ زبان‌های ایران مرکزی است. نام این منطقه در زبان محلی، بیزُوُی می‌باشد و مردم کاشان و آران و بیدگل و فارسی زبانان تا دلیجان آن را بوزآباد می‌خوانند. بوز در زبان دری زرتشتیان یزد به معنی «بوی» است؛ بنابراین بیزوی به معنی بوی آباد است. از آثار تاریخی ابوزیدآباد و بخش کویرات که کمتر به آن‌ها اشاره شده می‌توان قلعهٔ سردار، کاروانسرا و قلعهٔ گرماب و قلعه و کاروانسرای سفیدآب را نام برد.

دریاچه نمک:

دریاچه نمک یا حوضچه های نمک در مسیر سیازگه به چاه عروس قرار دارند. جاده ای بسیار دیدنی و سراسر شگفتی که با گذر از رمل های زیبا و منطقه کویری به چاله عروس یا چاه عروس منتهی میشه٬ جایی که با کندن چند سانتی متر به آب شیرین می رسی! دریاچه نمک در حاشیه کویر ابوزیدآباد و در فاصله ۲۵ کیلومتری منطقه گردشگری سیازگه قرار دارد و وسعت و شکل دریاچه متناسب با ورود آب و میزان بارندگی اون در فصول مختلف سال متفاوت هست. در مواقع بارندگی و ذوب برف های ارتفاعات یخاب٬‌ چون بر میزان آب ورودی افزوده میشه وسعت آن زیاد و در غیر از این ایام٬ وسعت آن کم هست.

از نمک این دریاچه بعد از تصفیه برای مصارف خانگی و صنعتی استفاده میشه که ترکیباتی از قبیل سدیم کلرید٬ سدیم سولفات٬ منیزیم کلیرید و منیزیم سولفات٬‌مهمترین مواد تشکیل دهنده رسوبات این حوضچه است. بنابراین شورابه های این دریاچه یکی از غنی ترین معادن و منابع عظیم تولید منیزیم به شمار می آید.

کویر ابوزیدآباد

بهترین فصل برای بازدید از کویر ابوزیدآباد:

بهترین فصل‌ها برای بازدید از کویر ابوزیدآباد پاییز، زمستان و در نهایت اوایل فصل بهار است. همچون سایر نقاط کویری آب و هوای این منطقه در فصل تابستان گرم است. تورهای طبیعت‌گردی در کویر ابوزید و شهر زیرزمینی اویی به طور معمول در نیمه سرد فصل سال برگزار می‌شوند.

اقامت و امکانات:

می توانید در کاروانسرای شاه عباسی  ابوزیدآباد اقامت داشته باشید یا از مراکز اقامتی کاشان و آران و بیدگل و یا زائر سرای امامزاده آقا علی عباس (ع) استفاده کنید.

کویر ابوزیدآباد کجاست؟

کویر ابوزیدآباد در استان اصفهان و حدود ۳۰ کیلومتری جنوب شرق شهر کاشان قرار دارد. مسیر دسترسی به کویر ابوزیدآباد از تهران از طریق جاده تهران-قم و سپس جاده کاشان است. برای رسیدن به کویر ابوزد آباد می‌توانید از مسیر اتوبان، جاده قدیم و یا از داخل شهر کاشان استفاده کنید. مسیر شهر کاشان بهترین راه برای رفتن به کویر ابوزید آباد است. در این مسیر باید از داخل شهر کاشان وارد جاده ابوزیدآباد بشوید. در جهت جنوب این جاده مزرعه‌ها و در سمت شمال آن منطقه کویری و شوره زارها را می‌بینید. با نزدیک شدن به انتهای جاده کم کم رمل‌ها و تپه‌های شنی را پیش چشم‌تان می‌بینید و به منطقه اصلی کویر ابوزیدآباد می‌رسید.

پیشنهاد ما برای شما این است که حتما شهر زیرزمینی اویی را نیز در برنامه سفر خود به کویر ابوزیدآباد بگنجانید.

کویر ابوزیدآباد

 برنامه تور کویر ابوزیدآباد توسط مجری و راهنمای محلی  آقای رجایی (شماره تماس  ۰۹۰۱۱۷۴۲۵۰۵):

هزینه تور: ۱۲۰ هزار تومان به ازای هر نفر

روزاول:

  • عصر حرکت به سمت کویر
  • *پذیرایی
  • *بازدید از رمل ها
  • *عکس برداری از کویر زیبا سیازگه
  • *کویر نوردی
  • *لذت بردن از سکوت و ارامش کویر
  • *غروب افتاب کویر
  •  ایجاد کمپین صحرایی و اسکان مسافر
  • *پذیرایی
  • *شام
  • *دورهمی شبانه(جشن.پایکوبی)
  • اقامت در کویر و یا در کاروانسرای شاه عباسی ابوزیدآباد

روز دوم:

  • *صبحانه
  • *تفریحات کویر
  • (سافاری-موتور سواری-شترسواری و….)
  • اتمام تور

مرتبط:

کویر کاراکال _قدم در زیستگاه سریع‌ترین گربه‌سان جهان

تجربه ی بی نظیر کویرنوردی در کویر اشتهارد

کویر مصر _با دریای شن اصفهان آشنا هستید؟

کویر کاراکال _قدم در زیستگاه سریع‌ترین گربه‌سان جهان

از مناطق کوهستانی با دشت‌ها و تپه‌ماهورهای پراکنده تا کویری با نخلستان‌ها و تپه‌های شنی، همه بخشی از طبیعت محافظت شده بافق را رقم می‌زنند. با کویر کاراکال یکی از معروف‌ترین کویرهای ایران و عجایب آن آشنا شویم.

در قلب کویرهای ایران جایی در حوالی شهر بافق از توابع استان یزد، کویر نام آشنای کاراکال واقع شده است. بافق شهری در فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری در جنوب یزد است که از سمت شرق به دلیل وجود مناطق کوهستانی، آب و هوای معتدل دارد و سمت غرب آن به کویر منتهی می‌شود و آب و هوایی خشک دارد. کویر کاراکال یا همان کویر صادق‌آباد که در نزدیکی روستایی با همین نام است نیز در همین منطقه قرار دارد.

کویر کاراکال

کاراکال؛ قابی از رنگ و شگفتی

کویر کاراکال همزمان تصویری از نخلستان‌های سر به فلک کشیده و تپه‌های کویری با حرکت روان شن‌ها بر روی آنها را در مقابل چشمان‌تان پدید می‌آورد. کاراکال، همچون تابلوی نقاشی از ترکیب رنگ‌هایی شکل گرفته که چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کند. مانند تمام کویرهای مرکزی ایران، یک معجزه بزرگ در دل خود دارد. تماشای آسمان شب و آنچه در آن است، یکی از شگفتی‌های وصف‌نشدنی کویر کاراکال است.

کویر کاراکال

 

از گربه کاراکال تا کویر بافق

این کویر که طبیعتی منحصر به فرد و زیبا دارد، نام عجیب خود را از گربه‌سانانی مشهور به کاراکال وام گرفته است که در این منطقه زیست می‌کنند. گربه کاراکال یا سیاه گوش یکی از سنگین‌ترین و سریع‌ترین انواع زیرخانواده گربه‌هاست که در خاورمیانه و آفریقا زندگی می‌کند. گربه‌هایی شکارچی، که به سرعت فوق‌العاده، استعداد و هوش بالا در شکار شهرت دارند و شکارچیان بسیاری را شیفته خود کرده‌اند. در گذشته در کشورهای هند و ایران از کاراکال برای شکار پرندگان، خرگوش یا غزال‌های جوان مورد استفاده قرار می‌گرفت. جدا از این گونه نایاب، گونه‌های جانوری متنوع دیگری نیز در این طبیعت کویری زندگی می‌کنند که این موضوع توانسته وجه تمایزش با دیگر کویرها شود و توجه بسیاری از گردشگران را به خود جلب کند.

کویر کاراکال

یک گردش تمام عیار

بسیاری از گردشگرانی که قصد سفر به کویر کاراکال را می‌کنند، می‌دانند که می‌توانند بعد از ساعت‌ها پیاده‌روی بر روی شن‌های نرم و ابریشمی و غرق شدن در آسمان پرستاره شب کویر، دل به یک برنامه تفریحی جانانه خوش کنند. این کویر که این روزها مورد توجه و استقبال علاقه‌مندان به طبیعت و کویر دوستان گرفته‌است، برنامه‌های بسیاری برای یک گردش تمام عیار چیده است. گردشگران می‌توانند با موتورهای کویری به دل کویر بزنند، شتر سواری در شن‌ها را تجربه کنند و یک سافاری حسابی را امتحان کنند. در این کویر، همچنین اقامتگاه‌های سنتی نیز برای میزبانی از مهمانان مهیاست.

منبع:ایرنا

مرتبط:

تجربه ی بی نظیر کویرنوردی در کویر اشتهارد

تالاب کویری گاوخونی؛ پناهگاه فلامینگوهای مهاجر

کویر مصر _با دریای شن اصفهان آشنا هستید؟

آشنایی با قلعه سریزد

روستاي سريزد در فاصله ۵ كيلومتري شمال جاده يزد ـ كرمان قرار دارد و در حال حاضر از توابع دهستان خورميز بخش مركزي مهريز است. بافت قديم روستا داراي خانه‏هاي بسيار زيبا با بادگيرهاي دلپسند، مجموعه‏هايي هم‏چون مسجد، آب‏انبار، حسينيه، رباط، كاروانسرا ، چاپارخانه، دروازه تاريخي (كه اكنون فقط ستوني از به جاي مانده ) است كه آن را در زمره روستاهاي تاريخي استان قرار داده است. در كنار اين روستا قلعه‏اي عظيم چشم نوازي مي‏كند كه با وسعتي بيش از ده هزار متر مربع مساحت شامل سه طبقه است. اين روستا كه داراي دو ديوار دفاعي بلند است، شامل اتاق هاي بسيار زياد و راهروهاي به هم پيوسته مي‏باشد. معماري ويژه قلعه آن را در رديف قلعه‏ هاي با ارزش ايران قرار داده به طوري كه صاحب‏نظران آن را از نظر جلوه‏هاي معماري جالب‏تر از ارگ بم مي‏دانند.
قلعه سریزد یکی از کهن ترین و بزرگ ترین صندوق امانات بانکی ایران و جهان بوده است. قدمت این قلعه تاریخی به حکومت ساسانیان (قرن ۳ تا ۷ میلادی) می رسد.
قلعه به منظور ذخیره سازی غلات و مواد غذایی بوده که در آن زمان از ارزش خاصی برخوردار بوده است. علاوه بر غلات، پول، طلا و زیورآلات روستاییان نیز در مواقع هجوم و غارت در این قلعه نگهداری می شده است.
قلعه سریزد دارای سه طبقه است که از خشت و گل ساخته شده و مصالح مورد استفاده در آن آجر و گچ بوده است. تزییناتی نظیر کادربندی و شومینه سازی نیز در آن دیده می شود. در دو طرف راهروها، اتاق های متعدد حجره مانندی است که هر کدام دارای درب و کلیدی مجزا به منظور ذخیره سازی اشیا گرانبهای روستاییان بوده است.

قلعه سریزد

ساختار قلعه
قلعه سریزد یکی از زیبا ترین ، عظیم ترین و سالمند ترین قلعه های دفاعی در کویر مرکزی ایران است. که می توان آن را در نوع خود بی نظیر دانست. هسته اولیه این قلعه مربوط به دوران ساسانی است و دردوره صفویه در ۳ طبقه مرمت و بازسازی شده است. (این قلعه از خارج به داخل شامل دیواری به ارتفاع ۲ متر گرداگرد قلعه می باشد که قبلا دارای ارتفاع بیشتری بوده است. خندقی به عمق ۴ متر و عرض ۵ تا ۶ متر در اطراف قلعه،حصار و باروی قلعه که ارتفاعی حدود ۶ تا ۷ متر دارد و گرداگرد قلعه را فرا گرفته و همچنین دارای ۹ برج مدور به ارتفاع ۸ تا ۹ متر در گوشه ها و میانه اضلاع می باشد.) فضای میان حصار و دیوار داخلی قلعه به عرض ۸ متر گرداگرد آن وجود دارد که با توجه به آثار و شواهد ، محل آب انبار، انبار علوفه و طویله چارپایان و آغل گوسفندان و احشام بوده است.دیوار داخلی و اصلی قلعه اماکن عمومی، خانه ها و انبارهای آذوقه را در بر گرفته است. در چهار گوشه این دیوار ۴ برج ساخته شده که از برجهای حصار قلعه بلند تر است.
فضاها و ورودیهای قلعه :فضای اصلی و مرکزی قلعه شامل انبارها ، خانه ها و اتاق های مسکونی قلعه نشینان بوده است.درب ورودی قلعه در سمت شمال آن قرار داشته که بر روی خندق مقابل آن پل متحرکی نصب بوده است که شب هنگام به کمک طناب و قرقره بلند می شده و در پشت دروازه قرار می گرفته است.

با برداشتن پل متحرک از روی خندق،ارتباط داخل و خارج قلعه از یکدیگر قطع می شد. با گذشتن از پل روی خندق و عبور از دراصلی قلعه ، به محوطه هشتی دروازه وارد می شویم. ودر محوطه هشتی به سه درب دیگر بر خورد می کنیم که دو تا از آن ها به طرفین چپ و راست باز شده و به محوطه میان حصار خارجی و دیوار داخلی قلعه که محل نگهداری احشام و چارپایان و انبار های علوفه بوده ،راه میابد. درب سوم ، مقابل دروازه اصلی قرارگرفته و به محل مسکونی قلعه راه دارد.

قلعه سریزد

کوچه اصلی قلعه در امتداد درب اصلی و در جهت شمال به جنوب قرار گرفته و تا انتهای ضلع جنوبی قلعه امتداد دارد.در سمت راست و چپ هر طرف ، شش کوچه فرعی دیگر در نظر گرفته شده که طول هر کدام حدود ۵۰ متر می باشد. در طرفین کوچه های فرعی ، خانه مسکونی افراد قلعه در ۳ طبقه احداث شده است. در دو طبقه کوچه اصلی دو ردیف پلکان ساخته شده که ارتباط مسکونی ساکنان را با یکدیگر برقرار می سازد. علاوه بر آن در کوچه های فرعی نیز پلکانهایی برای ایجاد ارتباط بین طبقات در نظر گرفته شده است. خانه های قلعه هر کدام بیش از ۲ اتاق ندارد و اکثر زیر بنای آنها بیش از ۳۰ متر مربع نیست.اتاق ها تو بر تو بوده و در جوانب آنها طاقچه ها ،رف ها و در انتهای آنها محل هایی برای قرار دادن خمره های بزرگ جهت ذخیره کردن مواد غذایی ساخته شده است. همچنین در کف اتاق های قلعه سوراخهایی جهت اختفای خمره ها ایجاد کرده اند.
نحوه حفاظت از قلعه:نحوه استفاده ازفضاهای قلعه بدین ترتیب می باشد که برج های قلعه در سه طبقه بنا شده و ارتباط طبقات به وسیله پلکان های مارپیچ تامین می گردد.در هر سه طبقه روزنه هایی برای دیده بانی و تیراندازی در نظر گرفته شده است. پشت بام برج ها ، دیواری به ارتفاع ۵/۱ متر را دارد که به عنوان جان پناه از آن استفاده می گردد.

قلعه سریزد

در زیر دیوار جان پناه ، سوراخ هایی با شیب تند به طرف بیرون ایجاد کرده اند که از آنجا برای ریختن خاکستر،شن داغ،آب جوش و قیر مذاب بر سر مهاجمان استفاده می کردند.اگر دشمن اقدام به آتش زدن درب ها می کرد،از این قسمت آب می ریختند و آتش خاموش می شد. درهای دوم و سوم ورودی، با پوششی از فلز ساخته شده بود،بدین وسیله علاوه بر استحکام بخشی، بیشتر از سوزاندن آن جلوگیری می شد. بر بالای درب اصلی قلعه تیر چوبی قرار دارد که بر روی آنها چهار قرقره به چشم می خورد.

از این تیر چوبی و قرقره ها برای بالا و پایی آوردن درب ورودی خندق و یا درب قلعه استفاده می کردند. این تنها نمونه ای از باز و بسته کردن درب به صورت عمودی می باشد که تاکنون آثار آن باقی مانده است.ازجمله آثار موجود قابل ذکردراین قلعه آب انباراست که درسمت چپ ورودی و پشت هشتی ساخته شده است که مسقف بوده و ابعاد آن در حدود ۵*۶ متر است و اکنون اثری ازآن باقی نمانده است. این آب انبار به دو طریق آب گیری می شده است:یکی به وسیله مجرایی که از خندق به آن متصل بوده و در مواقع لزوم مجرا گشوده شده و آب انبار پر می شد ، و دیگری در هنگام خطر و تهاجم دشمن که احتمال آلودگی آب خندق وجود داشت، بنابراین آب انبار را با آب خندق آبگیری نمی کردند،بلکه با جمع آوری آب پشت بامها و فضای داخلی قلعه نیاز خود را بر طرف می ساختند.با این عمل افراد قلعه می توانستندکلیه نیاز های خود را برطرف ساخته و ارتباط خود را با خارج قطع نمایند. قلعه “سریزد” هرچند گستردگی و وسعت و تشکیلات ارگ بم را ندارد،اما نظم حاکم در پلان قلعه آن را در نوع خود بی نظیر ساخته است.

در حال حاضر بیشتر قسمت های قلعه مرمت شده و آماده پذیرایی از میهمانان گرامی می باشد.

منبع:

مرتبط:

یزد _شهری در دل قصه‎های هزار و یک شب

شکافتن قلب آسمان با مناره‌های مسجد جامع یزد

فهرج روستایی فوق العاده در دل کویر یزد

کویر ظرفیتی عظیم برای توسعه گردشگری ابرکوه

رئیس اداره میراث فرهنگی ابرکوه با اعلام خبر شروع طرح تکمیل زیرساخت پارک طبیعت‌گردی موسوم به کمپ کویرنوردی آوای کویر ابرکوه، گفت: شاید روزی همگان کویر را به چشم یک منطقه محروم و محدود می‌نگریستند اما امروز کویر پتانسیل و ظرفیتی عظیم برای توسعه گردشگری است.

«حمید مشتاقیان»  از آغاز عملیات اجرایی طرح تکمیل زیرساخت کمپ کویرنوردی آوای کویر ابرکوه خبر داد و گفت: اگرچه در گذشته وجود کویر، در یک محدودیت و محرومیت تلقی می‌شد اما امروزه این‌گونه مناطق، پتانسیل و ظرفیتی عظیم برای توسعه گردشگری و کسب درآمد محسوب می‌شود.

وی با بیان این که طرح راه‌سازی پارک طبیعت‌گردی آوای کویر ابرکوه در مردادماه ۹۹‌ به صورت پیمانی آغاز شده است، ابراز کرد: کمپ کویرنوردی آوای کویر در شرق شهرستان ابرکوه واقع شده است که محل مناسبی برای جذب گردشگران خارجی و داخلی است.

مشتاقیان هدف از شروع طرح مذکور را توسعه صنعت گردشگری شهرستان برشمرد و خاطرنشان کرد: گردشگری کویری به عنوان یکی از عامل‌های محرک توسعه اقتصادی، اجتماعی، اشتغال، درآمدزایی و نقش‌آفرینی در تولید ثروت محسوب می‌شود لذا تلاش داریم در حد توان به بخشی از این توسعه دست‌یافته و در این زمینه، کویر ابرکوه را به گردشگران معرفی کنیم.

وی با بیان این که فعالیت‌های مرتبط با گردشگری کویری تا حدودی در شهر نمونه گردشگری ابرکوه ناشناخته مانده است، ابراز کرد: باید در کنار تمهید زیرساخت‌های مورد نیاز، در زمینه معرفی این ظرفیت‌ها که با آب‌ و هوای کنونی و اقلیم این منطقه نیز سازگار است، گام برداریم.

این مسئول ادامه داد: تپه‌های شنی، دشت‌ها و جاده‌های کویری مکانی مستعد برای ورزش‌های هیجان‌انگیز مانند رالی، موتورسواری، اسکی روی شن، شترسواری و کویرنوردی است لذا اگر به این ظرفیت ویژه ابرکوه توجه و بسترهای لازم برای چنین ورزش‌هایی فراهم شود، می‌توان ورزشکاران و دوستداران طبیعت را نه‌ تنها از سراسر ایران، بلکه از کشورهای مختلف جهان به کویر ابرکوه جذب کرد.

مشتاقیان در پایان تأکید کرد: فراهم کردن شرایط سرمایه‌گذاری، جذب سرمایه‌گذار و تهیه طرحی جامع و کارآمد که تمام نیازهای گردشگران در منطقه کویری را برآورده کند، پیش‌نیاز توسعه گردشگری کویری است.

طرح زیرساخت مسیر کمپ کویرنوردی به طول سه کیلومتر شامل خاک‌برداری، تسطیح، تهیه مصالح زیرسازی و پخش، آبپاشی و کوبیدن بستر، هم‌اکنون در حوزه استحفاظی شهرستان ابرکوه و کمپ کویرنوردی آوای کویر در حال انجام است.

مرتبط:

کویر مصر _با دریای شن اصفهان آشنا هستید؟

روستای رشم _جاذبه ی گردشگری زیبا در دل کویر

مرنجاب ، کویری که شهاب بارانش دیدنی است

روستای رشم _جاذبه ی گردشگری زیبا در دل کویر

روستای رشم یک از روستاهای زیبای کویری ایران است که در نزدیکی دامغان واقع شده است این روستا دارای مناطق گردشگری منحصر بفردی است.

یادگار تاریخ ایران شاهکاری بسیار زیبا با چشم اندازی حیرت انگیز به نام روستای رشم در قلب کویر ایران واقع است که چشم هر بیننده ای را به خود خیره می کند.

روستای رشم

وقتی از دامغان به طرف جنوب حرکت می کنید حدود ١٠ کیلومتر نرسیده به معلمان توجه بسیاری از گردشگران به زیبایی های این روستا جلب میشود.

روستای رشم؛ دهکده ای با مشخصه ای آشکار دارای تاریخی با فراز و نشیب بسیار در دل کویر یکی از زیباترین جاذبه های ایران محسوب می شود. رموز و اسراری در کویر نهفته است که ذهن و خیال هر فرد را به رویاهای دور دست می برد.

روستای رشم

اهمیت دامغان و روستای رشم از گذشته تا کنون

یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران دامغان می باشد که از گذشته تا کنون دارای ارزش و اهمیت زیادی می باشد. نام دامغان از مغان اخذ شده و به “ده مغان ” مشهور بوده و معتقدند که مغان موجب آبادنی آن شده است.

هوشنگ نبیره ی کیومرث که از سلاطین پیشدادی بود دامغان را بنا نهاده و برای مدتی هم پایتخت اشکانیان قرار و همچنین دامغان جزو اقلیم چهارم نیز بوده است.

دامغان از قدیم الایام از ارزش والایی برخوردار بوده چرا که در مسیر جاده ابریشم و عبور از غرب به شرق از دیروز تا به حال بوده و درستی و تایید این ادعا زمانی روشن میشود که یونانی ها وقتی به این شهر می رسند و آن را آباد میبینند به خاطر وجود غذا و علوفه ی فراوان آن را “هکاتم پلیس” می نامند که امروزه هم به نام های هکاتم پلیس و صد دروازه نامیده می شود.

همچنین وجود قلعه ها و کاروانسراها وتپه های قدیمی و برج وحصارهای برگ داخل وخارج دامغان بر اهمیت و ارزش آن افزوده است. وقتی از دامغان به طرف جنوب حرکت می کنیم ١٠ کیلومتر مانده به معلمان روستای رشم خود را نشان می دهد.

کویر پر از سر و راز است و دهکده ی با اصالت هم از رازهای کویر محسوب می شود.رشم را بیشتر با معدنهای کوه و معدنهای شداد میشناسیم.

در فاصله های دور از یکدیگر روستاها و آبادی هایی وجود دارند که اگرچه از هم دور می باشند ولی دارای شناسنامه و اصالت چندین هزار ساله هستند و رشم نیز از چنین خصوصیاتی برخوردار است.

ساختار روستای رشم به صورت صخره ای و پلکانی نمایی زیبا و باور نکردنی از مهندسی بشر را به نمایش گذاشته بدین سان که خانه ها پشت به کوه دارند و از روبرو چشم به مزارع دوخته اند.

blank

چشمه های روستای رشم

روستای رشم در دامنه های کوه انار جا گرفته است در قسمت ورودی به کویر مرکزی ایران از طرف دامغان به جندق است اطراف جاده دامغان به جندق در طرف چپ آن روستا رشم با دو چشمه آب قرار دارد که مسافران خسته با آن نفسی چاق کرده و تشنگی و خستگی راه را بدر می کنند.

رشم زیبایی و سرزندگیش را مدیون چشمه هایی میداند که در روستا جاریست. وجود روستایی با این خصوصیات آن هم در دل کویر خشک و سوزان که گاهی تا چند صد کیلومتر اثری از حیات در آن نیست آنچنان موجب حیرت است که ایرانشناسی همچون مهرداد بهار را در بهت و حیرت فرو برده است.

معادن روستای رشم

رشم با اینکه به عنوان یک منبع اقتصادی و در آمدزایی فعال است و دارای معادن زیادی است با این حال بیانگر این موضوع می باشدکه اهالی این منطقه از وجود این معادن با خبر بودند و استخراج هم می کردند.

جاذبه های گردشگری روستای رشم

سنگ نگاره های باستانی

وجود سنگها و کتبیه هایی در دامنه های مرتفع شمال غربی روستای رشم را به شاهکاری بی نظیر در طبیعت کویر بدل کرده است. آثاری که در همه نقاط ایران مشاهده میشود در این سرزمین کویری نیز خودنمایی میکند.

یکی از بلندترین کوهای منطقه،کوه دختران یا چهل دختران است که در دامنه ی شرقی واقع شده است.

بر روی این کوها نقشهایی از جمله بز کوهی (نماد آب خواهی) حک شده است هر چند تعداد این حکاکیها کم است اما پیام و ارزش ملی فراوانی از خود برجای گذاشته است.

روستای رشم

آرامگاه امامزاده عباس(ع)

نام دیگر این امامزاده شاهزاده عباس می باشد. شکل مرقد دارای یک هشت گوشه با یک گنبد پلکانی که مخصوص این منطقه می باشد. در سمت شرقی مرقد پلکانی وجود دارد که به سمت سقف گنبدی راه دارد گفته می شود که از بالای این بنا هم اذان گفته می شد هم به عنوان برج دیده بانی بکار می رفت.

شرایط جغرافیایی خاص رشم، موجب شده تا رشم بر حاشیه شمالی کویر بزرگ نمک مسلط باشد در قسمت ورودی گذرگاه در میان کوه های انار و دزینا،با روستاهای شمالی کوه های شمالی کویر بزرگ نمک در ارتباط است.

گنبد امامزاده عباس (ع) هم راه های شرقی غربی حاشیه ی شمالی کویر را احاطه کرده است و هم بر دهانه ی گذرگاه اشراف دارد.

روستای رشم

گورستان تاریخی رشم

شاید کلمه گورستان تصویری هولناک و ترسناک از مکانی تاریک را به ذهن ما بیاورد ولی در دره ی رشم آنچه که زیبایی و قدرت تاریخی رشم را نمایان می سازد همین گورستان است.

گورستانی به عرض ٢٠٠ متر و به درازای یک کیلو متر در سمت شرقی مسیر خشک دره رشم.جالب است بدانید چندین قبر این گورستان با قدمت ۳ هزار سال بر جای ماندند.

قدیمی ترین قبرهای این گورستان در سمت شمال واقع است و هرچه به سمت جنوب بروید از قدمت گورها کاسته می شود، تا جاییکه در قسمت جنوبی رشم در پایین ترین سمت گورستان به قبرهای رشمی هم عصر می رسید که در مجاورت امامزاده عباس آرام گرفته اند.

گویا قبرهایی که در قسمت شمالی گورستان هستند قدمتشان به اوایل صدر اسلام بر می گردد آن زمان که بیشتر مردم هنوز ایمان نیاورده بودند زیرا جهت آن ها شرقی غربی نیست.

این گورستان هم به مثابه دیگر گورها بارها مورد سرقت و غارت قرار گرفته و از حفاریهای شبانه در امان نبوده است ،سنگ قبرهای این گورستان دارای حجاری های هندسی نمی باشد بلکه اسم شخص فوت شده برروی سنگی بزرگ نوشته شده و بالای قبر قرار داده شده است.

در میان قبرهای این گورستان قبری وجود دارد که ۳ متر پهنا و ۶ متر طول داشته و کناره های قبر با سنگهای بزرگی به صورت جدول احاطه شده است این قبر بزرگ از طول به دو قسمت تقسیم شده و سنگ بزرگی که در مرکز این دو قسمت قرار دارد به خط زیبایی کلمه ی “عباسه” بر روی آن نقش بسته است.

تنها قبری که از سادگی برخوردار بود، قبری بود با یک سقف و چهار پایه از جنس آجر که بدون سقف و در قسمت داخلی حفاری عمیقی نیز انجام گرفته است.

این قبرستان در میان مردمان محل با نام “قبرستان ایرج ” معروف است و اهالی آن را قسمتی از شهر “بی سرخس” می دانند و آن را به “ایرجی ها” نسبت داده اند ایرج یکی از سه فرزند فریدون،پادشاه افسانه ای ایران بود که بخش وسطی جهان که ایران هم قسمتی ازآن بود به وی رسید.

مرتبط:

تجربه سفری کویری از دامغان به یزد (بخش اول)

تجربه سفری کویری از دامغان به یزد ( بخش دوم)

سفر به چوپانان ؛ منظم ترین روستای خشتی جهان

روستای چوپانان واقع در استان اصفهان به دلیل بافت منحصر به فرد و منظمی که دارد به عنوان منظم ترین روستای خشتی جهان شناخته شده است.

روستای چوپانان منظم ترین روستای خشتی جهان در نائین استان اصفهان

در محدوده پناهگاه باغ وحش عباس آباد نایین اصفهان روستایی به نام چوپانان وجود دارد که به عنوان منظم ترین روستای خشتی دنیا معرفی شده است.

روستای چوپانان

تقریباً سال ۱۲۸۰ شمسی شترداران اهالی انارک اقدام به حفر قنات در منطقه چوپانان می کنند چرا که در زمان های بسیار دور چاهی در این روستا وجود داشته که گله داران و چوپان ها و ساربان ها برای آب دادن به شتران و گوسفندان خود از آن چاه به خاطر داشتن آب فراوان استفاده می کرده اند و این فراوانی آب منجر شد تصمیم به کشاورزی نیز بگیرند و بدین گونه سنگ بنای روستای چوپانان در ۱۸۰ کیلومتری شرق نایین و ۹۰ کیلومتری شرق انارک گذاشته شد.

روستای چوپانان

بافت منحصر به فرد روستای چوپانان

جالب است بدانید که از همان ابتدا بافت این روستا به طوری مهندسی شده است که هیچ گونه کوچه بن بستی در آن نخواهید دید و شما می توانید انتهای آبادی را در غرب یا شرق از هر کوچه ببینید و از نمای بالا مانند یک صفحه شطرنج تجلی می شود.

این روستا به خاطر اینکه یک منطقه کویری است زمستان های بسیار سرد و تابستان های بسیار گرمی را تجربه می کند. باد و باران در فصل بهار و زمستان به قدری در این روستا شدید است که از طریق آن آب کشاورزی روستا تامین می شود.

زمانی که وارد این روستای منحصر به فرد میشوید نخلستانهای حاضر در آن چشم های شما را به خود خیره می کند و البته وجود بوته هایی در این روستا منجر شده این منطقه شبیه به یک منطقه جنگلی باشد چراکه اخیراً اداره منابع طبیعی و جنگلبانی به سبب تثبیت شنهای روان حوالی روستا اقدام به کاشت بوته های تاق کرده است.

وجود زمین های کشاورزی، طبیعت کویری، خدمات زیر ساختی و دامداری در حاشیه این روستا باعث می شود زیرساخت های گردشگری افزایش یافته و این روستا به عنوان مقصد گردشگری پر طرفدار شناخته شود.

جمعیت روستای چوپانان

تقریبا ۲۳۰۰ نفر در این روستا زندگی میکنند، این روستا از شمال به استان سمنان و ریگ جن و از جنوب استان یزد، از شرق به شهرستان خور و از غرب به انارک ختم می شود.

لهجه مردم روستای چوپانان

لهجه چوپونی عنوان لهجه مردم روستای چوپانان می باشد، بالای ۹۴ درصد از واژگان این لحظه با فارسی مشترک است.

در روستاهای اطراف همچون مهرجان، گرمه، ایراج و رباط پشت بادام این لهجه وجود داشته و از لحاظ لحن و غنای واژگان شباهت زیادی به لهجه محلی شیراز دارد.

روستای چوپانان

زادآوری مجدد پناهگاه حیات وحش عباس آباد چوپانان

زادآوری جدید در پناهگاه حیات وحش عباس آباد نشان دهنده پتانسیل بالای منطقه و همچنین اکوسیستم سالم و امنیت بیشتر آن است. شاید بتوان گفت از این پس عباس آباد یکی از بهترین زیستگاه های پلنگ ایرانی در کشور محسوب شود که در این اتفاق تلاش مسئولین و محیط بانان عباس آباد به وضوح قابل لمس می باشد و مهمتر از همه فرهنگ بالای مردم نیز نقش بسزایی در این امتیاز بزرگ دارد.

 

 

فعالیت اهالی روستای چوپانان

بخش عمده فعالیت های اهالی روستای چوپانان به دامداری و کشاورزی اختصاص دارد، از محصولات کشاورزی این روستا می توان به زردآلو، انار، سیفی کاری، گندم، سیر، یونجه و انار اشاره کرد. هندوانه های ابوجهل نیز از آن دسته گیاهان خودرو در این منطقه می باشد که بهترین درمان برای بیماری دیابت محسوب می شود.

جاذبه های گردشگری روستای چوپانان

از جمله جاذبه های گردشگری روستای چوپانان می توان به قلعه کبودان، مسجد جامع چوپانان، ریگ جن، حوزه ابریشم، کشکی، حوض شیخ حسن، برجک های بادشکن دشت، حوض حاج مدرحیم، کاروانسرای مشجری، هِجَرگ، صُوَر، چشمه سارهای گراز، کرسم و کاروانسرای عباسی عباس آباد اشاره کرد.

یکی از جذابیت های این روستا قرارگیری آن روی ارتفاع می باشد و همچنین خاک قرمز رنگی که در ساخت خانه ها به کار رفته جذابیت دو چندان به این روستا بخشیده است.

کویر مخوف چوپانان

آرامش مرموزی در بیابان حاکم است، در یک غروب رویایی و زیبای خورشید دراز کشیدن روی شن های گرم بیابان یک حس آرامش بسیار زیبا و وصف ناپذیر به شما می دهد به طوری که شاید هرگز نتوانید در یک مکان دیگر آن را تجربه بکنید.

ماسه زارهای معروف ریگ جن این کویر مخوف و مرموز را احاطه کرده است. سفر شما با شتر سواری در این کویر، پیاده روی در طول تپه های شن و ماسه طلایی، بازدید از چند ضلعی های نمکی، تماشای آسمان پر از ستاره های درخشان نشستن کنار آتش در شب شب بسیار خاطره انگیز رقم خواهد خورد.

به همان زیبایی که خورشید کم کم از آسمان محو میشود، صحنه های بسیار بی نظیر از درخشش ستارگان بیشماری به آرامی پدیدار میشود. شما میتوانید نزدیکتر از هر گوشه دنیا درخشش راه شیری را در این منطقه به خوبی لمس کنید.

blank

تجربه زندگی در خانه های محلی روستای چوپانان

باید بدانید که هتلی در روستای چوپانان نخواهید دید، از طرفی همین اتفاق باعث می شود که شما هیجان زندگی در خانه های محلی این روستا را تجربه کنید.

این خانه ها در یک محیط سنتی و فضای باز پذیرای گردشگران می باشد شما علاوه بر لذت بردن از معاشرت با افراد بومی روستا و تجربه زندگی در خانه های محلی می توانید از خوردن غذاهای محلی این منطقه نیز بهره مند شوید یا حتی می توانید در دل کویر چادر بزنید و در فصل تابستان از تماشای آسمان درخشان لذت ببرید.

ناگفته نماند هیچ استراحتگاه و توقفگاهی در جاده منتها به چوپانان وجود ندارد و در اکثر مناطق آن دسترسی به تلفن همراه امکان پذیر نمی باشد.

مهمترین موارد در سفر به کویر چوپانان

پیش از اینکه راهی این روستای دلربا و فریبنده شوید حتماً از سالم بودن خودرو خود اطمینان حاصل کنید و حتماً مجهز به تجهیزات ایمنی باشید. طی چند روزی که در این روستا اقامت دارید برای گشت و گذار در مناطق مختلف آن حتماً آب و غذا، نقشه و قطب نما با خود به همراه داشته باشید و بهترین کار این است که از راهنمایی های افراد بومی این روستا استفاده کنید.

مرتبط:

مرنجاب ، کویری که شهاب بارانش دیدنی است

عجیب ترین کویر های سفید دنیا

فهرج روستایی فوق العاده در دل کویر یزد

پیدا کردن آب در بیابان و کویر

برای پیدا کردن آب در بیابان و کویر به دنبال پوشش گیاهی باشید. پوشش گیاهی متراکم و بیش تر درختان نمی توانند بدون منبع آب دائمی زنده بمانند.

چطور در کویر آب پیدا کنیم؟

یکی از پر رمز و رازترین سفرها و ماجراجویی ها مربوط به سفرهای کویری ميشود.در سفر به کویر شما باید به ۹۹ درصد حوادثی که ممکن است در کویر برایتان پیش بیاید فکر کنید، به دلیل آن که در صورت بروز هر گونه حادثه ی غیر مترقبه ای امداد رسانی بسیار دشوار و در بعضی موارد غیر ممکن است پس باید آمادگی لازم را داشته باشید.

تصور کنید شخص  یا گروهی در بیابان گم شده اند و یا خودروی آنها در کویر از کار افتاده است. آنها به دنبال آب اند ولی سراب می بینند. پیدا کردن آب در کویر احتمالا محال به نظر برسد ولی با داشتن مهارت کافی ممکن است . در ادامه  چند روش ساده برای پیدا کردن و تولید آب در بیابان را ذکر می کنیم؛ روشهایی که مهمترين موضوع براي انجام دادن آنها ، ارامش شما و باورتان به نجات است.

پیدا کردن آب در بیابان و کویر

روش تولید آب در بیابان به کمک تقطیر

در گودالی که خاک مرطوبی دارد میتوان با استفاده از گرمای خورشید و یک سری کارها در چند ساعت مقداری آب تولید کرد. برای انجام این کار باید گودالی حفر کنید. در وسط گودال یک ظرف یا لیوان بگذارید ، بر روی دهانه گودال یک کیسه پلاستیکی بکشید و لبه های کیسه را کاملاً سنگین چین کنید تا هوایی رفت و آمد نکند. در مرکز کیسه دقیقا بر روی ظرفتان تکه سنگی کوچک بگذارید. نم خاک با استفاده از گرمای خورشید تبخیر شده و بخارها به کیسه میرسد و سرمای کیسه آنها را تبدیل به قطره های آب ميکند ، با شیبی که با سنگ کوچک ایجاد کردید قطره ها به طرف لیوان یا ظرف شما حرکت ميکند و  درون ظرفتان می چکد. در مدت این عملیات شما میتوانید در سایه ای پناه بگیرید.

پیدا کردن آب در دریاچه نمک

احتمالا دریاچه نمک جزء آخرین مواردبراي تهیه آب قابل نوشیدن هم نباشد ولی به شیوه تقطیر میتوان نمک و املاح آن را جدا کرد. کافی است گودالی ۵۰ سانتی متری حفاری کنید تا به آب نمک برسید و با استفاده از خورشید و یک پلاستیک، مثل شیوه گفته شده در روش قبل، آب اشامیدنی تهیه کنید.

پیدا کردن آب در کویر و بیابان به کمک پرندگان

پرندگانی که دانه خوارهستند مثل بلبل” سهره” سار” کبوتر و مانند اینها به هیچ وجه از منابع آبی دور نمی شوند. این پرنده ها صبح و عصر آب می نوشند. به یاد داشته باشید که هنگامی که این پرنده ها بصورت مستقیم وبه طرف پائین پرواز ميکنند دارند به طرف آب میروند و وقتیکه از آب خوردن برمی گردند سنگین تر هستند و از درختی به درختی ديگر پرواز ميکنند تا مرتب استراحت کنند پس شما مسیر آن ها را پیدا کنید قطعاً به آب خواهید رسید.

نکته:در خصوص پرندگان آبی این که آن ها قادرند فاصله های بسیار طولانی را بدون استفاده آب و غذا پرواز کنند پس دنبال کردن پرندگان آبی مانند مرغان دریایی لزوماً نشان بسیار خوبی براي وجود آب در آن نزدیکیها نیست عقاب ها و قوش ها و ديگر پرندگان شکاري هم میتوانند آب ضروری براي بدن خود را از طريق مایعات موجود در بدن قربانیان خود دریافت کنند، پس نمی توان وجود آن ها را نشان وجود آب در آن منظقه دانست.

پیدا کردن آب در بیابان و کویر

پیدا کردن آب به کمک پوشش گیاهی

برای پیدا کردن آب به دنبال پوشش گیاهی باشید. پوشش گیاهی متراکم و بیش تر درختان نمی توانند بدون منبع آب دائمی زنده بمانند. درصورتی که با پوشش گیاهی محلی نا اشنا هستید، به دنبال سبزترین گیاهان بگردید. درختان برگریز و پهن برگ معمولاً علامت بهتری نسبت به درختان کاج هستند برای این که به آب بیشتری احتیاج دارند.

همچنین عمولاً در ریشه و ساقه گیاهان قدری آب ذخیره شده است که در وضعیت بحرانی و مناطق کويري میتواند زندگی شما را نجات دهد. توجه داشته باشید که در صورت نشناختن گیاهان این شیوه همان قدر که میتواند جان شما را نجات دهد سبب مرگتان هم ميشود . به عنوان مثال آب داخل بافت یک نوع کاکتوس خاص سبب تهوع ميشود . علاوه‌براین در زمان جدا کردن گیاهان باید مراقب حیواناتی مانند مار یا عقرب باشید.

پیدا کردن آب در دره ها، رودخانه های خشک و …

– بهترین مکان براي پیدا کردن آب، کف دره ها و مسيل رودخانه های خشک قدیمی است، جایی که آب طبیعتاً از زمین بیرون می آید و قابلیت دسترسی به آب از هر جایی ديگر بیش تر است. درصورتی که جوی یا حوضچه ی آب دیده نمی شود، به دنبال قسمت هایی از زمین که گیاه در آن روئیده است بگردید و تلاش کنید نقطه ی مناسبی از آن را حفاری کنید. امکان دارد آب کمپ پائین تر از سطح زمین وجود داشته باشد و در حفره جمع شود. حتی کندن کف آبکندها و بستر جوی های خشک امکان دارد سبب جوشیدن چشمه ای در زیر سطح زمین شود، به ویژه در ریگ زار این احتمال بیش تر وجود دارد.

– در کوه، شکاف های بین سنگ ها را بگردید، امکان دارد آب پیدا کنید.

– در ساحل، حفر کردن زمین در بالای خط مدّ، به ویژه جاهایی که توده های شنی بادآورده وجود دارد ، میتواند شما را به آب اشامیدنی برساند (حدود ۵ سانتیمتر یا ۲ اینچ که در روی آب شور قرار دارد). این آب امکان دارد شور مزه باشد؛ ولی قابل شرب است. در پائین پرتگاه های ساحلی، به دنبال سبزی ها و گیاهان آب دار بگردید، حتی خزه و سرخس. این گیاهان معمولاً درجایی که صخره ها جابجا شده و تغيير وضعیت داده اند، وجود دارند و همان جا امکان دارد قدری آب شیرین یا حتی چشمه پیدا کنید.

blank

از هر حوضچه آب نخورید

توجه کنید هر موقع حوضچه ی آبی را دیدید که در نزدیکی آن گیاه وجود ندارد، یا استخوان حیوانات در آن جا دیده ميشود ، بدانید که احتمال خطرناک بودن آن آب زیاد است و امکان دارد به مواد شیمیایی الوده شده باشد. کنار آب را بررسی کنید، امکان دارد علامت های آب قلیایی را پیدا کنید. مدام آبی را که از حوضچه های آب روی زمین برمی دارید، بجوشانید.

راهکارهایی براي خنک نگه داشتن بدن

در مناطق کويري خنک نگه داشتن بدنتان به میزان آشامیدن آب مهم است زیرا سبب حفظ رطوبت بدنتان ميشود . بنابراین بدنتان را با شن بپوشانید. روی صورت خود پارچه بگذارید . دراز کشیدن روی سنگی که در سایه بوده و خنک است به کم شدن احساس تشنگی کمک ميکند . باید از قسمت سینه و شکم( نصف تنه به بالا) روی سنگ دراز بکشید تا حرارت بدنتان پائین بیاید.

مرتبط:آشنایی با کویر بشرویه

آشنایی با کویر بشرویه

می‌گویند کویر اسرار زیادی را سینه دارد و راز خود را تنها با انسان‌های نیک اندیش درمیان می‌گذارد. به همین دلیل بسیاری شیفته زیبایی‌های بی ادعای کویر می‌شوند. همه ساله فصل پاییز و زمستان که می‌رسد، کسانی که زیبایی‌های کویر را دیده‌اند و هم کسانی که این زیبایی‌ها را شنیده‌اند، مشتاقانه با تور کویر همراه می‌شوند و سر به بیابان می‌گذراند. کویر بشرویه در قلب خراسان جنوبی یکی از مناطق زیبای کویری در ایران که با داشتن جاذبه‌های بکر طبیعی و دست نخورده همه ساله عده زیادی را به سوی می‌کشاند. در این مطلب با ماه همراه باشید تا با زیر و بم این کویر بکر و زیبا آشنا شوید.

کویر بشرویه در شرق شهرستان بشرویه در استان خراسان جنوبی قرار دارد. این ریگزار از جنوب شرقی به شهرستان بشرویه، از شرق به کویر نمک بشرویه، از شمال به شهرستان کاشمر و از جنوب به رود کال شور محدود می شود. عرض ریگزار در وسیعترین قسمت در حدود ۳۰ کیلومتر و طول آن در حدود ۲۴ کیلومتر است. در مناطق شرقی ریگزار بین تپه ها بوسیله نمکزارهای پراکنده ای پوشیده شده است. بلندترین ارتفاع تپه ها در منطقه جنوبی و در حدود ۷۰ متر است.

در قسمت جنوبی و مرکزی تپه های ماسه ای عمدتا جهتی شرقی-غربی دارند و در قسمت شمالی ارتفاع تپه ها کاسته شده و جهت مشخصی ندارند. پوشش گیاهی ریگزار در قسمت شمالی انبوهتر و در قسمت جنوبی تنکتر است. این پوشش عمدتا شامل گیاهان ماسه پسند همچون تاغ و اسکمبیل است که جوامع بوته ای همچون نسی و … نیز در آن دیده می شود. پوشش جانوری منطقه عبارت است از: سارگپه بیابانی، شاهین، پا مسواکی، شغال، گرگ، روباه شنی، گربه شنی، انواع آگاما و جکو، افعی شاخدار، تیر مار، مار جعفری، مار شتری و …

در قسمت شرقی ریگزار کویر نمک بشرویه قرار گرفته است. این کویر از جنوب به شهرستان بشرویه، از غرب به روستا و زمینهای کشاورزی روستای غنی آباد و روستای نیگنان و از شمال به کویر بجستان منتهی میگردد. کویر از شهرستان بشرویه در جهت شمال شرقی گسترش پیدا کرده و طول این گستره در حدود ۹۰ کیلومتر است در حالی که عرض کویر در بیشترین حالت ۲۰ کیلومتر است. پوشش کویر از زمینهای پف کرده رسی-قلیایی تشکیل شده است و در قسمتهای مرکزی شامل کویرهای رسی خیس است. نمک موجود در کویر شامل سولفات سدیم و منیزیم است که در سالهای اخیر نسبت به استخراج از آن اقداماتی صورت گرفته است. میانگین بارش باران در منطقه در حدود ۱۵۰ میلیمتر در سال است و ارتفاع متوسط کویر از آبهای آزاد در نزدیکی شهرستان بشرویه در حدود ۸۵۰ متر است که با حرکت به سمت شمال به طور قابل ملاحظه ای تا حدود ۷۷۰ متر کاهش می یابد. پوشش گیاهی کویر عمدتا در حاشیه کویر قرار دارد و شامل گیاهان شور پسند همچون گز و بوته های اشنان است.

در مرکز پهنه کویر هیچ گونه پوشش گیاهی قابل مشاهده نیست. گياهان داروئي و صنعتي چون كتيرا .انقوزه ، زيره سياه و بارهنگ از ديگر گياهان اين منطقه مي‌باشد . در حاشیه کویر زمینهای کشاورزی قرار دارند .بیشتر زمینهای کشاورزی بشرويه ، عمدتاً با آب چاههای عمیق و نیمه عمیق آبیاری می شود. کشاورزی مبتنی بر منابع زیرزمینی آب و زمین‌های مستعد این منطقه است و عمده محصولات به عمل آمده پنبه، جو ، گندم و پسته می‌باشند که در این بین کشت و برداشت پسته اگرچه از قدیم انجام می‌شده، ولی اخيراً رونق ویژه‌ای گرفته‌است.

کویر بشرویه

آب و هوای کویر بشرویه

آب و هواي حاكم بر منطقه از نوع خشك و كويري مي‌باشد حداكثر و حداقل مطلق درجه حرارت هوا در ايستگاه بشرويه ۴۹ و ۲۷- درجه سانتي‌گراد گزارش شده است در روستاهاي حاشيه شمالي بشرويه درجه حرارت بالا و روستاهاي غربي و جنوب غربي كه داراي ارتفاعات مي‌باشند از درجه حرارت ملايمتري برخوردارند .

رودخانه های منطقه:

در اين منطقه رودخانه دائمي وجود ندارد و بيشتر به هنگام ريزشهاي جوي بصورت روان آبها و سيلاب در منطقه جريان دارند و مهمترين آنها مشتمل ميشود بر :

رودخانه قلعه واقي : سرچشمه از ارتفاعات جنوب شرقي به طرف شمال جريان داشته و به كوير نمك مي‌ريزد . رودخانه ريسو : از ارتفاعات جنوب سرچشمه گرفته در مسير شمالي به رودخانه واقي پيوسته با آن كال نمك را بوجود مي‌آورند . رودخانه فتح‌آباد : از ارتفاعات كوه جمال شروع در حواشي روستاي فتح‌آباد وارد دشت بشرويه مي‌شود . كال اصفاك : از بلنديهاي قرانجيري واقع در غرب منطقه شروع و در نزديكي روستاي اصفاك به كال نمك مي‌پيوندد . سيلاب اين كال در تغذيه سفره آب زيرزميني نقش دارد . كالشور فردوس : از شرق وارد دشت بشرويه پس ازعبور از شرق روستاي نيگنان به كوير نمك مي‌ريزد .

بشریویه

با جاذبه‌ های تاریخی شهر بشرویه آشنا شوید

شهر بشرویه از جمله شهرهایی است که از آثار تاریخی زیادی نسبت به جمعیت و وسعتی که دارد، بهره می‌برد. تاریخچه برخی از این آثار به دوران قبل از اسلام می‌رسد. قلعه دختر، آسیاب هفتگانه بشرویه و خانه مستوفی از جمله جاذبه‌های تاریخی شهر بشرویه هستند.

قلعه دختر بشرویه، یکی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی در این شهر است که در غرب این شهر واقع شده. این قلعه که برای بالای یک قله مخروطی شکل قرار گرفته از سه طرف رو به پرتگاه است و فقط از جنوب که البته راه سختی هم دارد می‌توان وارد این قلعه شد. این قلعه که متعلق به دوره ساسانیان است، در ارتفاع ۴۰۰ متری از سطح زمین واقع شده.

آسیاب هفت گانه بشرویه از دیگر مکان‌های تاریخی این شهر به شمار می‌رود که در جاده قدیم بشرویه طبس قرار دارند. این آسیاب‌ها در مسیر قنات قدیمی شهر و به موازات آب‌های زراعی شهر ساخته شده. هنوز هم سه آسیاب از هفت آسیاب آن فعال است. این آسیاب‌های فعال یکی از نوادر میراث فرهنگی کشور هستند که وجود و فعال بودن آن‌ها در مناطق کویری شگفتی‌های آن زمان است. کیفیت آرد این آسیاب‌ها و نان تولیدی از آن‌ها نظر گردشگران زیادی را به خود جلب می‌کند.

خانه مستوفی جمله ساختمان‌های اعیانی نشین در بشرویه است که زمان قاجار ساخته شده. این خانه که زیبا که متعلق به شخصی با نام مستوفی است، با سبک معماری زیبا و ساباط و بادگیرهایش بسیار زیبایش از جمله جاذبه‌های گردشگری شهر بشرویه است.

از دیگر جاذبه‌های این شهر می‌توان به دیوار تاریخی شهربند، کوچه پی جلد، حسینیه میان ده، مدرسه علمیه، امام زاده هوگند و پل ترناو اشاره کرد.

 

کویر بشرویه

تور کویر بشرویه

تور کویر بشرویه از جمله تورهای پر رونق و هیجان انگیز خراسان جنوبی است. در این تور شما نه فقط با شهر و کویر بشرویه بلکه با کویرهای دیگر مانند طبس آشنا خواهید شد. اگر در فصل مناسب با این تور همراه شوید شانس دیدن مراسم برداشت زعفران هم خواهید داشت. کسانی که اهل طبیعت گردی هستند، تور کویر بشرویه از جمله تورهای خوب کویر گردی با تفریحات بسیار دوست داشتنی و جذاب است که هر کسی به کویر گردی علاقه داشته باشد را به سوی خود می‌کشاند.

مرتبط:دره ستارگان _کهکشانی کویری