کاروانسرای گنجعلیخان

جاذبه های گردشگری و تاریخی شهر جیرفت

تا به حال چیزی راجع به معنای جالب اسم شهر جیرفت شنیده اید؟ این شهر با قدمت بسیار زیاد و تمدن ۵ هزار ساله از جاذبه های گردشگری زیادی برخوردار است که با تک تک آنها اشنا میشویم.

جاذبه های گردشگری و تاریخی جیرفت

در مرکز شهرستان جیرفت شهری در کرمان به نام جیرفت واقع است. شهر جیرفت گهواره تمدن خاورمیانه می باشد و تمدن پنج هزار ساله دارد ، تمدنی که دنیا با شناختن آن متحول شد.جیرفت جاها و مکان های بسیار بکر و دیدنی در دل خود جای داده است که به معرفی آنها می پردازیم.

جیرفت

وجه تسمیه

(جیر) به معنی پست و پایین و (افت) به معنی افتاده کلمه جیرفت را تشکیل داده بهتر می توان گفت معنای جیرفت یعنی (جلگه پست آبرفتی) است. نظر دیگری در این میان وجود دارد اینکه (جی) مخفف جوی آب می باشد و (رفت) فعل ماضی از مصدر دویدن و رفتن و پاک کردن می باشد که به عبارتی گفته می شود در گذشته دور این شهر به خاطر سیل مهیب از بین رفته و نابود شده و پس از آن نام “جیرفت” به خود گرفته است.

قدمت شهر جیرفت گهواره تمدن خاورمیانه

با بررسی های علمی مورخان ایرانی در زمینه روستای کنار صندل و هلیل رود به این نتیجه رسیدند که شهر جیرفت گهواره تمدن خاورمیانه می باشد نه بین النهرین.

مورخان با حفاری و تحقیقات و کشف سنگ های صابونی در حوزه هلیل رود به اثبات نظریه کنار صندل و دقیانوس دست یافته اند و آن را در فهرست ملی به ثبت رساندند. و همچنین موفق به کشف یک پیکره انسان نمای یک بت شدند. بر اساس این نظریه در کنار هلیل رود شهری با مساحت ۴۰۰ کیلومتر مربع واقع بوده است که قدمت ان حتی از تمدن بین النهرین و بابل هم بیشتر بوده که با این کشف بیشتر از ۴۰۰ شی گران قیمت به دست آمد و به عنوان پروژه شهر کنار صندل و دقیانوس از اولین تمدن خاورمیانه به ثبت ملی رسید.

دیدنی های شهر جیرفت

روستای دوساری جیرفت

روستای زیبا دوساری در فاصله ۵ کیلومتری ضلع شرقی جادهٔ جیرفت به کهنوج ، قرار گرفته است. این روستا دارای باغات مرکبات و نخل های خرما زیبایی است که جذابیت خاصی به این روستا بخشیده است . جریان آب طبیعی گوارایی است به نام بندری در شمال این روستا از لابه لای صخره ها می جوشد و به این منطقه زندگی و طراوت می بخشد.

محوطه باستان شناسی روستای کنار صندل

در فاصله ۳۰ کیلومتری جنوب شهر جیرفت روستایی به نام کنار صندل قرار دارد که به سرپرستی یوسف مجیدزاده در محوطه باستانی این روستا و در تپه های شمالی و جنوبی کنارصندل ، گورستان قلعه کوچک در چهار کیلومتری شمال غرب روستای کنار صندل در روستای قلعه کوچک و گورستان محطوط آباد در هشت هزار متری شرقی تفریح جنوبی کاوش هایی انجام گرفت.

در طول هزاره سوم بر اساس کاوش های باستانی که در حوزه فرهنگی هلیل رود انجام شده این منطقه از رونق و شکوفایی بسیار بالایی برخوردار بوده است به طوری که بقایای یکی از اولین شهر های ساخته شده به دست بشر در محدوده این شهرستان با همه ویژگی ها و خصوصیت های یک شهر طوری که در ادبیات باستان شناسی عنوان شده شناسایی شده است.

مسجد شهر قدیم جیرفت (دقیانوس)

قدمت مسجد شهر قدیم جیرفت به ۱۲۰۰ سال پیش برمی گردد و از اولین مساجدی می باشد که در ایران ساخته شده است و همانطور که از اسمش پیداست یکی از قدیمی ترین مساجد اسلامی دنیا محسوب می شود.

محلی که این مسجد در آن ساخته شده است در حاشیه رودخانه هلیل رود و در شهر دقیانوس می باشد جدا از اینکه شاهکار معماری ایران زمین به تصویر کشیده شده است از اوج دیانت مردمان این سرزمین حکایت دارد. احداث مسجد شهر دقیانوس که یکی از بزرگترین مساجد جهان است به دستور در دوره صفاری و دهه سوم هجری قمری انجام شد.

 

چشمه آبگرم جیرفت «در گُرج»

آب گرم «درگُرج» از نوع چشمه های گسلی است و دمایی در حدود ۳۴ درجه سانتیگراد دارد ، در ۲۰ کیلومتری شرق شهر جیرفت قرار دارد . آب دهی این چشمه دو لیتر در ثانیه بوده و از کیفیت مناسبی برخوردار است.

چشمه آب گرم مغو

این چشمه در ۴۵ کیلومتری غرب شهر جیرفت و در نزدیکی روستای حسین آباد اسفندقه قرار گرفته است که با ۳۶ درجه سانتیگراد دما، مورد استفاده بیماران پوستی و کسانی که از دردهای استخوان و مفصل رنج می برند، قرار می گیرد.

از دیگر چشمه های جیرفت ، چشمه آبگرم انجیر سیاه است که در ۳۵ کیلومتری شمال جیرفت در روستایی به همین نام واقع شده است. از نظر شیمیایی، آب این چشمه از نوع سولفاته است که به صورت دایمی جریان دارد. آبگرم محمد آباد مسکون است که در ۵۰ کیلومتری شمال شهر جیرفت قرار دارد که علاوه بر بهره برداری درمانی از آن، مورد استفاده بخش کشاورزی منطقه نیز است.

آرامگاه امیر حیدر

محل قرار گیری این آرامگاه در دولت آباد اسفندقه می باشد و به دوره صفویه تعلق دارد داخل بنا یادبود های مختلف و مطالب زیادی با خطوط ممتاز و خوش نستعلیق و نسخ عالی درج شده است که تجلیل مقام معنوی صاحب مزار و اخلاص قلبی آن را نشان می دهد. تاریخ این نوشته ها به سال های ۱۰۰۲ ، ۱۰۱۲ ، و ۸۲۱ هجری قمری بر می گردد. این بنا از تزیینات گچبری بسیار زیبا و نقوش هندی اسلیمی و شاخ و برگ با نقش شاه عباسی برخوردار است و با شماره ۵۳۲ به ثبت ملی و تاریخی رسیده است.

سایر مکان های دیدنی جیرفت کرمان

آرامگاه سالار رضا

آرامگاه سالار رضا متعلق به دوره صفوی می باشد و واقع در شهرستان جیرفت ، روستای گرم سالار رضا این بنا با شماره ثبت ۲۷۵۳ و در تاریخ ۲۲ تیر ۱۳۷۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران در فهرست ملی ثبت شده است.

قلعه سموران جیرفت

در ۶۰ کیلومتری شرق شهر جیرفت بر فراز کوهی قلعه ای به نام سموران با سنگ های مرمر متمایل به قرمز بنا شده است.صخره ها و پرتگاه های طبیعی دیوار بالای کوه را که حدود ۱۰۰۰ متر مربع است به وجود آوردند. دیوار بلندی شامل دو دروازه در ضلع جنوبی با ۱۲ برج دیده بانی دربخش هایی که امکان حمله و نفوذ دشمن بیشتر بود احداث شده است دیوار سنگی دیگری با ملات آهک در ارتفاع ۲۰۰ متری بالای قلعه وجود دارد که دور تا دور قلعه را احاطه کرده است.

موقعیت طبیعی قلعه سموران و استحکام بالای آن بی شباهت به قلعه های اسماعیلی نیست و این گمان وجود دارد که توسط پیروان اسماعیلیه مدت ها مورد استفاده قرار گرفته بود چرا که گروهی از فرقه اسماعیلیه در منطقه زندگی می کردند.

موزه جیرفت کرمان 

موزه باستان شناسی جیرفت موزه ای تاریخی با فرهنگ غنی جیرفت است که آثار تاریخی و باستانی این شهر با قدمت هفت هزار ساله را در خود جای داده است. جالب است بدانید بخش عمده این اشیای کشف شده از جنس سنگ صابون تشکیل می دهد.

از بین تقریبا هزار قلم اشیا کشف شده و بازیافتی حدود ۳۰۰ قلم از ظروف تزیینی با کنده کاری و نقوش برجسته زینت داده شده اند که نقش مایه های آنها شامل موجودات هیولایی و افسانه ای ، انواع خاصی از جانوران نیز گونه های چندی از گیاهان همچون نخل نمای برج داخل بنا ها و شهر ها می شود.

موزه جیرفت کرمان 

جاذبه های گردشگری جیرفت کرمان

غار شعیب

در منطقه ای به نام مارون در ۱۸ کیلومتری غرب جیرفت غاری به نام غار شعیب واقع است این غار به اعتقاد مردم بومی منطقه غار اصحاب کهف است که البته درستی و نادرستی این گفته نیاز به بررسی های علمی بیشتری دارد اما عده ای دیگر نیز این اعتقاد را دارند که شعیب اسم عارفی بوده است که در اطراف این منطقه زندگی می کرده است و برای عبادت کردن به این غار رفت و آمد می کرد به همین خاطر این غار از اهمیت بیشتری برای اهالی این منطقه برخوردار است و احترام خاصی به آن قائلند.

کاروانسرای گنجعلیخان

کاروانسرای گنجعلیخان دارای حجره های متعدد است و نقش اژدهای بزرگ بالدار که به سبک چینی و مغولی بر پیشانی ضلع شمالی کاروانسرا دیده می شود از جمله ارزش های هنری آن محسوب می شود.این مکان در مقاطعی از تاریخ به عنوان مدرسه نیز استفاده شده است که درجریان حمله سربازان آقامحمدخان به این مدرسه، سید علویه، معلم این مدرسه از در شمالی آن که در بازار کلاه مالها قرار دارد، بیرون رفت و خود رابه آقا محمد خان رساند. در سالهای اخیر نیز از این محل به عنوان دانشکده هنر استفاده شده است.

کاروانسرای گنجعلیخان

کاروان سرای گنجلی خان جیرفت

آبشارها

چندین آبشار در این منطقه قرار دارد . آبشارسرنکوه که ارتفاعی بیش از ۱۵۰ متردارد و از بلندترین آبشارهای ایران است. آبشار دره گلم دخترکش که ارتفاع ۱۰ متر در فاصله ۴۷ کیلومتری شمال جیرفت از چهار حوضچه یا گُلم تشکیل شده که گُلم دوم برزگتر از بقیه است.

دریاچه سد جیرفت

این دریاچه از بزرگ ترین و پرحجم ترین دریاچه های استان کرمان به شمار می رود که در ۴۰ کیلومتری شمال غربی شهرستان جیرفت قرار دارد. این سد بزرگ ترین سد مخزنی استان کرمان است که بر روی رودخانه هلیل رود در دامنه کوه های زاگرس به منظور ذخیره آب و تولید برق د احداث شده است و حدود ۴۰۰ میلیون متر مکعب آب شیرین را ذخیره می کند.

منبع:نمناک

مرتبط:

آشنایی با تپه‌های سیلک باستانی

۶ انتخاب فوق‌العاده برای سفر زمستانی در ایران

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *